Trong phản ứng este hoá, nguyên tử H của axit hữu cơ kết hợp với - OH của r-ượu tạo ra H2O.. 6 và 28mg KOH Câu 19: Giả sử một chất béo có công thức: Muốn điều chế 20 kg xà phòng từ ch
Trang 1Tổng hợp este-lipit Câu 1: Câu nào sau đây sai?
A Chất béo ở điều kiện th-ường là chất rắn
B Chất béo nhẹ hơn nư-ớc
C Chất béo không tan trong n-ước, tan trong các dung môi hữu cơ
D Chất béo có nhiều trong tự nhiên
Câu 2: Cho este X có CTCT CH3COOCH = CH2 Câu nào sau đây sai?
A X là este ch-ưa no
B X đ ược điều chế từ phản ứng giữa r-ượu và axit t-ương ứng
C X có thể làm mất màu nư-ớc brom
D Xà phòng hoá cho sản phẩm là muối và anđehit
Câu 3: Phản ứng este hoá giữa r-ượu và axit hữu cơ sẽ dịch chuyển theo chiều tạo este trong trư-ờng hợp nào
dư-ới đây?
A Cho r-ượu hay axit d-ư
B Chư-ng cất ngay để tách este
C Dùng chất hút nư-ớc để tách nư-ớc
D Cả A, B, C
Câu 4: Câu nào sau đây sai?
A Phản ứng este hoá là phản ứng giữa rư-ợu và và axit
B Phản ứng este hoá xảy ra không hoàn toàn
C Phản ứng este hoá có chiều thuận cho sản phẩm là este và nư-ớc
D Trong phản ứng este hoá, nguyên tử H của axit hữu cơ kết hợp với - OH của r-ượu tạo ra H2O
Câu 5: Câu nào sau đây đúng? Dầu mỡ động thực vật và dầu bôi trơn máy:
A Khác nhau hoàn toàn
B Giống nhau hoàn toàn
C Chỉ giống nhau về tính chất hoá học
D Đều là lipit
Câu 6: Câu nào sau đây sai?
A Lipit là một loại chất béo
B Lipit có trong tế bào sống
Trang 2C Lipit không hoà tan trong nư-ớc
D Lipit là một loại este phức tạp
Câu 7: Thủy phân este E có công thức phân tử C4H8O2 với xúc tác axit vô cơ loãng, thu được hai sản phẩm hữu
cơ X, Y (chỉ chứa các nguyên tử C, H, O) Từ X có thể điều chế trực tiếp ra Y bằng một phản ứng duy nhất Chất X là:
A Axit axetic
B Rượu etylic
C Etyl axetat
D Axit fomic
Câu 8: Công thức của este đa chức được tạo bởi axit R(COOH)n và rượu R’(OH)n’ là:
A R(COO)nn’R’
B Rn(COO)nn’R’n’
C Rn’(COO)nn’R’n
D CxHy(COO)nn’
Câu 9: Đun nóng 66,3 gam etyl propionat với 400 ml dung dịch NaOH 2M, cô cạn dung dịch sau phản ứng khối
lượng chất rắn thu được là:
A 62,4 gam
B 59,3 gam
C 82,45 gam
D 68,4 gam
Câu 10: Este nào sau đây là nguyên liệu để điều chế thủy tinh hữu cơ :
A CH2=CH – COOCH3
B CH2 = C(CH3)COOCH=CH2
C CH2=C(CH3)COOCH3
D CH3COOCH=CH2
Câu 11: Xác định công thức cấu tạo các chất A2, A3, A4 theo sơ đồ biến hóa sau:
C4H8O2 → A2 → A3 → A4 → C2H6
A C2H5OH; CH3COOH và CH3COONa
B C3H7OH; C2H5COOH và C2H5COONa
C C4H9OH; C3H7COOH và C3H7COONa
D Câu A,B,C đúng
Trang 3Câu 12: A là chất hữu cơ có công thực nghiệm (C4H5ClO2)n Tỉ khối hơi của A nhỏ hơn 5 Khi cho A tác dụng với dung dịch Xút, đun nóng, thì thu được một muối hữu cơ, muối NaCl và anđehit axetic Công thức cấu tạo của A là:
A CH3COOCH(Cl)CH3
B CH3COOCHCHCl
C ClCH2COOCHCH2
D Một công thức khác
Câu 13: Khi thuỷ phân hoàn toàn hợp chất X có CTPT C4H6O2 trong môi trư-ờng axit thu đ-ược hỗn hợp 2 chất
đều tham gia phản ứng tráng gư-ơng CTCT của X là gì?
A CH3COOCH = CH2
B CH2 = CH - COOCH3
C HCOOCH = CH - CH3
D HCOOCH3
Câu 14: A là một este có công thức thực nghiệm (C3H5O2)n Một mol A tác dụng vừa đủ hai mol KOH trong dung dịch, tạo một muối và hai rượu hơn kém nhau một nguyên tử cacbon trong phân tử A là:
A Metyl etyl malonat
B Metyl Vinyl malonat
C Vinyl alyl oxalat
D Metyl etyl ađipat
Câu 15: Cho sơ đồ chuyển hoá sau: 1) C3H4O2 + NaOH → (A) + (B) 2) (A) + H2SO4 loãng → (C) + (D) 3) (C) + AgNO3 + NH3 + H2O → (E) + Ag↓ + NH4NO3 4) (B) + AgNO3 + NH3 + H2O → (F) + Ag↓ + NH4NO3
Các chất B và A có thể là:
A CH3CHO và HCOONa
B HCOOH và CH3CHO
C HCHO và HCOOH
D HCHO và CH3CHO
Câu 16: Để trung hoà 14 gam một chất béo cần 15 ml dung dịch KOH 0,1M Chỉ số axit của chất béo đó bằng bao
nhiêu? Giải thích?
A 5
B 6
C 7
D 8
Câu 17: Khi xà phòng hoá 1,5 gam chất béo cần 100 ml dung dịch KOH 0,1M Chỉ số xà phòng hoá của chất béo
đó là bao nhiêu?
Trang 4A 373,3
B 337,3
C 333,7
D 377,3
Câu 18: Muốn trung hòa 5,6 gam một chất béo X đó cần 6ml dung dịch KOH 0,1M Hãy tính chỉ số axit của chất
béo X và tính lượng KOH cần trung hòa 4 gam chất béo có Y chỉ số axit bằng 7
A 5 và 14mg KOH
B 4 và 26mg KOH
C 3 và 56mg KOH
D 6 và 28mg KOH
Câu 19: Giả sử một chất béo có công thức:
Muốn điều chế 20 kg xà phòng từ chất béo này thì cần dùng bao nhiêu kg chất béo này để tác dụng với dung dịch xút? Coi phản ứng xảy ra hoàn toàn
A 19,37 kg chất béo
B 21,5 kg
C 25,8 kg
D Một trị số khác
Câu 20: Thuỷ phân hoàn toàn 10 gam một lipit trung tính cần 1,68 gam KOH Từ 1 tấn lipit trên có thể điều chế
được bao nhiêu tấn xà phòng natri loại 72%
A 1,428
B 1,028
C 1,513
D 1,628
Câu 21: Đốt cháy hoàn toàn một lượng hỗn hợp 2 este, cho sản phẩm phản ứng cháy qua bình đựng P2O5 dư, khối lượng bình tăng thêm 6,21 gam, sau đó cho qua tiếp dung dịch Ca(OH)2 dư, thu được 34,5 gam kết tủa Các este
trên thuộc loại gì? (đơn chức hay đa chức, no hay không no)
A Este thuộc loại no
B Este thuộc loại không no
C Este thuộc loại no, đơn chức
D Este thuộc loại không no đa chức
Câu 22: Đốt cháy 6 gam X chỉ chứa chức este thu đ ược 8,8 gam CO2 và 3,6 gam H2O CTPT của este là gì?
Trang 5A C2H4O2
B C3H6O2
C C4H8O2
D C4H8O4
Câu 23: Hai hợp chất A, B mạch hở (chỉ chứa C, H, O) đơn chức đều tác dụng với NaOH không tác dụng với
natri Để đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm A, B thu được 6,72 lit CO2 và 5,4 gam H2O Cho biết A, B
thuộc hợp chất gì?
A Axit đơn chức không no
B Este đơn chức không no
C Este đơn chức no
D Tất cả đều sai
Câu 24: Có hai este là đồng phân của nhau và đều do các axit no một lần và rượu no một lần tạo thành Để xà
phòng hóa 22,2 gam hỗn hợp hai este nói trên phải dùng hết 12 gam NaOH nguyên chất (giả thiết là hiệu suất phản ứng đạt 100%) Cho biết công thức cấu tạo của hai este?
A CH3COOC2H5 và C2H5COOCH3
B HCOOC2H5 và CH3COO CH3
C C3H7COO CH3 và CH3COOC3H7
D Câu A,B,C đều đúng
Câu 25: Xà phòng hoá hoàn toàn 2,22 gam hỗn hợp este đồng phân X và Y cần dùng hết 30 ml dung dịch NaOH
1M Khi đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp este đó thu đư-ợc khí CO2 và H2O với thể tích bằng nhau.CTPT của 2 este và Tổng khối l-ượng H2O và CO2 thu được là bao nhiêu?
A CH3COOCH3 và HCOOC2H5; 5,58 g
B CH3COOC2H5 và C2H5OOCH3; 26 g
C C3H7COOCH3 và CH3COOC3H7 ; 18 g
D Tất cả đều sai
Câu 26: A là chất hữu cơ có thành phần nguyên tố là C, H, O và Cl Khối lượng mol phân tử của A là 122,5 gam
Tỉ lệ số mol của C, H, O, Cl lần lượt là 4 : 7 : 2 : 1 Đem thủy phân A trong dung dịch xút thì thu được hai chất có thể cho được phản ứng tráng gương A là:
A HCOOCH2CH(Cl)CHO
B HCOOCH=CH2CH2Cl
C HOC-CH2CH(Cl)OOCH
D HCOO-CH(Cl)CH2CH3
Trang 6Câu 27: Người ta lấy 688 gam axit metacrilic tác dụng với 320 gam rượu metylic, thu được este với hiệu suất
60% Nếu đem lượng este này trùng hợp để tạo thủy tinh hữu cơ (plexiglas), hiệu suất 80%, thì khối lượng polyme thu được sẽ là bao nhiêu?
A 480 gam
B 384 gam
C 640 gam
D Một trị số khác
Câu 28: Trong một phản ứng este hóa, 20,8 gam axit malonic phản ứng được với m gam hỗn hợp hai rượu đơn
chức no mạch hở đồng đẳng liên tiếp, thu được 34,8 gam hỗn hợp ba este đa chức Hai rượu trong hỗn hợp là:
A Metanol; Etanol
B Etanol; Propanol-1
C C3H7OH; C4H9OH
D C4H9OH; C5H11OH
Câu 29: Cho este có CTPT C4H8O2 Sản phẩm thuỷ phân hoàn toàn X trong môi tr-ường kiềm dư- cho tác dụng với Na d-ư thu đ-ược 2,24 lít H2 (đktc) Đốt cháy hoàn toàn X thu đư-ợc bao nhiêu gam CO2 (đktc) ?
A 32,5 g
B 35,2 g
C 25,3 g
D 23,5 g
Câu 30: Cho 7,4 gam este X no, đơn chức phản ứng với AgNO3/NH3 thu đư-ợc 21,6 gam kết tủa CTPT của este
là gì?
A HCOOCH3
B CH3COOC2H5
C HCOOC2H5
D CH3COOCH3
Câu 31: Hỗn hợp X gồm 2 este C4H8O2 và C3H6O2 tác dụng với NaOH d-ư thu đư-ợc 6,14 gam 2 muối và 3,68
gam rượu duy nhất có tỉ khối hơi so với oxi là 1,4375 CTPT của 2 este là gì?
A CH3COOC2H5 và HCOOC2H5
B C2H5COOCH3 và CH3COOCH3
C C3H7COOCH3 và CH3COOCH3
D CH3COOCH3 và HCOOCH3
Câu 32: Để nhận biết hai chất béo: olein và panmitin Người ta sẽ dùng dung dịch:
Trang 7A NaOH
B Brôm
C HCl
D CuSO4
Câu 33: A là một este có công thức phân tử C16H14O4 Một mol A tác dụng được với bốn mol NaOH Muối natri thu được sau phản ứng xà phòng hóa nếu đem đốt cháy chỉ thu được CO2 và xôđa A có cấu tạo đối xứng A là:
A Este của axit sucxinic (HOOCCH2CH2COOH) với phenol
B Este của axit malonic (HOOCCH2COOH) với một phenol thường và một Cresol (Metylphenol)
C Este của axit oxalic với hai cresol (CH3C6H4OOC-COOC6H4CH3)
D Cả (A), (B), (C)
Câu 34: X là este của một axit hữu cơ đơn chức và rượu đơn chức Để thủy phân hoàn toàn 6,6 gam chất X người
ta dùng 34,10 ml dung dịch - NaOH 10% có d = 1,1 gam/ml (lượng NaOH này dư 25% so với lượng NaOH cần
dùng cho phản ứng) Cho biết công thức cấu tạo của chất X?
A CH3COOCH3
B HCOOC3H7
C CH3COO C2H5
D Cả hai câu B và C đều đúng
Câu 35: Hỗn hợp X gồm 1 rư-ợu no, đơn chức và 1 axit no, đơn chức, mạch hở Chia X thành 2 phần bằng nhau:
- Phần 1 đốt cháy hoàn toàn sản phẩm thu đư-ợc cho qua bình đựng nư-ớc vôi trong thấy có 30 gam kết tủa
- Phần 2 đ ược este hóa hoàn toàn vừa đủ thu đư-ợc 1 este Khi đốt cháy este này thì thu đ-ược khối l-ượng H2O là bao nhiêu?
A 1,8 g
B 3,6 g
C 5,4 g
D 7,2 g
Câu 36: Một este hữu cơ đơn chức có thành phần khối lượng mC : mO = 9 : 8 Cho este trên tác dụng với một lượng dung dịch NaOH vừa đủ, thu một muối có khối lượng bằng 41/37 khối lượng este Công thức cấu tạo đúng của este là:
A HCOOC2H5
B HCOOC2H3
C CH3COOCH3
D CH3COOC2H3
Trang 8Câu 37: Hỗn hợp E gồm hai chất hữu cơ A, B có cùng chức hóa học Đun nóng 13,6 gam hỗn hợp E với dung
dịch NaOH dư thu được sản phẩm gồm một muối duy nhất của một axit đơn chức, không no hỗn hợp hai rượu đơn chức, no kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng Đốt cháy hoàn toàn 27,2 gam hỗn hợp E phải dùng hết 33,6 lít khí oxi thu được 29,12 lít khí CO2 và hơi nước (các khí đo ở cùng điều kiện tiêu chuẩn) Công thức phân tử của A, B có
thể là:
A C3H4O2 và C4H6O2
B C2H2O2 và C3H4O2
C C4H6O2 và C5H8O2
D C4H8O2 và C5H10O2
Câu 38: Đun nóng a gam một hợp chất hữu cơ X có chứa C, H, O mạch không phân nhánh với dung dịch chứa
11,20g KOH đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, ta được dung dịch B Để trung hòa vừa hết lượng KOH dư trong dung dịch B cần dùng 80ml dung dịch HCl0,50M Làm bay hơi hỗn hợp sau khi trung hòa một cách cẩn thận,
người ta thu được 7,36 gam hỗn hợp hai rượu đơn chức và 18,34 gam hỗn hợp hai muối Hãy xác định công thức
cấu tạo của X?
A CH3OOC-CH2-COOC3H7
B CH3OOC-COOC2H5
C CH3OOC-(CH2)2-COOC3H7
D CH3OOC-CH=CH-COOCH2CH2CH3
Câu 39: Một hợp chất hữu cơ X có công thức phân tử C7H12O4 Biết X chỉ có 1 loại nhóm chức, khi cho 16 gam X tác dụng vừa đủ 200 gam dung dịch NaOH 4% thì thu được một rượu Y và 17,80 gam hỗn bợp 2 muối Xác định
công thức cấu tạo thu gọn của X
A CH3OOC-COOC2H5
B CH3COO-( CH2)2-OOC2H5
C CH3COO-(CH2)2-OOCC2H5
D Tất cả đều sai
Câu 40:
Một este đơn chức X (chứa C, H, O và không có nhóm chức khác) Tỉ khối hơi của X đối với oxi bằng 3,125 Cho biết công thức cấu tạo của X trong trường hợp sau đây: Cho 0,15mol X tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 21 gam muối khan (X có mạch không phân nhánh)
A
B
Trang 9C
D
Câu 41:
Một hỗn hợp X gồm hai chất hữu cơ Cho hỗn hợp X phản ứng với KOH vừa đủ, cần dùng 100ml dung dịch KOH 5M Sau phản ứng thu được hỗn hợp hai muối của hai axit no đơn chức và được một rượu no đơn chức Y Cho
toàn bộ Y tác động hết với Na được 3,36 lít H2 Cho biết hai hợp chất hữu cơ là hợp chất gì?
A 1 axit và 1 rượu
B 1 este và 1 rượu
C 2 este
D 1 este và 1 axit
Câu 42: Cho hỗn hợp M gồm 2 hợp chất hữu cơ mạch thẳng X, Y (chỉ chứa C, H, O) tác dụng vừa đủ với 8 gam
NaOH thu được một rượu đơn chức và hai muối của hai axit hữu cơ đơn chức kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng
Lượng rượu thu được cho tác dụng với Na dư tạo ra 2,24 lít khí (đktc) X, Y thuộc loại hợp chất gì?
A axit
B 1 axit và 1 este
C 2 este
D 1 rượu và 1 axit
Câu 43: Đốt cháy hoàn toàn một lượng hỗn hợp hai chất hữu cơ đơn chức no, mạch hở cần 3,976 lít oxi (đo ở diều
kiện tiêu chuẩn) thu được 6,38 g CO2 Cho lượng este này tác dụng vừa đủ với KOH thu được hỗn hợp hai rượu kế tiếp và 3,92 g muối của một axit hữu cơ Công thức cấu tạo của hai chất hữu cơ trong hỗn hợp đầu là:
A HCOOCH3 và C2H5COOCH3
B CH3COOC2H5 và C3H7OH
C CH3COOCH3 Và CH3COOC2H5
D C2H5COOCH3Và CH3COOC2H5
Câu 44: Hợp chất X (C, H, O) chứa một nhóm chức trong phân tử, không tác dụng với Na, tác dụng với NaOH có
thể theo tỉ lệ 1 :1 hay 1:2 Khi đốt cháy 1 mol X cho 7 mol CO2 Tìm công thức cấu tạo của X
A C2H5COOC4H9
B C3H7COOC3H7
C HCOOC6H5
D Kết quả khác
Trang 10Câu 45: Giả sử trong điều kiện thích hợp, người ta thực hiện được phản ứng este hóa vừa đủ giữa 12,4 gam
etylenglicol với m gam hỗn hợp hai axit hữu cơ đơn chức no mạch hở đồng đẳng kế tiếp, thu được 32 gam hỗn hợp
ba este đa chức Công thức hai axit hữu cơ đem dùng là:
A HCOOH, CH3COOH
B CH3COOH, CH3CH2COOH
C CH3CH2COOH, CH3CH2CH2COOH
D C3H7COOH, C4H9COOH
Câu 46: Hỗn hợp E gồm 3 este đa chức của axit oxalic và hai rượu đơn chức, no, mạch hở, đồng đẳng kế tiếp
Thực hiện phản ứng xà phòng hóa hoàn toàn 4,8 gam hỗn hợp E bằng dung dịch xút vừa đủ thì thấy đã dùng hết
19,48 ml dung dịch NaOH 11% (có khối lượng riêng 1,12 g/ml) Công thức của hai rượu tạo nên hỗn hợp E là:
A CH3OH, C2H5OH
B C4H9OH, C5H11OH
C C2H5OH, C3H7OH
D C5H11OH, C6H13OH
Câu 47: A là một este 11,8 gam A tác dụng vừa đủ 200 ml dung dịch NaOH 1M Đem chưng cất thu đươc rượu
metylic và một muối Đốt cháy hết lượng muối này, thu được CO2 và m gam xôđa Trị số của m là:
A 10,6 gam
B 21,2 gam
C 5,3 gam
D Một trị số khác
Câu 48: Cho 0,01 mol một este của axit hữu cơ phản ứng vừa đủ với 100ml dung dịch NaOH 0,2M, sản phẩm tạo
thành chỉ gồm một rượu và một muối với số mol bằng nhau Mặt khác, khi xà phòng hóa hoàn toàn 1,29 gam este
đó bằng một lượng vừa đủ là 60ml dung dịch KOH 0,25M, sau khi phản ứng kết thúc đem cô cạn dung dịch được 1,665gam muối khan Cho biết công thức cấu tạo của este?
A
B
C
D Đáp án khác
Trang 11Câu 49: Hai este A, B là dẫn xuất của benzen có công thức phân tử là C9H8O2; A và B đều cộng hợp với brom
theo tỉ lệ mol là 1 : 1 A tác dụng với xút cho một muối và một anđehit B tác đụng với xút dư cho 2 muối và nước, các muối có khối lượng phân tử lớn hơn khối lượng phân tử của natri axetat Công thức cấu tạo của A và B có thể là:
A HOOC-C6H4-CH=CH2 và CH2=CH-COOC6H5
B C6H5COOCH=CH2 và C6H5-CH=CH-COOH
C HCOOC6H4CH=CH2 và HCOOCH=CH-C6H5
D C6H5COOCH=CH2 và CH2=CH-COOC6H5
Câu 50:
Cho 0,01 mol một este X phản ứng vừa hết với 100ml dung dịch NaOH 0,2M, sản phẩm tạo ra chỉ gồm một muối
và một rượu đều có số mol bằng số mol của este, đều có cấu tạo mạch thẳng Mặt khác khi xà phòng hóa hoàn toàn 2,58 gam este đó bằng lượng KOH vừa đủ, phải dùng 20ml dung dịch KOH 1,5M thu được 3, 33 gam muối Hãy xác định công thức cấu tạo của este
A
B
C
D
LỜI GIẢI CHI TIẾT Câu 1: Đáp án: A
Chất béo ở điều kiện thường , có thể là chất rắn (tristearin) hoặc chất lỏng (triolein)
Câu 2: Đáp án: B
Este CH3COOCH=CH2 được điều chế theo phản ứng :
CH3COOH + C2H2 CH3COOCH=CH2
Câu 3: Đáp án: D
Theo nguyên lí dịch chuyển cân bằng, phản ứng hữu cơ sẽ chuyển dịch theo chiều thuận, nếu:
+) Dùng tăng chất tham gia
+) Liên tục lấy đi sản phẩm
Câu 4: Đáp án: D