Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI ÔN HOÀ Đô thị hoá và sự phát triển công nghiệp là niềm tự hào của thế giới nói chung và đới ôn hoà nói riêng. Song nó cũng có những mặt rất nguy hiểm. Do sự phát triển quá mức của đô thị hoá và công nghiệp trong khi ý thức bảo vệ môi trường của con người còn kém đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường ở đới ôn hoà đến mức báo động. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đề đó qua bài học hôm nay. Bài “ ô nhiễm môi trường đới ôn hoà”
Trang 1Tiết 19 Bài 17
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI ÔN HOÀ
Ngày soạn: 28/09/2018
Ngày dạy Lớp Tổng số HS vắng Tên HS
7A 27 7B 29
1 Mục tiêu
a) Về kiến thức:
- Biết được thực trạng ô nhiễm không khí và ô nhiễm nước ở đới ôn hòa; nguyên nhân và hậu quả
-Nguyên nhân và hậu quả của ô nhiễm môi trường đới ôn hòa
.Tích hợp các nội dung:
* GDQP-AN:
-Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa là gì? Sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường ảnh hưởng như thế nào tới QPAN của mỗi quốc gia hay khu vực?
*Giáo dục công dân
- Giáo dục công dân lớp 7 bài 14 “ Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên”
+ HS hiểu vai trò và ý nghĩa của môi trường đối với sự sống và phát triển của con người, xã hội
+ Hậu quả của ô nhiễm môi trường
- Tuyên truyền nâng cao ý thức của người dân(Liên hệ)
* Môn hóa học.
- Hóa học lớp 8
+ HS hiểu công thức của mưa axit là S02+H2O= H2 SO4
+ Tác hại của mưa axit
* ToánHọc: Thống kê số liệu về tình hình người mắc bệnh do ô nhiễm MT
* Môn địa lý
- Địa lý 6 bài 17 “ lớp vỏ khí”
+ HS ôn lại vị trí và vai trò của lớp ôzôn trong tầng bình lưu
+ Hậu quả của việc thủng tầng ôzôn
* Môn sinh học
- Sinh học lớp 9 bài 53” Tác động của con người đối với môi trường”, bài 54,55” Ô nhiễm môi trường”, bài 56” Thực hành tìm hiểu môi trường địa phương”
+ Hoạt động của con người làm thay đổi thiên nhiên
Trang 2+ Nguyên nhân gây ô nhiễm, từ đó có ý thức bảo vệ môi trường.
+ Hiệu quả của việc phát triển môi trường bền vững
- Sự ô nhiễm ảnh hưởng đến cơ thể và tuổi thọ của mỗi người.
+ Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường ở địa phương, từ đó đề xuất các biện pháp khắc phục, nâng cao nhận thức của HS đối với công tác chống ô nhiễm môi trường
b) Về kĩ năng:
- Rèn kĩ năng vẽ biểu đồ cột, kĩ năng phân tích ảnh địa lí.Kỉ năng nhận xét
và trình bày ô nhiểm môi trường
c) Về thái độ:
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường.Ủng hộ các biện pháp bảo vệ môi
trường Không có hành động tiêu cực ảnh hưởng xấu đền môi trường
2 Chuẩn bị của GV và HS:
a) Chuẩn bị của GV: SGK, SGV, GA Một số tranh ảnh về ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa
b) Chuẩn bị của HS: vở ghi, SGK
3 Phương pháp giảng dạy
-Đàm thoại + Quan sát +Vấn đáp + Thuyết trình
4 Tiến trình bài dạy.
a) Ổn định tổ chức lớp học: 1’
b) Kiểm tra bài cũ: 5’
? Nêu các vấn đề xã hội nảy sinh khi các đô thị phát triển quá nhanh và hướng giải quyết?
(- Vấn đề xã hội nảy sinh : ô nhiễm không khí, nước ; Nạn ùn tắc giao thông ; Nạn thất nghiệp đi đôi với tình trạng thiếu nhân công trẻ có tay nghề cao, thiếu nhà ở, công trình phúc lợi Diện tích đất canh tác bị thu hẹp
- Giải pháp : Quy hoạch đô thị theo hướng “phi tập trung” Xây dựng nhiều thành
phố vệ tinh Chuyển dịch các hoạt động công nghiệp, dịch vụ đến các vùng mới Đẩy mạnh đô thị hoá nông thôn.)
* Đặt vấn đề: 1’
Đô thị hoá và sự phát triển công nghiệp là niềm tự hào của thế giới nói chung và đới ôn hoà nói riêng Song nó cũng có những mặt rất nguy hiểm Do sự phát triển quá mức của đô thị hoá và công nghiệp trong khi ý thức bảo vệ môi trường của con người còn kém đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường ở đới ôn hoà đến mức báo động Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đề đó qua bài học hôm nay Bài “ ô nhiễm môi trường đới ô hoà”
c) Dạy nội dung bài mới
Tg Hoạt động của GV và HS Nội dung chính
18 HDĐ1:HDHS tìm hiểu nguyên nhân 1 Ô nhiễm không khí:
Trang 3gây ô nhiễm môi trường.
GV cho HS quan sát các hình ảnh về ô
nhiễm môi trường và quan sát 2 hình
ảnh trong SGK và TL câu hỏi
? Quan sát hình ảnh sau kết hợp với sự
hiểu biết của mình em hãy nêu nguyên
nhân gây ra tình trạng ô nhiễm không
khí ở đới ôn hoà?
HSTL:
GV: Hàng năm các nhà máy, các loại xe
cộ hoạt động ở Bắc Mĩ, châu Âu, đông
bắc Á đã đưa vào khí quyển hàng chục
tỉ tấn khí thải
*Tích hợp môn hóa học: ? Tình trạng ô
nhiễm không khí nặng nề ở đới ôn hoà
gây nên những hậu quả tiêu cực gì?
HSTL:
-GV: “mưa a xit”: khói xe cộ và khói
của các nhà máy thải vào không khí
(trong khói có chứa lượng ô xit lưu
huỳnh (SO 2 ), khi găp nước mưa, ô xit
lưu huỳnh hoà hợp với nước thành a xit
sunfurich
SO 2 +H 2 O= H 2 SO 4 Vì vậy gọi là mưa
a xit
? Nhận xét thành phần của axit
sunfurich?
HS: có 2 nguyên tử H, liên kết với gốc
axit( S04)
? Khái niệm axit?
HSTL: Axit là là hợp chất mà phân tử
gồm 1 hay nhiều nguyên tử hiđro liên
kết với gốc axit
GV: Ngoài hậu quả là mưa a xit, ô
nhiễm không khí còn gây những hậu
quả nào nữa?
“ Hiệu ứng nhà kính” là gì?
GV: hiện tượng lớp không khí ở gần
a Nguyên nhân:
- Do tự nhiên.
- Do hoạt động của con người: Khí thải
khói bụi từ:
+ Phương tiện giao thông + Nhà máy công nghiệp + Chất đốt sinh hoạt + Do bất cẩn khi sử dụng năng lượng nguyên tử làm rò rỉ các chất phóng xạ vào không khí…
b Hậu quả:
-Tạo nên mưa axít làm chết cây cối phá hủy công trình xây dựng
- Gây bệnh về đường hô hấp
-Làm tăng hiệu ứng nhà kính
-Tạo ra các lỗ thủng trong tầng ô dôn
Trang 4mặt đất nóng lên do khí thải tạo ra lớp màn chắn ngăn cản nhiệt bức xạ mặt đất vào trong không khí”
? Dựa vào sự hiểu biết của mình em hãy
nêu tác hại của hiệu ứng nhà kính đối với Trái Đất?
HSTL: TĐ nóng lên băng 2 cực tannước biển dâng cao đe doạ đến dân cư ven biển
- diện tích đồng bằng thu hẹp, diện tích
sa mạng mở rộng
- Lũ lụt xuất hiện với cường độ lớn đời sống con người
* ToánHọc: Thống kê số liệu về tình hình người mắc bệnh do ô nhiễm MT
Cơ quan Môi trường châu Âu cảnh báo, 85% người dân sống tại các thành phố ở châu Âu hít phải không khí ô nhiễm có hại cho sức khỏe, gần 470.000 người tử vong sớm 520.400 người chết do chất gây ô nhiễm không khí …
GV: Kết hợp cho HS quan sát các hình ảnh về tác hại của ô nhiễm môi trường
*Tích hợp môn GDCD: ? Biến đổi khí
hậu đã tác động như thế nào tới Việt Nam?
HS: VN là quốc gia đứng thứ 13 trong
16 quốc gia hàng đầu sẽ chịu tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu Trong 30 năm tới nước biển dâng 22 triệu người
VN mất nhà ở, những trận bão nhiệt đới mạnh hơn Mực nước biển dâng cao 33
cm vào năm 2050 và 1m vào năm 2100
và phần lớn ĐBSCL ngập trắng trong thời gian dài Gv cho hs quan sát các hình ảnh về ngập lụt ở đông băng SCL
và ĐBSH
*Tích hợp môn địa lí 6: ? Nêu cấu tạo
của tầng khí quyển? Và nêu vai trò của
Trang 5tầng ozon đối với sự sống trên trái đất.
HSTL: tầng Ô zôn là lớp màn chắn tự
nhiên ngăn chặn các tia tử ngoại đến
Trái Đất Tầng ô zôn bị thủng làm tăng
các tia tử ngoại đến TĐ gây hại cho sức
khoẻ con người, gây các bệnh ung thư
da, đục thuỷ tinh thể,phá huỷ hệ thống
miễn dịch của cơ thể
?: Trước tình hình đó, các nước trên thế
giới đã làm gì?
HSTL:
GV: Quan sát biểu đồ lượng khí thải
vào môi trường của Hoa Kì và Pháp
2000 và nhận xét
-GV bổ sung: Hoa kì là nước có lượng
khí thải độc hại cao nhất thế giới, chiếm
1/4 lượng khí thải toàn cầu nhưng lại là
nước không chịu kí nghị định thư Ki ô
tô.
GV kết hợp cho hs quan sát hình ảnh về
Nghị đinh ki ô tô.
GV: Không chỉ ô nhiễm môi trường
không khí, ở đới ôn hoà còn có hiện
tượng ô nhiễm nguồn nước rất trầm
trọng mà chúng ta sẽ nghiên cứu ở mục
2
15’ HĐ2:HDHS tìm hiểu ô nhiễm nước 2 Ô nhiễm môi trường
Trang 6*Tích hợp môn sinh học:
Gv: Để tìm hiểu rõ hơn nguyên nhân,
hậu quả và các giải pháp để giảm ô
nhiễm môi trường nước ở đới ôn hoà
chúng ta cùng thảo luận nhóm
Gv: Cho Các Nhóm Thảo Luận ( 5’)
Nhóm 1: Nêu Nguyên Nhân Gây Ô
Nhiễm Môi Trường Nước Ngọt
Nhóm 2: Nêu Nguyên Nhân Gây Ô
Nhiễm Môi Trường Nước Mặt
Nhóm 3: Hậu Quả Của Ô Nhiễm Nguồn
Nước
+ Nhóm 4: Biện Pháp Khắc Phục Ô
Nhiễm Môi Trường Nước
- Y/C Đại Diện Hs Trình Bày Kết Quả
- Gv Chuẩn Kiến Thức
Gv: Giải Thích Hiện Tượng Thuỷ Triều
Đen Do Các Váng Dầu Tràn Ra Trên
Biển
+ Thuỷ Triều Đen: Là Hiện Tượng Váng
Dầu Trên Mặt Nước Ở Ven Biển Do Dầu
Tràn Hoặc Dầu Từ Các Phương Tiện
Giao Thông Thải Ra, Do Rửa Tàu Hoặc
Tàu Đắm
+ Thuỷ Triều Đỏ : Là Hiện Tượng Nước
Bị Ô Nhiễm Và Có Màu Đỏ Do Nước
Quá Thừa Đạm Từ Nước Thải Sinh Hoạt,
Từ Phân Hoá Học Trên Đồng Ruộng Trôi
Xuống Kênh Rạch, Sông Ngòi Ra Biển
* Sự ô nhiễm ảnh hưởng đến cơ thể và
tuổi thọ của mỗi người:
- Ảnh hưởng đến tim mạch Ô nhiễm
không khí có thể làm tăng nguy cơ mắc
các rối loạn nhịp tim, thậm chí dẫn đến
đau tim
- Tăng nguy cơ ung thư
ô nhiễm có thể tác động tới não bộ, làm
suy giảm nhận thức và mất trí nhớ
- Gây vô sinh ở nam giới
- Hít phải khói bụi ô nhiễm sẽ tạo gánh
a Nguyên nhân:
- Chất thải của công nghiệp và sinh hoạt
- Các phương tiện vận tải trên sông biển
- Rửa tàu, sự cố tàu bè chở dầu
- Tập trung đông dân cư trên một dải hẹp ven biển
- Các loại phân bón, thuốc hoá học sử dụng trong nông nghiệp
b Hậu quả:
- Khan hiếm nước ngọt
- Gây nên hiện tượng “ thuỷ triều đen”, “ thuỷ triều đỏ ” Làm chết ngạt các sinh vật sống trong nước
- Gây bệnh ngoài da, đường ruột cho người và vật nuôi
Trang 7nặng cho phổi, khiến phổi dễ bị hư hỏng.
Nó cũng có thể làm trầm trọng các triệu chứng ở những người bị bệnh hen suyễn, bệnh hô hấp khí phế thũng và viêm phế quản
? Tình Trạng Môi Trường Nước Ở Việt
Nam Hiện Nay Như Thế Nào?
HSTL:
Gv: Cho Quan Sát Hình Ảnh Về Môi Trường Nước Ở Việt Nam
Ô nhiễm xuyên biên giới
Thời gian qua, một số nhà máy điện hạt nhân Trung Quốc được xây dựng gần Việt Nam là vấn đề đáng lo ngại Đây thực sự là thách thức ô nhiễm xuyên biên giới đặc biệt nghiêm trọng,
đe dọa tới ANMT, ANQG Nước ta cũng đang phải đối diện với nguy cơ trở thành “bãi rác công nghiệp của thế giới” Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, năm 2011, phát hiện 17 vụ với khối lượng chất thải nguy hại thu giữ là
573 tấn, năm 2012, có 30 vụ với khối lượng thu giữ 3.868 tấn
Nghiên cứu của IMHEN tại 9 tỉnh ở miền Bắc cho thấy, môi trường không khí đang chịu ảnh hưởng của các nguồn
ô nhiễm xuyên biên giới từ vùng phía Đông và Đông Nam Trung Quốc, đặc biệt là vào các tháng mùa đông Do chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc, không khí từ Trung Quốc (có thể tới 55% đối với SO2, 48% đối với NO2 và 30% đối với CO) nên gây ra hiện tượng lắng đọng mưa axit, làm độ pH của hồ,
ao giảm đi nhanh chóng, các sinh vật trong hồ, ao suy yếu hoặc chết hoàn toàn
Trang 8? Ở Địa Phương Em Có Hiện Tượng Ô
Nhiễm Môi Trường Không? Nêu Nguyên Nhân Của Sự Ô Nhiễm Môi Trường? Gv: Là Hs Em Sẽ Làm Gì Để Góp Phần Bảo Vệ Môi Trường ?
* Tích hợp QPAN:
?Nguyên nhân chính dẫn đến ô nhiễm môi trường ở đới ôn hòa là gì? Sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường ảnh hưởng như thế nào tới QPAN của mỗi quốc gia hay khu vực?
HSTL:
GV: Do sự gia tăng dân số quá nhanh dẫn đến bùng nổ dân số Dân số gia tăng quá nhanh sẽ tạo ra sức ép lớn về an sinh xã hội như vấn đề nhà ở ,học tập không đến nơi đến chốn, thiếu đất canh tác sản xuất trong nông nghiệp tạo áp lực về lương thực thực phẩm ,tài nguyên
bị khai thác quá mức dẫn đến cạn kiệt Đồng thời gia tăng dân số nhanh còn làm cho nảy sinh các tệ nạn xã hội do thiếu hiểu biết vì học tập không đến nơi đến chốn nên dễ bị sa vào các tệ nạn xã hội như ma túy mại dâm hay bị các phần tử xấu lợi dụng để chống phá cách mạng làm mất trật tự an ninh xã hội ảnh hưởng tới cuộc sống của người dân… (Mở rộng) Theo Hội đồng Bảo an LHQ (năm 1992), sự khan hiếm tài nguyên thiên nhiên, ô nhiễm môi trường (ÔNMT) và những hiểm hoạ có thể gây suy yếu nền kinh tế, gia tăng đói nghèo, bất ổn chính trị, thậm chí trở thành ngòi
nổ cho các cuộc xung đột và chiến tranh Dự án Thiên niên kỷ của Hội đồng châu Mỹ thuộc LHQ xác định, các yếu tố môi trường đóng vai trò trực tiếp
và gián tiếp trong tranh chấp chính trị, xung đột bạo lực
Trang 9Việt Nam năm 1993 Luật Bảo vệ môi
trường đầu tiên ra đời và đến năm 2005
Luật Bảo vệ môi trường được sửa đổi,
bổ sung và hoàn thiện hơn, trở thành
công cụ có ý nghĩa quyết định trong bảo
vệ môi trường Tháng 11 năm 2008,
Quốc hội đã thông qua Luật Đa dạng
sinh học Bên cạnh đó, chúng ta có nghị
quyết 41-NQ-TW ngày 15 tháng 11 năm
2004 của Bộ Chính trị khóa IX về bảo
vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh
công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất
nước và gần đây là chỉ thị 19 của Ban
Bí thư TW về đẩy mạnh công tác bảo vệ
môi trường Đây là những văn kiện cơ
bản về đường lối chính sách và pháp
luật của Việt Nam về bảo vệ môi
trường
d) Củng cố, luyện tập: 3’
- Gv khái quát lại những nội dung chính của bài
? Cao Bằng là 1 tỉnh miền núi không gần biển Vậy chúng ta có cần bảo vệ nước biển không? Bảo vệ bằng cách nào?
PHIẾU HỌC TẬP
Câu 1 Nguyên nhân nào gây ra ô nhiễm không khí?
A Khí thải của các nhà máy công nghiệp
B Động cơ giao thông, hoạt động sinh hoạt của con người thải khói , bụi vào không khí
Trang 10C Do hoạt động tự nhiên: bão cát, lốc bụi, cháy rừng.
D Tất cả các đáp án trên đều đúng
Câu 2 Mưa axit gây ra hậu quả gì?
A Cung cấp nước sinh hoạt cho người dân
B Làm cây cối bị chết
C Gây lũ lụt
D Làm cho cây cối xanh tươi
Câu 3 Không khí bị ô nhiễm gây ra hậu quả gì?
A Mưa axit, hiệu ứng nhà kính, thủng tầng ôzôn
B Mưa axit, lốc xoáy, mưa lớn
C Hiện tượng sương mù axit, thủng tầng đối lưu
D Hiệu ứng nhà kính, băng tan, nước biển dâng
Câu 4 Thủng tầng ôzôn gây ra hậu quả gì?
A Lũ lụt, hạn hán B Sóng thần
C Gây ra các bệnh ngoài da C Tất cả các đáp án trên dều sai
Câu 5 Để bảo vệ bầu khí quyển trong lành các nước trên thế giới đã làm gì?
A kí hiệp định Matxcova B Kí hiệp định Pari
C Kí nghị định thư Tokyo D Kí hiệp định Luân Đôn
Câu 6 Nước nào không tham gia nghị định thư Tokyo?
A Mĩ B Anh
C Pháp D Nhật Bản
Câu 7 Nguyên nhân nào gây ra ô nhiễm biển?
A Váng dầu do chuyên chở, đắm tầu, giàn khoan trên biển
B Chất thải phóng xạ, chất thải công nghiệp
C Chất thải từ sông ngòi
D Tất cả các đáp án trên
Câu 8 Việc tập trung dân cư quá đông ở đô thị phát sinh vấn đề gì ?
A Ô nhiễm nguồn nước C Ùn tắc giao thông
B Ô nhiễm không khí D Tất cả các đáp án trên đều đúng
Câu 9 Môi trường đới ôn hòa đang báo động về nạn gì ?
A Phá rừng C Ô nhiễm không khí , nước
B Sói mòn đất D Tất cả các đáp án trên đều sai
Câu 10 Hiêụ ứng nhà khính là nguyên nhân sâu sa gây lên hiên tượng
A Mưa axit C Nước biển dâng
B Bão lũ lụt D Tất cả các đáp án trên đều đúng
e) Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà: 2’
- Học bài, làm bài tập và đọc trước bài tiếp theo
- GV hướng dẫn làm bài tập số 2 (vẽ biểu đồ hình cột Tính tổng lượng khí thải: dân số x lượng khí thải độc hại bình quân đầu người)
Trang 11- Giờ học sau chuẩn bị: thước kẻ, bút chì.
5 Rút kinh nghiệm giờ dạy.
………
………
………
………
………
………
………