Chương 2 Trao đổi nước ở thực vật

SỰ CÂN BẰNG NƯỚC VÀ TRẠNG THÁI HÉO CỦA CÂY 5.. Có thể hình dung nhu cầu nước của cây theo cách như sau: •  lượng nước thoát ra ngoài môi trường rất lớn so với lượng nước cây sử dụng • T

Chương 2: SỰ TRAO ĐỔI NƯỚC Ở

THỰC VẬT

SVTH : Phạm Thị Minh Thư

Nội dung trình bày

I.SỰ THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ

1 Ý nghĩa của quá trình thoát hơi nước

2 Các chỉ tiêu đánh giá sự thoát hơi nước

3 Sự thoát hơi nước qua cutin

4 Sự thoát hơi nước qua khí khổng

II SỰ CÂN BẰNG NƯỚC VÀ TRẠNG THÁI HÉO CỦA CÂY

5 Khái niệm về cân bằng nước

6 Các loại cân bằng nước

7 Sự héo của thực vật

III CƠ SỞ SINH LÝ CỦA VIỆC TƯỚI NƯỚC HỢP LÍ CHO CÂY TRỒNG

Nước là thành phần rất quan trọng trong cây.

Có thể hình dung nhu cầu nước của cây theo cách như sau:

•  lượng nước thoát ra ngoài môi trường rất lớn so với lượng

nước cây sử dụng

• Thoát hơi nước là sự mất nước trên bề mặt lá qua hệ thống

khí khổng là chủ yếu và một phần từ thân và cành

1.Ý nghĩa của quá trình thoát hơi nước ( THN)

2 Các chỉ tiêu đánh giá sụ thoát hơi nước

Do khả năng THN các thực vật khác nhau 

sử dụng chỉ tiêu sau:

 Cường độ thoát hơi nước

 Hệ số thoát hơi nước

 Hiệu suất thoát hơi nước

 Thoát hợi nước tương đối

THOÁT HƠI NƯỚC QUA LÁ

Hơi nước đọng trong bao

nilon

Trên mặt lá có nhiều lỗ khí

khổng

 Lá có cấu tạo thích nghi với chức năng thoát hơi

nước

Con đường thoát hơi nước

Chủ yếu qua khí khổng

3 Sự thoát hơi nước qua cutin

3.2 Cơ chế thoát hơi nước qua cutin

- Hơi nước khuếch tán từ khoảng gian bào của thịt lá qua lớp cutin để bên ngoài

- Trợ lực khuếch tán qua cutin rất lớn và phụ thuộc vào độ dày

4 Sự thoát hơi nước qua khí khổng

4.1 Đặc điểm

Khí khổng:

+ Những khe hở trên biểu bì của lá thông giữa các khoảng gian bào của thịt lá với không khí bên ngoài

+ Hơi nước bên trong khuếch tán ra ngoài và ngược lại CO2

từ không khí đi vào lá

+ Vận tốc lớn ( ít nhất 70%)

+ Được điều chỉnh bằng việc đóng mở khí khổng

4.2 Cơ chế đóng mở khí khổng

Khi no nước, thành mỏng của tế

bào khí khổng căng ra, thành

ngoài giãn mạnh hơn kéo thành

trong cong lại  khí khổng mở

Khi mất nước, thành mỏng

tế bào hết căng, thành trong duỗi thẳng, áp sát vào nhau

 khí khổng đóng lại

4.3 Hình thái và phân bố của khí khổng

 Kích thước và số lượng: tùy theo loài thực vật và giai

đoạn phát triển khác nhau

 1 cm2 = vài nghìn đến vài chục vạn cái

4.4 Cấu tạo của khí khổng

Khí khổng được cấu tạo từ 2 tế bào bảo vệ hình bầu dục nằm cạnh nhau tạo thành lỗ khí

4.5 Quy luật vận động của khí khổng

+ Ban đêm khí khổng mở ra để đồng hóa CO2

• Khi có mưa kéo dài, khí khổng đóng do tế bào xung quang

trương nước và ép lên tế bào khí khổng

4.6 Cơ chế điều chỉnh sự vận động của khí khổng

4.7 Ảnh hưởng của các điều kiện ngoại cảnh

thu nhiều nước  thoát hơi nước nhiều

khí khổng  gây điều tiết độ mở của khí khổng

 Thoát hơi nước là quá trình mang tính chất vật lý nên nó tuân

II Sự cân bằng nước và trạng thái héo của cây

1 Khái niệm cân bằng nước

Cân bằng nước là sự tương qua giữa lượng nước do

rễ hút vào và lượng nước do rễ thoát ra qua lá

 Được tính bằng sự so sánh giữa nước hút vào ( A) và thoát ra (T)

2 Các loại cân bằng nước

*Sự cân bằng nước dương

• Khi T/A xấp xỉ 1: phối hợp nhịp nhàng  điều chỉnh bằng cách khép khí khổng giảm sự THN  Trạng thái: tế bào luôn trương nước  thuận lợi các hoạt động sinh lý và hình

thành năng suất.

*Sự cân bằng nước âm

• Khi T/A nhỏ hơn 1: sự thoát hơi nước quá mạnh vượt

quá khả năng cung cấp nước của rễ  Trạng thái: giảm sức trương  cây héo  hoạt động sinh lý và năng suất sẽ bị

giảm.

 Tùy theo từng loại cây trồng khác nhau mà phản ứng khác nhau về trạng thái cân bằng nước

3 Sự héo của thực vật

• Héo là dấu hiệu về trạng thái của cây biểu hiện

sự cân bằng nước bình thường trong cây bị

 Héo tạm thời: xảy ra khi trời

hút nước không kịp so với

thoát hơi nước làm cây bị

héo, đến chiều mát cây hút

nước no đủ thì sẽ phục hồi lại

 Héo lâu dài: xảy ra thường do

nước thường xuyên  rễ không

hút đủ nước cho ngày và đêm

 mát cân bằng nước thường

xuyên cây héo lâu dài

 Tác hại của héo:

• Hoạt động sinh lý bị rối loạn: ngừng hô hấp, rối loạn trao đổi chất,

III Cơ sở sinh lí của việc tưới nước hợp lí cho cây

trồng

Xác định nhu cầu nước của cây trồng

Xác định thời điểm tưới nước thích hợp cho cây

trồng ( kinh nghiệm, xác định hệ số héo của đất)

Xác định phương pháp tưới thích hợp

• Phương pháp tưới ngập, tưới tràn

• Phương pháp tưới rãnh

• Phương pháp tưới phun mưa, phun sương

• Phương pháp tưới nhỏ giọt