bg van hoa VN

CÁC ĐẶC TRƯNG GIAO TIẾP CƠ BẢN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM... QUAN HỆ GIAO TIẾPTÌNH CẢM LÀM NGUYÊN TẮC ỨNG XỬ Yêu nhau yêu cả đường đi, ghét nhau ghét cả tông ti họ hàng, Yêu nhau cau sáu bổ ba,

CÁC ĐẶC TRƯNG GIAO TIẾP

CƠ BẢN CỦA NGƯỜI VIỆT NAM

1 THÁI ĐỘ GIAO TIẾP (cộng đồng)

• Vừa thích giao tiếp lại vừa rất rụt rè

Thích thăm viếng.

Hiếu khách

“Khách đến nhà không gà thì gỏi”

“Đói năm không ai đói bữa”.

• Cộng đồng và tính tự trị

2 QUAN HỆ GIAO TIẾP

TÌNH CẢM LÀM NGUYÊN TẮC ỨNG XỬ

Yêu nhau yêu cả đường đi, ghét nhau ghét cả tông ti họ hàng,

Yêu nhau cau sáu bổ ba, ghét nhau cau sáu bổ ra làm mười;

Yêu nhau chín bỏ làm mười

Yêu nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau bồ

hòn cũng méo;

Yêu nhau mọi việc chẳng nề, dẫu trăm chỗ lệch cũng kê cho bằng…

Một bồ cái lí không bằng một tí cái tình…

Ưa tìm hiểu, quan sát, đánh

giá…

Tuổi tác, quê quán, trình độ học vấn, địa vị xã hội, tình trạng

gia đình (bố mẹ còn hay mất, đã có vợ/chồng chưa, có con chưa, mấy trai mấy gái…)

3 ĐỐI TƯỢNG GIAO TIẾP

TUỲ MẶT GỬI LỜI, TÙY NGƯỜI

GỬI CỦA

• Chọn mặt gởi vàng

Đi với Bụt mặc áo cà sa đi với ma mặc áo giấy.

4.TRỌNG DANH DỰ

• Tốt danh hơn lành áo;

• Đói cho sạch rách cho thơm

Trâu chết để da người ta chết để tiếng

DANH DỰ GẮN VỚI NĂNG LỰC GIAO TIẾP

Lời hay nói ra để lại dấu vết, tạo thành tiếng tăm

Lời dở truyền đến tai nhiều người tạo nên tai tiếng.

MẮC BỆNH SĨ DIỆN

Một miếng giữa làng bằng một sàng xó

bếp.

Ở đời muôn sự của chung, hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi

Đem chuông đi đấm nước người, không

kêu cũng đấm ba hồi lấy danh

Một quan tiền công không bằng một đầng tiền thưởng

5 CÁCH THỨC GIAO TIẾP

Về cách thức giao tiếp, ưa

Sự tế nhị,

Yù tứ Và trọng sự hoà thuận.

• thiếu tính quyết đoán.

• rất hay cười

TÍNH TẾ NHỊ

“vòng vo tam quốc”,

• _ miếng trầu là đầu câu chuyện

– thay thế bằng chén trà, điếu thuốc lá, li bia…

– Để biết người đối thoại còn cha mẹ hay

không, có thể hỏi: Các cụ nhà ta vẫn

mạnh giỏi cả chứ?

TÍNH Ý TỨ

Để biết người phụ nữ đang đối thoại có chồng chưa, người ý tứ sẽ hỏi

Chị về muộn thế này liệu ông xã có

phàn nàn không?

Để tỏ tình người con trai vòng vo

Chiếc thuyền giăng câu đậu ngang

côn cát, đậu sát mé nhà,

Anh biết em có một mẹ già-muốn vô

phụng dưỡng biết là đặng không?

TÍNH Ý TỨ tt

• Thói quen đắn đo, cân nhắc kỹ

càng khi nói

• Ăn có nhai nói có nghĩ;

• Chó ba quanh mới nằm, người ba năm mới nói;

• Biết thì thưa thì thốt, không biết thì dựa cột mà nghe…

• Người khôn ăn nói nữa chừng, để cho người dại nữa mừng nữa lo

TRỌNG SỰ HÒA THUẬN

Một sự nhịn là chín sự lành;

Chồng giận thì vợ bớt lời, cơm sôi nhỏ lửa có đời nào khê…

TRỌNG SỰ HÒA THUẬN tt

XƯNG HÔ

• Thứ nhất, có tính chất thân mật

hoá (trọng tình cảm)

• Thứ hai, có tính chất cộng đồng

hoá cao–trong hệ thống này,

không có những từ xưng hô

chung chung mà phụ thuộc vào tuổi tác, địa vị xã hội, thời gian, không gian giao tiếp cụ thể

Cùng là hai người, nhưng cách xưng hô có khi đồng thời tổng hợp được hai quan hệ khác

nhau: chú-con, ông-con,

bác-em, anh-tôi…

Lối gọi nhau bằng tên con, tên cháu, tên chồng; bằng thứ tự sinh (Cả, Hai, Ba,Tư…)

• TỤC KIÊNG TÊN RIÊNG

• TỤC NHẬP GIA VẤN HUÝ

( vào nhà ai, hỏi tên chủ nhà để khi nói nếu có động đến từ đó thì phải nói chệch đi).

Chửi một cách bài bản, cân đối, nhịp

nhàng, đầy chất thơ; không chỉ lời chửi mà cách thức chửi, dáng điệu chửi…cũng mang tính nhịp điệu Với lối chửi có vần điệu, cấu trúc chặt chẽ, người Việt có thể chửi từ giờ này qua giờ khác, ngày này qua ngày khác mà không nhàm chán

Đó là một nghệ thuật độc đáo mà có lẽ

không một dân tộc nào trên thế giới có được

• Tiếng nói nhẹ bao nhiêu, dáng người

mềm bấy nhiêu; mềm bao nhiêu,

chín bấy nhiêu; chín bao nhiêu tươi bấy nhiêu; tươi bao nhiêu tình bấy

nhiêu Như ghét, như yêu, như chiều, như ngượng Lông mày ngài, đôi mắt phượng, cô chờ ai ?

• Không chỉ tiểu thuyết mà ngay cả

văn chính luận Việt Nam cũng có

thể mang đầy chất thơ nhờ cấu tạo cân đối, nhịp nhàng

“Làng trên xóm dưới, bên sau bên

trước, bên ngược bên xuôi! Tôi có con gà mái xám nó sắp ghẹ ổ, nó lạc ban sáng, mà thằng nào con nào, đứa ở

gần mà qua, đứa ở xa mà lại, nó dang tay mặt, nó đặt tay trái, nó bắt mất

của tôi, thì buông tha thả bỏ nó ra,

không tôi chửi cho đời!

Chém cha đứa bắt gà nhà bà! Chiều hôm qua, bà cho nó ăn nó hãy còn, sáng hôm nay con bà gọi nó nó hãy còn, mà bây giờ nó đã bị bắt mất

Mày muốn sống mà ở với chồng

con mày thì buông tha thả bỏ nó ra, cho nó về nhà bà Nhược bằng mày chấp chiếm, thì bà đào mả thằng

tam tứ đại nhà mày ra, bà khai quật săng bằng ngũ đại gia nhà mày lên

Nó ở nhà bà, nó là con gà, nó về nhà

mày nó biến thành cú thành cáo,

thành thần nanh đỏ mỏ, nó mổ chồng mổ con, mổ cả nhà mày cho mà xem Ới cái thằng chết đâm, cái con chết xỉa kia! Mày mà giết gà nhà bà thì một

người ăn chết một, hai người ăn chết hai, ba người ăn chết ba mày xuống âm phủ thì quỷ sứ thần linh nó rút

ruột ra…”