Mẫu giáo án dạy học dự án

Rừng có tác dụng giữ cân bằng hệ sinh thái rừng quốc gia Tam Đảo, chắn lũ, bão, chống xói mòn, cung cấp nguyên vật liệu cho đòi sống con người và là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật th

MẪU GIÁO ÁN DẠY HỌC DỰ ÁN Người soạn:

1 Lê thị Thu Phương - Nhóm trưởng

2 Nguyễn Thị Giang - Thư ký

3 Trần Thị Thu Huyền - Thành viên

Tên dự án: BẢO VỆ SỰ ĐA DẠNG SINH THÁI

RỪNG QUỐC GIA TAM ĐẢO Lĩnh vực bài dạy: Sinh học 12

Cấp/lớp: THPT, lớp 12A1

Thời gian dự kiến: 4 tiết mỗi tiết 45 phút - 1 tiết/tuần, 4 tuần

1 Mô tả dự án

Hiện nay, diện tích rừng quốc gia Tam Đảo đang ngày càng bị thu hẹp do nhiều nguyên nhân khác nhau như: Cháy rừng, đốt rừng, khai thác bừa bãi, hạn hán, lũ … trong đó những hoạt động của con người là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến sự suy giảm diện tích rừng

Rừng quốc gia Tam Đảo giữ vai trò quan trọng đối với hệ sinh thái địa phương Rừng có tác dụng giữ cân bằng hệ sinh thái rừng quốc gia Tam Đảo, chắn lũ, bão, chống xói mòn, cung cấp nguyên vật liệu cho đòi sống con người và là nơi cư trú của nhiều loài sinh vật thực vật…

Do quá trình xây dựng khu du lịch Tam Đảo cũng như quá trình khai thác không hợp lý của con người dẫn đến hệ sinh thái rừng quốc gia Tam Đảo đang biến đỗi mạnh mẽ gây ra hiện tượng diễn thế sinh thái rừng và có nhiều nơi đã biến đổi hoàn toàn

Trong bối cảnh đó, học sinh được giao nhiệm vụ tìm hiểu về hệ sinh thái rừng rừng quốc gia Tam Đảo và quá trình diễn thế sinh thái tại khu vực Theo đó mỗi nhóm gồm 5, 6 học sinh sẽ tìm hiểu về vấn đề này

Sản phẩm sau dự án:

- Học sinh viết một bản báo cáo đánh giá về độ đa dạng của các loài trong hệ sinh thái rừng quốc gia Tam Đảo

- Lập bảng tìm hiểu quá trình biến đổi của quần xã sinh vật trong giai đoạn từ trước khi xây dựng mạnh mẽ khu du lịch đến thời điểm hiện tại

- Lập sơ đồ quá trình diễn thế sinh thái khu vực rừng rừng quốc gia Tam Đảo

2 Mục tiêu của dự án: Sau khi hoàn thành này học sinh có khả năng:

2.1 Mục tiêu của dự án

- Kiến thức: Khái niệm diễn thế sinh thái, các loại diễn thế sinh thái, nguyên nhân gây ra diễn thế sinh thái, mối quan hệ giữa các sinh vật trong rừng quốc gia Tam Đảo với sinh cảnh

- Kỹ năng: Thu thập và xử lý thông tin, tìm kiếm thông tin trên mạng

Làm việc nhóm Vận dụng lý thuyết vào thực tiễn lạp được sơ đồ diễn thế sinh thái

ở rừng quốc gia Tam Đảo

Vận dụng phần mềm Microsoft Office

- Thái độ: Độc lập, tự giác, tự chịu trách nhiệm trước nhóm

Hứng thú trong quá trình làm dự án

Yêu thiên nhiên, có ý thức bảo vệ hệ sinh thái rừng

2.2 Các NL hướng tới của chủ đê

2.2.1 Các năng lực chung

a) Năng lực tự học:

- HS phải xác định được mục tiêu chủ đề ; Phân loại được HST

- Nghiên cứu các tài liệu liên quan đến HST rừng, ghi chép thông tin

- Xây dựng kế hoạch thu thập thông tin về HST rừng quốc gia Tam Đảo

Thời gian Nội dung công việc Phương pháp Người thực

hiện

Sản phẩm

7 ngày

- Nghiên cứu tài liệu về

File tài liệu; Báo cáo sơ bộ

Điều tra về tình trạng phá rừng quốc gia Tam Đảo

Đọc TL; Chụp ảnh; Phỏng vấn;

Thực địa

Cá nhân Ảnh; Phiếu phỏng vấn;

2 ngày - Xử lý thông tin, số liệu Thống kê toán học Nhóm Bảng số liệu

5 ngày

Tìm hiểu nguyên nhân mất cân bằng sinh thái rừng quốc gia Tam Đảo

Điều tra, Phỏng vấn; Đọc TL Cả nhóm

Báo cáo; Bảng số liệu

3 ngày

Viết báo cáo tổng kết, đề xuất biện pháp bảo vệ rừng quốc gia Tam Đảo

Thảo luận nhóm Cả nhóm

Báo cáo tổng kết và các biện pháp đề xuất

- HS lập và thực hiện được kế hoạch học tập chủ đề:

b) Năng lực giải quyết vấn đề

- Phát hiện, đánh giá được thực trạng khai thác rừng quá mức

- Đề xuất một số giải pháp khắc phục việc phá rừng làm rẫy của người dân địa

phương

c) Năng lực tư duy sáng tạo

- Đánh giá các tác động của việc mất cân bằng sinh thái vùng rừng quốc gia

Tam Đảo

- Đánh giá được việc sói mòn của đất canh tác vùng đệm,

d) Năng lực tự quản lý

- Quản lý nhóm: lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập

- Nhận thức các yếu tố tác động đến quá trình học tập, nghiên cứu của nhóm HS

và từ cá nhân

- Đánh giá mức độ hợp tác của đối tượng được điều tra, thu thập số liệu, thông

tin

- Rèn luyện khả năng làm việc độc lập

- Học sinh nhận thức được tình huống có vấn đề

e) Năng lực giao tiếp

- Xác định được các hình thức giao tiếp

- Làm việc nhóm, chia sẻ kinh nghiệm

- Rèn luyện năng lực ngôn ngữ thông qua quá trình thảo luận, Phỏng vấn; sử

dụng các thuật ngữ chuyên ngành về các vấn đề nghiên cứu

- Trách nhiệm của cá nhân trong việc bảo vệ và phát triển rừng quốc gia Tam Đảo

g) Năng lực hợp tác

Khả năng làm việc nhóm và phân chia công việc thành viên nhóm

h) Năng lực sử dụng công nghệ thông tin:

- Sử dụng Internet để tìm kiếm các thông tin liên quan về HST( thông tin, hình ảnh )

- Sử dụng các phần mềm, các công cụ máy tính để xử lý số liệu, hình ảnh thu được trong quá trình điều tra

i) Năng lực sử dụng ngôn ngữ

- Năng lực sử dụng tiếng Việt thông qua đọc và hiểu tài liệu, viết báo cáo

- Năng lực ngoại ngữ: thông qua việc sử dụng các thuật ngữ khoa học chung để giao tiếp, viết báo cáo, thiết kế mẫu phiếu điều tra

k) Năng lực tính toán

Xử lý về mặt toán học các số liệu thu thập được

2.2.2 Các năng lực chuyên biệt

- Quan sát: HS quan sát thực địa, hiện trạng diện tích rừng quốc gia Tam Đảo;

quan sát thái độ của khách du lịch rừng quốc gia Tam Đảo

- Phân loại hay sắp xếp theo nhóm: Phân loại nhóm thực vật và các kiểu phân

bố thực vật

- Tìm mối liên hệ: ảnh hưởng của rừng quốc gia Tam Đảo với cuộc sống người

dân Tam Đảo và phát triển du lịch sinh thái rừng quốc gia Tam Đảo

- Tính toán: Xử lí và trình bày các số liệu (bao gồm: vẽ đồ thị, lập bảng, trình

bày biểu đồ cột, sơ đồ, ảnh chụp…): HS chụp hình ảnh

- Đưa ra các tiên đoán, nhận định: Dựa trên những số liệu thu thập tiên đoán

sau một vài năm tới rừng quốc gia Tam Đảo phát triển như thế nào

- Hình thành giả thuyết khoa học: Khai thác và bảo vệ tốt HST rừng quốc gia

Tam Đảo sẽ gúp người dân địa phương phát triển du lịch sinh thái và hạn chế việc chặt phá rừng bừa bãi

- Đưa ra các định nghĩa thao tác, nêu các điều kiện và giả thiết:

- Thí nghiệm: thiết kế thí nghiệm, làm thực nghiệm, thu thập và xử lí số liệu thí nghiệm, giải thích kết quả thí nghiệm và rút ra các kết luận:

- Xác định mức độ chính xác của các số liệu: Kiểm tra độ chính xác độ các số liệu, thong tin thu thập được.

3 Yêu cầu tiên quyết với học sinh

- Có kiến thức về quần xã sinh vât, mối quan hệ giữa các loài trong quần xã và quá trình diễn thế sinh thái

- Kỹ năg khai thác mạng internet, phần mềm Microsoft Office

- Thu thập thông tin, số liệu, phỏng vấn, lập sơ đồ

4 Các địa chỉ wedsite, tài liệu tham khảo (sách, báo) gợi y

- Các bài viết chỉ ra các nguyên nhân chính gây ra hiện tượng suy giảm diện tích rừng, thay đổi tuần tự các quần xã sinh vật, gây ra hiện tượng diễn thế sinh thái

- Các bài viết đánh giá vai trò của hộ gia đình trong công tác phục hồi và bảo vệ rừng quốc gia Tam Đảo

5 Các bước tổ chức bài dạy

- Phân nhóm học sinh: Mỗi nhóm 5, 6 học sinh (chú ý về trình độ tương đồng giữa các nhóm, tỉ lệ nam/nữ, điều kiện của HS)

- Công bố thời gian HS phải hoàn thành dự án

- Giới thiệu dự án cho học sinh, giải thích cặn kẽ cho học sinh các nhiệm vụ phải làm trong dự án

- Đi thu thập thông tin về độ đa dạng của các loài sinh vật khu vực rừng quốc gia Tam Đảo

- Mẫu biên bản làm việc nhóm, báo cáo sơ đồ diễn thế sinh thái của mỗi nhóm

- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả sau khi hết thời gian làm dự án

6 Đánh giá học sinh

- Đánh giá hoạt động nhóm và hoạt động cá nhân thông qua biên bản nhóm

- Bộ câu hỏi đánh giá kiến thức và các năng lực đạt được của học sinh sau khi thực hiện dự án

- Đánh giá kết quả của nhóm dựa trên sản phẩm là báo cáo đánh giá về độ đa dạng của các loài và sơ đồ diễn thế sinh thái khu vực rừng quốc gia Tam Đảo

7 Phụ lục (bộ công cụ đánh giá theo dạy học dự án)

7.1 phụ lục 1: Mẫu biên bản làm việc nhóm

BIÊN BẢN LÀM VIỆC NHÓM Nhóm:………

TT Họ và tên thành viên Nhiệm vụ cụ thể Thời gian hoàn thành 1

2

3

7.2 Phụ lục 2: Phiếu đánh giá báo cáo nhóm

Điểm Tiêu chí

Nội dung

Diễn đạt

Hình ảnh minh họa và

trang trí báo cáo

Tên tiêu đề báo cáo

Xác nhận đóng góp

Tổng điểm

PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1: BỘ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ

1 Đánh giá trong học theo dự án

1.1 Phiếu đánh giá học theo dự án (dùng cho đánh giá đồng đẳng)

PHIẾU ĐÁNH GIÁ HỌC THEO DỰ ÁN

(Dùng cho đánh giá đồng đẳng – Đánh giá giữa các nhóm)

Tên người/ nhóm đánh giá Tổng điểm: /100

Tên dự án:

Tiêu chí

chú

1 Tên chủ đề

2 Dữ liệu và

nội dung

3 Giải thích

4 Trình bày

5 Tổ chức báo cáo

6 Hiểu nội dung

7 Tính sáng tạo

của nhóm

8 Tư duy tích cực

9 Làm việc nhóm

10 Ấn tượng chung

Tổng điểm:

PHIẾU ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN TRONG NHÓM

Họ và tên người được đánh giá:

Họ và tên người đánh giá:

Nhóm:

STT

Tiêu chí (Điểm) Rất tốt

(3 điểm)

Tốt (2 Điểm)

Trung bình (1 Điểm)

Ít hoặc Không (0 Điểm)

1 Nhiệt tình trách

nhiệm

2

Tinh thần hợp

tác, tôn trọng,

lắng nghe

3

Tham gia tổ chức

quản lí nhóm

4

Chú tâm thực

hiện nhiệm vụ

5 Đưa ra ý kiến có

giá trị

6 Đóng góp trong

việc hình thành

sản phẩm

7 Hiệu quả công

việc

8

Hoàn thành đúng

thời gian

(Điểm đánh giá từ 0-24) Tổng điểm:

1.2 Bảng kiểm quan sát học theo dự án

1.2.1 Bảng kiểm dành cho GV

Tiêu chí đánh giá

Mức độ

1 2 3 4 5 Triển khai học theo dự án một cách tuần tự

Tăng cường tương tác xã hội trong dạy học dự án

HS được lựa chọn các chủ đề theo nhu cầu và sở thích

Phát triển chủ đề của dự án thành các dự án nhỏ theo mức độ

quan tâm khác nhau của HS

HS tham gia lập kế hoạch và tổ chức thực hiện dự án một cách

chủ động và sáng tạo

Tăng cường sự tự đánh giá lẫn nhau của HS trong quá trình thực

hiện dự án và trình bày sản phẩm của dự án

HS có cơ hội để rèn luyện các kĩ năng cần thiết cho bước “thu

thập dữ liệu” và “phát triển” dự án

Tạo cho HS luôn có ý thức và thực hành một hành động thiết

thực cụ thể đối với xã hội trong học theo dự án

Chú thích:

5: Rất tốt 4: Tốt 3: Khá 2: Đạt 1: Chưa đạt

1.2.2 Bảng kiểm dành cho HS

Tiêu chí đánh giá

Mức độ

1 2 3 4 5 Lựa chọn chủ đề theo sở thích

Phân công nhiệm vụ trong nhóm rõ ràng

Thông tin tìm kiếm từ nguồn tin cậy và đầy đủ

Bài báo cáo đầy đủ các mục cần thiết

Chuẩn bị nguyên liệu đúng và đủ

Thực hành- thí nghiệm đúng thao tác, quy trình

Nhiệm vụ của dự án được thực hiện một cách tuần tự và đúng

tiến độ

Sản phẩm đạt yêu cầu, có thể công bố được

Chú thích:

5: Rất tốt 4: Tốt 3: Khá 2: Đạt 1: Chưa đạt

1.2.3 Bảng kiểm quan sát hành vi dành cho giáo viên.

PHIẾU QUAN SÁT DÀNH CHO GV

(Quan sát hoạt động của HS trong quá trình thực hiện dự án)

Tiêu chí

Mức độ ĐG

Nhận xét

Nhiệt tình trách nhiệm với nhóm

Tích cực trong thảo luận

Phối hợp tốt với các HS khác

Đưa ra ý kiến có giá trị cho nhóm

Tham vấn ý kiến của GV

Thực hiện nhiệm vụ đúng tiến độ và

hiệu quả

Trình bày vấn đề logic, khoa học

Thực hành thí nghiệm đúng thao tác,

quy trình

HS không tiêu cực nếu không thành công

HS là một người lãnh đạo hiệu quả

Chú thích:

5: Rất tốt 4: Tốt 3: Khá 2: Đạt 1: Chưa đạt

1.3 Sổ theo dõi dự án

SỔ THEO DÕI DỰ ÁN

Tên dự án: _ Tên HS: _ Tên trường: _ Tên GV: _ Nhóm: _ Thời gian : Từ ngày _ đến ngày _ Danh sách nhóm: _

_

1.3.1 Kế hoạch dự án

Tên dự án

Lĩnh vực môn học

(Đánh dấu vào ô

tương ứng)

Văn hóa Giáo dục Môi trường & thời tiết Thực phẩm và & nông nghiệp

Sức khỏe và cảm giác thoải mái Khoa học và tự nhiên

Lĩnh vực khác

Lí do chọn đề tài

dự án

Mục tiêu học tập

(Vấn đề nghiên cứu)

Hình thức trình bày

kết quả dự án (Đánh

dấu vào ô tương ứng)

Powerpoint Kịch

Kể chuyện Khiêu vũ

Áp phích/tranh vẽ

Mô hình Video/hoạt hình Bài hát/thơ

Thảo luận Phỏng vấn Hình thức khác

Phân công nhiệm vụ trong nhóm

Tên thành viên Nhiệm vụ Phương tiện Thời gian hoàn thành Sản phẩm dự kiến

1.3.2 Các ý tưởng ban đầu

1.3.3 Phiếu tổng hợp dữ liệu.

Câu hỏi

Nguồn

1.3.4 Biên bản thảo luận

1.3.5 Nhìn lại quá trình thực hiện dự án

1 Tôi đã học được kiến thức gì?

2 Tôi đã phát triển được những kĩ năng gì?

3 Tôi đã xây dựng được những thái độ nào tích cực?

4 Tôi có hài lòng với kết quả nghiên cứu của dự án không? Vì sao?

5 Tôi đã gặp phải những khó khăn gì khi thực hiện dự án?

6.Tôi đã giải quyết những khó khăn đó như thế nào?

7 Quan hệ của tôi với các thành viên trong nhóm thế nào?

8 Những vấn đề quan trọng khác trong dự án gồm…

9 Nhìn chung tôi thích/không thích dự án vì…

1.3.6 Phản hồi của giáo viên