phương pháp xác định cỡ mẫu2

– Tham số được ước lựơng từ số thống kê  Số thống kê – Là những số tính được từ một mẫu quan sát – Số thống kê được dùng để ước lượng tham số dân số  Sai số  Sự khác biệt giữa số thố

 Tham số

– Là những số biểu thị đại lượng hoặc đặc tính dân số

– Thí dụ

Chiều cao trung bình,huyết áp trung bình,tỉ lệ nghiên rượu

– Tham số được ước lựơng từ số thống kê

 Số thống kê

– Là những số tính được từ một mẫu quan sát

– Số thống kê được dùng để ước lượng tham số dân số

 Sai số

 Sự khác biệt giữa số thống kê và tham số /hoặc

 Sự khác biệt giữa 2 số thống kê

Ước lượng

– Là hoạt động tìm các số thống kê hoặc

tham số trong dân số

Kiểm định

– Phân biệt khác nhau giữa các số đo thống

kê hoặc giữa số thống kê với tham số

Xác suất kết luận đúng

1 Sai lầm loại II

Khoảng tin cậy

 Là vùng xác suất đúng của sai lầm loại I

 Ngưỡng alpha càng nhỏ thì mẫu càng lớn

Lực của mẫu

 Là vùng xác suất đúng của sai lầm loại II

 Ngưỡng beta càng nhỏ thì mẫu càng lớn

Giá trị p

 Là vùng xác xuất mà giả thuyết H0 rơi vào

 Ngưỡng để chọn sự khác biệt có ý nghĩa thông kê hiện nay là ≤ 0.05

─ Số lượng đơn vị nguyên tố đủ lớn

─ Đại diện cho dân số mục tiêu

1. Chọn công thức xác định cỡ mẫu

 Thiết nghiên cứu

 Biến số nghiên cứu

 Một mẫu và hai mẫu

 Ước lượng và kiểm định

 Phương pháp chọn mẫu

2. Tìm các tham số của công thức

- Sai lầm alpha

- Sai lầm beta

- Sai số

Trị số kết quả nghiên cứu dự kiến :

– Tỉ lệ

– Số trung bình.

– lệch chuẩn

– Tỉ số số chênh

– Nguy cơ tương đối.

- Y văn

- Nghiên cứu trước

- Nghiên cứu thử (pilot)

- Tự cho

Công thức (1)

 Z là trị số phân phối chuẩn

 α là xác suất sai lầm loại I, trị số α là ngưỡng sai lầm

d

P P

Z

Cần khảo sát bao nhiêu bà mẹ để nghiên cứu tỉ lệ KAP đúng về phòng bệnh TCM của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi tại phường Linh Trung năm 2012?

Các thông số cần biết trước:

─ Độ tin cậy ?

─ Sai số ?

─ Trị số kết quả (p) dự kiến ?

 Vậy thí dụ trên có thể viết lại như sau :

Cỡ mẫu cần khảo sát là bao nhiêu người để nghiên cứu tỉ

lệ KAP đúng về phòng bệnh TCM của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi tại phường Linh Trung năm 2012 nếu muốn độ tin cậy 95% ,sai số 5% và tỉ lệ mong đợi là 50%?

Công thức (2)

20

2)

1(0

0)

2/1

(

) (

) 1

( 1

(

P P

P P

Z P

P

Z n

a

a a

Z trị số phân phối chuẩn

 α xác suất sai lầm loại I

 β xác suất sai lầm loại II

1- β lực mẫu

P0 tỉ lệ lý thuyết

Pa tỉ lệ ước lượng

Tỉ lệ thành công của phẫu thuật tim theo y văn là 70

%,một phương pháp điều trị nội khoa mới cho kết quả tương đương

Một bệnh viện muốn áp dụng phương pháp điều trị nội khoa mới này cho nên cần nghiên cứu để kiểm định

Vậy cỡ mẫu nghiên cứu là bao nhiêu nếu muốn chứng minh điều trị nội khoa có giá trị tương đương với phẫu thuật với độ tin cậy 95%, độ chính xác 10%, và khả năng chứng minh được là 90% ?

2

)2/1

d

p p

p p

Z

Nghiên cứu thử ở phường Linh Trung và Linh Chiểu 50 bà mẹ có con dưới 5 tuổi thấy tỉ lệ kiến thức đúng về phòng bệnh TCM lần lượt là pLT=0.15 và

pLC=0.25

Vậy cỡ mẫu là bao nhiêu cho mỗi phường để tìm thấy

sự khác biệt về tỉ lệ kiến thức đúng giữa 2 phường nếu muốn độ tin cậy 95% và độ chính xác 5 %

 Công thức

Thí dụ

Điều tra 1100 người bị bệnh động kinh thấy có 110 bị bệnh động kinh có tính gia đình Điều tra100 người tâm thần phân liệt thấy có 7 người bị bệnh có tính gia đình.Phải điều tra bao nhiêu người bị bệnh tâm thần phân liệt nữa để có độ tin cậy 95% là bệnh động kinh

có tính gia đình cao hơn bệnh tâm thần?

1 1

) 1 (

*

* )

1 ( 2 ( 1 ) ( 1 ) ( 1 )

d

P P

P P

Z P

P Z

Cho rằng tỉ lệ kiến thức đúng về phòng bệnh TCM của các bà mẹ có con dưới 5 tuổi phường Linh Chiểu

và Linh Trung lần lượt là pLC=0.25 và pLT=0.15

Vậy cỡ mẫu nghiên cứu là bao nhiêu cho mỗi phường

để chứng minh rằng tỉ lệ kiến thức đúng về phòng bệnh TCM ở phường Linh Chiểu cao hơn phường Linh Trung

Nếu muốn độ tin cậy 90% và khả năng phân biệt sự khác nhau là 80%?

Công thức (5)

P1 tỉ lệ phơi nhiễm trong nhóm bệnh

P2 tỉ lệ phơi nhiễm trong nhóm chứng

1 1

2

) 2 / 1 (

) 1

ln(

) 1

( /

1 1

( /

1

d

P P

P P

Z n

Bệnh x bị nghi ngờ do tiếp xúc chất A.

Một nhà nghiên cứu muốn tiến hành nghiên từ nhóm người mắc bệnh x và không mắc bệnh x để tìm sự liên quan của chất A đến bệnh x

Vậy cỡ mẫu là bao nhiêu người cho mỗi nhóm

Nếu muốn độ tin cậy 95%,sai số là 25% và hy vọng trị số OR của kết quả nghiên cứu sẽ là 2 ?

Biết rằng tỉ lệ tiếp xúc chất A trong dân chúng là 30%

2 2 2

) 1 1

) 1 ( 2

2 )

2 / 1 (

) (

1 ( 1

( )

1 ( 2

P P

P P

P P

Z P

P

Z n

Một nhà nghiên cứu muốn so sánh tỉ lệ tiêm chủng BCG của những trẻ bị bệnh lao với những trẻ không

bị lao trong dân số

Cần cỡ mẫu là bao nhiêu để có khả năng 80% chứng minh được OR = 2 ở mức ý nghĩa 5% ?

Biết rằng 30% trẻ trong nhóm chứng không được tiêm chủng BCG

1 1

2

) 2 / 1 (

) 1

ln(

/ ) 1

( /

1

d

P P

P P

Z n

Trong năm đầu,trẻ bú sữa mẹ có tỉ nhiễm trùng hô hấp trên là 15%.

Muốn chứng minh rằng trẻ không bú sữa mẹ có nguy

cơ nhiễm trùng hô hấp trên gấp 2 lần so với trẻ có bú sữa mẹ

Với độ tin cậy 95% và sai số 10% thì cần nghiên cứu bao nhiêu trẻ bú mẹ và bao nhiêu trẻ không bú mẹ ?

Công thức (8)

P1 tỉ lệ bệnh trong nhóm phơi nhiễm

P2 tỉ lệ bệnh trong nhóm không phơi nhiễm

1 1

) 1 (

*

* )

2 / 1

P P

P P

P P

Z P

P

Z n

Một loại thuốc điều trị ung thư cũ có tỉ lệ tái phát sau 5 năm là 35%.

Một loại thuốc mới được khuyến cáo là giảm được nửa nguy cơ tái phát so với thuốc cũ

Trước khi đưa vào sử dụng,một bệnh viện muốn kiểm định tác dụng của thuốc mới

Vậy cỡ mẫu phải chọn là bao nhiêu nếu muốn khả năng 90% phát hiện sự khác biệt so với thuốc cũ với

độ tin cậy 95%

Z

n   



Tại huyện X người ta cho rằng thời gian gần đây trẻ sinh ra nhẹ cân vì ô nhiễm không khí do một khu công nghiệp mới được xây dựng được đưa vào hoạt động trong 2 năm nay.

Cần nghiên cứu bao nhiêu trẻ sơ sinh nếu muốn độ tin cậy 95% và sai số 0.1kg ?

Biết rằng độ lệch chuẩn cân năng sơ sinh là 0.8kg

 α = 0.05 thì Z(1- α/2) = 1.96

 σ =0.8

 d = 0.1

 n = 246 (trẻ sơ sinh)

( )

1 ( 2

a

Z

Z n

Một nghiên cứu thấy rằng những người đàn ông trên

55 tuổi khi mới mắc bệnh tim có trong lượng cơ thể trung bình là 90 kg

Tuy nhiên người ta cho rằng trên thực tế,trọng lượng

ở những người này thấp hơn

Cần nghiên cứu bao nhiêu người như vậy để có 90% khả năng chứng minh được trọng lượng trung bình của họ là 85kg ,với độ tin cậy 95%,độ lệch chuẩn 20 kg

Để nghiên cứu sự khác biệt năng lượng cung cấp do chế độ ăn cho công nhân của 2 xí nghiệp có độ lệch chuẩn là 75 Kcalo

Nêu muốn độ tin cậy 95% có sự khác biệt năng lượng cung cấp là 20 Kcalo thì cỡ mẫu nghiên cứu là bao nhiêu công nhân ?

Công thức (12)

 π2 phương sai gộp

 µ1 trung bình của mẫu 1

 µ2 trung bình của mẫu 2

 1 2 2

2 ) 1 ( )

2 / 1 (

) 1 (

) 1 (

) 1 (

2 1

2

2 2 1

2 1 2

n





Một nghiên cứu thử về hoạt động thể lực và huyết áp tâm thu ở mỗi nhóm 100 người khỏe mạnh có hoạt động và không hoạt động thể lực.

Kết quả thấy rằng độ lệch chuẩn huyết áp tâm thu của nhóm có hoạt động thể lực là 10.3 mmHg và nhóm không hoạt động là 12mmHg

Cần cỡ mẫu là bao nhiêu để tin tưởng 90% kết luận rằng chênh lệch huyết áp tâm thu giữa 2 nhóm là 2mmHg với độ tin cậy 95% ?

Một mẫu

mẫu

hai mẫu

Một mẫu

hai mẫu

2 tỉ lệ

Kiểm định một

tỉ lệ

Kiểm Định khác biệt

2 tỉ lệ

Ước lượng OR

Kiểm định OR

Ước Lượng RR

Kiểm định RR

Ước lượng một trung bình

Ước lượng 2trung Bình

Kiểm định một trung bình

Kiểm định

2 trung Bình