Ở chuyên đề này, chúng tôi chỉ phân tích thực trạng và những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó trong việc đọc sách của học sinh để từ đó có thể tìm ra những biện pháp nâng cao chất lượng
Trang 1PHÒNG GD&ĐT TÂY GIANG
TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ
TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂY GIANG
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
CHUYÊN ĐỀ:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỌC SÁCH CHO HỌC SINH Ở TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂY GIANG, TỈNH
QUẢNG NAM
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Sách là kho tàng quý báu, là nơi ghi lại, lưu trữ những di sản tinh thần của nhân loại và ở đó cũng là nơi chia sẻ những thông tin, những suy nghĩ giữa con người với con người Ngoài việc học ở ngoài đời, thực tế, từ mọi người xung quanh, sách là người bạn không thể thiếu của con người Nó là nguồn tri thức vô giá mà con người có thể tìm tòi trong suốt cuộc đời mình
Đọc sách là việc rất quan trọng đối với học sinh, đặc biệt là học sinh người dân tộc thiểu số Đọc để tham khảo, đọc để mở rộng kiến thức; đọc để tìm hiểu, học tập cách làm bài, cách diễn đạt cũng như cách dùng từ, đặt câu của người khác được giới thiệu trong sách Việc đọc sách không chỉ giúp các em mở rộng hiểu biết mà còn giúp các em hoàn thiện bản thân và nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người
Chính vì vậy mà việc đọc sách là rất cần thiết cho con người, đặc biệt là học sinh Đọc sách theo A.Pu-skin là cách học tốt nhất Bởi “Đọc sách không những để nâng cao trí thức mà còn nâng cao nhân cách” (Dr.Guerin) Hơn nữa, học sinh trên địa bàn huyện Tây Giang chúng ta rất thiệt thòi, sống ở vùng cao điều kiện giải trí còn thiếu thốn mà như M Mông-tê-guy có nói: “Không có cách giải trí nào rẻ hơn đọc sách, cũng không có sự thú vị nào bền lâu hơn đọc sách” Như vậy đọc sách là công việc cần thực hiện thường xuyên để góp phần nâng cao chất lượng học tập và còn là cách giải trí hữu ích đối với học sinh chúng ta Bởi các em không chỉ sống và học tập ở vùng đặc biệt khó khăn, mà đa số các em là học sinh người dân tộc thiểu
số, tiếng Việt không phải là tiếng mẹ đẻ của các em, không có điều kiện đi xa học hỏi nên kiến thức về đời sống của các em rất hạn chế Nguồn bổ sung kiến thức thực
tế cũng như trau dồi vốn từ tiếng Việt cho các em không thể không nhắc đến vai trò của sách và việc đọc sách Trong khi đó để thực hiện việc đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh theo định hướng phát triển năng lực thì không thể tách rời với việc phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo, rèn luyện phương pháp tự học và sự ham thích tìm tòi tư liệu, tự cập nhật kiến thức của học sinh Mà muốn làm được điều này thì không thể không kể đến vai trò của sách và việc đọc sách Thế nhưng thực tế thì học sinh chúng ta chưa có thói quen đọc sách, thậm chí các em còn lười đọc sách Có em cả năm học không biết đến thư viện Các
em chưa nhận thức được tầm quan trọng của sách và việc đọc sách Có em đọc sách thì chưa biết chọn đúng sách để đọc, chưa sắp xếp được thời gian đọc sách hợp lí, chưa biết ghi chép lại những điều mà mình đọc Chính vì điều này mà ảnh hưởng
Trang 2không nhỏ đến chất lượng học tập của các em Vì vậy, Trường PTDTNT THCS Tây Giang đến với buổi sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề: "Một số biện pháp nâng cao chất lượng đọc sách cho học sinh ở trường THCS trên địa bàn của huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam" Ở chuyên đề này, chúng tôi chỉ phân tích thực trạng và những nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó trong việc đọc sách của học sinh để từ đó
có thể tìm ra những biện pháp nâng cao chất lượng đọc sách trong nhà trường góp phần nâng cao chất lượng học tập của học sinh ở các Trường THCS trên địa bàn của huyện Tây Giang
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN CỦA VIỆC ĐỌC SÁCH TRONG TRƯỜNG THCS Ở HUYỆN TÂY GIANG HIỆN NAY
1.1 Về phía nhà trường
1.1.1 Lãnh đạo nhà trường
Lãnh đạo nhà trường đã có sự quan tâm chỉ đạo giám sát về phong trào đọc sách trong nhà trường nhưng chưa sâu sát
Nhà trường có chủ động xây dựng kế hoạch hưởng ứng ngày sách Việt Nam nhưng kế hoạch còn chung chung chưa cụ thể, còn thiếu các hình thức khen thưởng, động viên
Nhà trường đã có quan tâm về đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị và bổ sung phát triển vốn tài liệu cho thư viện nhưng còn hạn chế, nguồn kinh phí để đầu tư vào các đầu sách cho thư viện quá ít
Một số trường học ở khu vực vùng thấp trên địa bàn huyện đã có phòng tin học và có kết nối Internet Tuy nhiên cũng có trường học không kết nối hoặc kết nối chỉ để dạy theo chương trình dành cho học sinh khối 9 Chưa phát huy được tiềm năng của mạng máy tính, đặc biệt là lĩnh vực sách điện tử Trong khi đó, có thể nói nhờ Internet, sách điện tử là nguồn thông tin vô cùng phong phú, có thể giúp học sinh tìm tòi và hướng cho học sinh tìm kiếm những kiến thức bổ ích mà chi phí chi trả lại thấp
1.1.2 Thư viện
Các trường THCS trên địa bàn huyện đều có thư viện hoạt động phục vụ đắc lực cho việc dạy và học trong nhà trường Cán bộ thư viện hầu hết là trẻ, nhiệt tình nhưng kinh nghiệm về chuyên môn thì chưa nhiều, và vẫn có trường còn thiếu nhân viên thư viện nên cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc nâng cao chất lượng đọc sách trong nhà trường
Nguồn sách trong thư viện còn quá nghèo nàn và việc sắp xếp, bố trí sách trong thư viện chưa khoa học, chưa gây hứng thú cho học sinh
Thư viện nhà trường trên địa bàn huyện Tây Giang rơi vào tình trạng sách thừa mà lại thiếu Cái thừa là phần lớn sách trong thư viện là sách được cho hoặc tài trợ nội dung trong các cuốn sách này chưa cuốn hút được các em Những đầu sách cần cho quá trình học của các em thì lại quá ít, thậm chí là không có Các em học Văn mà hầu như thư viện không có một cuốn sách về các tác gia, tác phẩm các em
Trang 3được học Trong khi đó, các em học có một số văn bản chỉ học một đoạn trích, giáo viên giới thiệu các em tìm đọc trọn vẹn về tác phẩm thì thư viện lại không có, mà sách này thì giá thành lại cao nên các em không thể mua được
Sự hiểu biết về vai trò và phương pháp hoạt động thư viện của cán bộ thư viện còn hạn chế, ảnh hưởng rất lớn đến gây dựng, tổ chức các hoạt động để lôi cuốn học sinh vào thư viện đọc sách, hình thành thói quen đọc sách cho các em ngay từ đầu cấp học
1.1.3 Giáo viên
Đội ngũ giáo viên các trường THCS trên địa bàn huyện chúng ta phần lớn là tuổi đời còn trẻ, có tinh thần tự học, tự nghiên cứu qua sách cao là điều kiện thuận lợi để nâng cao chất lượng đọc sách trong nhà trường Các trường đều có hình thức bán trú, nội trú nên có giáo viên trực hằng ngày cũng thuận lợi trong việc hướng dẫn, kiểm tra việc đọc sách của học sinh vào cuối tuần
Học sinh không hứng thú với việc đọc sách không phải nguyên nhân hoàn toàn là ở học sinh mà một phần ảnh hưởng không nhỏ là ở người giáo viên Để có thể thực hiện tốt trong công tác giảng dạy thì đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có thể tự học qua sách Muốn học sinh mình say mê đọc sách thì người giáo viên phải làm gương, phải truyền đam mê cho các em Giáo viên chưa thực sự quan tâm đến việc phát triển văn hóa đọc cho học sinh, chưa có nhiều biện pháp khuyến khích học sinh đọc sách
Giáo viên chưa truyền cho học sinh sự say mê đọc sách, không giới thiệu được cho học sinh những cuốn sách cần đọc Chưa hướng dẫn học sinh cách học qua sách Chưa có những hoạt động giúp học sinh hứng thú với việc đọc sách
1.1.4 Học sinh
Học sinh là người học, là người lĩnh hội những tri thức, là đối tượng chính trong chuyên đề này Hầu hết các trường đều có học sinh bán trú nên thuân lợi cho việc rèn luyện thói quen đọc sách cho các em vào thời gian cuối tuần
Thế nhưng phần lớn là các em ít đọc sách, chưa biết tự học, tự nghiên cứu tìm tòi kiến thức qua đọc sách do một số nguyên nhân sau
- Hs chưa nhận thức được tầm quan trọng của sách và việc đọc sách:
Qua quá trình giảng dạy, chúng tôi nhận thấy rằng đa số các học sinh không biết đọc sách có ích lợi gì cho mình Thậm chí với bộ môn Ngữ văn, giáo viên quy định các em phải soạn bài trước khi đến lớp mà muốn soạn bài được thì trước hết các em phải đọc bài Thế nhưng vẫn có bộ phận lớn học sinh không hề đọc bài mà vẫn soạn bài, các em soạn bằng cách chép lại câu hỏi, hoặc cả phòng chỉ một hai bạn soạn còn lại các em mượn vở bạn mà chép
- Học sinh chưa sắp xếp thời gian hợp lí cho việc đọc sách:
Đọc sách ở đây không chỉ là sách giáo khoa, sách tham khảo, sách bài tập Các loại sách này cần thiết cho việc học nhưng học sinh chỉ đọc khi bắt buộc phải học bài, làm bài tập hay soạn bài Còn các loại sách như truyện tranh, câu đố, truyện cười các em rất hay đọc mà lại đọc trong giờ tự học (giờ các em học bài, làm bài, )
Trang 4Thậm chí trong những tiết học trên lớp học sinh cũng tranh thủ đọc sách Trong khi những thời gian rãnh thì các em lại không có kế hoạch đọc sách…
- Học sinh không biết chọn sách gì để đọc:
Rất ít em có thói quen đọc sách, tuy nhiên dù có đọc sách thì các em lại không biết chọn sách gì để đọc Đa phần học sinh đi thư viện tìm các cuốn truyện tranh, truyện cười… Nên rốt cuộc việc đọc sách của các em cũng không đem lại kết quả gì
- Học sinh không biết cách ghi chép thông tin sau khi đọc sách:
Các em đã ít đọc sách mà lại không biết cách ghi chép để lưu trữ thông tin sau khi đọc sách nên cuối cùng việc đọc sách của các em vẫn chưa đem lại hiệu quả như mong đợi Hầu hết những em đi thư viện đọc sách không có ý niệm là phải mang theo sổ, bút để ghi lại những gì mình đọc
1.2 Gia đình
Chưa nhận thức rõ về vai trò của việc đọc sách đối với việc học tập của con
em mình
Thiếu sự quan tâm đến việc học tập của con em, “phó mặc” cho Nhà trường Chưa có biện pháp cụ thể khuyến khích các em đọc sách
Chưa xây dựng được tủ sách học tập cho con em mình
1.3 Chính quyền địa phương, xã hội
Chưa thực sự quan tâm đến việc phát triển văn hóa đọc cho người dân, đặc biệt là học sinh trong dịp hè
Chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc đọc sách nên chưa xây dựng được thư viện sách ở địa phương
2 CÁC BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỌC SÁCH TRONG NHÀ TRƯỜNG
Trên đây là một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh lười đọc sách, hoặc nếu có đọc thì cũng chưa đem lại hiệu quả mà chúng tôi đã nhận thấy trong quá trình công tác Qua việc phân tích những nguyên nhân đó, chúng tôi đưa ra một
số biện pháp để khắc phục tình trạng trên như sau:
Để nâng dần chất lượng học sinh không phải là chuyện một sớm một chiều
mà nó đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn và lòng quyết tâm của người giáo viên Để thay đổi thói quen đọc sách ở học sinh, làm cho các em say mê việc đọc sách, việc đầu tiên chúng ta phải đi từ nhận thức của các em Cần giúp các em nhận thấy được tầm quan trọng của sách và việc đọc sách đối với việc học của mình
2.1 Giáo dục cho học sinh nhận thức được tầm quan trọng của sách và việc đọc sách
Nhà trường cần tổ chức các buổi tuyên truyền để mỗi học sinh nhận thức được vai trò của việc đọc sách đối với việc học tập và cuộc sống, giúp các em hiểu
Trang 5rằng sách là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá, một cuốn sách tốt giống như một người bạn hiền
Hình thức tuyên truyền có thể thực hiện đa dạng, thu hút sự quan tâm của các
em như: Tổ chức các buổi nói chuyện dưới cờ, tuyên truyền về sách, về việc phát huy văn hóa đọc trong cuộc sống, học tập Hưởng ứng tích cực ngày hội đọc sách như: Phát động toàn trường tham gia đọc sách vào một thời gian nhất định, tổ chức các hội thi giới thiệu sách trong nhà trường Đồng thời tuyên truyền cho học sinh hiểu được vai trò của thư viện nhà trường nói riêng và thư viện nói chung “Thư viện
là kho tàng chứa tất cả của cải tinh thần của loài người” (G.V Leibniz) để hướng các em sau giờ học đến thư viện để đọc sách, báo nâng cao đời sống tinh thần cho bản thân
Cán bộ thư viện phối hợp với tổng phụ trách đội, giáo viên chủ nhiệm, ban ngoài giờ lên lớp có những hình thức tổ chức các hoạt động, cuộc thi, giao lưu, tọa đàm giới thiệu về sách như: giới thiệu sách trên bản tin thư viện, giới thiệu sách qua chương trình phát thanh măng non, giới thiệu sách trong các tiết chào cờ qua việc phát động phong trào “Mỗi tuần một cuốn sách”, tức là mỗi tuần vào tiết chào cờ, mỗi lớp sẽ giới thiệu một cuốn sách … Cán bộ thư viện tham mưu nhà trường khen thưởng kịp thời những học sinh thực hiện tốt việc đọc sách
, Giáo viên bộ môn phải giáo dục cho học sinh ở bộ môn mình nhận thức được sách và việc đọc sách rất quan trọng trong việc học tập bộ môn, tạo cho học sinh sự hứng thú trong việc đọc sách từ đó sẽ giúp cho học sinh có ý thức trong việc đọc sách Trong tiết đầu nhận lớp giáo viên cần nhấn mạnh cho học sinh phương pháp học tập bộ môn này không tách rời với việc đọc sách Trong quá trình dạy học, đặc biệt đối với bộ môn Ngữ văn, Giáo dục công dân giáo viên giới thiệu cho các em những cuốn sách liên quan đến bài học, yêu cầu các em tìm đọc
2.2 Hướng dẫn học sinh sắp xếp thời gian hợp lí cho việc đọc sách
Để giúp học sinh sắp xếp được thời gian hợp lí cho việc đọc sách, khắc phục tình trạng các em đọc sách không có kế hoạch vi phạm giờ giấc học tập Thư viện cần phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh Kế hoạch đọc sách phải nằm trong kế hoạch của nhà trường Kế hoạch phải nêu lên được từng chủ điểm đọc, các sách tương ứng với chủ điểm, thời gian đọc Kế hoạch đọc sách cần phải dựa trên chương trình học của từng lớp và nhu cầu đọc của học sinh
Ví dụ như tháng 10 ta xây dựng kế hoạch đọc sách cho học sinh, trong đó quy định những cuốn sách liên quan đến các bài học theo phân phối chương trình của học sinh, cộng thêm những cuốn sách báo về ngày phụ nữ Việt Nam chẳng hạn… Nếu làm được việc này thì học sinh sẽ khắc phục được tình trạng không biết chọn sách để đọc cũng như khắc phục được việc chưa biết sắp xếp thời gian hợp lí cho việc đọc sách, từ đó giúp các em hứng thú hơn với việc đọc sách và đem lại hiệu quả trong việc mở rộng vốn kiến thức của các em, giúp các em biết vận dụng vào việc học tập của mình, nâng cao hiệu quả học tập mà cũng dần hình thành cho các
em phương pháp tự học, tự nghiên cứu, tìm tòi kiến thức Tuy nhiên để làm được việc này đòi hỏi người cán bộ thư viện, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn phải
Trang 6hết sức nhiệt tình; phải tìm hiểu nhu cầu đọc sách của học sinh và có những tư vấn hợp lí để truyền cái niềm say mê hứng thú đọc sách cho các em
Ở các trường có học sinh ở lại khu nội trú có thể xây dựng kế hoạch đọc sách cho các em vào thứ 7, chủ nhật
2.3 Hướng dẫn học sinh phương pháp đọc sách
Các thầy cô giáo và cán bộ thư viện các nhà trường cần hướng dẫn học sinh cách đọc sách sao cho khoa học và hiệu quả Bởi vì để tiếp nhận được những kiến thức trong sách ta phải có phương pháp đọc sách đúng đắn Đầu tiên, cần hướng dẫn các em nên đọc lướt để biết được nội dung chính của cuốn sách Sau đó, các em đọc
kỹ từng câu từng từ để hiểu được một cách kỹ càng từng chi tiết Các em không chỉ đọc một lần mà phải đọc đi đọc lại nhiều lần, có như vậy các em mới hiểu được nội dung cuốn sách một cách thấu đáo Khi đọc sách, các em nên tập trung chứ không nên vừa làm việc khác vừa đọc sách, vì như vậy các em sẽ có cái nhìn không tổng thể và khó có thể hiểu được từng nội dung Nói cách khác, các em cần có cái tâm khi đọc sách, khi đó ta mới có thể hiểu được tâm tư, nguyện vọng mà các tác giả muốn truyền đạt thông qua từng cuốn sách Cần lưu ý các em đọc sách cần yên tĩnh, đặc biệt khi đọc sách tại thư viện, cần nhắc nhở học sinh đọc bằng mắt, bằng óc suy nghĩ không đọc to thành tiếng ảnh hưởng đến người khác
Thực tế, sau khi đọc xong một cuốn sách ta đã quên hết 80%, còn 20% thì không nhớ rõ, để khắc phục tình trạng này thì cán bộ thư viện, giáo viên cần hướng dẫn học sinh cách tóm tắt nội dung cuốn sách và ghi lại những tri thức cần thiết trong sách Để kiểm tra được việc đọc sách của học sinh, giáo viên bộ môn (tùy bộ môn nếu thấy cần thiết cho việc học tập, không bắt buộc) nên hướng dẫn học sinh chuẩn bị một cuốn sổ dày để ghi chép những điều các em đọc được như sau: Đầu tiên các em ghi thời gian mình đọc, thứ mấy, ngày, tháng năm nào; ghi tên cuốn sách, tác giả, năm xuất bản, nhà xuất bản; ghi một cách tóm tắt nội dung của từng câu chuyện trong sách, hoặc đôi khi các em chỉ ghi đoạn văn nào mà các em thấy hay, thấy tâm đắc; hay chép một bài thơ, một bài ca dao hay thậm chí các em có thể ghi các từ mà các em không hiểu hoặc không rõ nghĩa và xem cuốn sổ này như một cuốn từ điển bách khoa của mình, làm tư liệu tham khảo khi cần thiết Nếu làm được điều này các em sẽ đỡ mất thời gian khi tìm một cuốn sách mình cần, các em cũng tập cho mình kỹ năng tóm tắt những điều các em đọc được, các em còn được rèn luyện chữ viết, có nguồn tài liệu tham khảo của riêng mình Hằng tháng, giáo viên bộ môn cần kiểm tra vở ghi chép này của các em, hướng dẫn các em ghi cho hiệu quả, động viên khen thưởng các em làm tốt
2.4 Đổi mới và mở rộng các hình thức đọc sách
Đổi mới và mở rộng các hình thức đọc sách nhằm phát huy tối đa hiệu quả của việc đọc sách đối với việc nâng cao chất lượng học tập của học sinh
Ngoài hình thức cho học sinh đọc sách trong những giờ cố định tại thư viện; cán bộ thư viện cần linh hoạt cho các em mượn sách về phòng (đối với những em ở nội trú), mượn sách về nhà đối với các em ở ngoại trú Muốn làm được điều này, cán bộ thư viện cần xây dựng các mã đọc sách, thẻ bạn đọc để tiện theo dõi việc
Trang 7mượn sách, trả sách của các em Cán bộ thư viện (tùy trường, ví dụ trường Nội trú)
có thể mở cửa thư viện cho học sinh đọc sách vào chiều thứ 7, sáng chủ nhật)
Xây dựng tủ sách ở các lớp Vận động mỗi lớp nên có một giá sách nhỏ tại phòng học Nguồn sách ban đầu có thể mượn ở thư viện, sau đó các em học sinh có thể góp sách vào tủ sách của lớp, giáo viên có sách có thể cho các lớp mượn bổ sung vào tủ sách của lớp Nhà trường có thể đầu tư, vận động thêm nguồn sách cho các lớp Đầu mỗi tuần, cán bộ thư viện giao cho lớp vài cuốn sách, xong mỗi tuần các lớp tự trao đổi xoay vòng với nhau Nếu làm được việc này sẽ góp phần vào việc nâng cao chất lượng đọc sách trong nhà trường Như đã nói ban đầu, học sinh chúng ta sinh sống, học tập ở vùng đặc biệt khó khăn nên các hình thức giải trí với các em rất hạn chế Mà đọc sách lại là một việc giải trí rất hữu ích mà lại là hình thức giải trí rẻ tiền nhất
Từ tủ sách ở lớp học ta có thể mở rộng tủ sách ở khu nội trú, ở các phòng học Mở thêm các góc đọc sách trên khu nội trú, khuôn viên nhà trường…
Sử dụng sách điện tử: Đây là hình thức đọc sách mới đối với các em học sinh trên địa bàn huyện Tuy nhiên với độ nhạy bén của tuổi trẻ, các em tiếp cận rất nhanh Với loại hình này việc đọc sách của học sinh sẽ thêm hứng thú, đồng thời chi phí để thực hiện rất thấp Nhà trường nên tận dụng phòng tin học để sử dụng loại hình này Giáo viên phụ trách môn Tin học có thể giúp nhà trường trong việc quản
lí, hướng dẫn các em đọc sách điện tử Thời gian có thể mở cửa vào cuối tuần
Cụ thể là: Nhà trường phát động những lớp có vị thứ nhất, nhì trong thi đua tuần được đọc sách điện tử, được truy cập mạng Internet trong 2 tiết ở cuối tuần của tuần tiếp theo Trong quá trình học sinh thực đọc sách điện tử, truy cập mạng Internet, giáo viên Tin học hướng dẫn như một tiết thực hành, hướng dẫn và hỗ trợ cho học sinh thực hiện Đồng thời tư vấn và giám sát những nguồn thông tin học sinh nên đọc cũng như cần tránh Về chế độ của giáo viên, tùy thuộc vào số tiết dạy
và đặc điểm của từng trường mà Hiệu trưởng có thể tính theo tiết dạy hoặc tính vào thời gian trực nội trú
2.5 Tăng cường nguồn sách phục vụ nhu cầu bạn đọc
Để việc đọc sách của học sinh đem lại hiệu quả, trước hết cần giúp các em biết chọn sách để đọc Để có những cuốn sách phù hợp cho học sinh, cán bộ thư viện cần tìm hiểu nhu cầu, hứng thú đọc của học sinh bằng cách phát phiếu nhu cầu đọc cho học sinh từ đầu năm học, tham khảo ý kiến của giáo viên bộ môn để lập nhu cầu bổ sung sách hằng năm và tham mưu nhà trường trích nguồn kinh phí cố định theo quy chế chi tiêu để bổ sung, mở rộng tư liệu về sách, xem đây là công việc trong kế hoạch, chỉ tiêu hoạt động của trường
Thư viện các trường trên địa bàn huyện có thể trao đổi nguồn sách cho nhau làm phong phú nguồn tư liệu cho trường mình, phục vụ tốt hơn nhu cầu đọc sách của học sinh
Các trường tranh thủ sự ủng hộ của các tổ chức từ thiện, các mạnh thường quân trong việc tăng cường nguồn sách cho thư viện…
Trang 82.6 Phát huy vai trò của gia đình và chính quyền địa phương trong việc rèn luyện thói quen đọc sách cho học sinh.
Nhà trường trong các cuộc họp phụ huynh vận động gia đình tạo thói quen đọc sách cho các em Gia đình cần quan tâm xây dựng tủ sách tại nhà, kèm cặp, theo dõi, động viên các em trong việc đọc sách, đặc biệt trong thời gian hè
Tạo mọi điều kiện tốt nhất để đảm bảo cho các em phát huy văn hóa đọc Ủng hộ các em trong việc xây dựng tủ sách của các lớp, các phòng…
Nhà trường tham mưu với chính quyền địa phương sự cần thiết phải xây dựng thư viện tại địa phương: thư viện huyện, thư viện xã, bưu điện… phục vụ việc đọc sách của học sinh trong dịp nghỉ Tết, nghỉ hè
Vận động sự đầu tư, ủng hộ của địa phương trong việc bổ sung nguồn sách cho thư viện nhà trường Tham mưu luân chuyển sách ở thư viện tỉnh cho các trường học ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa
III KẾT LUẬN
Trên đây là một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng đọc sách trong nhà trường THCS, góp phần nâng dần chất lượng học tập, rèn luyện của học sinh
“Thế giới vô cùng vĩ đại Cặp mắt của bạn chỉ thấy được một phần nhỏ bé không đáng kể Bởi vậy bạn hãy tìm lấy các sự kiện ở trong sách Hãy tích lũy đều đặn hàng ngày các sự kiện ấy” (V.Ôbrưsép) đã nói thế Việc đọc sách đối với mỗi người là vô cùng quan trọng Bởi sách là nguồn tri thức quý giá mà nhân loại đã trao tặng cho con người Học sinh chúng ta nên có thói quen đọc sách và chọn sách
là bạn đồng hành trên con đường hướng đến thành công Các em hãy trân trọng từng quyển sách và hãy cố gắng tiếp thu và thực hành những kiến thức trong sách – chắc chắn các em sẽ có được những thứ mà mình muốn Mỗi ngày, các em nên dành cho mình ít nhất 30 phút để đọc sách Các em sẽ thấy có rất nhiều điều thú vị và còn rất nhiều thứ chúng ta phải học Sách sẽ dạy chúng ta tất cả những gì chúng ta muốn học Hãy chịu khó đọc sách để hoàn thiện kiến thức và kỹ năng cũng như nuôi dưỡng tâm hồn của chính chúng ta Chỉ với 30 phút mỗi ngày, dần dần các em sẽ thấy mình biết thêm rất nhiều thứ và học được rất nhiều điều Nếu không đọc sách, các em sẽ không thể hiểu được ông cha ta đã sống và đã hy sinh như thế nào? Các
em cũng sẽ không thể biết được những người nổi tiếng họ thành công bằng cách nào? Và làm thế nào để có thể được như họ? Thật đáng tiếc cho những ai không hiểu được tác dụng của việc đọc sách Nếu không đọc sách, bạn sẽ trở thành người lạc hậu bởi sự hiểu biết của bạn bị hạn hẹp và vì thế bạn sẽ không thể thành công
IV ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ
Để có thể vận dụng được những biện pháp trên, phát huy được vai trò của việc đọc sách, nhằm nâng dần chất lượng giáo dục, chúng tôi có một số kiến nghị như sau:
1 Đối với Phòng giáo dục
Tăng cường kiểm tra, đánh giá hoạt động của thư viện cũng như việc thực hiện các kế hoạch hưởng ứng ngày sách, tuần lễ học tập suốt đời để kịp thời chấn
Trang 9chỉnh nếu hoạt động chưa tốt và ngược lại khen thưởng, động viên, nhân rộng những tập thể, cá nhân điển hình
Định hướng, giúp đỡ nhà trường trong việc vận động các mạnh thường quân, các tổ chức thiện nguyện, các nguồn xã hội hóa để đầu tư vào nguồn sách ở các thư viện trường học
Tham mưu Phòng tài chính, kế hoạch tăng cường nguồn kinh phí cho các trường trong việc bổ sung sách cho nhà trường
2 Đối với nhà trường
a Lãnh đạo nhà trường
Chỉ đạo và theo dõi chặt chẽ công tác thư viện, phục vụ bạn đọc, chỉ đạo cho các bộ phận đoàn thể trong nhà trường thực hiện tốt vấn đề phát huy văn hóa đọc trong nhà trường nói chung và cho học sinh nói riêng
Bổ sung nguồn sách cho thư viện theo nhu cầu của học sinh, và giáo viên Tạo điều kiện cho cán bộ thư viện được tham gia giao lưu, học tập các mô hình thư viện chuẩn, các cách thức phát huy văn hóa đọc hiệu quả ở các trường cùng điều kiện
Khen thưởng cá nhân, tập thể tích cực trong phong trào đọc sách cũng như phong trào xây dựng tủ sách của lớp, của phòng…
b Thư viện
Không ngừng học tập, nghiên cứu về hình thức hoạt động của thư viện Sắp xếp đồ dùng khoa học, tạo không gian thoáng đãng cho việc đọc sách Khu đọc sách của thư viện có thể trang trí, dán các câu danh nhôn về sách, về việc đọc sách
Có các hình thức khuyến khích, tạo hứng thú, thu hút học sinh đến thư viện Nghiên cứu, cập nhật các loại sách phù hợp nhu cầu của bạn đọc
c Đoàn – Đội
Kết hợp với thư viện phát động nhiều phong trào thi đua về đọc sách trong học sinh
d Giáo viên chủ nhiệm
Tăng cường công tác giáo dục ý thức học tập của học sinh, nhất là việc đọc sách để tìm tòi tri thức
Tổ chức cho học sinh thực hiện tốt và di trì hoạt động của tủ sách của lớp Tranh thủ sự ủng hộ của phụ huynh trong việc xây dụng tủ sách của lớp
e Giáo viên bộ môn
Luôn gương mẫu trong việc đọc sách, khơi gợi lòng say mê, hứng thú đọc sách của học sinh qua từng tiết dạy bằng cách giới thiệu cho các em các cuốn sách liên quan đến bài học
Trang 10Hướng dẫn, kiểm tra vở ghi chép của học sinh trong các giờ đọc sách; nghiên cứu giao cho các em các loại hình bài tập đòi hỏi phải tìm tòi, đọc sách để hoàn thành; có hình thức khen thưởng, động viên kịp thời những em thực hiện tốt…
Trên đây là chuyên đề “Một số biện pháp nâng cao chất lượng đọc sách cho học sinh ở trường THCS trên địa bàn của huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam” của Trường PTDT NT THCS Tây Giang
- Phòng GD&ĐT (để b/cáo); (Đã ký và đóng dấu)
- Các đơn vị trường (để p/hợp);
- Các PHT, TCM (để t/hiện);
- Lưu: VT, CM. Nguyễn Thanh Triều