Cam nang cham soc tre t1

cẩm nang chăm sóc trẻ

MU ƠC LU ƠC

DINH DÛÚÔNG CHUNG 4

4 lúđi khuýn dinh dûúông 5

Ùn dùơm húơp lyâ 7

Möơt söị nguýn nhín gíy biïịng ùn 13

Caâc biïơn phaâp khùưc phuơc tònh traơng biïịng ùn khi biïịt nguýn nhín 15

Chïị ăöơ dinh dûúông khi treê öịm 16

Ăûđng ăïí con baơn bõ suy dinh dûúông! 19

Söị liïơu suy dinh dûúông úê treê em vađ bađ meơ 22

Tùng chíịt dinh dûúông trong khííu phíìn ùn cho treê em 25

Con baơn biïịng ùn 27

Biïịng ùn úê treê em 31

Con töi beâo quaâ 34

Beâ coâ bõ suy dinh dûúông hay khöng? 39

Caâch phođng chöịng suy dinh dûúông 41

Khi beâ ùn tham 43

Nhu cêìu calcium (canxi) haâng ngaây 44

Caác thuöëc thöng thûúâng trong àiïìu trõ biïëng ùn úã treã em 45

Ngon miïång chó ài àöi vúái niïìm vui 49

Vai troâ cuãa protein vaâ lysine trong dinh dûúäng treã em 51

10 caách ùn uöëng laânh maånh 54

Muöëi trong thûác ùn cho tre 56

Phûúng phaáp giaãm beáo cho treã maâ khöng cêìn ùn kiïng 58

Chêët beáo trong thûác ùn 61

Nhûäng thûác ùn khöng nïn khuyïën khñch treã duâng 63

Tuyïåt àöëi khöng duâng nûúác cuã dïìn pha sûäa cho treã nho 66

Treã dïî bõ mêåp phò úã lûáa tuöíi naâo? 67

Caác loaåi thûác ùn cêìn traánh 70

Acid Folic 72

Nhûäng sai lêìm trong nuöi dûúäng treã nhoã 78

Lûu yá trong chuêín bõ àöì ùn, thûác uöëng 79

Caác baâ meå cêìn chuá yá khi cho con ùn böí sung 82

Thûác ùn vaâ trñ nhúá trong muâa thi 87

Ngaây Tïët cho beá ùn uöëng gò? 91

Dïî nhúá - Lêu quïn 93

DINH DÛÚÄNG THEO LÛÁA TUÖÍI 96

Dinh dûúäng húåp lyá cho hoåc sinh tiïíu hoåc 97

Chïë àöå ùn cho treã em tiïíu hoåc (6 - 12 tuöíi) 102

Chïë biïën thûác ùn cho treã nhû thïë naâo? 105

Chïë àöå ùn cho hoåc sinh trung hoåc cú súã vaâ phöí thöng trung hoåc (13 - 18 tuöíi) 106

Thûåc àún ùn dùåm cho trễ 10 - 12 thấng 108

Thûåc àún ùn dùåm cho trễ 1 - 2 tuưíi 110

Thûåc àún ùn dùåm cho trễ 7 - 9 thấng 113

Thûåc àún cho trễ 2 - 3 tuưíi 114

Thûåc àún cho trễ 3 - 5 tuưíi 117

Bế múái têåp ùn dùåm: 4 - 6 thấng 119

10 loẩi bưåt cho bế 6 - 9 thấng tuưíi 121

Thûåc àún àïì nghõ trong tuêìn cho trễ tûâ 6 - 9 thấng: 128

3 mốn bưåt cho bế úã lûáa tuưíi bùỉt àêìu ùn dùåm (bưåt loậng) 129

15 Mốn ùn dânh cho bế tûâ 9 - 12 thấng 131

DINH DÛÚÄNG CHUNG

4 lúâi khuyïn dinh dûúäng

Ngoaâi viïåc cho con buá sûäa meå, nhûäng ngûúâi nuöi con nhoã àïìu nïn biïët vïì nhûäng thûác uöëng àöåc haåi cho treã àïí traánh, biïët caách cho

ùn dùåm, chïë àöå dinh dûúäng húåp lyá

1 Sûäa meå: “ SÛÄA MEÅ LA THÛÁC ÙN TÖËT NHÊËT CHO TREÔ Nïn cho treã buá meå liïìn ngay sau khi sinh, nïëu meå sinh möí thò cöë gùæng cho treã buá meå caâng súám caâng töët

Trong 4 thaáng àêìu nïn cho treã buá meå hoaân toaân

Àïí sûäa meå tiïët ra nhiïìu, baâ meå cêìn:

- Cho treã buá meå caâng nhiïìu lêìn caâng kñch thñch taåo sûäa nhiïìu

- Meå ùn uöëng àêìy àuã chêët dinh dûúäng (4 nhoám thûåc phêím), khöng kiïng khem

- Nghó ngúi nhiïìu

- Traánh cùng thùèng

Nïn cho beá buá meå keáo daâi àïën 18-24 thaáng tuöíi

2 Caác thûác uöëng àöåc haåi àöëi vúái treã:

- Tíịt caê caâc loaơi thûâc uöịng baân rong ngoađi ặúđng phöị

Söị lûúơng bûôa ùn trong ngađy tuđy thuöơc vađo lûâa tuöíi:

0 ăïịn trođn 4 thaâng: Buâ meơ hoađn toađn

4 thaâng ăïịn 6 thaâng: 1 ăïịn 2 bûôa ùn sïơt vađ buâ meơ nhiïìu líìn

7 thaâng ăïịn 9 thaâng: 2 ăïịn 3 bûôa ùn ăùơc vađ buâ meơ nhiïìu líìn

10 thaâng ăïịn 18 thaâng: 3 bûôa ùn ăùơc vađ buâ meơ 2-3 líìn, nïịu buâ caê ban ăïm thò töịt

Trïn 18 thaâng: ùn 2 ăïịn 3 bûôa cúm vađ 2 ăïịn 3 bûôa phuơ Thûâc

ùn phuơ göìm cheđ, chuöịi, khoai, sûôa vađ cho ùn xen keô vúâi caâc bûôa chñnh

Sau thúđi gian ăoâ, phaêi chuâ yâ cho con baơn coâ möơt chïị ăöơ dinh dûúông húơp lyâ

4 Thïị nađo lađ dinh dûúông húơp lyâ?

- Ăuê vïì söị lûúơng: 3 bûôa möîi ngađy, phaêi cíìn cho treê ùn bûôa saâng, thïm 1 ăïịn 2 bûôa phuơ trong ngađy vúâi caâc loaơi thûơc phíím nhû trïn Ăuê vïì chíịt lûúơng: Möîi bûôa ùn chñnh cíìn coâ ăuê 4 nhoâm thûơc phíím göìm ăaơm, beâo, böơt vađ rau & traâi cíy

- An toađn vïơ sinh:

Vïơ sinh ùn uöịng:

- Rûêa tay saơch trûúâc khi ùn vađ sau khi ăi vïơ sinh

- Choơn thûâc ùn coâ ăíơy, saơch seô, khöng öi thiu, khöng coâ phíím mađu, khöng ùn quađ vùơt baân rong ngoađi ặúđng

Vïơ sinh caâ nhín:

- Vïơ sinh rùng miïơng: chaêi rùng sau khi ùn vađ trûúâc khi ăi nguê

- Vïơ sinh thín thïí: tùưm rûêa saơch seô möîi ngađy

Nguê: phaêi nguê ñt nhíịt 8 tiïịng möîi ngađy

Ùn dùơm húơp lyâ

Sûôa meơ lađ thûâc ùn ăíìu tiïn vađ töịt nhíịt ăöịi vúâi treê Nhûng khi ăaô lúân thò ngûúđi ta ùn cúm vađ nhûông thûâc ùn khaâc Trong thúđi gian chuýín tiïịp giûôa buâ meơ vađ ùn nhû ngûúđi lúân, ặâa beâ cíìn ặúơc ùn dùơm

Ăïí treê phaât triïín töịt, thöng minh vađ khoeê maơnh, cíìn cho treê ùn dùơm húơp lyâ

1 Ùn dùơm lađ gò?

Ùn dùơm (ùn böí sung) lađ cho treê ùn caâc loaơi thûâc ùn khaâc ngoađi sûôa meơ nhû: böơt, chaâo, cúm, rau, hoa quaê, sûôa ăíơu nađnh, sûôa bođ

2 Khi nađo nïn bùưt ăíìu cho treê ùn dùơm?

- Trong 4 - 6 thaâng ăíìu chó cíìn cho treê buâ meơ

- Tûđ thaâng thûâ 5 hoùơc thûâ 6, ngoađi sûôa meơ, treê cíìn ặúơc ùn böí sung caâc loaơi thûơc phíím khaâc

3 Khi cho treê ùn dùơm, caâc bađ meơ cíìn chuâ yâ nhûông ăiïìu gò?

- Cho treê ùn tûđ loêng ăïịn ăùơc, tûđ ñt ăïịn nhiïìu, tíơp cho treê quen díìn vúâi thûâc ùn múâi

- Söị lûúơng thûâc ùn vađ bûôa ùn tùng díìn theo tuöíi, ăaêm baêo thûâc

ùn húơp vúâi khííu võ cuêa treê

- Chïị biïịn caâc thûâc ùn höîn húơp giađu dinh dûúông, sûê duơng caâc thûâc ùn sùĩn coâ taơi ắa phûúng

- Khi chïị biïịn ăaêm baêo thûâc ùn mïìm dïî nhai vađ dïî nuöịt

- Tùng ăíơm ăöơ nùng lûúơng cuêa thûâc ùn böí sung: Coâ thïí thïm díìu, múô hoùơc vûđng (međ), laơc (ăíơu phöơng) hoùơc böí sung böơt men tiïu hoâa lađm cho baât böơt vûđa thúm, vûđa beâo, mïìm, treê dïî nuöịt; laơi cung cíịp thïm nùng lûúơng giuâp treê mau lúân

- Tíịt caê duơng cuơ chïị biïịn phaêi saơch seô, rûêa tay saơch trûúâc khi chïị biïịn thûâc ùn vađ khi cho treê ùn

- Cho treê buâ meơ cađng nhiïìu cađng töịt

- Cho treê ùn nhiïìu hún trong vađ sau khi bõ öịm, cho treê ùn uöịng nhiïìu chíịt loêng hún ăùơc biïơt khi bõ óa chaêy vađ söịt cao

- Khöng nïn cho treê ùn böơt ngoơt (mò chñnh) vò khöng coâ chíịt dinh dûúông laơi khöng coâ lúơi

- Khöng cho treê ùn baânh keơo, uöịng nûúâc ngoơt trûúâc bûôa ùn vò cho ùn chíịt ngoơt seô lađm tùng ặúđng huýịt gíy ûâc chïị tiïịt dõch võ lađm cho treê chaân ùn, treê seô boê bûôa hoùơc ùn ñt ăi trong bûôa ùn trúê vïì

4 Khi ùn dùơm, treê ùn ặúơc nhûông loaơi thûâc ùn nađo?

Ăïí phaât triïín töịt treê cíìn ùn nhiïìu loaơi thûâc ùn khaâc nhau, tíịt caê caâc loaơi thûâc ùn tûúi, saơch, giađu dinh dûúông mađ ngûúđi lúân ùn ặúơc hađng ngađy ăïìu coâ thïí cho treê ùn ặúơc, trûđ rûúơu, bia vađ caâc loaơi gia võ chua, cay

Treê nhoê khöng cíìn kiïng díìu, múô, rau xanh, caâ, töm, cua, trûâng ,thõt vò möơt lûúơng nhoê caâc loaơi thûâc ùn nađy cuông giuâp cho treê khoeê maơnh

Thûâc ùn böí sung göìm 4 nhoâm:

- Nhoâm cung cíịp chíịt ăaơm: thõt, caâ, töm, cua, trûâng, sûôa, ăíơu (ăöî, laơc),

vûđng

- Nhoâm cung cíịp tinh böơt: Gaơo, mò, khoai, ngö

- Nhoâm cung cíịp chíịt beâo: díìu, múô, laơc, vûđng

- Nhoâm cung cíịp vitamin vađ chíịt khoaâng: Rau, quaê, ăùơc biïơt caâc loaơi rau coâ mađu xanh thíîm nhû: Rau ngoât, rau muöịng, rau dïìn, rau caêi, möìng túi vađ caâc loaơi quaê coâ mađu ăoê hoùơc vađng: chuöịi, ău ăuê, xoađi

Möơt ngađy phaêi cho treê ùn ăuê 4 nhoâm thûơc phíím trïn trúê vïì

5 Tö mađu baât böơt cho treê coâ nghôa lađ gò?

- Lađm cho baât böơt cuêa treê coâ mađu sùưc cuêa caâc loaơi thûơc phíím

- Mađu xanh cuêa rau (rau muöịng, rau ngoât, rau caêi, rau dïìn )

- Mađu vađng cuêa trûâng, cađ röịt, bñ ăoê vađ caâc loaơi thûâc ùn coâ mađu vađng, mađu da cam

- Mađu níu cuêa thõt, caâ, töm, cua, lûún, nhöơng, laơc, vûđng

6 Treê nïn ùn míịy bûôa möơt ngađy?

- 5 - 6 thaâng: Buâ meơ lađ chñnh + 1 - 2 bûôa böơt loaông vađ nûúâc quaê

- 7 - 9 thaâng : Buâ meơ + 2 - 3 bûôa böơt ăùơc (10%) + nûúâc quaê hoùơc hoa quaê nghiïìn

- 10 - 12 thaâng: Buâ meơ + 3 - 4 bûôa böơt ăùơc + hoa quaê nghiïìn

- 13 - 24 thaâng: Buâ meơ + 4 - 5 bûôa chaâo + hoa quaê

- 25 - 36 thaâng: 2 bûôa chaâo hoùơc suâp + 2 - 3 bûôa cúm naât + sûôa bođ hoùơc sûôa díơu nađnh + hoa quaê

- Tûđ 36 thaâng trúê ăi: Cho treê ùn cúm nhû ngûúđi lúân nhûng phaêi ặúơc ûu tiïn thûâc ùn (thûâc ùn níịu riïng) nïn cho ùn thïm 2 bûôa phuơ: Chaâo, phúê, buân, suâp, sûôa

Trong möơt ngađy khöng nïn cho treê ùn möơt moân giöịng nhau trúê vïì

7 Lûúơng chíịt ăaơm (thõt, caâ, töm, trûâng) cho treê möơt ngađy lađ bao nhiïu?

- Treê 5 - 6 thaâng: 20 - 30 g Thõt (caâ, töm) khoaêng 2 - 3 thòa cađ phï bùm nhoê chia 2 bûôa, nïịu ùn trûâng: 1/2 lođng ăoê trûâng gađ hoùơc 2 lođng ăoê trûâng chim cuât

- Treê 7 - 12 thaâng: 100 - 120 g thõt hoùơc 150 g caâ, töm, hoùơc 200

g ăíơu phuơ trong 1 ngađy chia 3 - 4 bûôa (nïịu cho treê ùn caê thõt, caâ, töm

thò möîi thûâ chó cíìn 30 - 40g/ngađy), hoùơc 1 lođng ăoê trûâng gađ/bûôa Möơt tuíìn cho treê ùn tûđ 3 - 4 quaê trûâng

- Treê 13 - 36 thaâng: 120 - 150 g thõt hoùơc 150 - 200 g caâ, töm, hoùơc 250 g ăíơu phuơ/ngađy, hoùơc 1 quaê trûâng gađ/bûôa (ùn caê lođng trùưng)

1 tuíìn ùn tûđ 3 - 4 quaê trûâng

- Treê tûđ 36 thaâng trúê lïn: 200 g thõt hoùơc 250 g caâ, töm, hoùơc

300 g ăíơu phuơ, möîi ngađy coâ thïí cho treê ùn 1 quaê trûâng nhûng phaêi giaêm búât thõt hoùơc caâ ăi (30 g thõt naơc lûúơng ăaơm tûúng ặúng vúâi 1 quaê trûâng gađ) trúê vïì

8 Caâch chïị biïịn thûâc ùn cho treê nhû thïị nađo?

Treê cađng nhoê cađng phaêi xay nhoê, bùm nhoê, giaô nhoê Khi bùưt ăíìu

ùn böí sung phaêi cho treê ùn caê caâi, khöng nïn chó ùn nûúâc, kïí caê rau cuông phaêi ùn caê caâi

- Níịu böơt cho treê 5 - 6 thaâng tuöíi:

+ Böơt gaơo 2 thòa cađ phï (10 g böơt)

+ Lođng ăoê trûâng gađ: 1/2 quaê hoùơc thay thïị bùìng 2 thòa cađ phï thõt, töm, caâ (giaô nhuýîn, bùm nhoê ăïí ùn caê caâi)

+ 10 g rau xanh (1 thòa cađ phï böơt rau giaô nhoê) cho rau khi böơt ăaô chñn ăun söi nhùưc ra ngay

+ Díìu ùn hoùơc múô: 1/2 - 1 thòa cađ phï

- Níịu böơt cho treê 7 - 12 thaâng tuöíi:

+ Böơt gaơo 4 - 5 thòa cađ phï (20 - 25 g böơt)

+ Lođng ăoê trûâng gađ: 1 quaê hoùơc thay thïị bùìng 3 thòa cađ phï thõt, töm, caâ (giaô nhuýîn , bùm nhoê, ùn caê caâi)

+ 20 g rau xanh ( 2 thòa cađ phï böơt rau bùm nhoê) cho rau khi böơt ăaô chñn ăun söi nhùưc ra ngay

+ Díìu ùn hoùơc múô: 1 - 2 thòa cađ phï

- Níịu chaâo cho treê 13 - 24 thaâng:

Coâ thïí níịu möơt nöìi chaâo trùưng nhûđ ăïịn möîi bûôa muâc möơt baât vađo xoong con röìi cho thïm thõt, caâ, trûâng, töm, gan, ăíơu phuơ + rau xanh vađ díìu múô nhû níịu böơt nhûng söị lûúơng nhiïìu hún

- Níịu cúm naât cho treê tûđ 24 - 36 thaâng tuöíi:

Níịu cúm nhiïìu nûúâc hún bònh thûođng röìi níịu canh thõt, caâ, töm, cua tröơn vúâi cúm cho treê ùn, khöng nïn chó cho treê ùn nûúâc rau luöơc tröơn cúm

Hoùơc coâ thïí níịu kiïíu cúm naât thíơp cíím nhû sau: duđng caâc loaơi cuê nhû bñ ăoê, su hađo, khoai tíy cùưt nhoê 2 x 3 cm, ăun chñn nhûđ, nghiïìn naât, cho gaơo vađo nûúâc rau cuê ăïí níịu cúm Thõt, caâ bùm nhoê möìi bûôa 30-40 g cho vađo híịp khi cúm ăaô chñn, nïịu duđng thõt naơc, caâ, töm thò phaêi cho thïm 1- 2 thòa díìu múô tröơn ăïìu cho treê ùn

- Níịu cúm cho treê trïn 36 thaâng: coâ thïí ùn cúm nhû ngûúđi lúân nhûng cíìn ûu tiïn thûâc ùn vađ ùn thïm caâc bûôa phuơ Cíìn xoaâ boê quan niïơm cho rùìng treê ùn cúm súâm seô cûâng caâp, hoùơc ùn xûúng öịng, xûúng chín gađ seô chöịng ặúơc cođi xûúng! Nïn nhúâ rùìng treê cíìn ặúơc ùn nhiïìu loaơi thûâc ùn khaâc nhau, ùn ặúơc nhiïìu thò treê seô mau lúân vađ cûâng caâp duđ ăoâ lađ thûâc ùn loêng vađ mïìm

Muöịn biïịt treê ăaô ặúơc ùn uöịng ăuâng vađ ăíìy ăuê chûa, haôy lađm bađi trùưc nghiïơm trïn webtreêthú Hoùơc theo doôi cín nùơng cuêa treê trïn biïíu ăöì phaât triïín trong Söí Sûâc khoeê cuêa beâ Söí nađy coâ phaât úê caâc traơm Y tïị Nïịu treê lïn cín ăïìu ăùơn tûúng ûâng vúâi kïnh A trïn biïíu ăöì lađ treê ăaô ặúơc nuöi dûúông töịt Cođn khöng lïn cín, hoùơc tuơt cín, tûâc lađ ặúđng biïíu diïîn cín nùơng nùìm ngang hoùơc ăi xuöịng thò coâ thïí treê

bõ bïơnh hoùơc nuöi dûúông khöng ăuâng

Möơt söị nguýn nhín gíy biïịng ùn

Coâ ríịt nhiïìu nguýn nhín gíy ra chûâng biïịng ùn úê treê nhû lyâ

do tím lyâ, bïơnh lyâ, thûâc ùn khöng ngon Tuđy theo tûđng nguýn nhín, cha meơ cíìn thûơc hiïơn nhûông biïơn phaâp khùưc phuơc khaâc nhau Sau ăíy lađ yâ kiïịn cuêa baâc sô Nguýîn Thõ Ngoơc Hûúng (Trung tím Dinh dûúông TPHCM) vïì víịn ăïì nađy:

1 Biïịng ùn do tím lyâ:

Ăíy lađ nguýn nhín thûúđng gùơp nhíịt Treê biïịng ùn khi coâ caêm giaâc bõ eâp buöơc, boê rúi, bõ gođ boâ hoùơc bõ ăaânh lûđa Caâc tònh huöịng thûúđng gùơp trong thûơc tïị:

- Bõ eâp buâ bònh trong khi chó thñch buâ meơ

- Meơ ăi lađm ăïí treê cho ngûúđi khaâc chùm soâc

- Bõ eâp phaêi mang khùn ùn, phaêi ngöìi möơt chöî tûđ ăíìu ăïịn cuöịi bûôa ùn

- Bõ quy ắnh phaêi ùn hïịt khííu phíìn cuêa mònh trong möơt thúđi gian cöị ắnh

- Khöng khñ bûôa ùn cùng thùỉng

- Cha meơ cho thuöịc vađo thûâc ùn, vađo sûôa

2 Biïịng ùn do sai líìm trong chïị biïịn thûâc ùn:

- Híìm khoai tíy, cađ röịt, cuê dïìn, ăíơu, thõt xay nhuýîn vađ cho treê ùn hïịt ngađy nađy qua ngađy noơ, gíy caêm giaâc ngaân

- Chó cho treê ùn nûúâc rau, nûúâc thõt, khöng cho ùn xaâc, líu ngađy díîn ăïịn tònh traơng thiïịu caâc chíịt dinh dûúông

- Cho treê ùn thûâc ùn xay nhuýîn ăïịn luâc 2, 3 tuöíi

- Pha böơt vađo sûôa, pha sûôa quaâ ăùơc, pha sûôa bùìng nûúâc chaâo hoùơc nûúâc híìm ăíơu, híìm xûúng lađm treê khoâ tiïu hoâa

- Pha böơt quaâ ăùơc khi treê múâi tíơp ùn dùơm

3 Thúđi gian chuýín tiïịp chïị ăöơ ùn khöng phuđ húơp:

- ùn dùơm quaâ súâm (trûúâc khi treê trođn 4 thaâng)

- ùn cúm quaâ súâm (trong khi rùng treê chûa ăuê ăïí nhai cúm)

6 Biïịng ùn do thuöịc: Do duđng quaâ nhiïìu vitamin, khaâng sinh hoùơc thuöịc kñch thñch ùn Viïơc laơm duơng khaâng sinh coâ thïí gíy röịi loaơn hïơ vi khuíín ặúđng ruöơt, cođn thuöịc kñch thñch ùn seô lađm cho treê biïịng ùn thïm ngay sau khi ngûđng thuöịc (thuöịc nađy chöịng chó ắnh úê treê dûúâi 2 tuöíi)

7 Biïịng ùn do cha meơ: Do cha meơ quaâ lo lùưng vïì sûơ tùng trûúêng cuêa con Khi thíịy con ùn ñt hún caâc treê cuđng lûâa tuöíi, nhiïìu ngûúđi nghô rùìng con biïịng ùn mùơc duđ treê víîn tùng cín vađ tùng chiïìu cao töịt

8 Biïịng ùn bíím sinh: Coâ khoaêng dûúâi 5 % treê sinh ra chó nguê, chúi mađ khöng bao giúđ ăođi buâ Ngoađi ra, treê cođn coâ thïí bõ biïịng ùn nhû sau khi tiïm phođng hoùơc sau chíịn thûúng

Caâc biïơn phaâp khùưc phuơc tònh traơng biïịng ùn khi biïịt

nguýn nhín

Nïịu baơn xaâc ắnh ặúơc con mònh biïịng ùn lađ do ăíu (xem nguýn nhín gíy biïịng ùn), viïơc khùưc phuơc tònh traơng biïịng ùn seô khöng cođn quaâ khoâ khùn nûôa

Haôy nghe lúđi khuýn cuêa caâc chuýn gia dinh dûúông:

- Biïịng ùn tím lyâ: Cha meơ cíìn hïịt sûâc bònh tônh vađ kiïn nhíîn tòm hiïíu vò sao treê khöng chõu ùn Cíìn traânh caâc hađnh vi eâp buöơc nhû ăeđ beâ ra ăöí thûâc ùn, boâp muôi cho beâ nuöịt, ăaânh cho beâ khoâc ăïí beâ nuöịt Khi treê öịm, nïịu treê khoâ uöịng thuöịc, cha meơ haôy trònh bađy vúâi baâc sô ăïí baâc sô cho thuöịc dïî uöịng, khöng cíìn phaêi cho thuöịc vađo thûâc

ùn ăïí ăaânh lûđa treê Haôy cho treê ùn möơt caâch thoaêi maâi, böơt, sûôa coâ thïí díy vađo aâo möơt chuât cuông khöng sao

- Biïịng ùn do sai líìm trong kyô thuíơt chïị biïịn thûâc ùn vađ thúđi gian chuýín tiïịp chïị ăöơ ùn: Traânh keâo dađi thúđi gian cho treê ùn thûâc

ùn xay nhuýîn Khöng cho beâ ùn thûâc ùn ăún ăiïơu, nïn ăöíi moân thûúđng xuýn cho beâ

- Biïịng ùn do bïơnh lyâ: Böí sung caâc vi chíịt dinh dûúông mađ treê thiïịu; xöí giun cho treê 6 thaâng möơt líìn; giûô gòn vïơ sinh rùng miïơng; ăiïìu trõ bïơnh nhiïîm truđng

- Biïịng ùn sinh lyâ: Trong giai ăoaơn biïịng ùn sinh lyâ, caâc bíơc cha meơ khöng nïn noâng lođng tûơ yâ sûê duơng caâc loaơi thuöịc böí hoùơc thuâc eâp treê ùn Haôy kiïn nhíîn cho treê ùn tûđng bûôa nhoê, thay ăöíi caâc moân ùn laơ ăïí chúđ treê ùn trúê laơi

- Biïịng ùn do thuöịc: Sûê duơng caâc men vi sinh hoùơc sûôa chua ăïí cíịy laơi vi khuíín ặúđng ruöơt cho treê; traânh sûê duơng thuöịc böí khi khöng coâ ăún cuêa baâc sô; traânh sûê duơng thuöịc kñch thñch ùn

- Biïịng ùn bíím sinh: Ăöịi vúâi caâc treê khöng ăođi ùn bao giúđ, cha meơ phaêi chuê ăöơng cho treê ùn theo sûơ hûúâng díîn vađ theo doôi cuêa baâc sô dinh dûúông

Chïị ăöơ dinh dûúông khi treê öịm

Khi treê öịm, ngoađi ăiïìu trõ thuöịc theo hûúâng díîn cuêa thíìy thuöịc, ngûúđi meơ cíìn phaêi chuâ yâ chùm soâc vađ cho treê ùn uöịng ăíìy ăuê Treê öịm thûúđng chaân ùn nïn dïî suơt cín vađ coâ thïí bõ suy dinh dûúông

Do treê mïơt moêi, chaân ùn nïn cíìn cho treê ùn thađnh nhiïìu bûôa hún vúâi thûâc ùn loaông hún vađ möîi bûôa cho treê ùn cíìn nhiïìu thúđi gian hún

1 Ăöịi vúâi treê dûúâi 4 thaâng ăang buâ meơ:

Víîn tiïịp tuơc cho treê buâ bònh thûúđng, tùng söị líìn buâ vađ thúđi gian möîi líìn buâ cíìn keâo dađi hún vò treê mïơt, khaê nùng muât vuâ keâm hún Ăöịi vúâi treê bõ tùưc muôi hoùơc mïơt quaâ khöng buâ ặúơc, ngûúđi meơ cíìn vùưt sûôa ra vađ cho treê uöịng bùìng thòa

2 Treê tûđ 5 thaâng trúê lïn:

Ngoađi sûôa meơ cíìn cho treê ùn thïm nhiïìu bûôa vađ tûđng ñt möơt vúâi caâc thûâc ùn giađu dinh dûúông nhû thõt, trûâng, sûôa, caâ vađ cho thïm díìu, múô ăïí tùng thïm nùng lûúơng cuêa khííu phíìn Thûâc ùn cíìn mïìm, níịu kyô, loaông hún bònh thûúđng ăïí dïî tiïu hoaâ Cho treê ùn ngay sau khi níịu ăïí ăaêm baêo vïơ sinh vađ giaêm nguy cú böơi nhiïîm Cho treê ùn thïm quaê chñn hay nûúâc quaê chñn nhû chuöịi, cam, chanh, xoađi, ău ăuê ăïí tùng cûúđng vitamin vađ chíịt khoaâng

3 Chïị ăöơ ùn uöịng cuêa treê sau khi khoêi öịm:

Sau khi khoêi öịm, ăïí giuâp treê höìi phuơc nhanh vađ traânh suy dinh dûúông, cho treê ùn thïm möîi tuíìn 2 bûôa trong 2 tuíìn liïìn Vúâi treê bõ tiïu chaêy keâo dađi thò phaêi cho treê ùn thïm möîi ngađy 1 bûôa vađ keâo dađi töịi thiïíu lađ 1 thaâng

4 Möơt söị ăiïím chuâ yâ vïì chùm soâc dinh dûúông khi treê öịm:

- Cho treê ùn nhiïìu bûôa hún vúâi söị lûúơng möîi bûôa ñt hún

- Thûâc ùn cho treê öịm cíìn níịu loaông vađ giađu chíịt dinh dûúông hún

- Khi treê öịm khöng cíìn kiïng khem caâc loaơi thûơc phíím nhû töm, caâ, díìu múô vađ rau xanh

- Khi treê öịm cíìn cho treê uöịng nhiïìu nûúâc, nhíịt lađ ăöịi vúâi treê bõ tiïu chaêy Suâp, nûúâc chaâo muöịi, dung dõch Oresol chó lađ caâc dõch ăïí buđ nûúâc, khöng nïn coi lađ thûâc ùn vò khöng cung cíịp ăuê chíịt dinh dûúông

- Treê bõ tiïu chaêy traânh cho ùn caâc thûâc ùn coâ nhiïìu ặúđng, nûúâc ngoơt coâ ga vò coâ thïí lađm tiïu chaêy nùơng hún Ăöìng thúđi cíìn traânh caâc thûâc ùn coâ nhiïìu chíịt xú, ñt dinh dûúông nhû caâc loaơi rau thö, tinh böơt nguýn haơt nhû ngö, ăöî gíy khoâ tiïu

- Khi treê öịm, ngûúđi meơ vađ gia ằnh cíìn dađnh nhiïìu thúđi gian hún ăïí chùm soâc, döî dađnh ăïí treê ùn ặúơc nhiïìu Vúâi treê bõ viïm nhiïîm hö híịp, bõ söí muôi, bõ khoâ thúê, cíìn lađm thöng thoaâng muôi cho treê bùìng böng gaơc ăïí giuâp treê buâ meơ vađ ùn uöịng dïî dađng Gia ằnh cíìn tíơp trung quan tím chùm soâc treê khi treê öịm: treê söịt phaêi theo doôi nhiïơt ăöơ, treê bõ tiïu chaêy thò cíìn theo doôi söị líìn ăi ngoađi Nhû víơy gia ằnh seô súâm phaât hiïơn nhûông díịu hiïơu nguy hiïím ăïí ặa treê ăïịn bïơnh viïơn kõp thúđi

Ăûđng ăïí con baơn bõ suy dinh dûúông!

Nùm 2000 úê nûúâc ta coâ 2,5 triïơu treê em dûúâi 5 tuöíi bõ suy dinh dûúông, chuê ýịu lađ suy dinh dûúông thïí nheơ vađ vûđa Tuy víơy, caâc thïí suy dinh dûúông nađy cuông coâ yâ nghôa quan troơng vò ặâa treê dïî mùưc bïơnh, tùng nguy cú tûê vong vađ thûúđng keđm theo thiïịu huơt caâc vi chíịt dinh dûúông

1 Sûơ nghiïm troơng cuêa suy dinh dûúông:

Suy dinh dûúông do thiïịu protein - nùng lûúơng (thûúđng goơi lađ suy dinh dûúông) lađ tònh traơng thiïịu dinh dûúông quan troơng vađ phöí biïịn úê treê em nûúâc ta Biïíu hiïơn cuêa suy dinh dûúông lađ treê chíơm lúân vađ thûúđng mùưc bïơnh nhiïîm khuíín nhû tiïu chaêy vađ viïm ặúđng hö híịp, treê bõ giaêm khaê nùng hoơc tíơp, nùng suíịt lao ăöơng keâm khi trûúêng thađnh

Ăaâng chuâ yâ lađ treê bõ suy dinh dûúông thïí nheơ vađ vûđa ñt ặúơc ngûúđi meơ, caâc thađnh viïn khaâc trong gia ằnh chuâ yâ túâi vò treê víîn bònh thûúđng ÚÊ möơt cöơng ăöìng (xoâm, lađng, xaô) coâ nhiïìu treê suy dinh dûúông, ta cađng khoâ nhíơn biïịt ặúơc vò chuâng ăïìu "nhoê beâ" nhû nhau

Do ăoâ, suy dinh dûúông treê em cíìn ặúơc sûơ quan tím cuêa moơi ngûúđi

2 Lađm thïị nađo ăïí biïịt treê bõ suy dinh dûúông?

Theo doôi cín nùơng hađng thaâng lađ caâch töịt nhíịt ăïí nhíơn ra ặâa treê bõ suy dinh dûúông hay khöng Treê bõ suy dinh dûúông khi khöng tùng cín, nheơ cín hún ặâa treê bònh thûúđng cuđng tuöíi Víơy phaât hiïơn súâm bïơnh suy dinh dûúông cho treê em bùìng caâch nađo?

- Chíơm tùng cín, ặâng cín hoùơc suơt cín

- Treê biïịng ùn, ùn ñt, da, möi xanh, niïm maơc mùưt nhúơt nhaơt

- Treê buöìn bûơc, hay quíịy khoâc, ñt vui chúi, keâm linh hoaơt

- Caâc bùưp thõt tay chín mïìm nhaôo, buơng to díìn

- Chíơm phaât triïín víơn ăöơng: chíơm biïịt líơt, ngöìi, bođ, ăi, ặâng

- Ăo khoaêng giûôa vođng caânh tay thíịy dûúâi 13 cm

3 Taơi sao treê bõ suy dinh dûúông?

- Thiïịu ùn, ùn khöng ăuê ăïí phaât triïín: Treê dûúâi 5 tuöíi coâ nhu cíìu dinh dûúông cao ăïí phaât triïín cú thïí Ăïí ăaâp ûâng nhu cíìu ăoâ, cíìn cho treê ùn uöịng ăíìy ăuê theo lûâa tuöíi Treê dûúâi 4 thaâng tuöíi cíìn ặúơc buâ meơ hoađn toađn Sûôa meơ lađ thûâc ùn lyâ tûúêng cuêa treê nhoê Tûđ thaâng thûâ 5 treê bùưt ăíìu ùn thïm ngoađi sûôa meơ Tûđ thaâng tuöíi nađy, thûơc hađnh nuöi dûúông treê coâ yâ nghôa quan troơng ăöịi vúâi suy dinh dûúông Nhiïìu bađ meơ chó cho treê ùn böơt muöịi, thûâc ùn sam (dùơm) thiïịu díìu múô, thûâc ùn ăöơng víơt, rau xanh, hoa quaê Ăíy lađ nhûông tíơp quaân nuöi dûúông chûa húơp lyâ cíìn ặúơc khùưc phuơc Mùơc khaâc, ăïí ăaêm baêo nhu cíìu dinh dûúông, treê cíìn ặúơc ùn nhiïìu bûôa trong ngađy vò treê nhoê khöng thïí ùn möơt líìn vúâi khöịi lûúơng lúân nhû treê lúân hoùơc ngûúđi lúân Ăiïìu nađy coâ liïn quan ăïịn víịn ăïì chùm soâc treê

- Ngûúđi meơ bõ suy dinh dûúông: Ngûúđi meơ trûúâc vađ trong khi mang thai ùn uöịng khöng ăíìy ăuê díîn ăïịn bõ suy dinh dûúông vađ coâ thïí ăeê ra ặâa con nheơ cín, cođi coơc Ăûâa treê bõ suy dinh dûúông tûđ trong bađo thai seô dïî bõ suy dinh dûúông sau nađy Ngûúđi meơ bõ suy dinh dûúông, ùn uöịng keâm trong nhûông thaâng ăíìu sau ăeê dïî bõ thiïịu sûôa hoùơc míịt sûôa, do ăoâ ặâa con dïî bõ suy dinh dûúông

- Caâc bïơnh nhiïîm khuíín nhû viïm ặúđng hö híịp, tiïu chaêy, caâc bïơnh kyâ sinh truđng: Ăíy lađ tònh traơng hay gùơp úê nûúâc ta Chïị ăöơ nuöi dûúông khöng húơp lyâ khi treê bïơnh lađ möơt nguýn nhín díîn ăïịn suy dinh dûúông sau mùưc bïơnh úê treê dûúâi 5 tuöíi

- Thiïịu chùm soâc hay ặâa treê bõ "boê rúi": Ngoađi chùm soâc vïì ùn uöịng, ặâa treê cíìn chùm soâc vïì sûâc khoeê (tiïm chuêng, phođng chöịng nhiïîm khuíín), chùm soâc vïì tím lyâ, tònh caêm vađ chùm soâc vïì vïơ sinh Möi trûúđng söịng úê gia ằnh bõ ö nhiïîm, sûê duơng nguöìn nûúâc khöng saơch ăïí níịu ùn, tùưm giùơt cho treê, xûê lyâ nûúâc thaêi, phín, raâc khöng ăaêm baêo lađ nhûông ýịu töị díîn ăïịn suy dinh dûúông

4 Nhûông ặâa treê nađo dïî bõ suy dinh dûúông?

- Treê tûđ 6-24 thaâng: thúđi kyđ coâ nhu cíìu dinh dûúông cao, thúđi kyđ thñch ûâng vúâi möi trûúđng, thúđi kyđ nhaơy caêm vúâi bïơnh tíơt

- Treê khöng ăuê sûôa: khöng ặúơc buâ sûôa meơ hoùơc khöng ăuê sûôa

- Treê ăeê nheơ cín: nheơ hún 2,5 kg hay treê ăeê sinh ăöi, sinh ba

- Treê úê gia ằnh ăöng con: ăiïìu kiïơn vïơ sinh keâm, gia ằnh khöng hoađ thuíơn

- Treê hiïơn ăang mùưc caâc bïơnh nhiïîm khuíín nhû: bïơnh súêi, tiïu chaêy hay viïm ặúđng hö híịp

5 Cíìn lađm gò ăïí phođng chöịng suy dinh dûúông treê em taơi möîi gia ằnh?

Muöịn phođng chöịng suy dinh dûúông treê em, cíìn coâ sûơ hiïíu biïịt, chuê ăöơng vađ thay ăöíi thûơc hađnh cuêa möîi gia ằnh Do ăoâ, chûúng trònh phođng chöịng suy dinh dûúông líịy gia ằnh lađ ăöịi tûúơng thûơc hiïơn cöng taâc chùm soâc dinh dûúông cho treê em Moơi gia ằnh ăïìu hûúêng ûâng vađ thûơc hiïơn 8 nöơi dung cuơ thïí sau ăíy:

1 Chùm soâc ùn uöịng cuêa phuơ nûô coâ thai ăïí ăaơt mûâc tùng cín 10-12 cín trong thúđi gian coâ thai Khaâm thai ñt nhíịt 3 líìn, tiïm ăuê 2 muôi phođng uöịn vaân

2 Cho treê buâ súâm trong nûêa giúđ ăíìu sau khi sinh, buâ hoađn toađn sûôa meơ trong 4 thaâng ăíìu vađ tiïịp tuơc cho buâ ăïịn 18-24 thaâng

3 Cho treê ùn böí sung (ùn sam, dùơm) tûđ thaâng thûâ 5 Tö mađu ẵa böơt, tùng thïm chíịt beâo (díìu, múô, laơc, vûđng) ùn nhiïìu bûôa

4 Thûơc hiïơn phođng chöịng thiïịu vi chíịt dinh dûúông: Phuơ nûô coâ thai uöịng viïn sùưt/ acid folic hađng ngađy Treê em 6-36 thaâng uöịng vitamin A liïìu cao 2 líìn möơt nùm Phođng chöịng caâc bïơnh nhiïîm khuíín (tiïu chaêy, viïm ặúđng hö híịp) Thûơc hiïơn tiïm phođng ăíìy ăuê Chùm soâc vađ nuöi dûúông húơp lyâ treê bõ bïơnh

5 Phaât triïín ö dinh dûúông trong hïơ sinh thaâi VAC (vûúđn, ao, chuöìng) ăïí coâ thïm thûơc phíím caêi thiïơn bûôa ùn gia ằnh Chuâ yâ nuöi gađ, võt ăeê trûâng, tröìng rau ngoât, ău ăuê, gíịc

6 Phíịn ăíịu bûôa ùn nađo cuông coâ ăuê 4 moân cín ăöịi Ngoađi cúm (cung cíịp nùng lûúơng), cíìn coâ ăuê 3 moân nûôa lađ: rau quaê (cung cíịp vitamin, chíịt khoaâng vađ chíịt xú); ăíơu phuơ, vûđng laơc, caâ, thõt, trûâng (cung cíịp chíịt ăaơm, beâo); canh (cung cíịp nûúâc) vađ caâc chíịt dinh dûúông böí sung giuâp ùn ngon miïơng

7 Thûơc hiïơn vïơ sinh möi trûúđng, duđng nguöìn nûúâc saơch, tííy giun theo ắnh kyđ, rûêa tay trûúâc khi ùn vađ sau khi ăi ăaơi tiïíu tiïơn Ăaêm baêo vïơ sinh thûơc phíím, thûâc ùn khöng lađ nguöìn gíy bïơnh

8 Thûơc hiïơn gia ằnh haơnh phuâc, coâ nïịp söịng vùn hoaâ, nùng ăöơng, lađnh maơnh Coâ biïíu ăöì tùng trûúêng ăïí theo doôi sûâc khoeê cuêa treê Khöng coâ treê suy dinh dûúông, khöng sinh con thûâ ba

Söị liïơu suy dinh dûúông úê treê em vađ bađ meơ

Tyê lïơ treê suy dinh dûúông ăaô giaêm nhiïìu, tñnh tûđ 1985 (51,5%) ăïịn 1995 (44,9%), möîi nùm giaêm trung bònh 0,66% Tûđ nùm bùưt ăíìu kïị hoaơch quöịc gia phođng chöịng suy dinh dûúông (1995), chó sau 4 nùm tyê lïơ suy dinh dûúông ăaô giaêm xuöịng cođn 36,7% (1999), trung bònh möîi nùm giaêm 2%, lađ töịc ăöơ ặúơc quöịc tïị cöng nhíơn lađ giaêm nhanh Nhû víơy, möîi nùm ăaô ặa khoaêng gíìn 200 ngađn treê dûúâi 5 tuöíi thoaât khoêi suy dinh dûúông

Coâ thïí noâi thađnh tûơu giaêm nhanh tyê lïơ suy dinh dûúông treê em trong 5 nùm qua ríịt ăaâng ghi nhíơn Suy dinh dûúông nùơng ăaô giaêm hùỉn (0,8%) vađ suy dinh dûúông úê nûúâc ta hiïơn nay chuê ýịu lađ thïí nheơ vađ thïí vûđa Tuy nhiïn, tyê lïơ suy dinh dûúông úê nûúâc ta víîn úê mûâc ríịt cao so vúâi quy ắnh cuêa Töí chûâc Y tïị thïị giúâi Mùơt khaâc, duđ tyê lïơ treê

em bõ thíịp cođi ăaô giaêm nhanh trong nhûông nùm qua song víîn cođn úê mûâc khaâ cao (38,6%), nhûông vuđng coâ tyê lïơ treê nheơ cín cao cuông lađ nhûông vuđng coâ tyê lïơ thíịp cođi cao

Tyê lïơ suy dinh dûúông coâ sûơ khaâc biïơt giûôa caâc vuđng sinh thaâi, giûôa caâc tónh Tyê lïơ suy dinh dûúông cín nùơng theo tuöíi thíịp nhíịt lađ úê thađnh phöị Höì Chñ Minh (18,1%) vađ Hađ nöơi (21%) Vuđng coâ tyê lïơ suy dinh dûúông thíịp nhíịt lađ vuđng Ăöng Nam böơ - trong ăoâ coâ TP HCM - (29,6%); sau ăoâ lađ ăöìng bùìng söng Cûêu Long (32,3%); vuđng ăöìng bùìng söng Höìng (33,8%); vuđng duýn haêi Nam Trung böơ (39,2%); vuđng Ăöng bùưc (40,9%); vuđng Tíy bùưc (41,6%); vuđng Bùưc Trung böơ (39,2%) vađ cao nhíịt lađ vuđng Tíy nguýn (49,1%)

Viïơt Nam khöng coâ sûơ khaâc biïơt roô rađng vïì giúâi ăöịi vúâi mûâc ăöơ suy dinh dûúông Nhoâm tuöíi bõ aênh hûúêng nhiïìu nhíịt lađ 6-24 thaâng tuöíi, ăíy lađ nhoâm tuöíi bùưt ăíìu chuýín tûđ chïị ăöơ buâ sûôa meơ sang chïị

ăöơ ùn sam, nïịu chïị ăöơ ùn sam khöng ăuâng seô taâc ăöơng ríịt lúân ăïịn tònh traơng dinh dûúông úê nhoâm tuöíi nađy

Caâc nguýn nhín cuêa suy dinh dûúông lađ phûâc húơp: tûđ nguýn nhín trûơc tiïịp lađ ùn uöịng, bïơnh tíơt ăïịn caâc ýịu töị vïì chùm soâc vađ nguýn nhín göịc rïî lađ sûơ ngheđo ăoâi Tuy víơy, mûâc ăöơ taâc ăöơng cuêa caâc ýịu töị khaâc nhau theo vuđng:

- Vuđng Trung böơ, Tíy nguýn vađ miïìn nuâi phña Bùưc: víịn ăïì an ninh lûúng thûơc nöíi lïn hađng ăíìu

- Vuđng ăöìng bùìng nöng thön khaâc: víịn ăïì chùm soâc (trong ăoâ coâ caâch nuöi dûúông treê) nöíi lïn hađng ăíìu

- Vuđng ăö thõ lúân: víịn ăïì bïơnh tíơt tûđ nhoê díîn túâi suy dinh dûúông nöíi lïn hađng ăíìu

Súê dô nhû víơy lađ vò úê thađnh thõ víịn ăïì thiïịu ùn khöng cođn phöí biïịn vađ chíịt lûúơng chùm soâc treê töịt hún, trong khi nhiïìu ắa phûúng

úê khu vûơc nöng thön thò víịn ăïì chùm soâc, nuöi dûúông treê cođn nhiïìu haơn chïị Ăiïìu nađy ăođi hoêi caâc chiïịn lûúơc taâc ăöơng khaâc nhau theo tûđng khu vûơc vađ tûđng giai ăoaơn Gíìn ăíy, töíng kïịt cuêa Viïơn Nghiïn cûâu Chiïịn lûúơc vađ Chñnh saâch Dinh dûúông Quöịc Tïị (IFPRI) cho thíịy hoơc víịn cuêa ngûúđi phuơ nûô ăoâng goâp 43% ăöịi vúâi suy dinh dûúông, trong khi an ninh thûơc phíím ăoâng goâp 26,1% Ăiïìu nađy cho thíịy ýịu töị vïì caâch nuöi dûúông, caâch chùm soâc (thïí hiïơn qua trònh ăöơ hoơc víịn cuêa ngûúđi phuơ nûô) coâ vai trođ quan troơng ăöịi vúâi suy dinh dûúông

Thiïịu nùng lûúơng thûúđng xuýn úê phuơ nûô, thïí hiïơn bùìng chó söị khöịi cú thïí (BMI) thíịp (<18,5), nùm 1977 lađ 38% vađ gíìn ăíy lađ 32% Tònh traơng thiïịu nùng lûúơng thûúđng xuýn úê phuơ nûô phaên aânh nhûông víịn ăïì töìn taơi trong chùm soâc phuơ nûô, ăöìng thúđi coâ liïn quan túâi tyê lïơ suy dinh dûúông bađo thai

Tùng chíịt dinh dûúông trong khííu phíìn ùn cho treê em

Con baơn ăang úê ăöơ tuöíi thñch khaâm phaâ vađ hoơc hoêi ríịt nhanh

Vò víơy, ăíy lađ luâc tíơp cho con thoâi quen töịt trong ùn uöịng Treê míîu giaâo thûúđng thñch tòm hiïíu vïì thûơc phíím vađ chuíín bõ caâc moân ùn cuđng vúâi meơ Nhûông cíu hoêi ăaâp sau ăíy giuâp baơn biïịt nïn cho con

ùn thïm gò vađ bùìng caâch nađo

Ăûâa con 4 tuöíi cuêa töi bõ síu rùng vò ùn ngoơt Phaêi lađm sao?

Ăïí cûâu vaôn tònh traơng nađy baơn thûúđng cíịm con ùn ăöì ngoơt Nhû thïị chùỉng khaâc nađo baơn laơi kñch thñch sûơ theđm muöịn cuêa treê Haôy baêo cho con baơn biïịt moân ăöì ngoơt nađo lađ noâ ặúơc ùn nhûng phaêi coâ giúâi haơn ÚÊ nhađ, baơn víîn coâ thïí ăïí caâc loaơi ăöì ngoơt nhû nho khö, ya-our traâi cíy, cam, dûa híịu vađ möơt ñt baânh qui trong tuê ặơng ăöì ùn hay tuê laơnh Con baơn seô ùn nhûông moân nađy vúâi moân traâng miïơng Nïịu treê thñch vađ thûúđng xuýn ùn baânh qui, keơo ngoơt, baơn phaêi tíơp cho con biïịt haơn chïị sûơ theđm ùn ngay luâc ăíìu vađ boê hùỉn vïì sau

Ùn rau quaê coâ ñch lúơi gò vúâi treê? Ăûâa con 3 tuöíi cuêa töi chùỉng hïì ăïí yâ ăïịn bíịt cûâ moân gò khaâc ngoaơi trûđ moân ăíơu Haôy giuâp töi

Treê thûúđng boê ùn lađ do moân ùn khöng híịp díîn, khöng coâ muđi thúm ăïí kñch thñch caâc em chûâ khöng phaêi do muđi võ cuêa moân ùn ăoâ Ăûđng eâp con baơn phaêi ùn nhiïìu loaơi rau quaê mađ haôy tûđ tûđ, kiïn nhíîn Coâ thïí phaêi míịt 5 - 10 líìn hay nhiïìu hún nûôa con baơn múâi quen díìn ặúơc vúâi möơt moân ùn múâi Baơn cuông coâ thïí aâp duơng nhiïìu caâch nhû: díîn con ăi chúơ cuđng vađ ăïí chuâng choơn rau quaê giuâp baơn Haôy tíơp cho treê thoâi quen biïịt liïn hïơ giûôa thûơc phíím vúâi nhûông gò treê ặúơc ùn Möơt ặâa treê 3 tuöíi ăaô coâ thïí giuâp meơ lađm moân rau tröơn Coâ möơt caâch khaâc cuông khaâ thuâ võ cho nhûông nhađ coâ möơt chuât ăíịt lađ

tíơn duơng miïịng ăíịt nhoê íịy ăïí tröìng möơt vađi cíy rau vađ cho con baơn cuđng chùm soâc noâ

Con baơn khöng chõu ùn saâng vađ ăïịn trûúđng vúâi caâi buơng ăoâi Coâ möơt caâch khiïịn con baơn phaêi ngöìi vađo bađn ùn saâng lađ baơn phaêi lađm möơt bûôa saâng thíơt híịp díîn Bûôa ăiïím tím ăaô doơn sùĩn, nïịu con baơn khöng thñch ùn thò ñt nhíịt noâ cuông ngöìi nhíịm nhaâp cho ăïịn hïịt Nïịu lađm nhû thïị víîn khöng öín thò baơn haôy ăöíi phûúng aân khaâc bùìng möơt ly nûúâc traâi cíy ngay khi treê thûâc díơy Nhû thïị seô khiïịn con baơn thíịy thoaâi maâi, hûng phíịn hún vađ sùĩn sađng ùn hïịt bûôa saâng Khi nađo treê khöng thñch bûôa ăiïím tím nhû thïị nûôa, baơn haôy ăöíi thađnh sûôa chua traâi cíy vúâi baânh hònh chûô caâi hoùơc hònh thuđ caâc con thuâ thûê xem Baơn cuông nïn boê vađo cùơp cuêa treê möơt ñt quađ vùơt ăïí chuâng nhíín nha ùn trïn ặúđng ăi hoơc, chùỉng haơn nhû traâi cíy hay baânh xöịp, baânh mò ngoơt

Con töi khöng chõu uöịng sûôa Töi súơ noâ bõ thiïịu canxi Coâ caâch nađo tùng lûúơng canxi trong khíìu phíìn ùn cuêa treê khöng?

Con baơn seô bõ thiïịu canxi nïịu khöng ặúơc uöịng sûôa Víơy haôy tùng lûúơng canxi trong khííu phíìn ùn cho treê

Ai cuông biïịt sûôa cung cíịp lûúơng canxi cao nhíịt, tuy nhiïn caâc loaơi thûơc phíím nhû bú vađ sûôa chua cuông lađ nguöìn cung cíịp can xi ríịt töịt Baơn cuông coâ thïí tùng lûúơng can xi cho treê khi cho treê ùn sö cö la sûôa, baânh mò sûôa hay ca cao noâng Nïn híìm xûúng níịu suâp cho chaâu

ùn, ăoâ cuông lađ möơt caâch thïm canxi Nïn cho chaâu daơo chúi ngoađi trúđi nhiïìu

Treê em ùn vùơt nhiïìu coâ töịt hay khöng?

Quađ vùơt ăem ăïịn cho treê möơt nùng lûúơng cíìn thiïịt vò thïị híìu hïịt caâc treê nïn ặúơc ùn 5 bûôa trong ngađy (3 bûôa ùn chñnh vađ 2 hoùơc 3 bûôa ùn nheơ tuyđ theo súê thñch cuêa treê) Ăíơu, bú, baânh ngoơt, sûôa chua vađ traâi cíy, böơt nguô cöịc, sûôa seô mang ăïịn cho treê thïm cacbonhydrat vađ protein trong khi ăoâ keơo hay baânh quy laơi chûâa ríịt ñt dinh dûúông vïì caâc chíịt nađy

Con baơn biïịng ùn

Hònh nhû úê caâc gia ằnh ngheđo khoâ, víịn ăïì biïịng ùn khöng bao giúđ ặúơc ăùơt ra Con nhađ ngheđo bûôa no bûôa ăoâi, chuâng ăua nhau ùn ăïịn cha meơ phaêi nhõn cho chuâng Chó lo khöng ăuê cho chuâng ùn thöi Nhûng nïịu con baơn biïịng ùn thò lađm sao? Vò bïơnh tíơt? Vò tím lyâ? Nguýn tùưc chûôa trõ

Vò bïơnh tíơt:

Dô nhiïn ai cuông biïịt thónh thoaêng beâ biïịng ùn vò ăau ýịu, tiïu chaêy, caêm, noâng, ban ăoê Beâ biïịng ùn möơt caâch thònh lònh chñnh lađ triïơu chûâng cuêa möơt bõnh nađo röìi ăoâ

Ăöi khi treê sú sinh biïịng ùn vò coâ tíơt úê möơt böơ phíơn nađo thuöơc böơ tiïu hoaâ nhû sûât möi, thûơc quaên ngheơt v.v Nhûông bõnh lúê miïơng loeât niïm maơc, viïm hoơng, nhoơt muê sau híìu, dô nhiïn lađ lađm cho beâ ăau ăúân khöng ùn ặúơc duđ ríịt muöịn ùn chûâ khöng phaêi do biïịng ùn Nhûông bõnh xa gíìn khaâc cuông coâ thïí lađm röịi loaơn böơ tiïu hoaâ nhû viïm amidan, thuâi tai, nhiïîm truđng ặúđng tiïíu Nhûông sai líìm trong dinh dûúông nhû pha sûôa khöng ăuâng caâch, duđng sûôa khöng ăuâng loaơi hay beâ khöng chõu thûâ sûôa bođ nađo ăoâ, khöng chõu böơt v.v cuông lađm cho beâ biïịng ùn Cuöịi cuđng beâ coâ thïí biïịng ùn vò thiïịu sinh töị, thiïịu chíịt sùưt Nhûng ngûúơc laơi thùơng dû sinh töị nhíịt lađ caâc loaơi sinh töị A, D hay uöịng nhiïìu caâc loaơi thuöịc böí dûúâi hònh thûâc sirö cuông coâ thïí lađm cho biïịng ùn Baâc sô phaêi hoêi cùơn keô, khaâm töíng quaât

cú thïí röìi sau ăoâ núâi coâ thïí kïịt luíơn lađ chûâng biïịng ùn cuêa beâ do tím lyâ TRÚÊ VÏÌ

Vò tím lyâ:

Thónh thoaêng beâ boê buâ chó vò bađ meơ ăaô pha sûôa "lûúđng gaơt" beâ nhû nhûông líìn trûúâc, lađm cho beâ súơ vađ boê buâ míịy ngađy liïìn Coâ khi vò thïm möơt thûâc ùn laơ ăöơt ngöơt, beâ khöng thñch cuông boê ùn Trong khoaêng tûđ 4 ăïịn 9 thaâng phíìn nhiïìu beâ biïịng ùn vò luâc ăoâ beâ ăang phaât triïín maơnh vïì tím lyâ, chíơm phaât triïín vïì thïí chíịt Thúđi gian nađy beâ cođn moơc rùng, thñch gíơm nhíịm, cùưn hún lađ thñch buâ "nhû con nñt" Beâ seô lïn cín chíơm vò ñt "buâ" trong thúđi kyđ nađy

Nhûng nguýn nhín tím lyâ síu xa nhíịt theo caâc nhađ tím lyâ nhi ăöìng lađ coâ möơt sûơ xung khùưc giûôa nïìn "vùn minh tín tiïịn" vúâi nhûông quy luíơt cûâng nhùưc cuêa noâ vađ baên nùng caâ biïơt, phûâc taơp, cuơ thïí cuêa beâ trong víìn ăïì dinh dûúông, lađm beâ biïịng ùn:

- Ngay trong hai thaâng ăíìu, nïịu vò lyâ do gò doâ ngûúđi meơ khöng thïí cho con buâ sûôa meơ ặúơc nûôa thò sûơ xung khùưc ăaô bùưt ăíìu tûđ ăoâ

- Sûôa meơ, nhû ta biïịt, lađ möơt thûâ sûôa thiïn nhiïn, lyâ tûúêng cuêa treê Beâ coâ thïí khi vui buâ nhiïìu, khi buöìn buâ ñt, nhúên nhú mađ buâ, thaênh thúi mađ buâ

- Sûôa meơ cuông tuyđ theo nhu cíìu treê mađ tùng hay giaêm; bònh sûôa luâc nađo cuông sùĩn sađng, cuông coâ nhiïơt ăöơ thñch húơp, cuông saơch seô; muđi võ sûôa cuông thñch khííu cho tûđng treê, khaâc xa vúâi caâc bònh buâ, caâi nuâm vuâ kyô nghïơ cuđng möơt khuön míîu cho hađng triïơu treê em vađ sûôa thò luön luön coâ cuđng phíím chíịt, muđi võ

- Ngoađi ra buâ sûôa nhín taơo treê cođn bõ bùưt buâ vađo nhûông giúđ giíịc nhíịt ắnh, cín lûúơng nhíịt ắnh cho ăuê bao nhiïu calori Túâi giúđ buâ mađ beâ ăang nguê cuông bõ dûơng ăíìu díơy, khi beâ ăoâi mađ chûa túâi giúđ thò ngûúđi ta cûâ ăïí cho khoâc Löịi buâ nhín taơo nađy thûúđng boê caâc cûô buâ ăïm trong khi thûơc ra beâ cíìn buâ caê ăïm ñt nhíịt lađ míịy tuíìn lïî ăíìu röìi múâi boê díìn ặúơc Ai cuông biïịt beâ sú sinh thûúđng nguê ngađy röìi ăïm laơi thûâc buâ Khoaêng tûđ 6 ăïịn 12 thaâng beâ biïịng ùn lađ vò caâch boê buâ (dûât sûôa) cuêa ta khöng kheâo, thay ăöíi thûâc ùn quaâ ăöơt ngöơt lađm beâ míịt sûơ theđm ùn

- Tûđ möơt tuöíi trúê ăi coâ nhûông "xung khùưc" múâi Luâc ăoâ beâ phaât triïín caâ tñnh maơnh, thñch ăöơc líơp, thñch lađm traâi yâ meơ, ngûúđi meơ khöng hiïíu víîn tiïịp tuơc chùm soâc quaâ ăaâng, kiïím soaât tûđng ly tûđng

tñ, eâp beâ ùn thûâ nađy thûâ khaâc theo yâ mònh Beâ cađng ñt ùn, meơ cađng lo lùưng, coâ khi giíơn dûô nûôa, vađ beâ cađng phaên ûâng maơnh, boê ùn luön

- Tûđ 15 ăïịn 18 thaâng beâ thñch ùn böịc hay phaâ phaâch thûâc ùn, vung vaôi ăöí bûđa khiïịn bađ meơ bûơc mònh, cho lađ míịt vïơ sinh vađ tòm moơi caâch ăïí "ặa beâ vađo vođng kyê luíơt" möơt caâch tuýơt voơng Bađ bùưt beâ tíơp cíìm muöîng, cíìm ăuôa, hay ăuât chûâ khöng cho beâ ùn möơt mònh, vađ

dô nhiïn beâ laơi ùn míịt ngon

- Cuông coâ thïí do beâ ăaô coâ thïm möơt ặâa em, möơt "ắch thuê ăaâng ngaơi" cuêa beâ Beâ ganh tõ, khöí súê, caêm thíịy mònh bõ boê rúi, tuêi thín vađ nhû thïị lađm sao beâ coâ thïí ùn ngon nguê ýn nûôa

- Tûđ hai tuöíi trúê ăi, beâ ăaô ặúơc xem nhû möơt ngûúđi lúân trong nhađ Meơ bùưt beâ ngöìi vađo bađn ùn ngay ngùưn, nghiïm chónh, quíịn khùn

ùn chung quanh cöí, eâp beâ ùn caâc moân ngon, böí theo yâ meơ Vađ beâ ò ra hay chó ùn chuât ẳnh nhû međo ngûêi Khöng coâ gò bûơc mònh bùìng sûơ bõ eâp ùn, nhíịt lađ bõ quan saât tûđng ly tûđng tñ trong luâc ùn Chuâng ta cuông víơy, bao giúđ "ùn vuơng" cuông ngon hún TRÚÊ VÏÌ

ùn Míơp bûơ khöng phaêi lađ triïơu chûâng cuêa sûơ khoêe maơnh Nïịu beâ ùn

ñt mađ víîn khoeê, víîn chúi thò cûâ mùơc kïơ Nhúđ baên nùng beâ seô tûơ kiïịm líịy thûâc ùn thñch húơp Nhúđ baên nùng beâ biïịt phaêi ùn thûâc ùn gò, ùn bao nhiïu vađ ùn ra sao Ta ặđng quan troơng hoaâ víịn ăïì Nïịu ta khöng cûô kiïng quaâ ăaâng, ăïí beâ tûơ ùn thûâ gò beâ thñch thò khöng bao giúđ beâ chïịt ăoâi ăíu (Beâ bõ thiïịu ùn, bõ öịm ăoâi phíìn nhiïìu lađ do ta khöng cho beâ ùn: Sau cún bõnh ta bùưt beâ kiïng cûô quaâ ăaâng Luâc beâ theđm ùn laơi, ta khöng daâm cho) Nïịu beâ vò lyâ do gò ăoâ mađ chï bûôa thò cuông mùơc kïơ! "Ăoâi ăíìu göịi phaêi bođ!" Ăûđng lo!

- Phaêi kiïn nhíîn Ăûđng nađi eâp, ặđng quíịy ríìy, hùm doơa hay duơ döî gò caê Ăûđng quan tím quaâ ăaâng lađm beâ khoâ chõu thïm Khöng cöí

voô, khöng toê ra hađi lođng hay khen ngúơi Cuông khöng so saânh beâ vúâi beâ nađy beâ khaâc Khöng ăïí yâ ăïịn beâ, beâ seô ùn laơi ặúơc luâc nađo khöng hay

- Dô nhiïn, möơt caâch kñn ăaâo, nïn theo doôi xem beâ thñch moân gò,

ta cung cíịp kha khaâ moân ăoâ cho beâ Ñt thöi, ăïí cho beâ cođn theđm ùn Ï hïì quaâ cuông dïî ngaân

- Nïịu beâ thñch ùn möơt moân hoađi röìi ăöíi sang moân khaâc cuông kïơ Ăûđng lo thiïịu chíịt nađy chíịt kia Khi cú thïí thiïịu thò noâ seô ăođi ngay

- Tûđ 12 ăïịn 18 thaâng beâ thñch voơc phaâ, thñch tûơ ùn möơt mònh, khöng chõu cho ngûúđi lúân ăuât, ta cûâ ăïí ýn cho beâ Nïịu beâ ùn khöng ăuâng bûôa, ăuâng lûúơng cuông khöng sao Nïịu trûúâc bûôa mađ beâ ăaô ùn baânh ngoơt, uöịng sûôa, ùn keơo thò dô nhiïn khöng ùn ăuâng bûôa chùỉng coâ gò ăïí laơ Coâ beâ thñch ùn trong khung caênh ganh ăua vúâi anh chõ, baơn beđ Ta kheâo leâo taơo khung caênh ăoâ cho beâ Coâ khi cuông cíìn cûâng rùưn möơt chuât Khöng phaêi lađ naơt nöơ nhûng nhúđ möơt ngûúđi khaâc – khöng phaêi lađ meơ beâ – cho ùn thò beâ seô ùn nhiïìu hún Coâ khi xa nhađ möơt thúđi gian beâ cuông ùn nhiïìu coâ leô lađ nhúđ khöng khñ vui laơ

Möơt ăiïím quan troơng lađ caâc thûâ thuöịc kñch thñch daơ dađy, lađm cöìn cađo ruöơt khöng giuâp ñch gò cho viïơc chûôa trõ chûâng biïịng ùn Caâc sinh töị, nhíịt lađ sinh töị D thùơng dû caâc loaơi sirö böí dûúông v.v cađng lađm cho beâ míịt sûơ theđm ùn

Toâm laơi lađ trong víịn ăïì beâ biïịng ùn, ta khöng coâ gò ăïí lo ngaơi caê Nïịu coâ bõnh thò chûôa, nïịu do nguýn nhín tím lyâ thò kheâo leâo, kiïn nhíîn möơt thúđi gian beâ seô khoêi, nïịu sai líìm trong dinh dûúông thò phaêi sûêa laơi cho ăuâng

Biïịng ùn úê treê em

Biïịng ùn hay míịt ngon miïơng, hay treê tûđ chöịi ùn xaêy ra khi cú chïị ăiïìu hoađ sûơ ngon miïơng cuêa cú thïí treê bõ truơc trùơc úê möơt hay nhiïìu khíu Do ăoâ, muöịn ăiïìu trõ biïịng ùn cho treê, baâc sô vađ cha meơ cíìn phaêi tòm ăuâng caâc khíu bõ truơc trùơc vađ khùưc phuơc Nïịu khöng, treê seô rúi vađo trong vođng luíín quíín "biïịng ùn – suy dinh dûúông - nhiïîm truđng - biïịng ùn" khiïịn cho sûâc khoêe cuêa treê ngađy cađng suy suơp

1 Biïịng ùn do tím lyâ:

Ăa söị caâc trûúđng húơp biïịng ùn treê em thuöơc vïì loaơi nađy, do cha meơ khöng hiïíu tím lyâ treê Treê míịt sûơ theđm ùn khi treê coâ caêm giaâc bõ eâp buöơc, bõ boê rúi hoùơc bõ ăaânh lûđa

Cha meơ cíìn hïịt sûâc bònh tônh, kiïn nhíîn tòm hiïíu lyâ do treê khöng chõu ùn Cíìn traânh caâc hađnh vi eâp buöơc treê Cöị gùưng thay ăöíi hađnh vi thaâi ăöơ: meơ dađnh nhiïìu thúđi gian chúi vúâi treê, taơo khöng khñ vui tûúi thoaêi maâi khi treê ùn, cho treê tûơ do choơn lûơa thûâc ùn, lađm cho treê tiïịp nhíơn caâc moân ùn múâi nhû möơt moân ăöì chúi, ặđng leân pha thuöịc vađo thûâc ùn hay trong sûôa cuêa treê,

2 Biïịng ùn do sai líìm trong kyô thuíơt chïị biïịn thûâc ùn vađ thúđi gian chuýín tiïịp chïị ăöơ ùn (quaâ súâm hoùơc quaâ trïî):

Caâc sai líìm thûúđng gùơp trong chïị biïịn thûâc ùn nhû:

- Chó cho treê ùn nûúâc rau, nûúâc thõt, khöng ùn xaâc; líu ngađy gíy thiïịu caâc chíịt dinh dûúông

- Pha böơt vađo sûôa, pha sûôa quaâ ăùơc, pha sûôa bùìng nûúâc chaâo, nûúâc híìm xûúng lađm treê khoâ tiïu hoaâ

- Pha böơt quaâ ăùơc khi treê múâi tíơp ùn dùơm

- Chíịt vađ lûúơng thûơc phíím trong cheân böơt hay cheân chaâo khöng ăuê

- Thûâc ùn ăún ăiïơu gíy caêm giaâc chaân ùn

Traânh keâo dađi thúđi gian cho treê ùn thûâc ùn xay nhuýîn

- Thûúđng xuýn ăöíi moân ăïí treê ặđng chaân

- Baêo ăaêm ăuê lûúơng thûơc phíím cíìn coâ trong cheân böơt hay cheân chaâo

Haôy nghiïn cûâu kyô baêng hûúâng díîn dûúâi ăíy vađ cho treê chïị ăöơ

ùn phuđ húơp vúâi ăöơ tuöíi

Buâ meơ nhiïìu líìn

1 bûôa böơt loaông 5%; tùng díìn díìn tûđ ñt ăïịn nhiïìu, tûđ

loaông ăïịn ăùơc

7 – 9

thaâng

Buâ meơ nhiïìu líìn

2 cheân böơt ăùơc 10-15%, ăuê böịn nhoâm thûơc phíím

10 - 12

thaâng

Buâ meơ ñt nhíịt 3-4 líìn

3 cheân böơt ăùơc, ăuê böịn nhoâm thûơc phíím

12 - 24

thaâng

3-4 cheân chaâo ăùơc hoùơc cúm xay, ăuê böịn nhoâm thûơc

phíím

Sûôa meơ víîn ríịt cíìn cho treê: buâ meơ ñt nhíịt 3 líìn

2 - 5 tuöíi 3 bûôa ùn chñnh cuđng vúâi gia ằnh, thûâc ùn ăa daơng, ăuê

2-3 bûôa phuơ: khoai, chuöịi, sûôa, cheđ,

3 Biïịng ùn do bïơnh lyâ: Ăa söị khi mùưc caâc bïơnh lyâ ăïìu lađm treê biïịng ùn Nïn:

- Böí sung caâc vi chíịt dinh dûúông mađ treê thiïịu

- Xöí giun ắnh kyđ möîi 6 thaâng

- Giûô gòn vïơ sinh rùng miïơng töịt

- Ăiïìu trõ caâc bïơnh nhiïîm truđng

4 Biïịng ùn do sinh lyâ (khi treê biïịt líơt, biïịt ngöìi, biïịt ặâng, biïịt ăi ):

Haôy bònh tônh vađ kiïn nhíîn cho treê ùn tûđng bûôa nhoê, lađm caâc moân ùn laơ vađ híịp díîn ; giai ăoaơn nađy seô qua ăi möơt caâch tûơ nhiïn

5 Biïịng ùn do thuöịc:

Khaâng sinh gíy loaơn khuíín ặúđng ruöơt, giaêm quaâ trònh lïn men thûâc ùn Nïn cho treê ùn sûôa chua hoùơc duđng caâc men vi sinh ăïí taâi líơp hïơ vi sinh úê ruöơt

Cíịm duđng Ciproheptadine úê treê dûúâi tuöíi, vò tònh traơng biïịng

ùn seô tùng lïn sau khi ngûng thuöịc

6 Biïịng ùn "cuêa cha meơ" (cha meơ cho rùìng treê "biïịng ùn" trong khi treê víîn tùng trûúêng töịt):

Cha meơ cíìn ặúơc hûúâng díîn vïì sûơ tùng trûúêng vađ phaât triïín tím sinh lyâ bònh thûúđng cuêa treê taơi caâc phođng khaâm nhi ăïí tûơ tin hún khi nuöi con

7 Biïịng ùn do bíím sinh (coâ 5% treê khöng bao giúđ ăođi buâ hay ăođi ùn):

Cha meơ phaêi chuê ăöơng cho treê ùn theo sûơ hûúâng díîn vađ theo doôi cuêa baâc sô dinh dûúông

Con töi beâo quaâ

Treê bõ beâo phò, löîi möơt phíìn khöng nhoê lađ úê caâc bađ meơ

"Cu Röịc thaâng sau seô chuýín sang ùn chung vúâi nhoâm treê beâo phò Cö giaâo baêo treê con 8 tuöíi, cao 1m30, nùơng 35kg lađ thûđa cín röìi

ÚÊ nhađ em cuông phaêi cho con ùn kiïng ăíịy"

Ăi hoơp phuơ huynh vïì, anh Tiïịn thöng baâo vúâi vúơ Chõ Thanh cheâp miïơng: "Noâ dû vađi cín, khoeê maơnh thïị kia lađm sao goơi lađ beâo phò, con ngûúđi ta mong míơp chùỉng ặúơc Trong lúâp tuđy cö cho ùn gò cuông ặúơc nhûng úê nhađ thò cûâ cho ùn bònh thûúđng" Bađ nöơi Röịc noâi thïm: "Gioê nhađ ai, quai nhađ íịy Böị noâ höìi beâ möơt tuöíi cuông nùơng bùìng ặâa hai tuöíi Maât da maât thõt thò buơ bíîm, ai laơi goơi thùìng beâ lađ beâo phò bao giúđ"

Theo söị liïơu khaêo saât cuêa Trung Tím dinh dûúông, tyê lïơ treê úê bíơc tiïíu hoơc ăang bõ thûđa cín (so vúâi chiïìu cao) nùm 2000 ăaô tùng 6%, gíìn gíịp ăöi so vúâi nùm 1999 (3.9%) Bïơnh beâo phò úê treê ăang úê mûâc baâo ăöơng khöng cođn lađ víịn ăïì múâi meê nûôa Taơi sao treê dïî mùưc bïơnh, löîi möơt phíìn lađ úê caâc bađ meơ

Tûđ nhûông quan niïơm khöng ăuâng:

"Nhòn nhađ kia roô thíơt buöìn cûúđi, meơ thò uâ na uâ níìn, con laơi coâ chuât xñu, chùưc lađ meơ ùn hïịt phíìn con" Thíịy caênh meơ míơp con öịm, ăa söị chuâng ta ăïìu nghô víơy Lađm sao cho treê buơ bíîm lađ ûúâc muöịn cuêa tíịt caê caâc bađ meơ Ngoađi ra, quan niïơm "treê buơ bíîm lađ treê khoeê maơnh", víîn cođn töìn taơi úê ríịt nhiïìu gia ằnh Chuâng khöng ùn ặúơc, phaêi bùìng moơi caâch eâp chuâng ùn Chuâng ăaô ùn ặúơc, cöị nhöìi cho chuâng ùn ặúơc nhiïìu hún nûôa Nïịu treê con bõ suy dinh dûúông, nghôa lađ caâc bađ

meơ vuơng vïì, khöng biïịt chùm soâc con Nhûông quan niïơm sai líìm íịy goâp phíìn ăííy tyê lïơ treê míơp phò tùng ngađy cađng cao Caâc bađ meơ khöng biïịt rùìng, suy dinh dûúông dïî chûôa hún beâo phò, tyê lïơ treê suy dinh dûúông chó cođn cao úê caâc vuđng síu vuđng xa Taơi caâc thađnh phöị lúân, bïơnh beâo phò ăang lađm caâc baâc sô, chuýn gia vïì dinh dûúông phaêi míịt nhiïìu cöng sûâc hún nhiïìu so vúâi viïơc giaêm tyê lïơ suy dinh dûúông úê treê

Beâo phò do dû thûđa lûúơng calo:

Ngoađi nhûông nguýn nhín ăùơc biïơt do di truýìn, ăa söị treê bõ beâo phò vò caâc thûơc ăún hađng ngađy cuêa caâc bađ meơ

Cu Röịc tuy ăaô 7 tuöíi nhûng möơt ngađy víîn uöịng hai cûô sûôa böơt, möîi líìn 250ml Ngoađi ba bûôa ùn chñnh, vađo trûúđng meơ cođn giuâi thïm möơt caâi baânh böng lan hay baânh cöịm Ăi hoơc vïì lađ meơ böìi dûúông ngay möơt baât cheđ sen hay möơt lođng ăoê trûâng gađ ngím míơt ong Trûúâc khi

ăi nguê, cu cíơu laơi phaêi dùìn buơng thïm möơt caâi baânh bao Röịc cuông chùỉng hađo hûâng gò lùưm nhûng meơ cûâ döî dađnh: "Ùn ăi múâi mau lúân, múâi coâ sûâc mađ ăaâ banh gioêi nhû chuâ Höìng Sún, chuâ Huyđnh Ăûâc chûâ con" Thïị lađ thùìng beâ laơi vui veê cheân nöịt

Chõ Thanh khöng hiïíu rùìng, treê cíìn ặúơc ùn ăíìy ăuê caâc chíịt: tinh böơt, rau xanh, ăaơm trong thõt caâ, caâc chíịt canxi coâ trong cua töm, caâc chïị phíím tûđ sûôa Nhûng chó cíìn ùn dû 60 - 70 Kcal/ngađy vađ keâo dađi vađi thaâng lađ treê seô bõ thûđa cín ngay Lûúơng calo nađy tûúng ặúng vúâi möơt chai nûúâc ngoơt nhoê hoùơc 5,7 viïn keơo hay möơt muöîng canh sûôa ăùơc coâ ặúđng, caâi baânh ngoơt nhoê nhûông thûâ tûúêng chûđng

ñt coâ taâc haơi, vò víơy caâc bađ meơ thûúđng khöng ăïí yâ Ai cuông cho rùìng, caâc thûâc ùn giađu nùng lûúơng nhû chiïn xađo, khoai tíy nghiïìn, bú, caâ, thõt, trûâng ríịt cíìn cho treê nhûng hiïịm bađ meơ tòm hiïíu xem lûúơng nađy bao nhiïu lađ vûđa cho treê Nhûông bađ meơ tham khaêo vađ aâp duơng ăuâng caâc thûơc ăún khoa hoơc hađng ngađy ăïí nuöi treê ăuâng ăùưn laơi cađng hiïịm hún

Ùn vùơt, nguýn nhín gíy beâo phò:

Ùn vùơt, lađ ùn bíịt kyđ luâc nađo trong ngađy Tuđy súê thñch tûđng treê mađ chuâng ùn vùơt thûâ gò Nhûng caâc thûâc ùn vùơt phöí biïịn nhíịt lađ baânh snack, nûúâc ngoơt, sinh töị bõch, baânh keơp, söcöla, mûât Ùn vùơt chùỉng lađm treê thûđa cín giaêm lûúơng thûâc ùn trong bûôa chñnh, nïn

chuâng cađng míơp Ngûúơc laơi, treê suy dinh dûúông hay ùn vùơt laơi thíịy

no ngang trong bûôa chñnh nïn chuâng khöng ùn ặúơc vađ cađng öịm hún

Ùn vùơt khaâc hoađn toađn vúâi ùn bûôa phuơ

Ríịt nhiïìu bađ meơ nhíìm líîn hai khaâi niïơm nađy Bûôa ùn phuơ lađ nhûông bûôa ùn böí sung thïm chíịt dinh dûúông cho treê, caâch bûôa chñnh khoaêng 2 giúđ Bûôa ùn phuơ ríịt cíìn cho treê vò chuâng hay hoaơt ăöơng, ăang tùng trûúêng Vúâi treê suy dinh dûúông hoùơc bònh thûúđng, bûôa ùn phuơ cíìn nhiïìu ăaơm, tinh böơt nhû baânh giođ, baânh böng lan, baânh bao Vúâi treê ăaô ăuê hoùơc thûđa cín, bûôa phuơ lađ lađ möơt quaê taâo, quaê míơn hay cuê sùưn, tûâc lađ chó coâ khoaâng chíịt, nûúâc, vitamin Nhû bûôa ùn phuơ cuêa

cu Röịc úê ăíy, leô ra ặúơc thay bùìng traâi ñt ngoơt nhû bûúêi, cam, taâo, sûôa taâch bú hay sûôa chua

Hoơc nhiïìu nhûng laơi ñt víơn ăöơng:

Chõ Thanh cođn ríịt an tím vò theo cö giaâo thöng baâo, lúâp Röịc coâ túâi phín nûêa bõ dû cín chûâ khöng riïng gò con chõ Cuông thíơt dïî hiïíu, cho con hoơc baân truâ híìu hïịt lađ nhûông gia ằnh khaâ giaê nïn thûơc ăún cuêa treê cuông tûúng tûơ nhû cu Röịc, nghôa lađ nùng lûúơng ặúơc cung cíịp

dû thûđa mađ víơn ăöơng thò thíơt ñt Ăi vađ vïì ăïìu coâ ngûúđi ặa ăoân Chùỉng öng böị bađ meơ nađo daâm cho con ăi böơ möơt mònh trong tònh traơng giao thöng nhû hiïơn taơi Tûđ saâng ăïịn chiïìu, luô treê ngöìi hoơc trong phođng, hïịt chñnh khoâa laơi ăïịn giúđ tûơ hoơc Giúđ chúi, chuâng laơi tuơ tíơp tûđng nhoâm trong khoaêng sín chùỉng röơng raôi cho lùưm Hïịt giúđ hoơc

úê trûúđng, chuâng vïì nhađ ùn töịi cuđng böị meơ, röìi laơi hoơc bađi hoùơc xem tivi Muđa heđ, Röịc ặúơc ăi búi ba buöíi möơt tuíìn cuđng vúâi böị, nhûng thíơt ra lõch nađo cuông thay ăöíi xoađnh xoaơch vò coâ khi böị cođn bíơn viïơc nađy viïơc khaâc Vađo nùm hoơc múâi röìi thò chùỉng cođn thúđi gian ăíu mađ

ăi búi nûôa Chó nhûông ngađy lïî böị meơ ặúơc nghó thò Röịc múâi hy voơng ặúơc ăi Ăíìm Sen ÚÊ ăoâ, noâ thoaêi maâi chaơy nhaêy hay nö ăuđa cuđng míịy anh em hoơ Nhûng nhûông ngađy nhû thïị thíơt quaâ ñt oêi so vúâi caê möơt nùm dađi

Beâo phò, nguýn nhín cuêa nhiïìu cùn bïơnh:

Chõ Thanh hùỉn seô khöng lo lùưng gò vïì sûâc khoêe cuêa cu Röịc nïịu khöng tònh cúđ gùơp chõ Tím, möơt ngûúđi baơn tûđ thúđi phöí thöng Thíịy chõ Tím buöìn baô, chõ hoêi thùm múâi biïịt beâ Thaêo, con chõ Tím, ăang

bõ viïm khúâp phaêi nùìm bïơnh viïơn Caâc baâc syô cho biïịt nguýn nhín cuêa bïơnh lađ do beâ bõ beâo phò quaâ líu Con beâ thûđa cín tûđ luâc böịn tuöíi nhûng chõ Tím khöng ăïí yâ, vaê laơi cuông tùơc lûúôi: "Noâ trođn trõa thò cađng dïî thûúng" Khi beâ Thaêo hoơc lúâp 6, chiïìu cao bùìng caâc baơn nhûng ăaô nùơng gíìn 50kg, vađ hiïơn taơi múâi hoơc lúâp 8 con beâ xíịp xó 60kg

Treê míơp phò seô thađnh ngûúđi lúân míơp phò:

Baâc sô Kim Hûng, giaâm ăöịc Trung Tím Dinh Dûúông TP HCM cho biïịt: "Gíìn 80% treê míơp phò seô míơp phò cho ăïịn lúân Mûâc míơp phò cađng nùơng thò sûơ míơp dai dùĩng túâi lúân cađng cao Míơp phò cuông lađm treê vuơng vïì trong sinh hoaơt, gia tùng khaê nùng gùơp tai naơn giao thöng úê treê vađ nguy hiïím hún caê, ăoâ lađ nguýn nhín gíy caâc bïơnh nhû tim maơch, tiïíu ặúđng, cao huýịt aâp, röịi loaơn chuýín hoâa lipid " Ngoađi ra, vúâi treê em, viïơc bõ phín biïơt ăöịi xûê do míơp quaâ gíy nhiïìu taâc haơi tím lyâ Treê seô thiïịu tûơ tin, mùơc caêm, ngaơi giao tiïịp vò khi sinh hoaơt trong ăaâm ăöng, chuâng thûúđng bõ chïị giïîu: "thùìng míơp", "beâo",

"thuđng tö nö", "em chaô" Nhû möơt vođng líín quíín, chuâng laơi ngađy cađng míơp hún trûúâc vò söịng kheâp kñn vađ khöng víơn ăöơng

Ăïí giuâp treê giaêm troơng lûúơng thûđa:

Hiïíu nguy hiïím cuêa bïơnh míơp phò, chõ Thanh vöơi vaô aâp duơng ngay chïị ăöơ giaêm cín cho cu Röịc Chõ cho con ùn toađn thõt naơc, rau xanh, cíịm tiïơt thùìng beâ ùn múô, beâo, baânh kem, baânh ngoơt Ăûúơc hai thaâng, thùìng beâ chó xuöịng gíìn möơt kyâ nhûng noâ luön möìm kïu theđm hïịt thûâ nađy ăïịn thûâ khaâc Thûúng con nïn thónh thoaêng chõ cho con

ùn thoaêi maâi möơt bûôa Hai thaâng kïị tiïịp, thùìng beâ chùỉng nhûông khöng giaêm cín mađ cođn coâ veê trođn trõa hún Chõ Thanh ăađnh mang con ăïịn Trung Tím dinh dûúông ăïí ăiïìu trõ ngoaơi truâ

"Kiïn nhíîn vađ kïịt húơp möơt caâch khoa hoơc caâc thûơc ăún sao cho vûđa ăuâng nguýn tùưc, vûđa gíìn vúâi chïị ăöơ ùn, súê thñch cuêa treê, nhû víơy múâi lađm cho treê chíịp nhíơn thûơc ăún möơt caâch vui veê" Ăoâ lađ lúđi khuýn ăíìu tiïn cuêa caâc baâc sô Phaêi giaêm caâc thûâc ùn mađ treê thñch möơt caâch tûđ tûđ hoùơc thay thïị bùìng caâc thûâc ùn nùng lûúơng hún chûâ khöng thïí bùưt treê ngûng ngay möơt caâch ăöơt ngöơt Nïịu baơn khöng cho

treê ùn, röìi laơi cho chuâng ùn buđ thò lûúơng múô tñch tuơ seô tùng hún nhiïìu

“Ùn ñt nhûng ñt víơn ăöơng thò hiïơu quaê giaêm cín cuông khöng thïí cao" Phaêi taơo cho treê hûâng thuâ ăïí chuâng tûơ giaâc giuâp gia ằnh lađm viïơc nhađ Taơo ăiïìu kiïơn cho treê ăi böơ, chaơy nhaêy cađng nhiïìu cađng töịt Haôy giûô cho con baơn möơt daâng voâc cín ăöịi Möơt trñ oâc hoađn haêo chó coâ thïí coâ trong möơt cú thïí khoêe maơnh Vúâi tònh thûúng cuêa ngûúđi meơ, hùỉn chuâng ta seô baêo vïơ nhûông ặâa treê trûúâc nguy cú thûđa cín ăang ngađy möơt tùng cao

Beâ coâ bõ suy dinh dûúông hay khöng?

Nhûông nùm gíìn ăíy, ăíịt nûúâc ngađy cađng phaât triïín, ăúđi söịng ngûúđi dín ặúơc níng cao Tó lïơ suy dinh dûúông giaêm ăi Duđ víơy, suy dinh dûúông víîn cođn gùơp ríịt nhiïìu úê nhûông vuđng dín cû ngheđo, úê nhûông bađ meơ thiïịu kiïịn thûâc nuöi con

Quaê lađ treê em hiïơn nay cao to hún thïị hïơ cha anh khi bùìng tuöíi chuâng Nhûng úê nûúâc ta hiïơn nay, coâ khoaêng 40% treê em dûúâi 5 tuöíi

bõ suy dinh dûúông

Nguýn nhín gíy suy dinh dûúông

- Kinh tïị khoâ khùn, khöng ăuê ùn cho caê meơ líîn con

- Treê sinh ra khöng coâ sûôa meơ, phaêi uöịng nûúâc chaâo thay sûôa

- Treê buâ meơ, nhûng tûđ thaâng thûâ tû, meơ khöng cho ùn dùơm ăíìy ăuê

- Treê mùưc bïơnh: súêi, tiïu chaêy Meơ kiïng cûô, khöng cho buâ, chó cho ùn chaâo muöịi, chaâo ặúđng

- Treê bõ söịt keâo dađi, hay bõ caâc bïơnh nhiïîm truđng keâo dađi hađng thaâng lađm tiïu hao nùng lûúơng

- Treê bõ caâc tíơt bíím sinh úê hïơ tim maơch, tiïu hoaâ, thíìn kinh

- Phöí biïịn nhíịt lađ do trònh ăöơ dín trñ thíịp, bađ meơ thiïịu kiïịn thûâc nuöi con Lyâ do nađy chiïịm ăïịn 60% nguýn nhín gíy suy dinh dûúông

Coâ hai caâch giuâp biïịt khaâ chñnh xaâc beâ suy dinh dûúông hay khöng

1 Dûơa vađo cín nùơng theo tuöíi

Àiïìu kiïån chuêín:

- 70% - 80% : suy dinh dûúäng nheå

- 60% - 70% : suy dinh dûúäng trung bònh

- Dûúái 60% : beá bõ suy dinh dûúäng nùång

2 Dûåa vaâo chiïìu cao theo tuöíi

Àiïìu kiïån chuêín: