Kiến thức : - Những nét cơ bản về điều kiện hình thành nhà nước Văn Lang.. - Nhà nước Văn Lang tuy còn sơ khai nhưng đó là một tổ chức quản lí đất nước bền vững, đánh dấu giai đoạn mở đ
Trang 1Ngày soạn: Tuần : 13
BÀI 12 : NƯỚC VĂN LANG
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
- Những nét cơ bản về điều kiện hình thành nhà nước Văn Lang
- Nhà nước Văn Lang tuy còn sơ khai nhưng đó là một tổ chức quản lí đất nước bền vững, đánh dấu giai đoạn mở đầu thời kì dựng nước
2 Tư tưởng :
Lòng tự hào dân tộc và tình cảm cộng đồng
3 Kĩ năng :
Vẽ sơ đồ một tổ chức quản lí
II Những năng lực có thể phát triển ở học sinh
-Năng lực chung: trình bày, hợp tác, tự học
- Năng lực chuyên biệt:
+ Thực hành bộ môn: vẽ sơ đồ, khai thác kênh hình
+ Liên hệ với kiến thức cũ, tích hợp môn Ngữ văn, tác động giữa các sự kiện với nhau
+ Ghi nhớ kiến thức để so sánh với những kiến thức nối tiếp
III Phương pháp và KTDH có thể sử dụng
-Kể chuyện, thuyết trình, thảo luận
- Vẽ sơ đồ
IV Phương tiện dạy học :
- GV: + Tranh ảnh trong SGK ( phóng to )
+ Tranh ảnh hình 31, 32 (SGK) Công cụ phục chế
+ Lược đồ tự nhiên: Trung du miền núi bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng
- HS: SGK, dụng cụ học tập
V Tổ chức các hoạt động học của học sinh :
1 Hoạt động khởi động: (hoạt động tạo tình huống hay tình huống xuất phát)
3 phút
a Mục tiêu:
Cho HS xem hình về các vua Hùng, các Lăng vua Hùng ở nhiều nơi, xem clip về giỗ tổ Hùng Vương mùng 10 tháng 3 ở Phú Thọ, cho HS nhớ lại những câu chuyện truyền thuyết Gợi ý cho HS tìm hiểu về hoàn cảnh ra đời, tổ chức bộ máy
Trang 2nhà nước, những nét văn hóa được lưu truyền đến ngày nay Từ đó HS sẽ tò mò, muốn được tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mới
b Phương thức tổ chức hoạt động:
Nhiệm vụ của HS là quan sát hình, clip, rút ra ý chính của các câu chuyện, qua đó cho biết những hoàn cảnh ra đời của Nhà nước Văn Lang
c Kết quả mong đợi từ hoạt động:
HS trình bày sản phẩm của mình, GV lựa chọn và lấy một sản phẩm để vào bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức
TG Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
Hoạt động 1
1 Nhà nứơc Văn Lang ra đời trong hòan cảnh
nào ?
* Mục tiêu: Tìm hiểu những điều kiện dẫn đến sự
hình thành nhà nước Văn Lang
* Phương thức tổ chức hoạt động:
- Nhiệm vụ của HS: dựa vào SGK, các câu chuyện
như Sơn Tinh - Thủy Tinh, Thánh Gióng, xem hình
SGK trang 34, rút ra ý chính, trả lời các câu hỏi:
? Vào khỏang thế kỉ VIII – VII TCN, ở đồng bằng
Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ đã có những thay đổi gì ?
- Vào khoảng các thế kỉ VIII - VII TCN, ở vùng đồng bằng ven các con sông 1ớn thuộc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ ngày nay, đã hình thành những bộ lạc lớn Sản xuất phát triển, mâu thuẫn giữa người giàu
và người nghèo đã nảy sinh
và ngày càng tăng thêm
- Việc mở rộng nghề nông
Trang 3? Theo em nghề trồng lúa gặp thuận lợi và khó khăn
gì?
? Theo em truyện Sơn Tinh Thủy Tinh nói lên hoạt
động gì của nhân dân ta thời đó ?
? Để chống lại sự khắc nghiệt của thiên nhiên, người
Việt cổ lúc đó đã làm gì ?
- Cho hs xem hình 31, 32 (SGK)
? Các loại vũ khí này dùng để làm gì ?
* Sản phẩm mong đợi:
- Hình thành những bộ lạc lớn gần gũi nhau về tiếng
nói và phương thức hoạt động kinh tế
- Sản xuất phát triển
- Trong các chiềng chạ có sự phân biệt giàu nghèo
xuất hiện
- Nghề trồng lúa nước ở vùng đồng bằng ven các con
sông lớn gặp nhiều khó khăn
- Thuận lợi: đất ven sông dễ trồng trọt
- Khó khăn: lũ lụt
- Đó là sự cố gắng, nổ lực của nhân dân chống thiên
nhiên để bảo vệ mùa màng
- Cần phải có người chỉ huy đứng ra tập hợp nhân
dân các làng bản chống lũ lụt, bảo vệ mùa màng
- Chiến đấu chống ngoại xâm của dân tộc ta
trồng lúa nước ở vùng đồng bằng ven các con sông lớn thường, xuyên phải đối mặt với hạn hán, lụt lội Vì vậy, cần phải có người chỉ huy đứng ra tập hợp nhân dân các làng bản để giải quyết vấn đề thuỷ lợi bảo vệ mùa màng
- Các làng, bản khi giao lưu với nhau cũng có xung đột Ngoài xung đột giữa người Lạc Việt với các tộc người khác còn xảy ra xung đột giữa các bộ lạc Lạc Việt với nhau Để có cuộc sống yên ổn cần phải chấm dứt các cuộc xung đột đó
Hoạt động 2
2 Nước Văn Lang thành lập
* Mục tiêu: Tìm hiểu sự thành lập nhà nước Văn
Lang
* Phương thức tổ chức hoạt động:
- Nhiệm vụ của HS: xem lược đồ tự nhiên Trung du
Miền Núi bắc Bộ và đồng bằng sông Hồng, trả lời
câu hỏi:
? Địa bàn cư trú của bộ lạc Văn Lang ở đâu ?
-GV nhấn mạnh khu vực phát triển sông Cả ( Nghệ
An ), sông Mã ( Thanh Hóa – Đông Sơn ) Nhấn
mạnh vùng đất ven sông Hồng từ Ba Vì đến Việt Trì
nơi bộ lạc văn Lang sinh sống là phát triển hơn cả
+ Bộ lạc Văn Lang cư trú trên vùng đất ven sông Hồng là vùng có nghề đúc đồng phát triển sớm, dân cư đông đúc Bộ lạc Văn Lang
là một trong những bộ lạc hùng mạnh nhất thời đó + Vào khoảng thế kỉ VII TCN, ở vùng Gia Ninh (Phú Thọ), có vị thủ lĩnh dùng tài năng khuất phục được các bộ lạc và tự xưng
là Hùng Vương, đóng đô ở
Trang 4- HS tìm hiểu SGK, trả lời các câu hỏi:
? Trình độ phát triển của bộ lạc Văn Lang như thế
nào ?
? Dựa vào thế mạnh của thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang đã
làm gì ?
? Nhà nước Văn Lang ra đời vào thời gian nào ?
? Ai đứng đầu ?
? Đóng đô ở đâu ?
* Sản phẩm mong đợi: …
- Ở ven sông Hồng từ Ba Vì (Hà tây) đến Việt Trì
( Phú Thọ )
- Là một trong những bộ lạc giàu có và hùng mạnh
nhất thời đó
- Hợp nhất các bộ lạc thành một nước Văn Lang
- Khỏang thế kỉ VII TCN
- Thủ lĩnh, tự xưng là Hùng Vương
- Ở Văn Lang ( Bạch Hạc, Phú Thọ ngày nay
Bạch Hạc (thuộc Phú Thọ ngày nay), đặt tên nước là Văn Lang
Hoạt động 3
3 Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế
nào ?
* Mục tiêu: Tìm hiểu tổ chức của nhà nước Văn
Lang
* Phương thức tổ chức hoạt động:
- Nhiệm vụ của HS: tìm hiểu SGK, quan sát hình
ảnh, sơ đồ, sau đó trả lời câu hỏi và hoàn thành các
bài tập của GV
? Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào ?
? Vậy vua Hùng truyền được bao nhiêu đời ?
? Để cai trị nước, Hùng Vương đặt ra các chức quan
nào ?
? Con trai, con gái của vua gọi là gì ?
? Đứng đầu các bộ là ai ?
? Đứng đầu chiềng chạ là ai
? Qua sơ đồ Bộ máy nhà nứơc, em có nhận xét gì?
? Nhà nứơc Văn Lang chưa có luật pháp, vậy ai giải
quyết mọi việc?
- Vua Hùng chia nước làm
15 bộ Vua có quyền quyết định tối cao
- Các bộ chịu sự cai quản của vua
- Đứng đầu các bộ là Lạc Tướng
- Đứng đầu chiềng chạ là
Bồ Chính
- Vẽ sơ đồ Nhà nước Văn Lang
Trang 5* Sản phẩm mong đợi:
- Hùng Vương lên ngôi, vua đặt tên nước là Văn
Lang, chia nứơc làm 15 bộ, đóng đô ở bạch Hạc, vua
giữ mọi quyền hành trong nước
- 18 đời
- Tướng văn : Lạc Hầu
- Tướng võ : Lạc Tướng
- Con trai : Quan Long
- Con gái : Mị Nương
- Lạc Tướng
- Bồ chính
- Nhà nứơc Văn Lang còn rất sơ khai, chưa có luật
pháp và quân đội
3 Hoạt động luyện tập 5’
a Mục tiêu: HS củng cố và hệ thông lại các kiến thức Nhà nước Văn Lang ra đời
do vua Hùng đứng đầu có tổ chức từ trên xuống dưới, lấy chiềng chạ làm cơ sở
b Phương thức tổ chức hoạt động:
Giao cho HS làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm
1 Nước Văn Lang thành lập vào thời gian nào ?
a Thế kỉ VII TCN
b Thế kỉ VIII TCN
c Thế kỉ IX TCN
d Thế kỉ X TCN
2 Kinh đô của nhà nước Văn Lang đặt ở ?
a Hà Nội
b Bạch Hạc - Phú Thọ
c Ninh Bình
d Gia Ninh – Phú Thọ
Giao cho HS làm việc theo bàn, thảo luận
3.Điền vào sơ đồ trống bộ máy Nhà nước Văn Lang
4.Nhận xét về sơ đồ đó
c Kết quả mong đợi:
1 a
2 b
3 Sơ đồ bộ máy nhà nước
Trang 6
4 Nhà nứơc Văn Lang cịn rất sơ khai, chưa cĩ luật pháp và quân đội, nhưng
là nhà nước đầu tiên ở nước ta
4 Hoạt động vận dụng và mở rộng: 1’
a Mục tiêu:
- HS vận dụng kiến thức mới giải quyết những vấn đề trong thực tiễn về: + Lời nhắn nhủ của Bác Hồ
+ Trách nhiệm của bản thân
+ Liên hệ cơng tác phịng chống thiên tai ở địa phương
- Sưu tầm những câu truyện về các đời vua Hùng
b Phương thức:
GV giao nhiệm vụ cho HS, (HS cĩ thể làm ở nhà)
1.Qua câu danh ngơn trong SGK trang 87, Bác Hồ nhắn nhủ thế hệ sau điều gì?
2 Xác định trách nhiệm giữ nước của em trong giai đoạn hiện nay
3 Qua truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, e hãy liên hệ cơng tác phịng chống thiên tai ở địa phương em
c Kết quả mong đợi:
1 Bác Hồ muốn nhắn nhủ thế hệ mai sau phải nhớ ơn các vua Hùng cĩ cơng dựng nước, nhiệm vụ của các em là phải hết lịng giữ nước
2 Trong giai đoạn hiện nay:
+ Cố gắng học tập thất tốt
+ Rèn luyện đạo đức
+ Tích cực tham gia các hoạt động của nhà trường và địa phương
+ Tham gia các phong trào tình nguyện, các cuộc thi sáng tạo khoa học do nhà trường và địa phương phát động
Hùng Vương Lạc hầu – Lạc tướng (Trung ương)
Lạc tướng (Bộ)
Lạc tướng (Bộ) (bộ)
Bồ Chính (Chiềng, chạ)
Bồ Chính (Chiềng, chạ)
Bồ Chính (Chiềng, chạ)
Trang 73.Công tác phòng chống thiên tai ở địa phương:
+ Thường xuyên kiểm tra và tu sữa đê điều
+ Liên tục cập nhật tình hình thủy văn
+ Phổ cập bơi cho HS vùng lũ
Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………