bai 7 10A1 nop 2018-2019 soan mới

- Hiểu đợc thế nào là phản ứng của dung dịch đất, phân đợc phản ứng chua và phản ứng kiềm của dung dịch đất.. - Hiểu đợc thế nào là độ phì nhiêu của dung dịch đất, phân biệt đợc độ phì n

Tuần:7, Tiết:7 Bài 7: một số tính chất của đất trồng

(1 tiết)

I MỤC TIấU BÀI HỌC:

1/ Kiến thức: Sau khi học xong bài HS phải:

- Nêu đợc khái niệm, tính chất, cấu tạo của keo đất

- Hiểu đợc thế nào là khả năng hấp phụ của đất và cơ sở của đặc tính này

- Hiểu đợc thế nào là phản ứng của dung dịch đất, phân đợc phản ứng chua và phản ứng kiềm của dung dịch đất

- Hiểu đợc thế nào là độ phì nhiêu của dung dịch đất, phân biệt đợc độ phì nhiêu

tự nhiên với độ phì nhiêu nhân tạo

2/ Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích, so sánh…

3 Thái độ:

Giáo dục ý thức bảo vệ môi trờng đất và áp dụng vào thực tiển sản xuất

4 Những năng lực cú thể hướng tới.

- Năng lực tự chủ và tự học:

- Năng lực giao tiếp và hợp tỏc:

- Năng lực giải quyết vấn đề và sỏng tạo:

- Năng lực ngụn ngữ:

- Năng lực tỡm hiểu tự nhiờn:

II Chuẩn bị của thầy và trò:

1/ Chuẩn bị của thầy:

Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong SGV, tài liệu liờn quan

2/ Chuẩn bị của trò:

Nghiên cứu SGK Su tầm 1 số tranh ảnh, tài liệu có liên quan tới nội dung bài

III Trọng tõm bài:

- Keo đất và khả năng hấp phụ của keo đất

- Phản ứng của dung dịch đất

IV Tiến trình bài dạy:

1 Hoạt động khởi động (4 phỳt)

Chiếu một số hỡnh ảnh về nuụi cấy mụ tế bào Hỏi hs một số cõu hỏi ngắn Khi đó tạo được giống tốt, muốn trồng cõy cho năng suất cao thỡ chỳng

ta phải chỳ ý đến tớnh chất của đất trồng.

2 Hoạt động hỡnh thành kiến thức :

4

phỳt GV: Giụựi thieọu vaọt lieọu vaứ caựch laứm thớ nghieọm:

tớnh hoứa tan cuỷa ủaỏt vaứ laỏy ủửụứng laứm ủoỏi chửựng

phỳt

ẹaỏt laứm nhuyeón, 300ml nửụực saùch ẹửụứng laứm nhuyeón, 300ml nửụực saùch

Quan saựt vaứ so saựnh hieọn tửụùng xaừy ra ụỷ 2 coỏc

1 hoùc sinh laứm vụựi ủaỏt

1 hoùc sinh laứm vụựi ủửụứng

Sau khi laứm xong yeõu caàu 2 em naõng cao coỏc

nửụực ủeồ cả lụựp quan saựt

Gv: Nửụực ụỷ hai coỏc ủaừ hoứa vaứo ủaỏt vaứ hoứa ủửụứng

coự gỡ khaực nhau?

Hs: Nửụực ụỷ coỏc hoứa ủaỏt thỡ ủuùc, nửụực hoaứ ủửụứng

thỡ trong

Gv: Haừy giaỷi thớch nửụực pha ủửụứng thỡ trong, coứn

nửụực pha ủaỏt laùi ủuùc?

Hs: ẹửụứng ủaừ hoứa tan trong nửụực neõn nửụực chửựa

trong ủửụứng, coứn nửụực pha trong ủaỏt thỡ ủuùc vỡ

caực phaõn tửỷ nhoỷ cuỷa ủaỏt khoõng hoứa tan trong

nửụực, ụỷ traùng thaựi lụ lửỷng ( traùng thaựi huyeàn phự)

Gv: Vậy keo đất là gì? nó có ảnh hởng nh thế

nào tới khả năng hấp phụ của đất?  I

GV: Thế nào là keo đất?

HS: kết luận khỏi niệm keo đất

GV: Hạt keo đợc tạo thành là kết quả của quá

trình phong hoá đá hoặc ngng tụ các phần tử

trong dung dịch đất và quá trình biến hoá xác

hữu cơ trong đất Do kích thớc của hạt keo quá

bé nên chúng lơ lửng trong đất, có thể chui qua

giấy lọc và chỉ quan sát đợc cấu tạo của chúng

bằng kính hiển vi điện tử

GV: Chiếu hình keo âm và keo dơng cho hs

xem và thảo luận nhúm hoàn thành phiếu

học tập: so sỏnh keo õm và keo dương của

keo đất (3phỳt)

õm Keodương Nhõn Cú hay khụng cú

Lớp

ion

mang

Lớp ion quyết định điện

I/ Keo đất và khả năng hấp phụ của đất

1/ Keo đất:

a/ Khái niêm về keo đất:

Là những phân tử có kích thớc khoảng dới 1 micromet, không hoà tan trong nớc mà ở trạng thái huyền phù

b/ Cấu tạo keo đất:

Gồm:

- 1 nhân ẹaỏt

ẹửụứng

gỡ

Lớp ion bự

-Ion bất động -Ion khuếch tỏn HS: nhận phiếu học tập và thảo luận nhúm

Gv: Gọi đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm

khỏc nghe và nhận xột

HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, đại diện cỏc nhúm

khỏc nhận xột

GV: nh n xột v k t lu n ận xột và kết luận à kết luận ết luận ận xột và kết luận

õm Keodương Nhõn Cú hay khụng cú Cú Cú

Lớp

ion

mang

điện

gỡ

Lớp ion quyết định điện - +

Lớp ion

bự -Ion bất động-Ion khuếch tỏn ++ - -Gv: Gọi hs kết luận nội dung cấu tạo chung

của keo đất

Hs: kết luận

GV: Nhận xột và kết luận

GV: Nhõn: Nằm trong cựng của keo đất thành

phần gồm cỏc chất parafin cú phõn tử khối cao

(VD : C102H206 , C150H302 , …)

- Lớp ion quyết định điện: Quyết định điện tớch của

keo đất + Lớp này mang điện õm => Keo õm

+ Lớp này mang điện dương => Keo

dương

- Lớp ion bất động: mang điện trỏi dấu với lớp ion

quyết định điện cỏc điện tớch ở đõy khụng đổi

- Lớp ion khuếch tỏn : nằm ở lớp ngoài cựng mang

điện tớch cựng dấu với lớp ion bất động cú tỏc dụng

trao đổi ion với cỏc chất trong dung dịch đất

GV: Viết phơng trình:

H+ NH4

KĐ + (NH4)2SO4 > KĐ

H+ NH+

+ H2SO4

GV: Cho biết cơ sở của sự trao đổi dinh dỡng

giữa đất và cây trồng?

HS: Các ion trong dung dịch đất và trên bề mặt

hạt keo luôn ở thế cân bằng, khi bón phân thì

thế cân bằng đó bị phá vỡ Một số ion ở bề mặt

keo đi vào dung dịch và chúng đợc thay thế

bằng các ion trong dung dịch đất, đây là cơ sở

của hiện tợng trao đổi ion ( Lớp ion khuếch tán

có khả năng trao đổi ion với các ion của dung

- 3 lớp ion:

+ Lớp ion quyết định điện + Lớp ion bất động

+ Lớp ion khuếch tán

* 2 loai:

- Keo õm

- Keo dương

2/ Khả năng hấp phụ của đất:

Là khả năng đất giữ lại các chất dinh dỡng cỏc phần tử nhỏ như hạt limon, hạt sột trờn bề mặt hạt keo

II/ Phản ứng của dung dịch đất

phỳt

dịch đất Đây là cơ sở của sự trao đổi dinh

d-ỡng giữa đất và cây trồng)

GV: Từ phương trỡnh hãy giải thích khả năng

hấp phụ của đất? ý nghĩa của khả năng hấp

phụ?

- HS nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi

- GV: Nhận xột và kết luận nội dung

GV: Limon là những hạt vô cơ tham gia cấu

tạo nên thành phần cơ giới của đất, chúng có

đờng kính từ 0,002 – 0,05mm

Gv: Chia nhúm gồm 2 nụi dung để HS thảo

luận cỏc nội dung

-Thế nào là phản ứng của dung dịch đất?

- Phản ứng của dung dịch đất do nồng độ nào

quyết định?

- Phản ứng chua của đất căn cứ vào trạng thỏi

nào?

- Phõn biệt độ chua hoạt tớnh và độ chua tiềm

tàn?

- Nguyờn nhõn nào làm đất húa kiềm?

- Biện phỏp cải tạo đất chua, đất húa kiềm

- Việc nghiên cứu phản ứng của dung dịch đất

có ý nghĩa nh thế nào đối với sản xuất nông,

lâm nghiệp?

HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm khỏc

nghe và đặt cõu hỏi

GV: Ghi nhận, nhận xột và kết luận nội dung

GV diễn giải: ở Việt Nam, trừ nhóm đất đen,

đất phù sa sông Hồng và đất mặn ven biển, còn

đại bộ phận là đất bị chua, trong đó chiếm diện

tích nhiều nhất là đất lâm nghiệp và 1 số loại

đất nông nghiệp nh đất phèn, đất xám bạc

màu Biện pháp cải tạo : bón phân hợp lí, bón

vôi

- GV: ở nớc ta diện tích đất kiềm là không

đáng kể, chỉ có một ít ở vùng Thuận Hải (nay

tách ra thành tỉnh Bình Thuận và Ninh

Thuận?) đợc nhân dân ở đây gọi là “đất Cà

Giang”

GV: Biên pháp cải tạo đất kiềm: tháo nớc rửa

kiềm, bón phân chua sinh lí nh đạm sunphat,

kalisun phát để trung hoà bớt kiềm, hoặc bón

các hợp chất có chứa canxi nh thạch cao để

giảm độ kiềm của đất

- Giúp xác định giống cây trồng phù hợp với

từng loại đất và cú biện phỏp cải tạo hợp lớ

- Là phản ứng chỉ tính chua, kiềm tính hoặc trung tính của đất

- DoH

  và OH 

+ Nếu H

 >OH

  đất có p chua + Nếu H

  =OH

   đất có p trung tính

+ Nếu H <OH  đất có p kiềm tính

1/ Phản ứng chua của đất:

Căn cứ vào trạng thái của H+ và Al

3+

a/ Độ chua hoạt tính:

- Do H+ trong dung dịch đất gây nên

- Biểu thị bằng pHH20

- VD: Đất lâm nghiệp (đồi núi, đất xám bạc màu), đất phèn

b/ Độ chua tiềm tàng:

- Do H+ và Al3+ trên bề mặt keo gây nên

2/ Phản ứng kiềm của đất:

Muối kiềm(Na2CO, CaCO3)-> thuỷ phõn -> NaOH-, Ca(OH)2-> đất hoỏ kiềm

( Na2CO3 + H2O ->NaOH + NaHCO3

2CaCO3 + 2H2O -> Ca(OH)2 + Ca(HCO3)2)

 NaOH và Ca(OH)2 làm cho đất bị hoá kiềm

- Đất kiềm ở Việt Nam: chiếm diện

tích không đáng kể

III/ Độ phì nhiêu của đất:

1/ Khái niệm:

Là khả năng của đất cung cấp đồng thời và không ngừng nớc, chất dinh dỡng, không chứa các chất độc hại cho cây, bảo đảm cho cây đạt năng suất cao

phỳt

GV nhận xét

 Ví dụ, đất lâm nghiệp chua nhiều có thể

trồng các cây công nghiệp a chua nh chè, cà

phê

- Giúp đề ra các biện pháp cải tạo đất hợp lí

 Ví dụ, đất chua: cải tạo bằng cách bón vôi

bột

Gv: Gọi đại diện nhúm bỏo cỏo đó chuẩn bị

HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm khỏc

đặc cõu hỏi, nhúm lờn bỏo cỏo trả lời nội dung

cõu hỏi

GV: Ghi nhận, nhận xột và kết luận nội dung

bài học, nội dung tranh luận của HS và cần

làm rừ cỏc nội dung chớnh sau:

- Thế nào là độ phì nhiêu của đất?

- Độ phì nhiêu của đất đợc chia thành mấy loại

đó là những loại nào?

- Sự hình thành độ phì nhiêu tự nhiên và độ phì

nhiêu nhân tạo khác nhau ở điểm nào?

- Có những yếu tố nào quyết định đến độ phì

nhiêu của đất?

- Trong các yếu tố quyết định độ phì nhiêu của

đất thì hiện nay yếu tố nào là quan trọng nhất?

áp dụng các biện pháp kĩ thuật nào? Vì sao?

GV diễn giải: Cỏc biện phỏp bún nhiều phõn

chuồng, phõn xanh, điều chỉnh lượng phõn húa

học, kết hợp cỏc biện phỏp làm đất hợp lớ, tớch

cực trồng cõy xanh, tới tiêu hợp lí… Để tăng

độ phỡ nhiờu, hạn chế thoỏi húa đất Đất cú khả

năng hấp phụ tốt sẽ giữ được cỏc chất dinh

dưỡng cung cấp cho cõy trồng, giỳp cõy trồng

sinh trưởng và phỏt triển tốt, thớch ứng được

với BĐKH

2/ Phân loại:

- Độ phì nhiêu tự nhiên

- Độ phì nhiêu nhân tạo

3 Hoạt động luyện tập: :(3 phỳt)

Cõu 1: Xỏc định cỏc cõu đỳng( ghi Đ), sai( ghi S) trong cỏc cõu sau:

a Keo đất là cỏc phần tử cú kớch thước dưới 1 micromet khụng hũa tan trong nước mà ở trạng thỏi lơ lững

b Độ chua hoạt tớnh là độ chua do H+ và AL3+ trờn bế mặt keo đất gõy nờn

c Phản ứng của dung dịch đất do H+ và OH- quyết định

d Độ phỡ nhiờu của đất là khả năng của đất cung cấp đồng thời và khụng ngừng nước, chất dinh dưỡng, khụng chứa cỏc chất độc hại cho cõy, đảm bảo cho cõy đạt năng suất cao

ĐÁP ÁN: 1 Đ 2 S 3 Đ 4.S 5 Đ

Cõu 2: Sắp xếp thứ tự cỏclớp ion của keo đất từ trong ra ngoài

a Lớp ion bất động

b Lớp ion quyết định điện

c Lớp ion khuếch tỏn

d Nhõn keo đất

Đỏp ỏn: d b a  c

4 Hoạt động vận dụng và mở rộng (1 phỳt)

- Tìm hiểu các biện pháp nâng cao độ phì nhiêu của đất đợc áp dụng ở gia đình

và địa phơng?

- Thực hiện một trong cỏc biờn phỏp làm tăng độ phỡ nhiờu của đất đó tỡm hiểu ?

*Rỳt kinh nghiệm tiết dạy

………

………

………

………

………

………