Slide bài giảng dễ hiểu CHUYỂN HÓA LIPID

4 dạngvậnchuyểnlipoproteinChylomicronVLDLvery low density lipoproteinLDL low density lipoproteinHDL high density lipoproteinHoạthóaABtrongbàotươngAB phảiđuợchoạthóadạnghoạtđộng(AcylCoA)Quátrìnhhoạthóa(gắnCoA): bàotươngNgười ĐV: AcylCoAvàotythểnhờcarnitinQTTQAB + 2 ATP + HS CoAAcylCoA+ 2 ADP + PPAcylCoAsynthetaseNhiềuloạiAcylCoAsynthetaseđặchiệuchotừngAB

Trang 1

Chuyển Hóa

Lipid

ThS.Bs Nguyễn Tuấn Cảnh

Trang 2

Nội Dung

 Tiêu hóa, hấp thu và vận chuyển lipid

 CH acid béo (AB)

 - OXH AB no, C chẳn (-O/TKSGK)

Trang 3

Tiêu Hoá, Hấp Thu, Vận chuyển Lipid

Trang 4

Trang 5

Trang 6

 4 dạng vận chuyển lipoprotein

 Chylomicron

 VLDL - very low density lipoprotein

 LDL - low density lipoprotein

 HDL - high density lipoprotein

Cấu trúc của lipoprotein

Trang 7

 Các loại Lipoprotein

Trang 8

Sù thuû ph©n triglycerid

Trang 9

Trang 10

Trang 11

Tiêu hoá, hấp thu, vận chuyển Lipid

Trang 12

 Thoái hóa AB

 Thoái hóa AB bão hòa, số C chẳn

 Thoái hóa AB bão hòa, số C lẻ

 Thoái hóa AB không bão hòa

 AB có 1 lk đôi

 AB có nhiều lk đôi

Chuyển Hoá Acid Béo (AB)

Trang 13

 Hoạt hóa AB trong bào tương

 AB phải đuợc hoạt hóa  dạng hoạt động (Acyl CoA)

 Quá trình hoạt hóa (gắn CoA): bào tương

 Người & ĐV: Acyl CoA vào ty thể nhờ carnitin

 QTTQ

AB + 2 ATP + HS CoA - Acyl CoA + 2 ADP + PP

Acyl CoA synthetase

 Nhiều loại Acyl CoA synthetase đặc hiệu cho từng AB

Trang 14

 Vận chuyển AB từ bào tương  ty thể

 Acyl CoA + Carnitin  Acyl-Carnitin

 Acyl-Carnitin: bào tương  ty thể

 Giải phóng Carnitin  AcylCoA

Trang 15

  -OXH AcylCoA ( n-C ) trong ty thể

 Luôn xảy ra ở Cacbon  kể từ đầu carboxyl

 1 vòng -OXH: 4 pư

 1 lần -OXH  1 Acetyl CoA (2C)

 Acyl CoA bị -OXH nhiều lần

 Sản phẩm cuối cùng: Acetyl CoA

Trang 16

  -OXH AcylCoA ( n-C ) trong ty thể : 4 pư

 Pư 1 Khử hydro lần 1  . -Dehydro Acyl CoA

 Pư 2 Hợp H2O   - Hydroxy Acyl CoA

 Pư 3 Khử hydro lần 2   - Ceto Acyl CoA

 Pư 4 Phân cắt

 -Ceto Acyl CoA -> Acyl CoA (Thiolase n-2)C + Acetyl CoA (2C)

Acyl CoA ( n-2 )C  1, 2, 3, 4   Acyl CoA (4C)

Acyl CoA (4C)  2 Acetyl CoA

Trang 17

(1)

(2) (3) (4)

Trang 18

Feodor Lynen (Đức)

1911-1979

Giải Nobel 1964

Vòng xoắn Lynen

  - OXH AB no, C chẳn

Số vòng xoắn ?

Số acetyl CoA ?

Trang 21

 Thoái hóa AB no, số C lẻ

 Trải qua quá trình -OXH

 Vòng OXH cuối cùng 

 Acetyl CoA, &

 Probionyl CoA

 Probionyl CoA  Succinyl CoA  Krebs

Trang 22

Trang 23

Trang 24

 Thoái hóa AB không no

Trang 25

 E* v/c nhóm acyl (Acyl Carrier Protein - ACP)

 CoE khử NADPH2 (Pentose-P) & pư- từ a.malic

 V/c từ ty thể  bào tương: nhờ citrat, carnitin

Trang 26

 Tổng hợp

- Pư 1: Carboxyl hoá (+ CO2) Acetyl CoA  Malonyl-CoA

- Pư 2: V/c acetyl-CoA, malonyl-CoA + E*

 Acetyl-E * + Malonyl-E *

- Pư 3: Ngưng tụ, lọai CO 2  Acetoacetyl-E * (  -CetoAcyl-E * )

- Pư 4: Acetoacetyl- E * khử Ceto   -OH Butyryl- E * (OH/C)

- Pư 5: Loại H2O, tạo -Dehydro Acyl- E * (Crotonyl-E * )

- Pư 6: Khử lần 2 bão hòa LK đôi  Butyryl E * (4C)

Trang 27

 Tổng hợp: b ào tương

Trang 28

 Tổng hợp: ty thể

 AB (C <16): bào tương  ty thể

 ≠ bào tương

 Nối dài nhờ Acetyl-CoA

 CoE: NADPH2/ NADH2

 Kết quả:  AB (C > 16)

Trang 29

Chuyển Hoá Triglycerid

Trang 30

 Thoái hoá: Thủy phân

Xảy ra chủ yếu: gan, thận

Enzym : lipase (tụy)

Glycerol

Trang 31

 Thoái hoá: Thủy phân

Trang 32

 Xảy ra: bào tương TB (gan)

 Nguyên liệu

 Từ lipid: glycerol (TG), AB/acyl-CoA

 Từ glucid: DOAP, GAP (sp đường phân)

 Ý nghĩa: tổng hợp lipid dự trữ cho cơ thể

 Gồm 4 phản ứng

Trang 33

 Diglycerid + Acyl.CoA  Triglycerid

Trang 34

Trang 35

Cấu trúc Phospholipid

Chuyển Hoá Phospholipid (PL)

Trang 36

 Thoái hoá PL (Lecithin/tổ chức)

Trang 37

 Tổng hợp Lecithin

Trang 38

 Tổng hợp Lecithin: từ aa

Trang 39

 Tổng hợp Lecithin: từ a phosphatic

 Chủ yếu

 Quan trọng

Trang 40

Chuyển Hóa Thể Ceton

Trang 41

 Tạo ceton từ Acetyl CoA

Trang 42

 Tạo và vận chuyển các thể ceton

Trang 43

Trang 44

Trang 45

 Hoạt hoá (hoạt hoá AB)

(CH 3 -CO-CH 2 -COOH) CH 3 -CO-CH 2 -CO~SCoA

ATP AMP + PPi

HSCoA

 Nhờ succinylCoA

SuccinylCoA Acid Succinic

SuccinylCoA Acetoacetat transferase

 Thoái hoá

Cắt Acetoacetyl-CoA  2 AcetylCoA  Krebs  E

Trang 47

  : ceton/mỏu, ceton/mỏu rất thấp

 Bệnh lý : Gặp/đói kộo dài, ĐTĐ

 Khả năng OXH của tổ chức ko đỏp ứng đủ

 Nhiễm toan mỏu (pH mỏu và NT ↓)

Ceton niệu (+) : pHNT < 5 (  : pHNT 5 - 8)

 Aceton thải qua phổi  hơi thở cú mựi aceton

Chuyển Húa Thể Ceton

Trang 48

Chuyển Hóa Cholesterol

Trang 50

 Vai trò

TH hormon: H steroid vá TT, tuyÕn sinh dôc,

TH Vit D3: nhê ¸nh s¸ng mÆt trêi

Cholesterol  tiền vit D3  Vit D3

 Bài tiết theo phân:

+ Cholesterol (T¡, mật) dưới t/d của VK ruột

+ VK  cholestenol  thải theo phân



Trang 51

 Este hoá

+ Tổ chức (gan, vỏ thượng thận, ruột non)

Cholesterol este hoá thực hiện nhê pư chuyển acyl+ Huyết tương: nhê lecithin cholesterol transferase (LCAT)

 Pư t¹o cholesterol este tõ cholesterol TD  chèng XV§M

 ↓ LCAT (tổn thương gan)  ↓ Cho este hoá 

Trang 52

 Este hoá ở huyết tương : nhờ (LCAT)

Lecithin Lisolecithin

LCAT

 Este hoá ở tổ chức

Cholesterol TD

Acyl CoA HS CoA

Acyl CoA cholesterol transferase

Cholesterol este

Trang 53

 Vị trí

 Gan: chủ yếu

 Vỏ thượng thận, ruột, da, tinh hoàn

 Nguyên liệu : chủ yếu từ Acetyl CoA

 Acetoacetat

 Acid alhydric

 Coenzym cần thiết : NADPH2

Tổng Hợp Cholesterol

Trang 54

 Gồm: 35 pư Enzym, chia 3 gđ

- Gđ 1: T/hợp acid Mevalonic từ Acetyl-CoA

- Gđ 2 : T¹o Squalen (30 C) tõ acid Mevalonic

- Gđ 3 : §ãng vòng Squalen (-3C) t¹o Cholesterol

+ Bình thường: Cholesterol TP = 3,9 - 4,9 mmol/l  tuæi, giíi,

+ Bệnh lý: XVĐM

Tổng Hợp Cholesterol

Trang 55

(> 5,2 mmol/l)

 Điều hòa

Trang 56

CHÂN THÀNH CÁM ƠN

Định dạng
Số trang	56
Dung lượng	2,89 MB