BÀI 6

Tuần:6, Tiết:6Bài 6 : ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp 1 tiết i.. Kiến thức: Sau khi học xong bài HS phải: - Biết đợc thế nào là nuôi cấy

Tuần:6, Tiết:6

Bài 6 : ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong

nhân giống cây trồng nông, lâm nghiệp (1 tiết)

i Mục đích , yêu cầu:

1 Kiến thức: Sau khi học xong bài HS phải:

- Biết đợc thế nào là nuôi cấy mô tế bào, cơ sở khoa học của phơng pháp này

- Biết đợc quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng nhận xét, liên hệ thực tế

3 Thái độ:

- Có ý thức vận dụng vào thực tiển

- Có ý thức tôn trọng khoa học và say sa học tập

4 Những năng lực cú thể hướng tới.

- Năng lực tự chủ và tự học:

- Năng lực giao tiếp và hợp tỏc:

- Năng lực giải quyết vấn đề và sỏng tạo:

- Năng lực ngụn ngữ:

- Năng lực tỡm hiểu tự nhiờn:

ii Chuẩn bị GIÁO VIấN VÀ HỌC SINH:

1 Chuẩn bị của giỏo viờn: Nghiên cứu SGK Đọc phần thông tin bổ sung trong

SGV, mỏy chiếu

2 Chuẩn bị của học sinh:Nghiên cứu SGK Su tầm 1 số tranh ảnh, tài liệu có liên

quan tới bài học

III TRỌNG TÂM CỦA BÀI: phõn bố đều ở cỏc phần

iv Tiến trình bài dạy:

1 Hoạt động khởi động 5 phỳt

Xỏc định đõy là hỡnh thức nhõn giống gỡ? (Cho học sinh xem video kỹ thuật

nhõn giống nuụi cấy mụ tế bào) https://www.youtube.com/watch?

v=jm6F6ZpTL3U

2 Hoạt động hỡnh thành kiến thức :

6

phỳt GV: phõn nhúm thảo luận cỏc nộidung

- Thế nào là nuôi cấy mô?

- Phải có những điều kiện cần thiết

nào mới đảm bảo cho việc nuôi cấy

mô tế bào đợc thành công?

- Cơ sở khoa học của PP nuôi cấy

mô là gì?

- Thế nào là tính độc lập, tính toàn

năng của TB TV?

- Nêu các yếu tố ảnh hởng khi cây

đâm chồi nảy lộc?

-Phân biệt quá trình phân hoá và

phản phân hoá TB?

I/ Khái niệm về phơng pháp nuôi cấy mô

tế bào:

- Khái niệm: Kỹ thuật nuôi cấy mô TB là kĩ thuật điều khiển sự phát sinh hình thái của

TB TV 1 cách định hớng dựa vào sự phân hoá, phản phân hoá trên cơ sở tính toàn năng của TBTV khi đợc nuôi cấy tách rời trong

điều kiện nhân tạo vô trùng

- Điều kiện:

+ Tế bào, mô đem nuôi cấy phải sống và có khả năng phân chia mạnh mẽ

+ Môi trờng nuôi cấy phải có đầy dủ chất dinh dỡng và phải phù hợp với loại tế bào hay mô đem nuôi cấy

phỳt

19

phỳt

- Nêu các PP nhân giống thông

th-ờng? Hạn chế?

HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc

nhúm khỏc nhận xột và đặc cõu hỏi,

nhúm được hỏi trả lời

GV: Ghi nhận,nhận xột từng cõu hỏi

và kết luận nội dung

Gv diễn giải

-Yếu tố ảnh hưởng: t0, độ ẩm, cờng

độ ánh sáng, thời gian chiếu sáng

với nuôi cấy mô : to = 28-300

độ ẩm = 60 - 80%, thời gian chiếu

sáng từ 10-12 giờ, các chất dinh

d-ỡng

GV: Phân biệt 2 quá trình phân hoá

và phản phân hoá tế bào dới dạng sơ

đồ?

GV: phõn nhúm thảo luận cỏc nội

dung

- Nuôi cấy mô có ý nghĩa nh thế

nào?

- Tiêu chuẩn của VL nuôi cấy?

- Tại sao vật liệu khởi đầu thờng là

TB của mô phân sinh?

- Theo em có thể khử trùng bằng

cách nào?

- MT dinh dỡng nhân tạo thờng

dùng là môi trờng gì?

- Vì sao phải bổ xung chất kích

thích sinh trởng để tạo rễ?

- Tại sao không cấy luôn cây vào

v-ờn ơm mà phải qua môi trv-ờng thích

ứng?

HS: Đại diện nhúm bỏo cỏo, cỏc

nhúm khỏc nhận xột và đặt cõu hỏi,

nhúm được hỏi trả lời

GV: Ghi nhận, nhận xột từng cõu

hỏi và kết luận nội dung

Gv diễn giải

- Vật liệu khởi đầu thờng là TB của

mô phân sinh vì ST, PT mạnh, cha

phân hoá, sạch bệnh

- Bằng hoá chất: rửa bằng xà

phòng > nớc máy > nớc cất >

HgCl2 o,1% trong 10 phút

II/ Cơ sở khoa học của phơng pháp nuôi cấy mô tế bào:

- TB thực vật có tính độc lập và tính toàn năng:

+ TB, mô đều chứa hệ gen quy định kiểu gen của loài đó

+ Nếu nuôi cấy mô TB trong môi trờng thích hợp và cung cấp đủ chất dinh dỡng gần giống nh trong cơ thể sống thì mô TB có thể sống, có khả năng sinh sản vô tính để tạo thành cây hoàn chỉnh

NP Hợp tử -> Tb phôi sinh Phân hoá TB

Tb phôi sinh -> TB chuyên hoá

Phản phân hoá

* Kết luận: Phân hoá và phản phân hoá là con đờng thể hiện tính toàn năng của TBTV

III/ Quy trình công nghệ nhân giống bằng nuôi cấy mô tế bào

1/ ý nghĩa: SGK

2/ Quy trình công nghệ:

a/ Chọn vật liệu nuôi cấy:

- Là TB của mô phân sinh (mô cha bị phân hoá trong các đỉnh sinh trởng của rễ, thân lá) không bị nhiễm bệnh, đợc trồng trong buồng cách li

b/ Khử trùng:

Phân cắt đỉnh sinh trởng của vật liệu nuôi cấy thành các phân tử nhỏ, sau đó tẩy rửa bằng nớc sạch và khử trùng

c/ Tạo chồi trong môi trờng nhân tạo:

Nuôi cấy mẫu trong môi trờng dinh dỡng nhân tạo để tạo chồi

d/ Tạo rễ:

Khi chồi đạt tiêu chuẩn về chiều cao thì cắt chồi chuyển sang môi trờng tạo rễ

(MT này có bổ sung chất kích thích sinh tr-ởng)

e/ Cấy cây trong môi trờng thích ứng:

Cấy cây vào môi trờng thích ứng để cây thích nghi dần với điều kiện tự nhiên

f/ Trồng cây trong vờn ơm:

Khi cây đạt tiêu chuẩn cây giống thì chuyển cây ra vờn ơm

* 1 số thành tựu Nhân nhanh đợc nhiều giống cây lơng thực, giống cây công nghiệp, hoa, cây ăn quả

3 Hoạt động luyện tập: (4 phỳt)

- Trình bày quy trình công nghệ nhân giống cây trồng bằng nuôi cấy mô TB? Kể 1 vài thành tựu?

+ Chọn vật liệu nuôi cấy Khử trùng Tạo chồi trong môi trờng nhân tạo Tạo rễ Cấy cây trong môi trờng thích ứng Trồng cây trong vờn ơm

+ Tại sao phơng pháp nuôi cấy mô tế bào lại có thể cho ra những cây giống đồng nhất

về mặt di truyền và sạch bệnh? Vỡ cựng kiểu gen

- Sau khi chồi cõy đó ra rễ, tiến hành cấy cõy vào mụi trường nhõn tạo thớch hợp mụi trường nhõn tạo thớch hợp là gỡ?

Cú đủ cỏc chất với tỉ lệ gần giống mụi trường tự nhiờn của cõy

4 Hoạt động vận dụng và mở rộng:(1 phỳt)

- Vỡ sao phơng pháp nuôi cấy mô tế bào thực vật có thể cho ra những cây giống

đồng nhất về mặt di truyền và sạch bệnh?

+ Các cây giống đều đợc tạo ra từ một mẫu mô nuôi cấy nhờ cơ chế nguyên phân

+ Mẫu mô nuôi cấy đợc lựa chọn kĩ và đợc khử trùng

+ Điều kiện nuôi cấy vô trùng

- Tỡm hiểu tỡnh hỡnh ứng dung cụng nghệ nuụi cấy mụ tế bào ở nước ta hiện nay?

- Phõn nhúm học sinh chuẩn bi nội dung bỏo cỏo bài 7

*Rỳt kinh nghiệm tiết dạy

………

………

………

………

………