BÀI GIẢNG THI CẤP TỈNH ĐẠT THỨ HẠNG CAO DDUOCJ SOẠN GIẢNG BỞI CÁC CHUYÊN VIÊN VẬT LÝ HUYỆN BÀI TẬP CHỦ ĐỀ MÁY ẢNH MẮT RẤT HAY I. CƠ SỞ XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ : Căn cứ vào mục tiêu đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm đối tượng học sinh, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh. Căn cứ vào tình hình học sinh lớp 9, nhiều em mong muốn được tìm hiểu những ứng dụng của kiến thức vật lý vào thực tế. Căn cứ vào phân phối chương trình tuần 28 tôi xây dựng chủ đề này với mong muốn học sinh nắm được những ứng dụng của sự tạo ảnh thật của 1 vật qua thấu kính hội tụ. II. NỘI DUNG KIẾN THỨC XÂY DỰNG TRÊN HAI BÀI : + MÁY ẢNH + MẮT Thời gian thực hiện chủ đề 2 tiết vào tuần 28 Tiết 1: Cấu tạo máy ảnh và mắt, ảnh của một vật trong máy ảnh và mắt. Tiết 2 : Điểm cực cận, điểm cực viễn – Luyện tập. Sau đây tôi xin trình bày nội dung của chủ đề là :
Trang 1Giáo viên thực hiện : Đỗ Thị Phương Trường THCS Hòa Bình
Trang 2Câu 1: Hãy dựng ảnh của vật sáng AB qua thấu kính hội tụ ?
A’
F’
B’
O
B A
F
Để dựng ảnh A’B’ của AB qua thấu kính chỉ cần dựng ảnh của điểm B :
+ Kẻ tia tới từ B qua quang tâm O cho tia ló truyền thẳng theo phương của tia tới
+ Từ B kẻ tia tới BI song song với trục chính cho tia ló đi qua tiêu điểm F’
Hai tia ló cắt nhau tại điểm B’, B’ là ảnh của điểm B
+ Hạ B’ vuông góc với trục chính thì A’B’ là ảnh của AB tạo bởi thấu kính
hội tụ
I
KIỂM TRA BÀI CŨ
Trang 3a.Máy ảnh là dụng cụ dùng để thu ảnh
của vật mà ta muốn ghi lại
Hai bộ phận chính:
-Vật kính
-Buồng tối
Vật kính
Buồng tối
Vị trí đặt phim
Ảnh hiện lên trên phim(thẻ nhớ)
: là một thấu kính hội tụ
Trang 4Phòng tối có hình ảnh lật ngược và đảo chiều ,như trong
lỗ chốt của máy ảnh
Trang 5a.Máy ảnh là dụng cụ dùng để thu ảnh
của vật mà ta muốn chụp trên phim
Hai bộ phận chính:
-Vật kính : là một thấu kính hội tụ
-Buồng tối
b Quan sát ảnh của vật :
- Đặt một vật sáng trước máy ảnh sao cho
ảnh của vật hiện rõ trên tấm kính mờ đặt ở
vị trí của phim
1.Cấu tạo của máy ảnh.
C1.
+ Ảnh của vật trên tấm kính mờ (đóng vai trò của phim) là ảnh thật hay ảnh ảo ? + Cùng chiều hay ngược chiều với vật ? +To hay nhỏ hơn vật ?
C2 Hiện tượng nào em quan sát được chứng tỏ vật kính của máy ảnh là
thấu kính hội tụ ?
Trang 6a.Máy ảnh là dụng cụ dùng để thu ảnh
của vật mà ta muốn chụp trên phim
Hai bộ phận chính:
-Vật kính : là một thấu kính hội tụ
-Buồng tối
b Quan sát ảnh của vật
1.Cấu tạo của máy ảnh.
2.Cấu tạo của mắt.
Hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là:
-Thể thủy tinh
- Màng lưới
I CẤU TẠO CỦA MÁY ẢNH VÀ MẮT
CHỦ ĐỀ : MÁY ẢNH VÀ MẮT TIẾT 1: CẤU TẠO CỦA MÁY ẢNH VÀ MẮT- ẢNH CỦA MỘT VẬT TRONG MÁY
ẢNH VÀ MẮT
:là một TKHT có tiêu cự thay đổi.
:là một màng ở đáy mắt, tại đó
ảnh của vật mà ta nhìn thấy sẽ hiện lên rõ nét
Trang 7a.Máy ảnh là dụng cụ dùng để thu ảnh
của vật mà ta muốn chụp trên phim
Hai bộ phận chính:
-Vật kính : là một thấu kính hội tụ
-Buồng tối
b Quan sát ảnh của vật
1.Cấu tạo của máy ảnh.
2.Cấu tạo của mắt.
Hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là:
-Thể thủy tinh
- Màng lưới
:là một TKHT có tiêu cự thay đổi.
:là một màng ở đáy mắt, tại đó
ảnh của vật mà ta nhìn thấy sẽ hiện lên rõ nét
3 So sánh mắt và máy ảnh
Trang 8- Thể thủy tinh đóng vai trò như … trong máy ảnh.
- Phim trong máy ảnh đóng vai trò như … trong con mắt.
- Trong máy ảnh tiêu cự của vật kính …
- Còn thể thủy tinh của mắt có tiêu cự …
Bài tập : Hoàn thành các câu sau
Thể thuỷ tinh Màng lưới
Vật kính
Vị trí đặt phim
thay đổi không thay đổi màng lưới
vật kính 1
2
3
4
Trang 91.Cấu tạo của máy ảnh.
2.Cấu tạo của mắt.
3 So sánh mắt và máy ảnh
II ẢNH CỦA MỘT VẬT TRONG MÁY
ẢNH VÀ MẮT
1 Ảnh của một vật trong máy ảnh
C1.Ảnh của một vật trên phim là ảnh thật
ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật
C2 Hiện tượng ảnh của một vật trên phim
là ảnh thật đã chứng tỏ vật kính của máy
ảnh là thấu kính hội tụ
C1.
+ Ảnh của vật trên tấm kính mờ (đóng vai trò của phim) là ảnh thật hay ảnh ảo ? + Cùng chiều hay ngược chiều với vật ? +To hay nhỏ hơn vật ?
C2 Hiện tượng nào em quan sát được chứng tỏ vật kính của máy ảnh là
thấu kính hội tụ ?
a, Trả lời các câu hỏi
Trang 10C3:Vẽ ảnh của một vật có dạng một đoạn thẳng đặt vuông góc với
trục chính của vật kính.Trong hình này AB là vật , O là quang tâm của vật kính, PQ là vị trí đặt phim , khoảng cách từ vật đến vật kính là
2m, từ phim đến vật kính là 5cm
+ Kẻ tia sáng từ B qua quang tâm O truyền thẳng tới cắt phim PQ tại ảnh B’ của B.
Cách vẽ :
+ Từ B kẻ tia tới BI song song với trục chính cho tia ló IB’ Tia ló này cắt trục
chính tại tiêu điểm F’
+ Hạ B’ vuông góc với trục chính thì A’B’ là ảnh của AB tạo bởi vật kính.
I
F
’
P
B’
O
B
A
A’
Q
b,Vẽ ảnh của một vật đặt trước máy ảnh
Trang 111.Cấu tạo của máy ảnh.
2.Cấu tạo của mắt.
3 So sánh mắt và máy ảnh
II ẢNH CỦA MỘT VẬT TRONG MÁY
ẢNH VÀ MẮT
1 Ảnh của một vật trong máy ảnh
Trang 12Kết quả thí nghiệm về sự điều tiết độ cong của thể thủy tinh
(SGK SINH HỌC 8 – T157 )
- Sự điều tiết của mắt là sự thay đổi tiêu cự của thể thủy tinh sao cho ảnh hiện rõ nét trên màng lưới
Trang 131.Cấu tạo của máy ảnh.
2.Cấu tạo của mắt.
3 So sánh mắt và máy ảnh
II ẢNH CỦA MỘT VẬT TRONG MÁY
ẢNH VÀ MẮT
1 Ảnh của một vật trong máy ảnh
2 Sự điều tiết
- Sự điều tiết của mắt là sự thay đổi tiêu
cự của thể thủy tinh sao cho ảnh hiện rõ
nét trên màng lưới
Trang 14O
Màng lưới
B
B
A
A
A1
B1
F / 1
A2
B2
F / 2
tiêu điểm của thấu kính Vậy em hãy cho biết tiêu cự của thể thủy tinh khi mắt nhìn các
vật xa và các vật ở gần dài ngắn khác nhau như thế nào? Biết khoảng cách từ thể thủy tinh của mắt đến màng lưới là không thay đổi ảnh luôn hiện rõ nét trên màng lưới
I I
Trang 151.Cấu tạo của máy ảnh.
2.Cấu tạo của mắt.
3 So sánh mắt và máy ảnh
II ẢNH CỦA MỘT VẬT TRONG MÁY
ẢNH VÀ MẮT
1 Ảnh của một vật trong máy ảnh
2 Sự điều tiết
Về nhà :
- Trả lời câu hỏi
+ C4,C5,C6 - SGK T127 + C5 - SGK T130
-Đọc trước III.ĐIỂM CỰC CẬN, ĐIỂM CỰC VIỄN
Trang 16Máy chụp Cắt lớp
Máy siêu âm Máy chụp X Quang
Trang 17của vật mà ta muốn chụp trên phim
Hai bộ phận chính:
-Vật kính : là một thấu kính hội tụ
-Buồng tối
2 Quan sát ảnh của vật
II.ẢNH CỦA MỘT VẬT TRÊN PHIM
1 Trả lời các câu hỏi
C1.Ảnh của một vật trên phim là ảnh thật
ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật
C2 Hiện tượng ảnh của một vật trên phim
là ảnh thật đã chứng tỏ vật kính của máy
ảnh là thấu kính hội tụ
Q
O
A
F’ A’ B’
3.Kết luận :
III VẬN DỤNG
Ảnh trên phim là ảnh thật , ngược chiều và nhỏ hơn vật
Vật kính
Chỗ đặt phim Buồng tối
Trang 18Bài 47 : SỰ TẠO ẢNH TRÊN PHIM TRONG MÁY ẢNH
1.Máy ảnh là dụng cụ dùng để thu ảnh
của vật mà ta muốn chụp trên phim
Hai bộ phận chính:
-Vật kính : là một thấu kính hội tụ
-Buồng tối
2 Quan sát ảnh của vật
I CẤU TẠO CỦA MÁY ẢNH
II.ẢNH CỦA MỘT VẬT TRÊN PHIM
1 Trả lời các câu hỏi
C1.Ảnh của một vật trên phim là ảnh thật
ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật
C2 Hiện tượng ảnh của một vật trên phim
là ảnh thật đã chứng tỏ vật kính của máy
ảnh là thấu kính hội tụ
2.Vẽ ảnh của một vật đặt trước máy ảnh
Q
O
A
B
F’ A’
B’
3.Kết luận :
III VẬN DỤNG
Ảnh trên phim là ảnh thật , ngược chiều và nhỏ hơn vật
I
Về nhà :
- Trả lời câu hỏi + C4,C5,C6 - SGK T127 + C5 - SGK T130
- Đọc trước III.ĐIỂM CỰC CẬN, ĐIỂM CỰC VIỄN
Trang 19a.Máy ảnh là dụng cụ dùng để thu ảnh của vật mà ta muốn ghi lại
Hai bộ phận chính:
-Vật kính
-Buồng tối
Ảnh hiện lên trên phim(thẻ nhớ)
: là một thấu kính hội tụ
b Quan sát ảnh của vật
2.Cấu tạo của mắt.
Hai bộ phận quan trọng nhất của mắt là:
-Thể thủy tinh
- Màng lưới
:là một TKHT có tiêu cự thay đổi.
:là một màng ở đáy mắt, tại đó
ảnh của vật mà ta nhìn thấy sẽ hiện lên rõ nét
3 So sánh mắt và máy ảnh
ẢNH VÀ MẮT
1 Ảnh của một vật trong máy ảnh
C1.Ảnh của một vật trên phim là ảnh thật ngược chiều với vật và nhỏ hơn vật
C2 Hiện tượng ảnh của một vật trên phim
là ảnh thật đã chứng tỏ vật kính của máy ảnh là thấu kính hội tụ
a, Trả lời các câu hỏi
b,Vẽ ảnh của một vật đặt trước máy ảnh
2 Sự điều tiết
-Sự điều tiết của mắt là sự thay đổi tiêu
cự của thể thủy tinh sao cho ảnh hiện rõ nét trên màng lưới