Kiến thức: Sau khi học xong bài , HS phải: - Biết đợc mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng - Biết đợc trình tự và quy trình sản xuất giống cây trồng 2.. Thái độ:Thấy đợc tầm q
Trang 1Tuần:3 Tiết:3 Bài 3: sản xuất giống cây trồng
I Mục đích , yêu cầu:
1 Kiến thức: Sau khi học xong bài , HS phải:
- Biết đợc mục đích của công tác sản xuất giống cây trồng
- Biết đợc trình tự và quy trình sản xuất giống cây trồng
2 Kĩ năng:Rèn luyện kĩ năng nhận xét, phân tích so sánh.
3 Thái độ:Thấy đợc tầm quan trọng của công tác sản xuất giống cây trồng,
có ý thức hơn trong cuộc sống thực tiển Có ý thức tôn trọng lao động.
4 Những năng lực cú thể hướng đến:
- Năng lực tự học, năng lực sử dụng ngụn ngữ
- Năng lực khỏm phỏ và giải quyết vấn đề
- Năng lực thu thập thụng tin liờn quan đến bài học
- Năng lực giao tiếp và năng lực vẽ sơ đồ
ii Chuẩn bị của thầy và trò:
1 Chuẩn bị của thầy: Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong SGV
2 Chuẩn bị của trò: Nghiên cứu SGK Su tầm 1 số tranh ảnh, tài liệu có liên
quan
III/ TRỌNG TÂM CỦA BÀI:
- Hệ thống sản xuất giống cõy trồng
- Quy trỡnh sản xuất giống cõy trồng tự thụ phấn
iv Tiến trình bài dạy:
1_ Hoạt động khởi động (3 phỳt)
GV đặt một vài cõu hỏi nhỏ:
ẹeồ gioỏng mụựi ủửụùc ủửa vaứ saỷn xuaỏt ủaùi traứ caỏn phaỷi qua caực caực thớ
nghieọm khaỷo nghieọm naứo , muùc ủớch cuỷa tửứng thớ nghieọm ủoự laứ gỡ? Đeồ coự gioỏng
mụựi ủửa vaứo saỷn xuaỏt ủaùi traứphaỷi theo caực qui ủũnh nghieõm ngaởt Caực quy trỡnh
ủoự theồ hieọn nhử theỏ naứo?
2_ Hoạt động hỡnh thành kiến thức:
6
phỳt - Giải thích các thuật ngữ: duy trỡ, độthuần chủng, sức sống, tính trạng của
giống
- GV hỏi: Theo em, trong ba mục đích
thì mục đích nào là quan trọng nhất?
Vì sao?
- GV giảng giải: Trong công tác sản
xuất giống cây trồng thì việc tạo ra số
lợng giống cần thiết là quan trọng hơn
cả, còn việc duy trì, củng cố độ thuần
chủng, sức sống và tính trạng điển hình
của giống là việc làm thờng xuyên và
việc đa giống tốt phổ biến nhanh vào
sản xuất là hệ quả của việc tạo ra số
l-ợng nhiều để cung cấp cho sản xuất
I/ Mục đích của công tác SX giống cây trồng
1 Duy trì, củng cố độ thuần chủng, sức sống và tính trạng điển hình của giống
2 Tạo ra số lợng giống cần thiết để đa ra sản xuất
đại trà
3 Đa giống tốt phổ biến nhanh vào sản xuất
II Hệ thống SX giống cây trồng:
Trang 2phỳt
18
phỳt
Gv: Gọi đại diện nhúm bỏo cỏo phần
đó chuẩn bị
HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm
khỏc đặt cõu hỏi, nhúm lờn bỏo cỏo trả
lời nội dung cõu hỏi
GV: Ghi nhận, nhận xột và kết luận nội
dung bài học, nội dung tranh luận của
HS và cần làm rừ cỏc nội dung chớnh
sau:
- Hệ thống SX giống cây trồng bắt đầu
và kết thúc khi nào? Gồm mấy giai
đoạn?
-Thế nào là hạt giống SNC, NC và XN?
-Các loại hạt giống này đợc sản xuất ở
đâu?
- Tại sao hạt giống SNC và hạt giống
NC cần đợc sản xuất tại các cơ sở sản
xuất giống chuyên nghiệp?(HS khá)
-Em có nhận xét gì về mối quan hệ
giữa 3 loại hạt giống trên về các mặt:
số lợng và chất lợng?
HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm
khỏc nhận xột và đặt cõu hỏi, nhúm
được hỏi trả lời
GV: Ghi nhận,nhận xột từng cõu hỏi và
kết luận nội dung
Vì so với hạt giống XN, hai loại hạt
giống này đòi hỏi các yêu cầu kĩ thuật
sản xuất cao và sự theo dõi chặt chẽ,
yêu cầu này chỉ có những cơ sở sản
xuất giống chuyên nghiệp mới đáp ứng
đợc
Gv: Chia nhúm gồm 2 nụi dung để HS
thảo luận cỏc nội dung
GV: Căn cứ vào đâu để xây dựng quy
trình sản xuất giống cây trồng?
HS: Dựa vào phơng thức sinh sản của
cây trồng (tự thụ phấn hoặc thụ phấn
chéo)
GV: Giới thiệu có 2 loại quy trình SX
GV: Phõn nhúm hs thảo luận cỏc nội
dung
-Có những khâu kĩ thuật chủ yếu nào
đợc thể hiện trong quy trình sản xuất
hạt giống theo sơ đồ duy trì và sơ đồ
- Thời gian tiến hành: Đợc bắt đầu từ khi nhận
đợc hạt giống do các cơ sở chọn tạo giống nhà
n-ớc cung cấp đến khi nhân đợc số lợng lớn hạt giống phục vụ cho sản xuất đại trà
- Cách tiến hành: Theo 3 giai đoạn
1 Giai đoạn 1: SX hạt giống siêu nguyên chủng:
- Hạt giống siêu nguyên chủng là hạt giống có chất lợng và độ thuần khiết rất cao
- Nhiệm vụ giai đoạn 1: duy trì, phục tráng và sản xuất hạt giống siêu nguyên chủng
- Phạm vi: thực hiện ở các xí nghiệp, các trung tâmâtsanr xuất giống chuyên trách
2 Giai đoạn 2: Sản xuất hạt giống nguyên chủng
từ siêu nguyên chủng
- Hạt giống nguyên chủng là hạt giống chất lợng cao đợc nhân ra từ hạt giống siêu nguyên chủng
- Giai đoạn này tiến hành ở các công ty hoặc các trung tâm giống cây trồng
3 Giai đoạn 3: Sản xuất hạt giống xác nhận:
- Hạt giống xác nhận đợc nhân ra từ hạt giống nguyên chủng để cung cấp cho nông dân sản xuất
đại trà
- Đợc thực hiện ở các cơ sở nhân giống liên kết giữa các công ti, trung tâm và cơ sở SX
- Chú ý: Mối quan hệ giữa 3 loại hạt giống
+ Về mặt DT: SNC(P) NC(F1) XN(F2) + Về mặt SL: SNC < NC < XN
+ Về mặt CL: SNC > NC > XN
III/ Quy trình sản xuất giống cây trồng:
1/ Sản xuất giống cây trông nông nghiệp:
a/ Sản xuất giống ở cây trồng tự thụ phấn:
- Quy trình sản xuất giống theo sơ đồ duy trì
(giống cây trồng do tác giả cung cấp giống hoặc
có hạt giống siêu nguyên chủng)
Năm
2 Thànhtừng
dòng
Các dòng
đúng giống Hạt SNC
Trang 3phục tráng?
- Phân tính hình 3.2 để trình bày cách
SX hạt giống theo sơ đồ duy trì?
Hình 3.2: tại sao năm thứ 1 có hạt SNC
rồi mà năm thứ 2 lại phải chọn hạt
SNC?
- Phân tính hình 3.3 để trình bày cách
SX hạt giống theo sơ đồ phục tráng?
- Tại sao sơ đồ hình 3.3 có 2 nhánh
song song? là TN so sánh và nhân
giống sơ bộ?
HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc nhúm
khỏc nghe và đặt cõu hỏi
GV: Ghi nhận, nhận xột và kết luận nội
dung
-Có 3 khâu kĩ thuật đợc thể hiện là:
gieo, chọn lọc và thu hoạch
-TN so sánh và nhân giống sơ bộ
- Để tăng số lợng đồng thời loại bỏ
những cây xấu
GV: - Để tiết kiệm thời gian Do
VLKĐ ko rõ nguồn gốc nên phải phục
tráng Nếu sơ bộ kết quả tốt, đem sản
xuất luôn (nhánh 1) còn nếu đem so
sánh với VLKĐ mà kết quả nhánh 2
hơn nhánh 1 thì huỷ nhánh 1 tạo SNC
- Quy trình sản xuất giống theo sơ đồ phục tráng
(Các giống nhập nội, các giống bị thoái hoá)
Năm
hoặc GBTH
Các cây u
từng dòng
4– 5 dòng
3 NSB và SNC
TNSS
4 SNC NC
5 NC XN
3 Hoạt động luyện tập: 4 phỳt
*GV yờu cầu học sinh làm bài tập dưới đõy vào giấy và nộp lại, GV chấm điểm
và lấy điểm cộng
Cõu 1: Trong cỏc giai đoạn sản xuất giống cõy trồng, hạt giống nào được sản
xuất tại cỏc cơ sở sản xuất giống chuyờn nghiệp?
Cõu 2: Hạt giống SNC là hạt giống ?
Cõu 3: Cụng tỏc sản xuất giống cõy trồng khụng nhằm mục đớch?
Cõu 4: Hệ thống sản xuất giống cõy trồng tuõn theo trỡnh tự nào?
4 Hoạt động vận dụng và mở rộng: ( 1 phỳt)
Hoạt động này được thực hiện ngoài giờ lờn lớp (1 phỳt)
Cõu 1: khỏc biệt cơ bản trong sản xuất hạt giống theo sơ đồ duy trỡ và sơ đồ
phục trỏng ở cõy tự thụ phấn là gỡ ?:
Trang 4Cõu 2: Tìm hiểu quy trình nhân giống một số cây trồng ở địa phơng (lúa, sắn, chanh, …)
*Rỳt kinh nghiệm tiết dạy
………
………
………
………
………
So sánh SXG ở cây trồng tựthụ phấn SXG ở cây trồng thụphấn chéo SXG ở cây trồng nhângiống vô tính Giống
nhau Đều sản xuất cây giống theo ba cấp độ bắt đầu từ cấp SNC đến cấp NCvà cuối cùng là cấp XN
Khác
nhau
- Vật liệu khởi đầu là
hạt tác giả, hạt nhập
nội hoặc hạt bị thoái
hoá
- Không đòi hỏi yêu
cầu cách li cao
- Sự chọn lọc đợc
tiến hành chủ yếu ở
giai đoạn sản xuất
giống cấp SNC
- Vật liệu khởi đầu là hạt tác giả hoặc hạt SNC
- Yêu cầu cách li nghiêm ngặt
- Sự chọn lọc đợc tiến hành liên tục cho tới khi thu đợc hạt giống XN
- Vật liệu khởi đầu là thế hệ vô tính đạt tiêu chuẩn cấp SNC
- Không yêu cầu cách li
- Sự chọn lọc đợc tiến hành ngay trên vật liệu khởi đầu