- Phân biệt được các con đường hô hấp ở thực vật liên quan với điều kiện có hay không có oxi.. Mô tả được mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp.. Trong đó, các phân tử cacbohiđrat bị phân
Trang 1Bài 12: HÔ HẤP Ở THỰC VẬT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức:
- Nêu được bản chất của hô hấp ở thực vật, viết được phương trình tổng quát và vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật
- Phân biệt được các con đường hô hấp ở thực vật liên quan với điều kiện có hay không có oxi Mô tả được mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp
- Nêu được ví dụ về ảnh hưởng của nhân tố môi trường đối với hô hấp
2 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh.
3 Thái độ : Áp dụng kiến thức vào thực tiễn bảo quản nông sản.
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: Bài trình chiếu, giáo án.
2 Học sinh: SGK, đọc trước bài học.
III PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
- Trực quan, vấn đáp, dạy học nhóm.
IV TIẾN HÀNH TỔ CHỨC DẠY HỌC.
1 Ổn định lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày ảnh hưởng của quang hợp đến năng suất cây trồng? Có những biện pháp nào để tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang hợp?
3 Bài mới:
Đặt vấn đề : Con người có thể nhịn ăn vài ngày vẫn bình thường nhưng không thể nhịn thở quá 3 phút Ở
người, phổi là cơ quan chuyên trách thực hiện hô hấp Thực vật không có cơ quan hô hấp chuyên trách như con người Vậy thực vật hô hấp bằng cách nào? Chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay để có câu trả lời
* Hoạt động 1 : Tìm hiểu khái quát về hô
hấp ở thực vật.
GV : yêu cầu HS quan sát hình 12.1 SGK,
trả lời câu hỏi :
- Tại sao nước vôi ở ống nghiệm bên phải
bình đựng hạt nảy mầm lại vẩn đục khi bơm
hút hoạt động?
- Giọt nước màu trong ống mao dẫn di
chuyển về phía trên trái có phải do hạt nảy
mầm hút oxi hay không? Vì sao?
- Nhiệt kế trong bình chỉ nhiệt độ cao hơn
bên ngoài bình chứng minh điều gì?
- Hô hấp là gì?
HS : Nghiên cứu quan sát hình → trả lời
câu hỏi
GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.
I KHÁI QUÁT VỀ HÔ HẤP Ở THỰC VẬT.
1 Hô hấp ở thực vật là gì ?
- Hô hấp ở thực vật là quá trình chuyển đổi năng
lượng của tế bào sống Trong đó, các phân tử cacbohiđrat bị phân giải đến CO2 và H2O, đồng thời năng lượng được giải phóng và một phần
Trang 2Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức
- Viết phương trình tổng quát của quá trình
hô hấp ?
HS : Nghiên cứu, trả lời câu hỏi.
GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.
GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục I.3 → trả
lời câu hỏi :
- Hãy cho biết hô hấp có vai trò gì đối với
cơ thể thực vật?
HS : Nghiên cứu mục I.3 → trả lời câu hỏi.
GV : nhận xét, bổ sung → kết luận.
Chuyển ý : Hô hấp là quá trình phân giải
Cacbohyđrat đến CO2 và H2O, đồng thời
giải phóng năng lượng Có mấy con đường
phân giải Cacbohyđrat ? Chúng ta sẽ cùng
tìm hiểu ở phần II
*Hoạt động 2 : Tìm hiểu con đường hô
hấp ở thực vật.
GV : yêu cầu HS quan sát hình 12.2 SGK,
trả lời câu hỏi :
- Có mấy con đường hô hấp ở thực vật ?
-Phân giải kị khí xảy ra trong điều kiện nào?
- Gồm những giai đoạn nào ?
- Đường phân là gì ? Xảy ra ở đâu ?
- Có bao nhiêu phân tử ATP và phân tử axit
pyruvic được hình thành từ 1 phân tử
glucôzơ bị phân giải trong đường phân?
- Sản phẩm của quá trình lên men là gì?
- Phân giải hiếu khí xảy ra trong điều kiện
nào ?
- Gồm những giai đoạn nào ?
- Hô hấp hiếu khí xảy ra ở bào quan nào ?
Gồm những giai đoạn nào ?
- Sản phẩm của phân giải hiếu khí là gì?
- Một phân tử glucôzơ qua quá trình phân
giải hiếu khí sẽ tạo ra được bao nhiêu ATP?
- So sánh về hiệu quả năng lượng giữa phân
giải hiếu khí và phân giải kị khí ?
Lượng ATP được tạo ra qua phân giải
năng lượng đó được tích lũy trong ATP
2 Phương trình hô hấp tổng quát :
C6H12O6 +6O2 → 6 CO2 + 6 H2O + Năng lượng (nhiệt +ATP)
3 Vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật.
- Cung cấp năng lượng dưới dạng ATP cho các hoạt động sống của cây
- Một phần năng lượng được giải phóng dưới dạng nhiệt để duy trì thân nhiệt
- Tạo ra các sản phẩm trung gian cho các quá trình tổng hợp các chất hữu cơ khác trong cơ thể
II CON ĐƯỜNG HÔ HẤP Ở THỰC VẬT.
1 Phân giải kị khí :
- Điều kiện : Xảy ra trong rễ cây khi bị nghập úng hay trong hạt khi ngâm vào nước hoặc trong các trường hợp cây thiếu oxi
- Gồm 2 giai đoạn:
+ Đường phân : Là quá trình phân giải glucôzơ đến axit piruvic
+ Lên men
2 Phân giải hiếu khí:
- Xảy ra trong các mô, cơ quan đang có hoạt
động sinh lý mạnh
- Gồm:
+ Đường phân + Hô hấp hiếu khí (Chu trình Crep và chuỗi truyền electron hô hấp)
- Một phân tử glucôzơ qua quá trình phân giải hiếu khí sẽ tạo ra được 38ATP
Trang 3Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức
hiếu khí cao gấp 19 lần so với phân giải kị
khí
HS : nghiên cứu, trả lời
GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.
Chuyển ý : ngoài ánh sáng, ở thực vật C3
còn xảy ra quá trình hấp thu O2 và giải
phóng CO2 Quá trình này gọi là hô hấp
sáng Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về
hô hấp sáng
*Hoạt động 3 : Tìm hiểu về hô hấp sáng
GV : Yêu cầu HS nghiên cứu mục III, trả
lời câu hỏi :
- Hô hấp sáng là gì?
- Khi nào thì xảy ra hô hấp sáng ?
- Hô hấp sáng có ở đối tượng thực vật nào?
- Hô hấp sáng xảy ra qua những bào quan
nào?
- Hậu quả của hô hấp sáng?
HS : Nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi.
GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.
Chuyển ý: Hô hấp và quang hợp có mối
quan hệ như thế nào với nhau? Chúng ta
chuyển sang mục IV để tìm hiểu về vấn đề
này
*Hoạt động 4 : Tìm hiểu quan hệ giữa hô
hấp với quang hợp và môi trường
- Dựa vào kiến thức về quang hợp kết hợp
quan sát hình ảnh , hãy chứng minh quang
hợp là tiền đề cho hô hấp và ngược lại ?
HS : Nghiên cứu SGK → trả lời câu hỏi.
GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.
GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm sẽ
tiến hành nghiên cứu sách giáo khoa, thảo
luận – chia sẻ và khái quát mối quan hệ của
hô hấp với từng nhân tố môi trường
Nhóm 1 : nước
Nhóm 2 : nhiệt độ
Nhóm 3 : oxi
Nhóm 4 : cường độ CO2
- Kể tên một số biện pháp bảo quản nông
phẩm ?
III HÔ HẤP SÁNG
- Là quá trình hấp thụ O2 và giải phóng CO2 ở ngoài sáng
- Điều kiện: cường độ quang hợp cao, CO2 ở lục lạp cạn kiệt, O2 tích lũy nhiều
- Xảy ra qua 3 bào quan: lục lạp, ti thể và peroxixom
- Ảnh hưởng: Gây lãng phí sản phẩm của quang hợp
IV MỐI QUAN HỆ GIỮA HÔ HẤP VỚI QUANG HỢP VÀ MÔI TRƯỜNG
1 Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp:
- Hô hấp cung cấp năng lượng và nguyên liệu cho quang hợp ngược lại quang hợp cung cấp nguyên liệu cho hô hấp …
2 Mối quan hệ giữa hô hấp và môi trường:
a Nước :
- Nước cần cho hô hấp, mất nước làm giảm cường độ hô hấp
b Nhiệt độ:
- Khi nhiệt độ tăng, cường độ hô hấp tăng theo đến giới hạn mà hoạt động sống của tế bào vẫn còn bình thường
c Oxi:
- Cường độ hô hấp tỉ lệ thuận với nồng độ oxi
d Hàm lượng CO2:
- CO2 là sản phẩm của hô hấp vì vậy nếu CO2
Trang 4Hoạt động của thầy – trò Nội dung kiến thức
HS : nghiên cứu SGK, thảo luận → trả lời
câu hỏi
GV : Nhận xét, bổ sung → kết luận.
được tích lại (> 40%) sẽ ức chế hô hấp → sử dụng CO2 trong bảo quả nông sản
4 Củng cố:
Phân biệt phân giải kị khí và phân giải hiếu khí
* Giống nhau: đều xảy ra quá trình đường phân
* Khác nhau:
- Xảy ra trong các trường hợp cây thiếu oxi
- Gồm: đường phân và lên men
- Tạo ra 2ATP
- Xảy ra trong các mô, cơ quan đang hoạt động sinh
lý mạnh
- Gồm: đường phân và hô hấp hiếu khí (chu trình Crep và chuỗi truyền electron hô hấp)
- Tạo ra 38ATP
5 Dặn dò:
- Về nhà xem lại nội dung các bài 3, 8, 9 và 12 để tiết sau ôn tập chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
6 Rút kinh nghiệm
………
………
………