Mục tiêu của môn Thể dục ở trường Tiểu học là: “Góp phần để bảo vệ và tăng cường sức khoẻ cho học sinh, phát triển các tố chất về thể lực, tiếp tục hình thành thói quen thường xuyên luyệ
Trang 1A ĐẶT VẤN ĐỀ:
Đất nước ta đang từng ngày, từng giờ đổi mới và phát triển mạnh mẽ đặc biệt là trong cuộc sống công nghiệp hoá - hiện đại hoá ngày nay Đòi hỏi xã hội phải có những thế hệ người lao động mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, có trình
độ nhận thức cao Để đáp ứng nhu cầu cấp bách đó của xã hội thì việc giáo dục con
Mục tiêu của việc giáo dục Thể dục thể thao là nhằm: tăng cường thể chất, nâng cao trình độ Thể dục, thể thao và làm phong phú thêm đời sống văn hoá tinh thần cho con người; góp phần tích cực vào sự nghiệp “Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài” để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, giao lưu quốc tế
Mục tiêu của môn Thể dục ở trường Tiểu học là: “Góp phần để bảo vệ và tăng cường sức khoẻ cho học sinh, phát triển các tố chất về thể lực, tiếp tục hình thành thói quen thường xuyên luyện tập thể dục thể thao
Trang bị cho HS một số hiểu biết những kỹ năng cõ bản về đội hình đội ngũ về rèn luyện tư thế và kỹ năng vận động cơ bản, củng cố thêm vốn kỹ năng vận động cơ bản cần thiết thường gặp trong đòi sống hàng ngày như: Đi, chạy, nhảy, ném, mang, vác Được phù hợp với khả năng, đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi
Giáo dục và rèn luyện cho HS có được nề nếp luyện tập Thể dục thể thao,
có đýợc ý thức giữ gìn vệ sinh cá nhân và nếp sống vui tươi lành mạnh, có tính
kỹ luật cao trong luyện tập”
Để đạt được mục tiêu trên, khi giảng dạy môn Thể dục giáo viên không nên biến tiết học thành những bài học công thức cứng nhắc mà cần tìm hiểu phương pháp giảng dạy, học nhẹ nhàng, phù hợp với đối tượng Phải làm sao cho
Trang 2học sinh được tiếp xúc phương pháp học tập một cách tự giác làm sao để các em say sưa với môn học, để các em tự tìm đến với kiến thức và kĩ năng cần thiết trong quá trình học tập và rèn luyện Có như vậy mới thực sự thúc đẩy học sinh tích cực, tư duy, sáng tạo của học sinh và tạo ra được sức khoẻ tốt, có chất lượng cao, phù hợp với cuộc sống hàng ngày đi lên của xã hội
Thực tế đã chứng minh muốn làm được bất cứ điều gì đạt hiệu quả cao thì trước hết phải có sức khoẻ mào muốn có sức khoẻ thì phải luyện tập Thể dục thể thao, trong luyện tập Thể dục thể thao ngoài khả năng luyện tập của bản thân còn
có nhiều đức tính để tạo cho học sinh đạt kết quả cao như đức tính tự giác, tính sáng tạo, nổ lực ý chí, ý thức học tập, động cơ luyện tập đúng đắn, hứng thú trong luyện tập Nhưng trong đó tính hứng thú của học sinh có liên quan rất lớn đến quá trình luyện tập nói chung và môn học TDTT nói riêng Hứng thú trong thể thao là vấn đề cần thiết để nâng cao hiệu quả học tập và rèn luyện sức khoẻ
Thực tế thì trong dạy học môn Thể dục nhiều năm ở Tiểu học, tôi nhận thấy rằng: việc học TDTT nói chung và học môn Thể dục nói riêng thì học sinh không hứng thú lắm vì các em xem đây là một môn học phụ, nên chưa hứng thú say sưa tập luyện
Xuất phát từ thực tế trên và ý nghĩa thực tiễn đó trong nhiều năm chăn trở
tôi học hỏi và tìm tòi được: “ Một số biện pháp giúp học sinh học tốt Bài thể
dục phát triển chung ở trường Tiểu học Đồng Tiến – Triệu Sơn”.
Trang 3B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lý luận:
Sức khoẻ, trí tuệ là hai thứ quí nhất, là tài sản vô giá của mỗi con người, mỗi gia đình, mỗi quốc gia Sức khoẻ và trí tuệ có quan hệ hữu cơ với nhau cùng hỗ trợ cho nhau Có sức khoẻ tốt con người mới đủ minh mẫn, sáng tạo, hưng phấn trong học tập, công tác, có sức khoẻ tốt mới thực hiện được ước mơ, hoài bảo của mình, đem lại hiệu quả cao trong học tập, lao động, phục vụ được nhiều cho nhân dân, tổ quốc
Luật giáo dục cũng khẳng định: Mục tiêu của giáo dục phổ thông là
“Giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, phẩm chất, thẫm
mỹ và các kỹ năng khác nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc”.
Để thực hiện được mục tiêu đó, yếu tố con người có ý nghĩa quyết định
Là một ồng viên dạy môn Thể dục trong nhà trường, người chịu trách nhiệm cao nhất về chất lượng Giáo dục- Đào tạo bộ môn trước tập thể sư phạm, cấp trên, cha mẹ học sinh và dư luận xã hội
Nhận thức sâu sắc yếu tố con người là quyết định.Vì vậy trong nhiều năm qua tôi rất chú trọng đến việc tự học tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ tay nghề để dạy môn Thể dục được tốt hơn, chất lượng giáo dục bộ môn ngày càng tiến bộ rõ rệt, không khí học tập của học sinh toàn trường tích cực Chính vì thế tôi đã tìm tòi được “Một số biện pháp giúp học sinh học tốt Bài thể dục phát triển chung”
II Thực trạng
Trang 41 Thực trạng chung:
Trong thực tế hiện nay chất lượng giáo dục Thể chất của học sinh nói chung và của học sinh tiểu học nói riêng có phần giảm sút bởi ảnh huởng của nhiều nguyên nhân:
Trong gia đình: Một số cha mẹ học sinh thiếu gương mẫu, trong việc
luyện tập và xem nhẹ bộ môn thể dục, chỉ quan tâm lo cho con học các môn nhiều tiết
Xã hội: Các cấp lãnh đạo có thẩm quyền chưa quan tâm đầu tư đúng mức
về trang thiết bị dạy học cho nên nó đã ảnh huởng lớn đến việc nâng cao chất lượng dạy của giáo viên và học tập của các em
Trong nhà trường: Học sinh tiểu học phần lớn là thích học Tuy nhiên
đánh giá một cách khách quan mà nói học sinh hiện nay đang chạy đua học các môn: Toán, Tiếng Việt Đặc biệt học sinh không biết áp dụng kiến thức tèn luyện thân thể đã học ở trường vào thực tế Chẳng hạn học sinh lớp 2 vừa đuợc học bài
“Động tác vươn thở, động tác tay” nhưng lại không biết áp dụng để luyện tập vào mỗi buổi sáng để tăng cường sức khoẻ, hôm sau kiểm tra lại học sinh đã quên gần hất động tác
2 Thực trạng công tác giảng dạy môn Thể dục nội dung Bài thể dục phát triển chung ở trường Tiểu học Đồng Tiến – huyện Triệu Sơn.
- Công tác giáo dục thể chất ở trường tiểu học Đồng Tiến – Triệu Sơn có những bước tiến đáng kể Tuy nhiên qua thực tế tìm hiểu kế hoạch giảng dạy và học tập của trường, tôi thấy rằng việc giảng dạy còn nhiều hạn chế, cơ sở vật chất, dụng cụ sân bãi còn nhiều thiếu thốn, chưa đảm bảo yêu cầu của tiết học, giáo viên chỉ giảng dạy đội hình đội ngũ và bài thể dục tay không
Trang 5a Về thái độ, ý thức, tinh thần học tập môn Thể dục của học sinh:
Học sinh coi đây là môn phụ, không mang lại thành tích học tập và không ảnh hưởng nhiều đến kết quả của mình Nhận thức của học sinh về bộ môn còn chưa sâu sắc, học sinh chưa thấy được vai trò, tầm quan trọng của môn học đối với bản thân
Thực tế hiện nay, do áp lực học tập nhiều học sinh phải thay đổi nếp sinh hoạt gây ảnh hưởng đến sức khoẻ của các em Ngoài buổi học chính khoá ở trường, các em còn phải đi học thêm, có khi tan giờ học là các em lao ngay đến nhà thầy để học thêm, đến 9, 10 giờ tối mới về đến nhà Với lịch trình trong một ngày như thế, các em không có thời gian để luyện tập thể dục thể thao, vui chơi giải trí
Học sinh chưa thực sự học tập một cách tích cực, tự chiếm lĩnh tri thức
b Thực trạng dạy của giáo viên:
Qua thực tế giảng dạy tôi thấy được một số tiết dạy bài tập thể dục phát triển chung chưa thành công được do nhiều nguyên nhân:
Bản thân tôi là một giáo viên văn hóa Tiểu học được phân công dạy môn Thể dục cho nên chuyên môn chuyên sâu bộ môn Thể dục chưa cao, chưa quan tâm đến sự chuẩn bị kỹ càng cho bài dạy trước khi lên lớp Nên khi dạy nội dung này còn gặp nhiều khó khăn
Phần hướng dẫn học sinh cách thực hiện các kỹ thuật động tác thì mới chỉ đưa ra các bước thực hiện bằng lý thuyết, sau đó tất cả học sinh thực hành
mà chưa tìm được ra những phương pháp phù hợp để thu hút sự chú ý của học sinh Điều đó đã phần nào hạn chế tư duy, tinh thần luyện tập tích cực của học sinh
Giáo viên phụ thuộc vào sách hướng dẫn, coi sách là mẫu chuẩn mà chưa biết xử lý linh hoạt kiến thức cho phù hợp với trình độ của học sinh Vì vậy chưa
Trang 6phát huy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh, dẫn đến học sinh tiếp thu bài một cách tự động chưa khám phá, thâm nhập vào nội dung bài học
Giáo viên chưa biết cách thay đổi phương pháp dạy học để làm sao cho phù hợp, gây được sự thu hút đối với học sinh dẫn đến tiết học được lặp đi lặp lại theo một cấu trúc định sẵn
Do quan điểm của quản lý các giáo viên khác, phụ huynh học sinh còn coi môn Thể dục là môn học phụ Dẫn đến tình trạng giáo viên dạy Thể dục chuyên tâm với việc dạy chưa cao…
Đó là một số nguyên nhân dẫn đến tiết dạy chưa thành công muốn khắc phục được điều đó, giáo viên cần phải nghiên cứu kĩ chương trình để có kế hoạch hướng dẫn cho học sinh Không hướng dẫn chung chung với tất cả học sinh, cần có ý định trong từng đối tượng học sinh Tổ chức tiết dạy sinh động, học sinh hứng thú làm bài đạt hiệu quả
III Các giải pháp tổ chức thực hiên:
Qua thực tế giảng dạy nhiều năm, tôi đã học hỏi đồng nghiệp và đúc rút
được một số kinh nghiệm về “ Một số biện pháp giúp học sinh học tốt Bài thể
dục phát triển chung ở trường Tiểu học Đông Tiến – Triệu Sơn”.
1 Tác động đến ý thức cha mẹ học sinh và học sinh:
Đầu năm học, tôi đã lập kế hoạch họp phụ huynh học sinh cùng với giáo viên chủ nhiệm để tuyền truyền và phổ biến các công văn quy định của các ngành về môn học Thể dục để phụ huynh hiểu rõ được rằng môn học Thể dục cũng bình đẵng như tất cả các môn học khác, nếu học tốt môn Thể dục sẽ góp phần học tốt các môn học khác cụ thể là: nếu học tốt môn này, có phương pháp luyện tập đúng sẽ tăng cường sức khoẻ, tinh thần thoải mái từ đó sẽ học tốt các môn học khác Nếu phụ huynh hiểu rõ được vấn đề thì họ sẽ quan tâm hơn đến việc tổ chức nhác nhở con họ tự luyện tập ở nhà
Trang 7Bên cạnh đó, tôi đã phân tích cho học sinh thấy nếu học môn thể dục mà xếp loại không hoàn thành thì cũng phải ôn tập và rèn luyện lại Nếu rèn luyện trong hè mà vẫn không hoàn thành thì sẽ bị lưu ban Vậy chứng tỏ rằng môn Thể dục được đánh gía và xếp loại bình đẳng như các môn học khác do đó chúng ta phải cốa gắng học tập để đạt kết qủa cao Mặt khác nếu học tốt môn Thể thể dục
sẽ tắng cường sức khoẻ, tinh thần thoải mái sẽ giúp chúng ta học tốt các môn học khác
2 Về giáo viên:
* Khảo sát để nắm được tình hình sức khoẻ và năng lực học tập của học sinh từ đó để có những phương pháp dạy học phù hợp
* Trong khi giảng dạy phải đảm bảo đầy đủ các phần:
Phương pháp dạy bài thể dục phát triển chung:
Đối với các động tác có cử động phức tạp thì giáo viên đứng quay lưng về phía học sinh (tập cùng chiều) vừa làm mẫu vừa phân tích để học sinh tập theo Sau đó quay mặt về phía học sinh
Khi giảng dạy từ 2 động tác mới trở lên trước hết giáo viên dạy cho học sinh tập động tác thứ nhất, rồi dạy động tác thứ hai, sau đó tập ghép 2 động tác đó với nhau cho tới khi tương đối thuần thục
Tiến hành theo các bước sau :
- Hướng dẫn động tác mới
- Tập liên hoàn các động tác đã học
- Giáo viên hay cán sự lớp hướng dẫn lớp tập luyện từ 1-2 lần
- Tổ chức cho học sinh tập luyện theo nhóm, tổ
- Tổ chức cho các tổ thi đua biểu diễn các động tác đã học
+ Giải thích kỹ thuậtvà làm mẫu:
- Trong giải thích kỹ thuật TDTT việc vận dụng phương pháp giải thích là giúp học sinh là giúp học sinh có mục đích, hiểu nắm được kỹ thuật từng phần
Trang 8động tác, tạo điều kiện cho HS tiếp nhận bài tập chính xác về mặt kỹ thuật, qua
đó nhằm hình thành biểu tượng chung về động tác cho HS
- Khi làm mẫu, GV phải thể hiện đúng giúp HS nắm được yếu lĩnh cơ bản của động tác, học sinh có thể tập làm theo Khi giảng dạy những động tác mới, phức tạp giáo viên phải làm mẫu 2-3 lần Làm mẫu lần thứ nhất cả động tác hoàn chỉnh với tốc độ bình thường đúng nhịp động tác, giúp HS có khái niệm sơ bộ với toàn bộ động tác và gây hứng thú học tập cho HS Khi làm mẫu lần 2 cố gắng thực hiện chậm, đối với những chỗ quan trọng, GV có thể vừa làm động tác vừa nói để nhắc nhở sự chú ý của SH Làm mẫu lần ba như lần thứ nhất, làm mẫu với tốc độ bình thường phải hoàn chỉnh, chính xác
- Làm mẫu phải kết hợp giải thích, nhắc học sinh quan sát những khâu chủ yếu Khi giảng dạy phải trình bày một cách rõ ràng,nhấn mạnh điểm chủ yếu, then chốt của động tác và có tác dụng kích thích sự hứng thú của học sinh thực hiện bài tập Khi hướng dẫn HS bài thể dục phát triển chung, nên sử dụng hình thức làm mẫu “soi gương” nghĩa là đứng đối diện với HS,mặt và hướng động tác của GV là mặt và hướng động tác của học sinh
* Ví dụ 1: Bài Thể dục tay không lớp Ba
a Động tác vươn thở
TTCB : Đứng thẳng, hai tay duỗi thẳng sát người, mũi bàn chân mở chếch chữ V Nhịp 1: Chân trái bước ra trước một bước ngắn, trọng tâm dồn vào hân trước,
chân phải đứng bằng nữa trước bàn chân, đồng thời vươn người, đưa hai tay ra trước, lên cao chếch chữ V, lòng bàn tay hướng vào nhau, mặt ngửa và từ từ hít sâu vào bằng mũi
Nhịp 2: Chân trái lùi về vị trí ban đầu, hai tay từ từ hạ xuống dưới về tư thế
dọc thân người, đồng thời hóp bụng, thân người hơi cúi và thở ra từ từ bằng miệng
Nhịp 3: Như nhịp 1 nhưng đổi chân (hít vào)
Trang 9Nhịp 4: Về TTCB (thở ra)
Nhịp 5, 6,7, 8: Như 1, 2, 3, 4 nhưng ở nhịp 5 bước chân phải ra trước
Ghi chú: Nhịp lên của động tác vươn thở thường chầm chậm (nhịp hô kéo dài) để học
sinh phối hợp với thở
b Động tác lườn
TTCB : Đứng thẳng, hai tay duỗi thẳng sát người, mũi bàn chân mở chếch chữ V Nhịp 1: Bước chân trái sang ngang rộng bằng vai,hai tay dang ngang, lòng bàn tay ngửa
Nhịp 2: Nghiêng lườn sang trái, hai bàn chân giữ nguyên, tay phải duỗi thẳng áp
sát mang tai, tay trái chống hông, căng lườn phía bên phải
Nhịp 3: Về nhịp 1
Nhịp 4: Về TTCB
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4 nhưng đổi bên
* Ví dụ 2: Bài Thể dục tay không lớp 5
a Động tác vươn thở:
TTCB : Đứng thẳng, hai tay duỗi thẳng sát người, mũi bàn chân mở chếch chữ V Nhịp 1: Bước chân trái sang ngang rộng bằng vai,hai tay đưa từ dưới - ra - ngang
- lên cao và vỗ vào nhau, mặt ngửa đồng thời hô "rèn…èn!" sau đó hít sâu vào bằng mũi đồng thời buông hai tay xuống sát đùi, mắt nhìn thẳng về trước
Nhịp 2: Thực hiện như nhịp 1, hô to "luyện…ên !"
Nhịp 3: Tiếp tục thực hiện như nhịp 1, hô to " thân…ân!"
Nhịp 4: Tiếp tục thực hiện như trên, hô to " Thể…ể !" sau đó thu chân trái và
hai tay về TTCB
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4 nhưng ở nhịp 5 bước chân phải sang ngang.
b Động tác tay:
TTCB : Đứng thẳng, hai tay duỗi thẳng sát người, mũi bàn chân mở chếch chữ V
Trang 10Nhịp 1: Bước chân trái sang ngang rộng bằng vai, đồng thời tay trái giơ ngang
bàn tay sấp, mắt nhìn thẳng
Nhịp 2: Đưa tay phải về trước, bàn tay sấp
Nhịp 3: Đưa tay trái về trước và xoay hai cổ tay vỗ hai bàn tay vào nhau
Nhịp 4:Về TTCB
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4 nhưng ở nhịp 5 bước chân phải sang ngang
và đưa tay phải sang ngang, nhịp 6 đưa tay trái về trước
c Động tác chân:
TTCB : Đứng thẳng, hai tay duỗi thẳng sát người, mũi bàn chân mở chếch chữ V Nhịp 1: Bước chân trái sang ngang rộng hơn vai, hai tay dang ngang, bàn tay
sấp
Nhịp 2: Khuỵu gối chân trái, trọng tâm dồn vào chân trái nhiều hơn, đồng thời
hai tay đưa về trước vỗ vào nhau, mắt nhìn theo tay
Nhịp 3: Nhún chân chuyển trọng tâm về chân phải, hai tay dang ngang, sau đó
lại khuỵu chân trái và vỗ hai tay vào nhau phía trước mặt
Nhịp 4: Về TTCB
Nhịp 5, 6, 7, 8: Như nhịp 1, 2, 3, 4, nhưng ở nhịp 5 bước chân phải sang ngang,
nhịp 6, 7 khuỵu gối chân phải
d Động tác lườn:
TTCB : Đứng thẳng, hai tay duỗi thẳng sát người, mũi bàn chân mở chếch chữ
V
Nhịp 1: Bước chân trái sang ngang rộng bằng vai hoặc hơn một chút, đồng thời
hai tay đưa từ dưới , ra ngang, lên cao và vỗ hai bàn tay vào nhau, mặt ngửa
Nhịp 2: Nghiêng lườn sang trái, chân trái thẳng, chân phải khuỵu gối, tay trái
duỗi thẳng, lòng bàn tay áp nhẹ vào phía bên đầu gối, tay phải duỗi thẳng ở trên cao, lòng bàn tay hướng sang trái, mặt hơi cúi nhìn vào đầu gối và bàn tay trái