bồi dưỡng hs giỏi ngữ văn 11

Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã khai thác triệt để thư pháp nghệthuật đối lập trong các sáng tác của mình, mà điển hình là sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối, sự đốilập ấy được sử dụng

Bài văn 3 : Đề bài: “Nghệ thuật miêu tả tâm lí con người là thước đo tài năng người nghệ sĩ”

Chứng minh qua truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam’

Bài làm

Sinh thời, Thạch Lam đã từng nói rằng: “Công việc của nhà văn là phát hiện ra cái đẹp ở chỗ không ai ngờtới, tìm cái đẹp kín đáo và che lấp của sự vật, để cho người đọc bài học trông nhìn và thưởng thức” Đúngnhư vậy! Đối với những nhà văn chân chính, khai thác tâm lí, tâm trạng của con người luôn là nỗi niềm trăntrở của họ bởi thiên chức của nhà văn là hướng về con người Bàn về vấn đề này đã có ý kiến cho rằng:

“Nghệ thuật miêu tả tâm lí con người là thước đo tài năng người nghệ sĩ” Và có lẽ rằng bằng chính nhậnthức về nghề nghiệp nên trong các sáng tác của Thạch Lam đều mang đậm diễn biến tâm lí của nhân vật.Tiêu biểu cho khuynh hướng đó chính là truyện “Hai đứa trẻ” mà thể hiện rõ nhất cái tài miêu tả tâm lí nhânvật của Thạch Lam chính là Liên- một cô bé hồn nhiên, ngây thơ nhưng cũng mang dáng dấp của một thiếu

là khả năng sáng tạo nghệ thuật, sơ sở để hình thành phong cách nhà văn Nhận định trên đã thừa nhận chân

lí trong sáng tác nghệ thuật: tài năng của người nghệ sĩ không phụ thuộc vào điều anh ta nói mà hãy xem anh

ta miêu tả tâm lí nhân vật ra sao? Người nghệ sĩ lớn bao giờ cũng là một bậc thầy trong việc miêu tả tâm lí.Điều đó đã được minh chứng qua rất nhiều tác giả văn học của nước nhà mà tiêu biểu là Nam Cao Bằngnghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật có thể gọi là “hóa công”, Nam Cao đã đặt dấu chân văn chương của mìnhcho nhiều thế hệ bạn đọc Với một Chí Phèo, một anh Hộ,… có những diễn biến tâm lí hết sức bất ngờ đượcbàn tay tài tình của Nam Cao xây dựng mà đã gây nên bao đau đớn, trăn trở cho người tiếp nhận Và quatâm trạng Liên trong “Hai đứa trẻ”, Thạch Lam đã minh chứng cho người đọc thấy được tài năng của mìnhtrong văn học Bằng những cảm nhận tài tình với cách miêu tả đời thường, bình dị nhưng cũng khá góccạnh, sắc sảo, Thạch Lam đã đưa Liên đến với chúng ta nhẹ nhàng nhưng cũng rất ấn tượng, làm lay độngtrái tim người đọc về một cô gái có diễn biến tâm lí đặc sắc trước cảnh trời và con người ở một phố huyệnnghèo

Về tác giả Thạch Lam, ông là nhà văn xuất sắc có đóng góp to lớn cho công cuộc hiện đại hóa văn học nướcnhà (giai đoạn đầu thế kỉ XX đến năm 1945) Mặc dù ông là người có chân trong Tự lực văn đoàn, theokhuynh hướng văn học lãng mạn nhưng Thạch Lam có một quan điểm văn chương lành mạnh, tiến bộ Ông

là cây bút truyện ngắn tài hoa, là người mở đầu cho lối viết truyện không có cốt truyện hay nói cách khác làchuyện tâm tình Nhà văn hướng ngòi bút của mình tới những thân phận bất hạnh trong xã hội cũ hay cụ thểhơn là những mảnh đời vô danh, vô nghĩa bằng trái tim nhân đạo sâu sắc Văn của Thạch Lam có ngôn ngữgiản dị, trong sáng kết hợp giữa hiện thực và trữ tình rất phù hợp với tâm lí nhân vật Và có thể nói rằng

“Hai đứa trẻ” là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách của Thạch Lam Truyện in trong tập “Nắng trong vườn”,qua cái nhìn của Liên về phố huyện trong khoàng thời gian từ chiều tối tới đêm khuya Khi tàu về ta lại càngthấy cái tài của Thạch Lam

Đầu tiên, tác giả miêu tả cảm xúc, cảm giác mong manh, tinh tế lúc chiều tàn, khi đêm xuống, Liên lắngnghe lòng mình, phát hiện những cảm giác mơ hồ, khó hiểu Với một cô gái trẻ đầy suy tư những đường nét,

âm thanh và màu sắc của chiều xuống càng khiến cho tâm trạng cô thêm lâng lâng, khó tả Buổi chiều ấy bắtnguồn từ những âm thanh quen thuộc, tiếng trống thu không vang xa từng tiếng gọi buổi chiều về, hình ảnhcủa những đám mây hồng ở cuối trời do ánh mặt trời hắt lên Dưới con mắt của Liên, hình ảnh hoàng hônthật khác Trên nề áng mây ấy, những ngọn tre cao vút như in hình và cắt hình rõ rệt trên nền trời Tronggian hàng đơn sơ, chỉ có vài thứ hàng đơn giản, âm thanh của tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng, đến cảtiếng của những con muỗi vo ve, mà Liên cũng cảm nhận được chứng tỏ rằng không gian bây giờ yên tĩnh.Ngoài Liên ra, không khí thật chìm vào buổi hoàng hôn, người ta thấy được sự chuyển đổi đó khi nhắc tớinhững âm thanh, những dấu hiệu quen thuộc của buổi chiều tà Trước sự thay đổi của đất trời, cộng với mùihơi đất bốc lên hay chính mùi đất mà phố huyện này mới có, nghĩ rồi Liên lại có một nỗi buồn man mác, có

lẽ là do suy nghĩ của Liên về cuộc sống nơi đây: nghèo nàn và tàn tạ Những nét vẽ của đồng quê với hìnhảnh và những âm thanh quen thuộc, buổi chiều êm như nhung đó dưới con mắt của một cô gái nó lại trởthành cái cớ cho sự buồn lâng lâng không rõ vì sao

Tâm trạng của Liên còn thể hiện qua cái nhìn bức tranh thiên nhiên và con người khi chợ tàn Xuất hiện ởcảnh chợ tàn là hình ảnh của những người bán hàng vẫn đang nán lại dù đã vãn chợ từ lâu, mấy đứa trẻ connhà nghèo thì nhặt nhạnh những thứ còn xót lại, đó chỉ là những thanh tre, thanh nứa nhưng chúng rất mải

mê với công việc Hình ảnh những rác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị cùng với những gì xuất hiện trong đầu Liênkhiến cho cô buồn Buồn không chỉ là do cô cảm nhận về cuộc sống nghèo khổ, xơ xác ở nơi đây mà buồncòn do Liên không có gì để giúp đỡ họ, kể cả những đứa trẻ Một vài chi tiết nhỏ nhặt nhưng lạ nói lên nhiềuđiều, tâm sự của một người giàu lòng trắc ẩn

Khi chợ tàn, màn đêm dần buông xuống, Liên mở gian hàng mà cứ ngồi trên chõng tre ngắm nghía nơi ở củamình Đó là hình ảnh ánh sáng và bóng tối quen thuộc, đó là hình ảnh những ngôi sao, hình ảnh của sự yêntĩnh trong đêm khi có thể nghe rõ tiếng hoa bàng rơi khẽ trên vai Và đó là hình ảnh của những kiếp ngườilam lũ trên mảnh đất này Đầu tiên, là hình ảnh của mẹ con chị Tí với gánh hàng nước vẫn mở, ban ngày mẹcon chị mò cua bắt tép- một công việc bấp bênh qua ngày, đêm đến mẹ con chị lại mở quán nước để kiếmthêm Bên cạnh đó là gia đình bác Xẩm với hình ảnh manh chiếu rách và tiếng đàn bầu, đứa con nhỏ bò ranghịch cát, bác chưa hát vì chưa có ai nghe Còn bác Siêu thì lật đật với gánh hàng phở ế hàng mà lại đắt đỏ.Rồi cụ Thi điên ngày nào cũng đến mua rượu uống rồi lại lảo đảo bước ra cười khanh khách Mỗi người mộthoàn cảnh, một số phận riêng nhưng đều giống nhau ở điểm là nghèo khổ, bất hạnh thậm chí là bế tắc.Dường như qua ngòi bút Thạch Lam, Liên luôn động lòng thương tới những mảnh đời bất hạnh, khốn khókia mặc dù hoàn cảnh của cô chẳng khấm khá hơn họ là bao

Và có lẽ rằng, thể hiện rõ nhất tâm lí của Liên chính là hoạt động cuối cùng của phố huyện- chuyến tàu đêm

từ Hà Nội về mang theo bao kí ức của cô Khi tàu đến, vừa bừng sáng phố huyện nghèo vừa mang đếnnhững nét vui trên gương mặt những người nơi đây, khi họ mong tàu là mong một tương lai tươi sáng hơn,còn chị em Liên, đặc biệt là Liên, cô không muốn quên đi một quá khứ đẹp đẽ ngày nào Liên đang tìm đếnnhững nguồn vui trong quá khứ để bù đắp cho những khó khăn hiện tại của gia đình Đối với Liên mà nói,con tàu là miền kí ức tuổi thơ trở về nên cô mong mỏi được nhìn thấy chúng chạy qua Ánh mắt Liên tậptrung vào ánh sáng của đoàn tàu, ánh sáng đó như mở ra bao kí ức đẹp, cũng là miền khao khát, tìm kiếmnhững điều đẹp đẽ nơi xa xôi mà ngay ở nơi phố huyện nghèo này phải rất lâu nữa mới có được Khungcảnh khi mắt Liên nhìn cho tới khi chỉ còn một chút le lói nữa mới thôi cũng cho ta thấy rõ điều đó Dùkhông bán được gì hay cô không mong chờ gì nhiều khi hành khách trên tàu có thể xuống và mua nhiều thứcho gian hàng của cô, mà đợi tàu là xuất phát từ nhu cầu tinh thần, cô mong những con người từ mọi miền,hương vị của kí ức chảy qua… Chỉ là một lát cắt của cuộc sống nhưng Thạch Lam cho chúng ta thấy tâmhồn của Liên thật nhạy cảm, mơ hồ, tinh tế nhưng cũng rất dung dị, đời thường

Không những miêu tả tâm hồn Liên một cách khá sắc sảo mà Thạch Lam còn phối hợp nhịp nhàng giữangoại cảnh và tâm hồn nhân vật Buổi chiều, cửa hàng hơi tối- đôi mắt Liên ngập dần trong bóng tối và cảmgiác buồn man mác trước dư vị của ngày tàn Đêm xuống, tâm hồn Liên yên bình hẳn- đêm phố huyện yêntĩnh đến mức có thể nghe thấy tiếng hoa bàng rơi khe khẽ Tới đêm khuya, khi tàu đến từ xa, Liên đánh thức

An dậy, khi tàu đến rồi vụt qua, Liên dắt tay em đứng lên ngắm nhìn; tàu đi vào trong đêm tối và không cònnhe thấy tiếng xe lửa nữa thì Liên đi nghỉ rồi chìm vào giấc ngủ tĩnh mịch và đầy bóng tối … Việc thể hiện

rõ ngoại cảnh với tâm lí nhân vật làm cho truyện ngắn hợp lí, tuy không có cốt truyện nhưng nó vẫn lôi cuốnngười đọc

Về mặt nghệ thuật, Thạch Lam dùng thủ pháp đối lập, tương phản- thủ pháp được các nhà văn lãng mạn ưadùng Đến với “Chữ người tử tù” của nguyễn Tuân, ta bắt gặp sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối nơingục tù, ẩm ướt Và với “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam, nó lại càng thể hiện rõ ràng hơn Ánh sáng thì nhỏnhoi, yếu ớt, bóng tối thì bao trùm, bủa vây Ánh sáng thì chỉ là những khe sáng, hột sáng, vệt sáng còn bóngtối thì dày đặc như màn đêm không đáy Chưa hết, sự đối lập còn thể hiện giữa quá khứ rực rỡ và hiện tạibuồn chán của Liên Khi còn ở Hà Nội, Liên được đi chơi bờ hồ, ướng những thức uống xanh đỏ Giờ đây,khi đâng ở cái tuổi bay bổng nhất thì bị giam hãm ở cái quán nhỏ nơi phố huyện nghèo này Thêm vào đónữa là sự đối lập giữa cái thoảng qua là đoàn tàu thì rực rỡ, tráng lệ và cái hiện tại là bóng tối thì bền vững,bủa vây Tất cả làm nên một ngoại cảnh thúc đẩy diễn biến tâm trạng, tâm lí của Liên làm cho người đọccảm nhận được ở Liên vừa là một đứa trẻ vừa là một cô gái trưởng thành Thêm vào đó, Thạch lam lựa chọn

hệ thống hình ảnh thi vị, nhẹ nhàng, giàu sức gợi, câu văn có nhịp điệu êm mượt, góp phần làm nổi bật vẻđẹp tâm hồn trong sáng, nhạy cảm của nhân vật

Truyện ngắn “Hai đứa trẻ” thể hiện cái tài miêu tả tâm lí nhân vật của Thạch Lam Qua đây, ta có thể thấyđược rằng, Thạch lam là một nghệ sĩ được đánh giá cao về tài năng chỉ qua việc xây dựng hình ảnh nhân vậtLiên Miêu tả tâm trạng nhân vật Liên, Thạch Lam muốn thể hiện được sự nghèo khổ hiện thực cua xót ấyvẫn mang những nét thi vị của chốn bùn lầy nước đọng và cũng là sự cảm thông sâu sắc với nhân vật bé nhỏ

của mình “Thước đo tài năng” đã đánh giá Thạch Lam ở vị trí cao vì thế không những “Hai đứa trẻ” màtruyện khác của ông sẽ vượt qua thời gian, lưu dấu ấn mãi cho các thế hệ bạn đọc hiện tại và sau này

Bài văn 5 : Đề bài Tài năng miêu tả tâm lí nhân vật trong truyện Chí Phèo và Hai đứa trẻ

Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói tình cảm của con người, là sự tự giải bài và gửi gắm tâm tư Đúng nhưvậy, nghệ thuật nói chung và văn chương nói riêng luôn là công cụ để khám phá tâm lý con người, từ đó nóilên được phẩm chất và bộc lộ tính cách của nhân vật, đồng thời thể hiện được tình cảm và tài năng của chínhtác giả Phải chăng vì thế mà nhiều nhà văn đã chọn miêu tả tâm lí nhân vật để thể hiện được chính mình,trong số đó nổi bật lên Thạch Lam và Nam Cao Tài năng miêu tả tâm lí nhân vật, được thể hiện rõ qua hainhân vật trong truyện ngắn tiêu biểu của hai nhà văn là Liên trong “Hai đứa trẻ” và Chí Phèo trong tác phẩmcùng tên

Đầu tiên ta gặp gỡ với Thạch Lam một cây bút thiên tài về tình cảm, ghi lại cảm xúc của mình trước số phậnhẩm hiu của những người nghèo, những người có cuộc sống vất vả, thầm lặng chịu đựng và giàu lòng hisinh, những nhân vật trong truyện của ông mang dáng dấp của một tâm hồn nhạy cảm, mang chính điểmnhìn của tác giả Liên trong truyện ngắn “Hai Đứa Trẻ” là một trong số những nhân vật điển hình của ngòibút Thạch Lam, sự nhạy cảm chuyển biến tâm trạng của Liên được bộc lộ qua những chi tiết nhỏ nhặt trongcuộc sống, hay chính là sự thay đổi tâm tư, tình cảm của chính tác giả

Tâm trạng của Liên trong tác phẩm thể hiện qua nhiều giai đoạn, nhưng có lẽ tâm hồn của một cô gái sẽ có

sự nhạy cảm hơn khi cảnh chiều tàn và ngày tàn dần buông xuống Với một cô gái trẻ đầy suy tư nhữngđường nét âm thanh và màu sắc chiều xuống càng khiến cho tâm trạng cô thêm lâng lâng, khó tả Buổi chiều

ấy bắt nguồn từ những hình ảnh quen thuộc “tiếng trống thu không vung ra từng tiếng gọi buổi chiều về”,hình ảnh những đám mây hồng ở cuối trời do Mặt Trời hắt lên dưới con mắt của Liên ánh hoàng hôn thậtkhác trên nền áng mây, những ngọn tre cao vút như in hình và cách rõ rệt trên nền trời, trong gian hàng đơn

sơ chỉ có mấy thức hàng đơn giản, âm thanh của tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng, đến cả tiếng vo ve củanhững con muỗi mà Liên cũng cảm nhận được trước sự thay đổi của đất trời, cộng với mùi hơi đất bốc lênhay chính mùi đất mà Phố huyện ngày mới có, nghĩ rồi Liên lại mang một nỗi buồn man mác, có lẽ là do suynghĩ của Liên về cuộc sống nơi đây, nghèo nàn và tàn tạ Những nét vẽ của đồng quê với hình ảnh quenthuộc, những âm thanh và cả buổi chiều êm như nhung đó dưới con mắt của một cô gái mới lớn nó lại trởthành cái cớ cho sự buồn lâng lâng không rõ vì sao?

Tâm trạng của Liên được thể hiện qua bức tranh thiên nhiên và con người, khi xuất hiện ở cạnh chợ tàn lànhững người bán hàng vẫn đang nhán lại dù đã vãn chợ từ lâu Mấy đứa trẻ con thì nhặt nhạnh những thứcòn sót lại đó chỉ là những thanh tre, thanh nứa thôi nhưng chúng cũng tỏ ra mải mê với công việc Hình ảnhrác rưởi, vỏ bưởi, vỏ thị cùng với những gì xuất hiện trong đầu khiến cho Liên buồn Buồn không phải vìLiên cảm thấy cuộc sống nơi đây đều nghèo khổ như thế, buồn vì không thể giúp được cho mọi người kể cảnhững đứa trẻ Một vài chi tiết nhỏ nhặt như vậy, nhưng lại nói lên được nhiều điều tâm sự của cô gái mớilớn.Điều này cho thấy Liên là một người giàu lòng trắc ẩn

Đêm xuống hình ảnh cuộc sống cũng nhanh chóng chìm vào bóng tối khiến cho Liên buồn hơn Nhưng có lẽnỗi buồn đó đã quá quen thuộc với cô, hình ảnh Phố huyện chìm vào bóng tối tràn ngập với một lượng ánhsáng ít ỏi, khi màn đêm bắt đầu buông xuống Liên mở gian hàng và cứ ngồi trên chõng tre ngắm ngía gianhàng của mình, tất cả các hoạt động đều được liên quan sát bằng tình yêu thương, cái vùng đất nơi mình sinhsống, đó là hình ảnh ánh sáng và bóng tối quen thuộc nơi đây “Liên mơ màng ngồi trên trõng mà ngắm cảnhtượng ấy, dường như Liên đã đưa mắt đi khắp nơi để tìm kiếm những nguồn ánh sáng trên không gian phốhuyện, đó là những hộp sáng, những khe sáng từ ngọn đèn phiên nửa khiến cát cũng hiện lên lóng lánh nhưánh vàng Đó là những ánh sáng của hàng ngàn ngôi sao tranh nhau lấp lánh, thế nhưng không sửa đượcbóng tối của màn đêm, và có lẽ Liên cảm nhận được trong cô vẫn còn một cảm giác mơ hồ

Hình ảnh của mẹ con chị tí với gánh hàng nước vẫn mở, “ban ngày mẹ con chị mò cua, bắt tép, đêm đến lại

mở một gánh hàng nước để kiếm thêm” Bên cạnh đó là gia đình nhà bác Xẩm, với hình ảnh manh chiếurách và hình ảnh đàn bầu, đứa con nhỏ bò ra nghịch cát, bác chưa hát vì chưa có ai nghe Còn bác Siêu thìvới gánh hàng phở để đi cũng đi đến Trong liên cảm nhận được tất cả sự cố gắng của mọi người vì cuộcsống mưu sinh, đặc biệt tình cảm sự yêu thương trắc ẩn của Liên thể hiện tình thương với bà cụ Thi điên.Ngày nào bà cũng đến quán mua rượu uống rồi lảo đảo bước ra cười khanh khách Liên rót đầy rượu cho bà

cụ, không nói gì về hành động hay nhận xét gì về cụ nhiều nhưng qua cách kể Liên vọng cũng bộc lộ sự yêuthương và cách liên nghĩ về nhân vật này.

Thêm một chút gia vị cho tâm hồn Liên, hình ảnh con tàu đêm đến sẽ giúp những người nơi đây kiếm thêmmột chút gì đó và liên cũng thế Chị em Liên cũng thao thức chờ khi tàu đến, với và cũng chính con tàu lànguồn sáng đưa hai chị em về sống những ngày ký ức thời còn sung sướng, được đi chơi và uống nhữngthức uống xanh đỏ An đã ngủ rồi, Liên vẫn ngồi trên chõng thao thức khi tàu đến vừa bừng sáng Phố huyệnnghèo, vừa mang đến những nét vui trên gương mặt những người nơi đây, khi họ mong Tàu để mong chomột tương lai tươi sáng hơn, còn chị em Liên đặc biệt là liên cô không muốn quên đi quá khứ đẹp đẽ ngàynào Liên đang tàn đến niềm vui trong quá khứ để bù đắp cho khó khăn hiện tại của gia đình Đối với Liên

mà nói con tàu là niềm ký ức tuổi thơ, vì thế cô luôn trân trọng và muốn nhìn thấy nó Ánh mắt Liên như tậptrung vào ánh sáng của tàu, ánh sáng đó như mở ra bao ký ức, kỷ niệm, cũng là niềm khao khát của cô khimuốn theo những Áng sáng đó Tìm kiếm những điều đẹp đẽ nơi xa xôi, nơi Phố huyện này rất lâu mới cóđược Khung cảnh khi ánh mắt Liên nhìn cho tới khi ánh sáng đó còn một chút le lói nữa mới thôi, cũng cho

ta hiểu thêm điều đó Dù không bán được gì hay cô không mong chờ điều gì khi hành khách trên tàu có thểxuống và mua nhiều thứ cho gian hàng của cô, mà đợi Tàu là mong đợi của con người từ mọi miền hương

vị chốn bùn lầy nước đọng và cũng là sự cảm thông sâu sắc với nhân vật nhỏ bé của mình

Đến với Nam Cao, là một vị đại biểu ưu tú cho dòng văn học hiện thực phê phán Ông là cha đẻ của nhữngtác phẩm tên tuổi trong đó có “chí phèo” Thông qua tâm lý Chí Phèo Nam Cao đã nói lên được một điềurằng đằng sau cái xấu xa, cái vỏ bọc bên ngoài hung ác quỷ trong sâu thẳm tâm hồn ta vẫn hiện hữu và bừngsáng tình người ấm áp Chí Phèo vốn là một đứa trẻ được bỏ rơi, sau đó được dân làng nhặt về nuôi nấng.Lớn lên anh trở thành một người nông dân chăm chỉ, hiền lành Chí là người lương thiện, sự lương thiện ấythể hiện qua cả cái ước mơ nhỏ nhoi của Chí “muốn có một gia đình nho nhỏ, chồng cuốc mướn, cày thuê,

vợ dệt vải Chúng lại để tiền nuôi một con lợn, khá giả thì mua sắm dăm ba sào ruộng làm” Chí biết gétnhững điều mà người ta khinh Bị con mụ chủ bắt đến bóp chân, chí thấy nhục hơn là thấy thích Và cũngchính điều đó đã thổi bùng lên cơn ghen bóng gió của bá kiến nên Chí bị đẩy vào tù Chí chính là nạn nhâncủa xã hội phi nhân tính Chẳng biết được đào tạo ra sao thế nhưng sau khi ra tù chí đã trở thành một conngười hoàn toàn khác Nhân hình và nhân tình của chí đã biến dạng hoàn toàn, Chí không còn là một anhnông dân hiền lành, chăm chỉ như trước nữa mà bây giờ là một tên lưu manh, một con quỷ dữ của làng VũĐại

Tưởng rằng chí sẽ trượt dài trên con đường tha hóa, lưu manh nhưng Chí hoàn toàn thay đổi sau cái đêm ănnằm với Thị Nở, một người đàn bà xấu đến ma chê quỷ hờn Sau bao ngày tháng ngủ mê, chính Thị Nở đãđánh thức lương tri, soi rọi vào chốn tối tăm của tâm hồn chí phèo, để thức tỉnh gọi dạy bản tính nơi Chí,thắp sáng một trái tim đã ngủ mê qua bao ngày tháng bị vùi dập, hắt thủi

Lần đầu tiên trong cuộc đời, Chí tỉnh dậy chợt nhận ra nơi căn lều ẩm ướt ướt là ánh nắng ngoài kia rực rỡbiết bao, nghe được tiếng chim hót vui vẻ quá, tiếng Anh thuyền chài gõ mái chèo đuổi cá trên sông, tiếnglao xao của người đi chợ bán vải về…Những âm thanh ấy ngày nào chả có, nhưng hôm nay chỉ mới nghethấy Chao ôi là buồn! chính cuộc sống đã lay động trong tiềm thức xa xôi của Chí, nó như cơn gió thổi tungđám tro tàn, nguội lạnh Từng giọt nước nhỏ vào tâm hồn sỏi đá, cằn khô làm tan đi giá băng tâm hồn Hơnhết, nó làm sống dậy ước mơ thời trai trẻ, “có một gia đình nho nhỏ, chồng quốc mướn, vợ dệt vải, chúng lại

bỏ một con lợn nuôi để làm vốn liếng Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng, rồi cũng trong cái phút giây tỉnhtáo ấy, Chí như đã thấy tuổi già của hắn, đói rét, ốm đau, cô độc, cái này còn sợ hơn đói rét và ốm đau Phảichăng Chí đang hối hận và ăn năn những việc mình đã làm” Chẳng biết có phải hay không mà chỉ thấytrong lòng buồn man mác, và nếu Thị nở không qua, chắc chí sẽ khóc mất

Và rồi chính bàn tay ân cần của Thị Nở cùng với tình yêu của Thị đã khơi dậy trong Chí phần người Bátcháo hành chính là liều thuốc giải độc góp phần thức tính phần người trong con quỷ dữ Kỳ diệu làm sao bát

cháo hành Thị Nở một liều tiên dược vừa giải cảm, vừa giải độc Cháo hành đã gột rửa đi men rượu, gột rửanhững tội lỗi con người Cháo hành có hương vị đặc biệt, những kẻ vô nhân tính như cha con nhà Bá Kiếnlàm sao mà hiểu được Đó là hương vị của tình người, hương vị của tình yêu, khi mà cả làng vũ đại khôngchấp nhận chí là con người, thì Thị Nở đã giang rộng vòng tay để đón lấy anh và bát cháo hành kia vô hình

đã sưởi ấm cho trái tim nguội lạnh và mở đầu cho một mối thiên duyên Bát cháo hành giản dị, nhưng baonhiêu tình ẩn chứa nó, giữ chân Chí Phèo ở lại ở bên kia của phần người

Nhìn Thị, Hắn như muốn khóc, hắn cảm động ngay cả trong chốc lát “hắn cảm thấy lòng thành trẻ con, hắnmuốn làm nũng với Thị như làm nũng với mẹ”… Đó là giây phút mà hắn người nhất, phần quỷ tạm thời gỡ

bỏ và cũng đó là đó chính là giây phút chí thêm lương thiện và khao khát được làm hòa với mọi người Rồiđến khát vọng được sống hạnh phúc với Thị Nở, “giá như cứ thế này mặc thì thích nhỉ…?” “Hay mình sang

ở với tớ một nhà cho vui” Từ một con quỷ dữ, nhờ tình yêu thương với Thị Nở, Chí đã thực sự trở lại làmngười với tất cả những năng lực vốn có, một chút tình thương, dù là tình thương của con người dở hơi, bệnhhoạn, thô kệch, xấu xí… cũng đủ để làm sống dậy cả một bản tính người nơi Chí Phèo Thế mới biết sứccảm hóa, tình thương kỳ diệu đến nhường nào

Nhưng bi kịch và đớn đau thay, rốt cuộc thì ngay Thị Nở cũng không thể gắn bó với Chí Phèo, lời nói của bà

cô Thị Nở như một gáo nước tạt thẳng vào mặt chí, làm tí tắt ngấm ngọn lửa trong lòng vừa được nhen lên

“ai lại đâm đầu đi lấy một thằng không cha, không mẹ như cái thằng Chí Phèo”, đã trở thành định kiến khắcnghiệt lấp mất lối về của Chí Cánh cửa cuộc đời vừa hé mở, thì ngay lập tức cũng tắt ngấm lại Trước ánhmắt bị Thị Nở từ chối, ban đầu chí hoang mang, sửng số,t sau đó hiểu ra thì đau khổ tuyệt vọng Nhưngkhông thể quay lại kiếp sống cầm thú, nên quyết định trả thù Dường như diệu lần này anh uống, đã cho anhbiết kẻ thù của cuộc đời mình là ai Càng uống Chí lại càng tỉnh, chí sách dao định tìm đến để giết con đĩ nở

và con “không già”, nhưng chân anh cứ bước đến nhà Bá Kiến Chí đến nhà bá kiến với tư cách là nô lệ thứctỉnh đòi quyền làm người “Tao muốn làm người lương thiện,

ai cho tao lương thiện”

Đó là những câu hỏi vút lên đầy cay đắng và không có lời giải đáp, anh đã rút dao ra giết Bá Kiến, và cũngchính mình kết thúc cuộc đời mình Một cái chết vật vã, tưởng chừng như sau đó đang còn cái gì đó có sứccăm phẫn vẫn còn nợ lại với trần thế

Một trong số những yếu tố góp phần miêu tả tâm lí nhân vật, chính là nghệ thuật.Bằng việc tái hiện, miêu tảtâm lí nhân vật, giọng văn bình thản, tự nhiên nhưng chất chứa yêu thương, căm phẫn… Đã lột tả được dướiđáy của một con quỷ dữ vẫn còn là một con người mang tính lương thiện, đồng thời cũng thể hiện được tấmlòng nhân đạo sâu sắc của Nam cao

Khi không ai xem chí là người, chí đã bộc lộ mình là con quỷ dữ, một thằng lưu manh, khi được Thị Nở,được Thị đối xử tốt, chứ không muốn sống ác Chí muốn sống lương thiện, điều này cho ta thấy tình người

có sức mạnh cảm hóa con người, “ta chỉ xấu xa trước đôi mắt ráo hoảnh của Phường ích kỷ”, Hãy đối xử vớinhau bằng tình người, sự chân thành, biết yêu thương, biết cảm thông, chia sẻ với những số phận bất hạnh,nhỏ bé, hơn mình./

Bài văn 6 : Về nhân vật Liên trong truyện Hai đứa trẻ của Thạch Lam, có ý kiến cho rằng “nét nổi bật

ở Liên là sự hồn nhiên, ngây thơ và trong trẻo” Nhưng có ý kiến khác lại nhấn mạnh “liên chín chắn, điềm đạm có tâm hồn phong phú và nhân hậu”.

Hãy bình luận hai ý kiến trên.

Nhà văn Nguyễn Tuân từng viết “xúc cảm của Nhà văn Thạch Lam thường bắt nguồn và nảy nở lên từnhững chân cảm đối với những con người ở tầng lớp nghèo Thạch Lam là một nhà văn quý mến cuộc sống,trân trọng trước cuộc sống của mọi người xung quanh” Đúng như vậy! con người đôn hậu, nhân ái ấy đãnghẹn đắng ngòi bút của mình với những kiếp người đau khổ vẫn luôn trân trọng cuộc sống nơi trần gian,

mà qua truyện ngắn “hai đứa trẻ” ta thấu rõ tấm lòng ấy Ta càng thêm cảm động và quý mến tấm lòng rấtđỗi tinh tế nhân hậu của Thạch Lam hơn khi ngắm nhìn hình ảnh cô bé Liên dần xuất hiện sau mỗi trang

văn Nói về nhân vật này có ý kiến cho rằng “nét nổi bật ở Liên là sự hồn nhiên, ngây thơ và trong trẻo”.Nhưng có ý kiến khác lại nhấn mạnh “liên chín chắn, điềm đạm có tâm hồn phong phú và nhân hậu”.

Là một nghệ sĩ có tâm hồn lãng mạn, Thạch Lam yêu cái đẹp, hướng tới cái đẹp Thạch Lam là người chắtchiu cái đẹp và sáng tác của ông chính là sự tìm kiếm cái đẹp đã bị đánh mất Thạch Lam cho rằng một nhàvăn thực sự có tài là người có thể cảm nhận được mọi vẻ đẹp man mác khắp vũ trụ Ông viết “công việc củaNhà văn là phát hiện cái đẹp chính ở chỗ ở chỗ mà không ai ngờ tới” Tìm cái đẹp kín đáo và che lấp của sựvật cho người đọc một bài học trông, nhìn và thưởng thức, yêu cái đẹp nhưng không có nghĩa văn chươngphải lấy cái đẹp làm cứu cánh Không phải ca ngợi cái đẹp mà xa rời hiện thực, người nghệ sĩ không tìm đếnvăn chương như một sự thoát li hiện thực Đối với Thạch Lam văn chương không phải là đem đến cho ngườiđọc sự thoát li hay sự quên, trái lại văn chương là một thứ khi giới thành cao và đắc lực mà chúng ta có thểvừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối và tàn ác, vừa làm cho lòng người được thêm trong sạch,phong phú hơn Đây chính là quan điểm sáng tác của nhà văn mà qua truyện ngắn “hai đứa trẻ” ta thấy rõnét điều này Đây là tác phẩm xuất sắc của Nhà văn Thạch Lam được bạn đọc biết đến nhiều nhất Tác phẩmđược in trong tập “nắng trong vườn” năm 1938, gây ấn tượng cho người đọc bởi văn Phong nhẹ nhàng giàutình người, tình đời ấn tượng khó quên trong lòng người đọc về thiên truyện ngắn này có lẽ là hình ảnh haiđứa trẻ mà cô bé Liên là nhân vật được Nhà văn Thạch Lam tập trung khắc họa nhiều nhất Có lẽ đó cũng làsức hấp dẫn chất chất thơ của tác phẩm, nên có rất nhiều đánh giá nhận xét sâu sắc khi nói đến nhân vậtLiên

Ý kiến nét nổi bật ở Liên là sự hồn nhiên, ngây thơ và trong trẻo nhằm đánh giá về tính cách của nhân vật.nhận xét một tâm hồn Thơ trong sáng vô tư trong cách nhìn, cách cảm nhận thể hiện bản thân chỉ rõ tínhcách nổi bật mà ta bắt gặp ngay khi đọc tác phẩm chính là sự hồn nhiên, trẻ dại, ngây thơ, trong sáng củamột cô bé mới lớn như Liên Đến với ý kiến Liên chín chắn, điềm đạm có tâm hồn phong phú và nhân hậu talại bắt gặp một khía cạnh nhận xét khác ý kiến nhằm nhấn mạnh cái trưởng thành trong một cô bé đang tuổi

ăn, tuổi lớn, ở cái độ tuổi vô tư, vô lo đó ta bắt gặp ở cô bé Liêm một sự chín chắn, trưởng thành, với mộtnét đẹp đẽ rất đỗi phong phú và đôn hậu

Nét nổi bật ở liền là sự hồn nhiên, ngây thơ và trong trẻo, sự trong sáng rất đỗi thơ ngây đó được thể hiệnqua việc “em lặng ngước mắt lên nhìn các vì sao và tin tưởng vào câu chuyện cổ tích về sông ngân hà và convịt theo sau ông thần nông” cô bé gửi suy nghĩ non nớt của mình vào cái vũ trụ bao la, thăm thẳm đầy bí mật

và xa lạ ấy Bởi lẽ tâm hồn Liên sáng trong vô cùng, Liên là cô bé mới 8 tuổi Cái tuổi vô tư, vô lo, cái tuổi

mà theo như người nói biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan, nên cô bé luôn thèm muốn nhập bọn với lũtrẻ ở phố huyện để cùng nô đùa vui vẻ Chơi những trò chơi dân gian, muốn hòa mình vào những chàng cườivui vẻ để không phải nghĩ ngợi, lo xa Trẻ thơ vốn hồn nhiên, thích khoe khoang, thể hiện Cô bé Liên cũngnhư thế, chỉ có một chiếc khóa đeo vào cái dây Xà tích đoạn ở thắt lưng Chiếc xà tích và cái khóa chị quýmến và hãnh diện vì nó tỏ ra chị là người con gái lớn và đảm đang Cũng như bao đứa trẻ hiếu động khác,liên cũng bị thu hút bởi những gì khác lạ, ồn ào, sôi động Đây cũng là một trong những lý do khiến liên rấtháo hức mong chờ chuyến tàu mỗi đêm đi qua phố huyện, đây là giây phút hạnh phúc nhất mà Liên dườngnhư quên hết thẩy mọi nỗi buồn hiện tại Trong lòng cô bé giờ chỉ còn đoàn tàu, đoàn tàu mang thứ ánh sángmạnh mẽ phát thưởng qua Phố huyện, các toa đèn sáng trưng chiếu ánh cả xuống đường, những toa hạngsang trọng nỗi nhớ, những người đông và đèn lấp lánh và các cửa kính sáng đó là ánh sáng của sự sangtrọng, văn minh Thứ ánh sáng khác xa với những ánh sáng yếu ớt nhỏ bé nơi Phố huyện, đoàn tàu giốngnhư một tia chớp, một ngôi sao băng rạch ngang nơi bầu trời Phố huyện, nó mang một thế giới khác đi quachính là khát vọng đổi đời của tất cả những con người nơi đây Liên gửi theo những chuyến tàu cả tâm hồnmình, cô muốn được đến với những chân trời mới nơi đó có ánh sáng của văn minh của nó đủ Sẽ không cócảnh đơn điệu như hiện tại mà luôn ấm áp niềm vui ngập tràn

Ở ý kiến thứ hai Liên chín chắn, điềm đạm có tâm hồn phong phú và nhân hậu Tuổi thơ chìm trong nỗibuồn với sự tàn tạ, héo úa của một cuộc sống đầy tăm tối, bế tắc không lối thoát đã làm cho tâm hồn thơ bé

ấy như già đi trước tuổi Liên nhận định được mọi việc xảy ra trước mắt, thầy Liên mất việc và đặt dấu chấmhết cho những tháng ngày sống ở Hà Nội con phố Cẩm Giang tỉnh Hải Dương nơi đón chị em Liên về làmột nơi đói nghèo trong rơm rạ với những kiếp người nhỏ bé, lay lắt, bản thân gia đình Liên cũng chẳng khágiả gì hơn Mẹ làm hàng sáo, chị em Liên trông coi một gian hàng tạp hóa nhỏ xíu với những thứ hàng lặtvặt Có lẽ vì thế mà liên luôn có ý thức trách nhiệm mà công việc Mẹ giao cho, cố gắng làm theo đúngnhững gì mẹ đã dặn dò, ở Liên bắt gặp hình ảnh của một cô gái thôn quê chịu thương, chịu khó, luôn biết

yêu thương, đùm bọc mọi người xung quanh, đặc biệt ta thấy rõ sự điềm đạm, nhân hậu này qua tình thương

mà Liên dành cho em trai, chỉ qua hành động, cử chỉ nhỏ lúc cùng An ngồi trên võng chờ tàu đến, lúc bế em

ta thấy rõ điều đó

Nên nhạy cảm hay động lòng trắc ẩn trước những biến thiên của cuộc đời, tâm hồn phong phú của em ứngdụng mở theo thời gian, thiên nhiên Mới đầu là âm thanh báo hiệu ngày tàn và cũng là âm thanh chấm hếtmột ngày đầy ánh sáng và thay vào đó là bóng tối và nỗi buồn “chiều, chiều rồi” một chiều êm ả như ru,văng vẳng tiếng ếch nhái kêu ran ngoài đồng ruộng, theo gió nhẹ đưa vào Đó cũng là thời khắc mà tâmtrạng của Liên là lúc mà đôi mắt Liên bóng tối ngập gần đây và cái buổi của buổi chiều quê thấm thía vàotâm hồn ngây thơ của chị Liên không hiểu sao nhưng thấy lòng buồn man mác trước cái giờ khắc của ngàytàn, trong bóng chiều nhá nhem Liên nhìn về bãi chợ nơi những người bán hàng về muộn Liên động lòngthương những mảnh đời cơ cực, đó chính là hình ảnh những đứa trẻ con nhà nghèo đi lại lang thang trên mặtđất nhặt nhạnh những thanh tre, thanh nứa hay những gì còn sót lại của mấy người bán hàng hình ảnh đónhư xoáy sâu vào lòng trắc ẩn của cô bé 8 tuổi giàu lòng nhân ái Liên thấy thương những đứa trẻ nghèo,nhưng chính chị cũng không có tiền mà cho chúng nó thế đấy nhân vật Thạch Lam thường ít nói nhưng suy

tư nhiều và mang đến những vẻ đẹp của tình người đằng sau những suy nghĩ tha thiết về cuộc sống

Trong cảm nhận của Liên, bóng tối thật ghê gớm “tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đường quachợ về nhà, các ngõ vào làng lại càng sạm đen hơn nữa”, để cho bóng tối bao trùm Liên khẽ khàng cảmnhận từng làn hoa bàng rơi khe khẽ trên vai, để cho mình cảm nhận từ mùi vị riêng của đất Thạch Lam đã

sử dụng thủ pháp nghệ thuật đối lập để miêu tả bóng tối và ánh sáng Nếu như bóng tối nuốt chửng tất cảPhố huyện vào trong thì ánh sáng xuất hiện với tần số thấp, đó chỉ là hột sáng, khe sáng, đốm sáng, vệt sáng,tất cả hiện lên thật nhỏ bé tội nghiệp Qua con mắt quan sát tinh tế của Liên và cùng với ánh sáng đó nhỏnhoi, yếu ớt đó là những phận người với cuộc sống bấp bênh trôi nổi, lụi tàn, le lói như ngọn đèn trước gió.Liên thương hết thẩy những con người nơi Phố huyện này, đó chính là mẹ con chị tí với cuộc đời cơ cực tôiđến cùng gánh hàng nghèo xơ xác với bát nước chè, điếu thuốc lào, thanh kẹo lạc, tất cả gia tài mưu sinh bênngọn đèn con chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ Liên thương bác phở siêu với gánh hàng xa xỉ ê ẩm, nhưngđêm nào cũng thấy Bác dọn hàng Thương bác sẩm với manh chiếu rách tả tơi cùng chiếc thau trắng chốngtrơn chưa một niềm hi vọng, thương lắm những tiếng đàn Bác góp trong im lặng, thương bà cụ Thi điên đơnchiếc với tiếng cười chìm vào trong bóng tối và liên cũng thương cho chính bản thân mình phải sống trongmột vòng tròn luẩn quẩn, cứ lập đi lập lại

“Quanh quẩn mãi với vài ba dáng điệu

Tới hay lui vẫn chừng ấy mặt người

Vì quá thân quen nên quá đỗi buồn cười

Môi nhắc lại chỉ có ngần ấy truyện”

Là một truyện ngắn không có cốt truyện, đặc biệt nhà văn chỉ đi sâu vào thế giới nội tâm của hai đứa trẻ đó

là những trạng thái mơ hồ, mong manh trong tâm trạng hai đứa trẻ, nhưng đã được cảm nhận thật tinh tếtrong lối viết văn trong sáng, giàu hình ảnh và đặc điểm nhân vật Trong tác phẩm không phải là xây dựngdựa trên những nét tính cách, mà ở chiều sâu tâm trạng nghệ thuật Phân tích tâm lí nhân vật liên tạo nên sựthành công cho thiên truyện, những đoạn văn miêu tả Liên trong lúc chiều tà bâng khuâng tâm trạng, đếnnhững xúc cảm mênh mông trước vũ trụ bao la là những đoạn văn rất giàu chất thơ

Hai ý kiến trên đã diễn tả được đặc điểm khác nhau trong tâm hồn của Liên ý kiến thứ nhất nhấn mạnh sựngây thơ, trong trẻo Nhưng ý kiến Thứ hai Liên chín chắn, điềm đạm, nét tinh tế trong tâm hồn nhạy cảm vànhân hậu Thoáng nhìn tưởng như hai ý kiến đối lập nhau, nhưng thực chất là rất thống nhất, hợp thành sựtoàn diện cho người đọc có cái nhìn toàn diện, thấu đáo hơn về vẻ đẹp tâm hồn Liên./

Bài văn 7 : Phân tích nghệ thuật đối lập trong cảnh đợi tàu ( Hai đứa trẻ -Thạch Lam) và cảnh cho chữ (Chữ người tử tù -Nguyễn Tuân)

Bài làm

Nếu được ví nền văn học của dân tộc Việt Nam giống như một cây đàn, thì mỗi nhà văn chính là một sợi dâytrên cây đàn đó Có cung bậc riêng, âm điệu riêng nhưng chúng hợp lại, tạo nên một giai điệu chung Phảichăng Nhà văn Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã có hai dây đàn, nằm tách biệt nhau nhưng đã cùng vang lênnhững âm thanh trong trẻo mà rung động lòng người nhất cho bản đàn, mà nhạc luật bất hủ muôn đời ấy.Tuy cả hai nhà văn đều là một trong những cây bút viết truyện ngắn xuất sắc của nền văn học hiện đại nhưngmỗi người lại có một cách khám phá rất riêng, với phong cách sáng tác độc đáo Khi đọc xong truyện ngắn

“Hai Đứa Trẻ” của Thạch Lam và “Chữ Người Tử Tù” của Nguyễn Tuân, nhất là cảnh đêm chờ đợi tàu củachị em Liên và cảnh cho chữ, ta thấy hai phong cách riêng biệt nhưng lại quy tụ cùng một điểm ở việc sửdụng nghệ thuật đối lập để xây dựng nên tác phẩm

Nghệ thuật đối lập là một trong thư pháp nghệ thuật, thường sử dụng trong văn học nhằm tạo ra tình huốngtruyện, truyền tải nội dung tư tưởng và chủ đề của tác phẩm, qua đó xây dựng tác phẩm thành một chỉnh thểnghệ thuật thống nhất Đây vốn là một biện pháp nghệ thuật đặc biệt, đã góp phần làm nên vẻ đẹp hình thức

và linh hồn cho tác phẩm nên được sử dụng khá phổ biến trong văn học Ta vẫn thường bắt gặp sự đối lậpgiữa không gian mênh mông, dợn ngợp với sự nhỏ bé của con người, để rồi từ đó động lòng thương cho kiếpngười vô định, cô đơn khi sống trong cảnh đất nước bị nô lệ Trong Tứ thơ “Tràng Giang”

“Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu

Đâu tiếng làng xa vắng chợ chiều

Nắng xuống trồi lên sâu chót vót

Sông Dài trời rộng bên cô liêu”

Hay đó còn là sự đối lập giữa thực tại phũ phàng, giá rét đói khát với một quá khứ hạnh phúc, ấm áp khiđược sống bên bà nội trong căn nhà có cây thường xuân leo trong câu chuyện “Cô Bé Bán Diêm” của nhàthơ Đan Mạch Alexander và rồi kết thúc câu chuyện là cái chết đau thương của cô bé, cũng sự đối lập giữathái độ lạnh lùng dửng dưng của người qua đường với nụ cười còn vương trên khuôn mặt có phần hạnh phúccủa cô bé cũng như các nhà thơ nhà văn ấy Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã khai thác triệt để thư pháp nghệthuật đối lập trong các sáng tác của mình, mà điển hình là sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối, sự đốilập ấy được sử dụng trong cảnh hai chị em Liên thức đợi chuyến tàu- “hai đứa trẻ” và trong đoạn miêu tảcảnh Huấn Cao cho chữ viên quản ngục – “Chữ Người Tử Tù”, không chỉ như một nguyên tắc tạo dựng tìnhhuống truyện mà vươn đến ý nghĩa biểu tượng về hình thức đối lập giữa cái ác cái xấu và cái tốt cái đẹptrong cuộc đời

Thạch Lam và Nguyễn Tấn là hai nhà văn thuộc dòng văn học lãng mạn cùng sinh ra trong một thời đại cónhiều biến động đổi thay lớn lao Cả hai tác giả đều sử dụng ánh sáng và bóng tối như một thủ pháp đối lậptrong việc xây dựng bối cảnh tác phẩm nhân vật, các chi tiết nhằm biểu đạt chủ đề của tác phẩm vì thế trong

cả hai truyện ngắn ánh sáng và bóng tối vừa mang nghĩa thực vừa mang nghĩa biểu tượng, giúp người đọcthấy được giá trị tư tưởng của tác phẩm Trong truyện ngắn “hai đứa trẻ” bóng tối bao trùm như nuốt chửngtất cả Phố huyện vào trong cái dạ dày tối thui của nó, thì anh sáng lại xuất hiện với tần số rất thấp ít ỏi đếnmức phải cố gắng quan sát tỉ mỉ mới phát hiện ra được sự đối lập không cân bằng ấy Thể hiện sự ám ảnh vềmột cuộc sống ngột ngạt, tù túng không lối thoát Ta cũng bắt gặp thứ bóng tối đáng sợ đó trong cảnh chochữ một cảnh tượng Xưa nay chưa từng có trong thiên truyện “Chữ Người Tử Tù” – đó vừa là bóng đen ámảnh bạn đọc bởi cuộc sống tàn ác đầy dẫy những mưu mô, xảo quyệt, nơi nhà tù thực dân vừa là cõi ác, cáixấu xa, cặn bã trong cuộc sống cũng như trong tâm lương con người Nhưng tương phản với cái bóng tối tàn

ác đó lại là ánh sáng lương tri, Ánh Sáng của cái thiện, cái đẹp lan tỏa tử bó đuốc rực cháy trong buồng giamchật hẹp, từ những dòng chữ cuối cùng của người tử tù cho thấy một mảnh đời tung hoành ngang dọc, ởnhững giây phút cuối cùng ấy Ánh Sáng của cái đẹp thăng hoa, nó lấn át cả cái ác, cái tàn bạo Mặc dù haithể ánh sáng và đối trong hai phiên truyện xuất hiện trong những không gian thời điểm vào mục đích khácnhau, nhưng giữa chúng vẫn có 1 điểm tương đồng đó là bóng tối tương phản với ánh sáng chính là mộtthành công được độc đáo của tác phẩm, nó có phần thể hiện chủ đề của thiên truyện

Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã sử dụng bút pháp đối lập để xây dựng tác phẩm, lấy sự tương phản giữa ánhsáng và bóng tối để triển khai bút pháp ấy Nhưng mỗi người một cách khám phá riêng và đúng như vậy sê-khốp đã nói nếu tác giả không có lối đi riêng thì người đó không bao giờ là nhà văn, cả nếu anh không cógiọng riêng anh khó trở thành nhà văn thực thụ và hai nhà nhà văn mỗi người đã chọn cho mình một lời lối

đi riêng Cũng chính nét xin việc ấy mà đã làm nên tác giả tác phẩm giá trị bất hủ có giá trị mất ngủ

Trong cảnh hai chị em Liên đêm đêm thức đợi tàu ở truyện ngắn hai đứa trẻ Thạch Lam miêu tả sự tươngphản giữa ánh sáng và bóng tối, nhưng nhà văn nhằm tô đậm hình ảnh của bóng tối hơn bóng tối dày đặcbao trùm Cả Phố huyện được lặp đi lặp lại nhiều lần trong ánh mắt và cách cảm nhận của cô bé Liên, cũng

là cái nhìn gửi gắm của tác giả Bóng tối thật ghê gớm tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đườngqua họ về nhà các ngõ vào làng lại đen lại đen hơn nữa khi màn đêm đã buông xuống thì lúc này đây bóngtối đang gửi chị tất cả đêm ở phố huyện tĩnh mịch và đầy bóng tối, bóng tối không chỉ phủ lên mọi vật mộtmàu đen đặc quánh đáng sợ mà nó còn bảo bao trùm cả không gian một cách yên tĩnh đến lạ thường Phảichăng đó là biểu trưng của cuộc sống tù động quần quanh nơi phố huyện nghèo lam lũ là hình ảnh đất nước

ta trước cách mạng tháng Tám năm 1945 đầy máu và nước mắt cha ông ta từng đấm nát bàn tay trước cánhcửa cuộc đời của đóng mà đời im ỉm khóa cả dân tộc đói nghèo trong rơm rạ Văn chiêu hồn từng thấm giọtmưa rơi nếu như bóng tối lúc này là chúa tể nó ngựa trị bao trùm nước trưởng mọi vật thì anh sáng thật nhỏnhoi như những vì tinh, tùy ý trên màn đêm đen đặc ánh sáng đã ít ỏi không đủ sáng làm cho bóng tối thêmthăm thẳm đó chỉ là một hộp sáng, khe sáng, Đốm sáng, vệt sáng tất cả đều hiện lên thật nhỏ bé tội nghiệpmất đi rồi lại hiện ra trong đêm tối và cùng với ánh sáng nhỏ nhoi yếu ớt đó là những thân phận con ngườivới cuộc sống bấp bênh trôi nổi và lụi tàn lẻ loi như ngọn đèn trước gió Liên thương hết thảy những conngười nơi Phố huyện nhỏ bé này đó chính là chị tí với cuộc đời cơ cực mò cua bắt tép tối đến cùng gánhhàng nghèo xơ xác Chỉ với bát nước chè, điếu thuốc lào, thanh kẹo làm tất cả gia tài mưu sinh bên ngọn đèncon chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ liên thương bát phở siêu với gánh phở xa xỉ ấy ẩn đêm nào cũng thấydọn hàng Thương Bác sẩm với manh chiếu rách tả tơi cùng chiếc trắng trống trơn như một niềm hy vọng,thương lắm những tiếng đàn của bác vào trong đêm yên lặng Thương bà cụ Thi điên điên với điệu cườichìm dần trong bóng tối chừng ấy mảnh đời với những vệt sáng nhỏ nhoi đã làm sống dậy hiện thực xã hộiViệt Nam thời Pháp thuộc một xã hội xơ xác tiêu điều đang nổi váng lên

Bóng tối không chỉ bao trùm lên không gian mà còn phủ đầy cả tâm tưởng và tâm hồn, ngày của Liên khi

mà chị nhớ về Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực, vui vẻ và huyền ảo, nhưng đó chỉ là ánh sáng đô thị tronghoài niệm của Liên Chỉ là quá khứ một thời tươi đẹp vụt qua rồi nhanh chóng tắt vụt trong ý nghĩ mơ hồ.Bởi bây giờ trong đôi mắt chị, bóng tối ngập đầy và cái buồn với mọi thấm thía vào tâm hồn ngây thơ củachị, thứ ánh sáng ấy quá nhỏ bé lẻ loi, chỉ đủ soi rọi xung quanh, sự xuất hiện của ánh sáng khiến ta càngthấm thía hơn sự nhỏ bé của kiếp người mong manh và người ta cũng càng khao khát biết bao trước ánhsáng rực rỡ chói lóa, ánh sáng đoàn tàu hay là thứ ánh sáng khác từ cái tăm tối hàng ngày của họ Đó là ước

mơ đối với khao khát một cuộc sống tươi đẹp hơn của người dân nơi Phố huyện Thế nhưng ánh sáng củacon tàu thì lướt qua quá nhanh, nó chỉ dừng lại trong giây lát rồi cũng đi vào đêm tối mênh mông, giống nhưmột ngôi sao băng lấp lánh bất chợt bay qua nền trời tối vụt tắt, mang theo bao ước mơ hoài bão đến nơi nàochẳng rõ Người dân phố huyện chỉ kịp chìm đắm trong ánh sáng, phút chốc các toa đèn sáng trưng, chiếuánh cả xuống đường những đốm than đỏ bay trên đường sắt, ánh sáng của đoàn tàu như thức tỉnh đời sốngtỉnh lẻ, như một câu nói hiện tại Ánh sáng phố huyện về quá khứ, ánh sáng đô thị nhưng đoàn tàu đi rồi đêmtối vẫn bao bọc xung quanh nó như một ảo ảnh vụt sáng lên rồi tắt dần xa dần trong đêm tối tĩnh mịch, cuốicùng cũng khép lại dần với bóng tối khi mà hình ảnh thế giới quanh mình mờ đi Nhưng dẫu sao đó vẫn làniềm vui một niềm an ủi làm vơi đi mọi tẻ nhạt buồn chán của hiện tại

Ánh sáng không còn mang ý nghĩa thực nữa, mà mang ý nghĩa biểu tượng, biểu tượng cho ước mơ của khátkhao, hạnh phúc và những điều tốt đẹp trước hiện thực cuộc sống, thụ động, buồn tẻ nơi Phố huyện Sự xuấthiện của ánh sáng, bóng tối là sự sáng tạo độc đáo làm nổi bật lên sự sống của tác phẩm Đồng thời biểutượng cho những kiếp người sống vô danh trong một xã hội tù đọng nhưng vẫn không nguôi hi vọng về mộtcuộc sống tốt đẹp hơn

Khác với “hai đứa trẻ” của Thạch Lam, ánh sáng và bóng tối trong cảnh cho chữ ở truyện ngắn “Chữ Người

Tử Tù” của Nguyễn Tuân lại vừa đối lập và bổ sung cho nhau đồng thời có sự chuyển hóa từ bóng tối ra ánhsáng Nguyễn Tuân dồn hết tài hoa và bút lực đối lập để khắc họa nên cảnh cho chữ, một cảnh tượng xưa

nay chưa từng có, đó là sự mâu thuẫn giữa bóng tối và ánh sáng, cái xấu và cái đẹp, cái ác và cải thiện, cáichết và cái sống, cái xấu xa đê tiện và trong trẻo cao thượng… Bóng tối hiện ra trong bối cảnh một buồngtối chật hẹp ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, bừa bãi phân chuột, phân gián, đối lập với cảnh bẩn thỉu ấy làtấm lụa trắng tinh tương phản với ánh sáng của bó đuốc tẩm dầu, cháy sáng rực bóng tối của nhà tù là đạidiện cho cuộc sống thụ động tối tăm, đầy cái xấu xa, độc ác nơi nhà tù thực dân Ánh sáng là tấm lụa trắng,

là ánh sáng của bó đuốc, của chân lý, của cái đẹp trong tài hoa và nhân cách Kết quả của sự tương phảngiữa ánh sáng và bóng tối là sự chiến thắng của ánh sáng với bóng tối của thiên lương con người, cái xấu vàcái ác dưới ánh sáng của nó giúp sáng rực bó đuốc của Chí Thiện, của niềm tin, của hi vọng, của khung cảnhthật trang nghiêm Huấn Cao dồn hết tâm linh, sinh lực vào từng nét chữ đối lập hoàn toàn với phong tháiung dung đĩnh đạc của một người cho chữ, giờ đây chỉ còn lại một người tù cổ đeo gông chân vướng xiềng,đang dậm tô từng nét chữ trên tấm lụa trắng tinh trên mảnh ván Ngôi sao sáng Huấn Cao đang phát quangbừng tỉnh cái không gian u tối, phá vỡ màn đêm ngự trị ngàn đời nơi đây Vẻ đẹp cao nhân đó đã khiến choviên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ trên mặt chiếu lụa và các thầythơ lại gầy gò run run bưng chậu mực… Phong thái đó của hai kẻ đại diện cho nhà tù thực dân đối lập hoàntoàn với kẻ hiên ngang cao ngạo, đường hoàng của Huấn Cao và nét chữ tung hoành ngang dọc trên mảnhlụa trắng, phải chăng cái đẹp đã lên ngôi thay thế cái xấu xa, thấp kém, cái đẹp nâng đỡ cứu vớt con người,cái đẹp đăng quang cho cái xấu xa phải chuyển xuống nhường chỗ cho cái đẹp Cái đẹp phải gắn với cáithiện, không thể ở chung với cái xấu xa độc ác Chính sự chân thành, mộc mạc, giản dị ấy đã khiến viênquản ngục cảm động với người tù và dưng dưng: “ kẻ mê muội này xin bái Lĩnh”

Với Nguyễn Tuân cảm hứng thẩm mỹ của ông bắt nguồn từ cái đẹp lớn lao, cái cao cả oai hùng hoặc miêu tảnhững nhân cách lớn nên thủ pháp đối lập cũng xây dựng rất gay gắt Ánh sáng và bóng tối được sử dụngnhằm miêu tả sự tương phản mạnh mẽ nhưng chuyển biến bất ngờ, đột ngột đó vừa là một thủ pháp trongxây dựng tình huống truyện, vừa là sự dẫn dắt đi đến kết thúc của sự chiến thắng, của ánh sáng với bóng tốicủa chân lý cái đẹp, cái thiện lương, với cái xấu Nhưng Thạch Lam thì ông chỉ quan tâm đến tình thươnggiản dị, nhỏ bé trong cuộc sống, nên ánh sáng và bóng tối trong tác phẩm của ông không có sự chuyển biến

dữ dội Ánh sáng nhỏ bé lẻ loi như để tô đậm hơn bóng tối, bóng tối lấn át cả ánh sáng để xua đi cái tối tămcủa nơi đây Qua đó bày tỏ được tấm lòng cảm thông của nhà văn đối với con người, đặc biệt là những sốphận nhỏ bé trong xã hội

Phải khẳng định lại nghệ thuật làm nên sức sống bất hủ cho văn chương và thủ pháp đối lập đã góp phầnkhông nhỏ vào sức sống bền để cho hai câu chuyện “Hai Đứa Trẻ” và “Chữ Người Tử Tù” sẽ còn sống mãivới thời gian./

Chữ người tử tù– Nguyễn Tuân Bài văn 1 : Phân tích nghệ thuật đối lập trong cảnh đợi tàu ( Hai đứa trẻ -Thạch Lam) và cảnh cho chữ (Chữ người tử tù -Nguyễn Tuân)

Bài làm

Nếu được ví nền văn học của dân tộc Việt Nam giống như một cây đàn, thì mỗi nhà văn chính là một sợi dâytrên cây đàn đó Có cung bậc riêng, âm điệu riêng nhưng chúng hợp lại, tạo nên một giai điệu chung Phảichăng Nhà văn Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã có hai dây đàn, nằm tách biệt nhau nhưng đã cùng vang lênnhững âm thanh trong trẻo mà rung động lòng người nhất cho bản đàn, mà nhạc luật bất hủ muôn đời ấy.Tuy cả hai nhà văn đều là một trong những cây bút viết truyện ngắn xuất sắc của nền văn học hiện đại nhưngmỗi người lại có một cách khám phá rất riêng, với phong cách sáng tác độc đáo Khi đọc xong truyện ngắn

“Hai Đứa Trẻ” của Thạch Lam và “Chữ Người Tử Tù” của Nguyễn Tuân, nhất là cảnh đêm chờ đợi tàu củachị em Liên và cảnh cho chữ, ta thấy hai phong cách riêng biệt nhưng lại quy tụ cùng một điểm ở việc sửdụng nghệ thuật đối lập để xây dựng nên tác phẩm

Nghệ thuật đối lập là một trong thư pháp nghệ thuật, thường sử dụng trong văn học nhằm tạo ra tình huốngtruyện, truyền tải nội dung tư tưởng và chủ đề của tác phẩm, qua đó xây dựng tác phẩm thành một chỉnh thểnghệ thuật thống nhất Đây vốn là một biện pháp nghệ thuật đặc biệt, đã góp phần làm nên vẻ đẹp hình thức

và linh hồn cho tác phẩm nên được sử dụng khá phổ biến trong văn học Ta vẫn thường bắt gặp sự đối lậpgiữa không gian mênh mông, dợn ngợp với sự nhỏ bé của con người, để rồi từ đó động lòng thương cho kiếpngười vô định, cô đơn khi sống trong cảnh đất nước bị nô lệ Trong Tứ thơ “Tràng Giang”.

“Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu

Đâu tiếng làng xa vắng chợ chiều

Nắng xuống trồi lên sâu chót vót

Sông Dài trời rộng bên cô liêu”

Hay đó còn là sự đối lập giữa thực tại phũ phàng, giá rét đói khát với một quá khứ hạnh phúc, ấm áp khiđược sống bên bà nội trong căn nhà có cây thường xuân leo trong câu chuyện “Cô Bé Bán Diêm” của nhàthơ Đan Mạch Alexander và rồi kết thúc câu chuyện là cái chết đau thương của cô bé, cũng sự đối lập giữathái độ lạnh lùng dửng dưng của người qua đường với nụ cười còn vương trên khuôn mặt có phần hạnh phúccủa cô bé cũng như các nhà thơ nhà văn ấy Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã khai thác triệt để thư pháp nghệthuật đối lập trong các sáng tác của mình, mà điển hình là sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối, sự đốilập ấy được sử dụng trong cảnh hai chị em Liên thức đợi chuyến tàu- “hai đứa trẻ” và trong đoạn miêu tảcảnh Huấn Cao cho chữ viên quản ngục – “Chữ Người Tử Tù”, không chỉ như một nguyên tắc tạo dựng tìnhhuống truyện mà vươn đến ý nghĩa biểu tượng về hình thức đối lập giữa cái ác cái xấu và cái tốt cái đẹptrong cuộc đời

Thạch Lam và Nguyễn Tấn là hai nhà văn thuộc dòng văn học lãng mạn cùngsinh ra trong một thời đại cónhiều biến động đổi thay lớn lao Cả hai tác giả đều sử dụng ánh sáng và bóng tối như một thủ pháp đối lậptrong việc xây dựng bối cảnh tác phẩm nhân vật, các chi tiết nhằm biểu đạt chủ đề của tác phẩm vì thế trong

cả hai truyện ngắn ánh sáng và bóng tối vừa mang nghĩa thực vừa mang nghĩa biểu tượng, giúp người đọcthấy được giá trị tư tưởng của tác phẩm Trong truyện ngắn “hai đứa trẻ” bóng tối bao trùm như nuốt chửngtất cả Phố huyện vào trong cái dạ dày tối thui của nó, thì anh sáng lại xuất hiện với tần số rất thấp ít ỏi đếnmức phải cố gắng quan sát tỉ mỉ mới phát hiện ra được sự đối lập không cân bằng ấy Thể hiện sự ám ảnh vềmột cuộc sống ngột ngạt, tù túng không lối thoát Ta cũng bắt gặp thứ bóng tối đáng sợ đó trong cảnh chochữ một cảnh tượng Xưa nay chưa từng có trong thiên truyện “Chữ Người Tử Tù” – đó vừa là bóng đen ámảnh bạn đọc bởi cuộc sống tàn ác đầy dẫy những mưu mô, xảo quyệt, nơi nhà tù thực dân vừa là cõi ác, cáixấu xa, cặn bã trong cuộc sống cũng như trong tâm lương con người Nhưng tương phản với cái bóng tối tàn

ác đó lại là ánh sáng lương tri, Ánh Sáng của cái thiện, cái đẹp lan tỏa tử bó đuốc rực cháy trong buồng giamchật hẹp, từ những dòng chữ cuối cùng của người tử tù cho thấy một mảnh đời tung hoành ngang dọc, ởnhững giây phút cuối cùng ấy Ánh Sáng của cái đẹp thăng hoa, nó lấn át cả cái ác, cái tàn bạo Mặc dù haithể ánh sáng và đối trong hai phiên truyện xuất hiện trong những không gian thời điểm vào mục đích khácnhau, nhưng giữa chúng vẫn có 1 điểm tương đồng đó là bóng tối tương phản với ánh sáng chính là mộtthành công được độc đáo của tác phẩm, nó có phần thể hiện chủ đề của thiên truyện

Thạch Lam và Nguyễn Tuân đã sử dụng bút pháp đối lập để xây dựng tác phẩm, lấy sự tương phản giữa ánhsáng và bóng tối để triển khai bút pháp ấy Nhưng mỗi người một cách khám phá riêng và đúng như vậy sê-khốp đã nói nếu tác giả không có lối đi riêng thì người đó không bao giờ là nhà văn, cả nếu anh không cógiọng riêng anh khó trở thành nhà văn thực thụ và hai nhà nhà văn mỗi người đã chọn cho mình một lời lối

đi riêng Cũng chính nét xin việc ấy mà đã làm nên tác giả tác phẩm giá trị bất hủ có giá trị mất ngủ

Trong cảnh hai chị em Liên đêm đêm thức đợi tàu ở truyện ngắn hai đứa trẻ Thạch Lam miêu tả sự tươngphản giữa ánh sáng và bóng tối, nhưng nhà văn nhằm tô đậm hình ảnh của bóng tối hơn bóng tối dày đặcbao trùm Cả Phố huyện được lặp đi lặp lại nhiều lần trong ánh mắt và cách cảm nhận của cô bé Liên, cũng

là cái nhìn gửi gắm của tác giả Bóng tối thật ghê gớm tối hết cả con đường thăm thẳm ra sông, con đườngqua họ về nhà các ngõ vào làng lại đen lại đen hơn nữa khi màn đêm đã buông xuống thì lúc này đây bóngtối đang gửi chị tất cả đêm ở phố huyện tĩnh mịch và đầy bóng tối, bóng tối không chỉ phủ lên mọi vật mộtmàu đen đặc quánh đáng sợ mà nó còn bảo bao trùm cả không gian một cách yên tĩnh đến lạ thường Phảichăng đó là biểu trưng của cuộc sống tù động quần quanh nơi phố huyện nghèo lam lũ là hình ảnh đất nước

ta trước cách mạng tháng Tám năm 1945 đầy máu và nước mắt cha ông ta từng đấm nát bàn tay trước cánhcửa cuộc đời của đóng mà đời im ỉm khóa cả dân tộc đói nghèo trong rơm rạ Văn chiêu hồn từng thấm giọtmưa rơi nếu như bóng tối lúc này là chúa tể nó ngựa trị bao trùm nước trưởng mọi vật thì anh sáng thật nhỏnhoi như những vì tinh, tùy ý trên màn đêm đen đặc ánh sáng đã ít ỏi không đủ sáng làm cho bóng tối thêmthăm thẳm đó chỉ là một hộp sáng, khe sáng, Đốm sáng, vệt sáng tất cả đều hiện lên thật nhỏ bé tội nghiệpmất đi rồi lại hiện ra trong đêm tối và cùng với ánh sáng nhỏ nhoi yếu ớt đó là những thân phận con ngườivới cuộc sống bấp bênh trôi nổi và lụi tàn lẻ loi như ngọn đèn trước gió Liên thương hết thảy những conngười nơi Phố huyện nhỏ bé này đó chính là chị tí với cuộc đời cơ cực mò cua bắt tép tối đến cùng gánhhàng nghèo xơ xác Chỉ với bát nước chè, điếu thuốc lào, thanh kẹo làm tất cả gia tài mưu sinh bên ngọn đèncon chỉ chiếu sáng một vùng đất nhỏ liên thương bát phở siêu với gánh phở xa xỉ ấy ẩn đêm nào cũng thấydọn hàng Thương Bác sẩm với manh chiếu rách tả tơi cùng chiếc trắng trống trơn như một niềm hy vọng,thương lắm những tiếng đàn của bác vào trong đêm yên lặng Thương bà cụ Thi điên điên với điệu cườichìm dần trong bóng tối chừng ấy mảnh đời với những vệt sáng nhỏ nhoi đã làm sống dậy hiện thực xã hộiViệt Nam thời Pháp thuộc một xã hội xơ xác tiêu điều đang nổi váng lên.

Bóng tối không chỉ bao trùm lên không gian mà còn phủ đầy cả tâm tưởng và tâm hồn, ngày của Liên khi

mà chị nhớ về Hà Nội xa xăm, Hà Nội sáng rực, vui vẻ và huyền ảo, nhưng đó chỉ là ánh sáng đô thị tronghoài niệm của Liên Chỉ là quá khứ một thời tươi đẹp vụt qua rồi nhanh chóng tắt vụt trong ý nghĩ mơ hồ.Bởi bây giờ trong đôi mắt chị, bóng tối ngập đầy và cái buồn với mọi thấm thía vào tâm hồn ngây thơ củachị, thứ ánh sáng ấy quá nhỏ bé lẻ loi, chỉ đủ soi rọi xung quanh, sự xuất hiện của ánh sáng khiến ta càngthấm thía hơn sự nhỏ bé của kiếp người mong manh và người ta cũng càng khao khát biết bao trước ánhsáng rực rỡ chói lóa, ánh sáng đoàn tàu hay là thứ ánh sáng khác từ cái tăm tối hàng ngày của họ Đó là ước

mơ đối với khao khát một cuộc sống tươi đẹp hơn của người dân nơi Phố huyện Thế nhưng ánh sáng củacon tàu thì lướt qua quá nhanh, nó chỉ dừng lại trong giây lát rồi cũng đi vào đêm tối mênh mông, giống nhưmột ngôi sao băng lấp lánh bất chợt bay qua nền trời tối vụt tắt, mang theo bao ước mơ hoài bão đến nơi nàochẳng rõ Người dân phố huyện chỉ kịp chìm đắm trong ánh sáng, phút chốc các toa đèn sáng trưng, chiếuánh cả xuống đường những đốm than đỏ bay trên đường sắt, ánh sáng của đoàn tàu như thức tỉnh đời sốngtỉnh lẻ, như một câu nói hiện tại Ánh sáng phố huyện về quá khứ, ánh sáng đô thị nhưng đoàn tàu đi rồi đêmtối vẫn bao bọc xung quanh nó như một ảo ảnh vụt sáng lên rồi tắt dần xa dần trong đêm tối tĩnh mịch, cuốicùng cũng khép lại dần với bóng tối khi mà hình ảnh thế giới quanh mình mờ đi Nhưng dẫu sao đó vẫn làniềm vui một niềm an ủi làm vơi đi mọi tẻ nhạt buồn chán của hiện tại

Ánh sáng không còn mang ý nghĩa thực nữa, mà mang ý nghĩa biểu tượng, biểu tượng cho ước mơ của khátkhao, hạnh phúc và những điều tốt đẹp trước hiện thực cuộc sống, thụ động, buồn tẻ nơi Phố huyện Sự xuấthiện của ánh sáng, bóng tối là sự sáng tạo độc đáo làm nổi bật lên sự sống của tác phẩm Đồng thời biểutượng cho những kiếp người sống vô danh trong một xã hội tù đọng nhưng vẫn không nguôi hi vọng về mộtcuộc sống tốt đẹp hơn

Khác với “hai đứa trẻ” của Thạch Lam, ánh sáng và bóng tối trong cảnh cho chữ ở truyện ngắn “Chữ Người

Tử Tù” của Nguyễn Tuân lại vừa đối lập và bổ sung cho nhau đồng thời có sự chuyển hóa từ bóng tối ra ánhsáng Nguyễn Tuân dồn hết tài hoa và bút lực đối lập để khắc họa nên cảnh cho chữ, một cảnh tượng xưanay chưa từng có, đó là sự mâu thuẫn giữa bóng tối và ánh sáng, cái xấu và cái đẹp, cái ác và cải thiện, cáichết và cái sống, cái xấu xa đê tiện và trong trẻo cao thượng… Bóng tối hiện ra trong bối cảnh một buồngtối chật hẹp ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, bừa bãi phân chuột, phân gián, đối lập với cảnh bẩn thỉu ấy làtấm lụa trắng tinh tương phản với ánh sáng của bó đuốc tẩm dầu, cháy sáng rực bóng tối của nhà tù là đạidiện cho cuộc sống thụ động tối tăm, đầy cái xấu xa, độc ác nơi nhà tù thực dân Ánh sáng là tấm lụa trắng,

là ánh sáng của bó đuốc, của chân lý, của cái đẹp trong tài hoa và nhân cách Kết quả của sự tương phảngiữa ánh sáng và bóng tối là sự chiến thắng của ánh sáng với bóng tối của thiên lương con người, cái xấu vàcái ác dưới ánh sáng của nó giúp sáng rực bó đuốc của Chí Thiện, của niềm tin, của hi vọng, của khung cảnhthật trang nghiêm Huấn Cao dồn hết tâm linh, sinh lực vào từng nét chữ đối lập hoàn toàn với phong tháiung dung đĩnh đạc của một người cho chữ, giờ đây chỉ còn lại một người tù cổ đeo gông chân vướng xiềng,đang dậm tô từng nét chữ trên tấm lụa trắng tinh trên mảnh ván Ngôi sao sáng Huấn Cao đang phát quangbừng tỉnh cái không gian u tối, phá vỡ màn đêm ngự trị ngàn đời nơi đây Vẻ đẹp cao nhân đó đã khiến choviên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ trên mặt chiếu lụa và các thầythơ lại gầy gò run run bưng chậu mực… Phong thái đó của hai kẻ đại diện cho nhà tù thực dân đối lập hoàn

toàn với kẻ hiên ngang cao ngạo, đường hoàng của Huấn Cao và nét chữ tung hoành ngang dọc trên mảnhlụa trắng, phải chăng cái đẹp đã lên ngôi thay thế cái xấu xa, thấp kém, cái đẹp nâng đỡ cứu vớt con người,cái đẹp đăng quang cho cái xấu xa phải chuyển xuống nhường chỗ cho cái đẹp Cái đẹp phải gắn với cáithiện, không thể ở chung với cái xấu xa độc ác Chính sự chân thành, mộc mạc, giản dị ấy đã khiến viênquản ngục cảm động với người tù và dưng dưng: “ kẻ mê muội này xin bái Lĩnh”.

Với Nguyễn Tuân cảm hứng thẩm mỹ của ông bắt nguồn từ cái đẹp lớn lao, cái cao cả oai hùng hoặc miêu tảnhững nhân cách lớn nên thủ pháp đối lập cũng xây dựng rất gay gắt Ánh sáng và bóng tối được sử dụngnhằm miêu tả sự tương phản mạnh mẽ nhưng chuyển biến bất ngờ, đột ngột đó vừa là một thủ pháp trongxây dựng tình huống truyện, vừa là sự dẫn dắt đi đến kết thúc của sự chiến thắng, của ánh sáng với bóng tốicủa chân lý cái đẹp, cái thiện lương, với cái xấu Nhưng Thạch Lam thì ông chỉ quan tâm đến tình thươnggiản dị, nhỏ bé trong cuộc sống, nên ánh sáng và bóng tối trong tác phẩm của ông không có sự chuyển biến

dữ dội Ánh sáng nhỏ bé lẻ loi như để tô đậm hơn bóng tối, bóng tối lấn át cả ánh sáng để xua đi cái tối tămcủa nơi đây Qua đó bày tỏ được tấm lòng cảm thông của nhà văn đối với con người, đặc biệt là những sốphận nhỏ bé trong xã hội

Phải khẳng định lại nghệ thuật làm nên sức sống bất hủ cho văn chương và thủ pháp đối lập đã góp phầnkhông nhỏ vào sức sống bền để cho hai câu chuyện “Hai Đứa Trẻ” và “Chữ Người Tử Tù” sẽ còn sống mãivới thời gian./

Bài văn 2 : Nhà phê bình văn học người Nga Bêlinxki viết “tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu

tả cuộc sống chỉ để miêu tả, nếu nó không phải là tiếng thét khổ đau hay lời ca tụng hân hoan,nếu nó không đặt ra những câu hỏi hoặc trả lời những câu hỏi đó”.

Phân tích Chữ người tử tù của Nguyễn Tuân để chứng minh nhận định trên

Bài làm

Một con người suốt đời đi tìm kiếm cái đẹp và làm rực sáng những cái đẹp, thiên nhiên tuyệt mỹ con ngườiphải tài hoa, uyên bác Nguyễn Tuân đã đem đến cho cuộc đời, cho thiên đàng của nghệ thuật văn học ViệtNam những quan niệm sáng tác lớn lao đầy triết lý, ngòi bút của ông luôn hướng đến cái cao cả, lý tưởng vàuyên thâm, làm nó cháy sáng như ngọn đuốc tỏa ra những miền nghệ thuật khác Những tác phẩm của ông

có giá trị như cốt lõi của cuộc sống, là những hiện tượng lớn lao, là sự lên tiếng của nghệ thuật Ngòi bútông làm nên tất cả! Bởi lẽ tất cả đã chiếu vào kiệt tác “Chữ Người Tử Tù” của ông cũng cùng quan điểm ấy.Nhà phê bình văn học người Nga Bêlinxki viết “tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu tả cuộc sống chỉ

để miêu tả, Nếu nó không phải là tiếng thét khổ đau hay lời ca tụng hân hoan Nếu nó không đặt ra nhữngcâu hỏi hoặc trả lời những câu hỏi đó”

Nhà phê bình văn học người Nga đã đem đến một thông điệp ý nghĩa, ý kiến đúng đắn, đó là một quan điểm

về văn chương và nghệ thuật một cách tiến bộ Tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu tả cuộc sống chỉ đểmiêu tả, tức là nhà văn đó bê nguyên bản hiện thực ngoài đời sống vào trong tác phẩm, không hơn, khôngkém Một bức tranh chụp qua đó chỉ nói lên vẻ đẹp bề ngoài, mà không hề làm toát lên được cái cốt cáchbên trong của đối tượng nghệ thuật Nếu chỉ là miêu tả thì bất cứ người nghệ sĩ nào cũng có thể làm được,nhưng nghệ thuật phải là những tiếng thét đau khổ, hay lời ca tụng hân hoan nghĩa là nghệ thuật là bản lềcủa cuộc đời, cuộc đời lầm than, khổ cực con người tàn tạ nhưng không có tiếng nói, đau đớn, nhưng lạikhông thể gào thét bởi cái “gông” từ của cuộc đời trước cách mạng Chính là những lúc ấy nghệ thuật phảilàm tiếng nói cho con người từ cái hiện thực, phải làm cho nó trở nên thấm đẫm giá trị nhân văn chứ đừngcằn cỗi, khô nhạo như trang đời Cùng quan điểm ấy, Nam Cao cũng đã bộc lộ “nghệ thuật không phải làánh trăng lừa dối”, nghệ thuật không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật có thể chỉ là những tiếng đau khổkia thoát ra từ những kiếp lầm than Một tác phẩm lại càng kiệt xuất, càng có giá trị khi nó đặt ra những câuhỏi hoặc trả lời, những câu hỏi tức là nghệ thuật phải nhận thức về hiện thực và lý tưởng Nó đề cao nhữnggiá trị tốt đẹp đang còn chìm sâu trong đống bùn lầy của xã hội thực dân lý, tưởng hóa để có những phútgiây thoát ly cái đau đớn và cũng chính là để tìm ra những giải pháp cho chính hiện tại Với quan điểm ấy,

cả đời ông luôn đi sâu, đào bới và tìm kiếm những cái đẹp để đề cao lý tưởng, nó không thành công khi đi

theo xu hướng lãng mạn và đã trở thành một nhà văn lớn của nền văn học Việt Nam hiện đại ông đem đến

và làm cho phong phú hơn nền văn học, với một số lượng tác phẩm lớn, một phong cách nghệ thuật tài hoa,uyên bác và độc đáo của một ngòi bút bậc thầy Ông là người tôn vinh và để cao những nét văn hóa cổ,truyền thống của con người và chỉ có thiên nhiên tuyệt mĩ và con người tài hoa mới đủ khả năng lay độngngòi bút của ông và chính điều đó đã làm nên tên tuổi của ông

Một trong những kiệt tác của Nguyễn Tuân truyện ngắn “Chữ Người Tử Tù” là một tác phẩm lớn của nềnvăn học Việt Nam và đã được Vũ Ngọc Phan đánh giá là một văn phẩm cần đạt đến đỉnh cao của sự hoànthiện và toàn mỹ Truyện được in trong tập “vang bóng một thời” là một trong ba chủ đề sáng tác chính củanhà văn trước cách mạng, đó là nói về những vẻ đẹp một thời nay chỉ còn là bong bóng Bằng bút pháp lãngmạn, với những nghệ thuật điêu luyện Nguyễn Tuân đã khắc họa thành công, cái tâm qua hình tượng HuấnCao và viên quản ngục

“Chữ người tử tù” đã bất tử trong nền văn học Việt Nam chứ không phải chỉ là bong bóng một thời Bởi nómiêu tả cuộc sống không chỉ đơn thuần chỉ là miêu tả, mà nó là đỉnh cao của nghệ thuật trước cách mạngtháng tám năm 1945 Cuộc sống con người là đau thương và đầy đọa, là khát vọng được thoát li được vươnđến cuộc sống mới, vươn lên tầm cao của cái tài, cái lý tưởng và cao cả Nguyễn Tuân đã vô cùng khéo léotrong việc tái hiện, hiện thực khách quan, nhưng lại qua ngòi bút lãng mạn, lý tưởng hóa nên không còntiếng khóc oán ức, hay sự bi thảm như “Chí Phèo” của Nam Cao

Ngay từ đầu nhà văn đặc biệt thành công trong xây dựng tình huống truyện, đó là tình thế xảy ra chuyệnngắn với mối quan hệ giữa các nhân vật hay giữa nhân vật và hoàn cảnh sống Qua đó toát lên vẻ đẹp tâmtrạng, tính cách nhân vật nhằm thể hiện ý nghĩa, tư tưởng của tác phẩm Cuộc gặp gỡ của Huấn Cao và viênquản ngục thật là trớ trêu, xét trên bình diện xã hội họ là hai con người đối nghịch nhau Huấn Cao là ngườianh hùng đứng dậy chống lại triều đình còn Viên quản ngục lại là đại diện cho triều đình, nhưng xét trênbình diện nghệ thuật thì nhà văn đã để họ gặp nhau như một tri âm, tri kỷ Huấn Cao là người biết sáng tạocái đẹp, là người bác phát cái đẹp cong viên quản ngục lại là người có nhu cầu thưởng thức cái đẹp, qua tìnhhuống truyện nhà văn đã làm bật lên vẻ đẹp của Huấn Cao cũng như tấm lòng “biệt nhỡn hiền tài” của quảnngục

Đúng vậy nghệ thuật của Huấn Cao là cái thâm thúy, không phải miêu tả một cách bài bản, đơn thuần Quaviệc xây dựng hình tượng nhân vật Nguyễn Tuân đã khẳng định điều đó, Huấn Cao đã được ban tài hoa tỉ mỉcủa nhà văn, phác họa một cách hoàn hảo với đầy đủ tài năng thiên lương và khí phách như ông đang vẽ mộtkhu vườn hoa với đầy âm thanh và nhạc điệu Huấn Cao có tài viết chữ nhanh và đẹp bởi học vấn uyên thâm

và một tâm hồn nghệ sĩ, chữ của ông được người người ao ước và coi là báu vật Với ông nghệ thuật phải điliền với cái đẹp, cái thiên lương và cái tâm, chưa một lần ông ép mình cho chữ vì một lý do gì Nhưng lạicảm phục trước tấm lòng của quản ngục, tức là cảm nhận được một tấm lòng trong thiên hạ, là một người cóthiên lương cao cả và biết thức tỉnh lương thiện của người khác Sau khi cho chữ ông khuyên quản ngục bỏnghề nhơ bẩn, thay đổi cho chỗ ở giữ thiên lương cho bền vững Là một người anh hùng hiên ngang, khíphách, khi chí lớn không thành ông vẫn hiên ngang thách đố lại cả ngục tù Còn đối với quản ngục, lại hiệnlên với vẻ đẹp của một con người biết giữ thiên lương, biết trân trọng và nâng niu cái đẹp và nhân cách ôngđược ví như “một thanh âm trong trẻo chen vào một bản đàn mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ”, ông là mộtđóa sen lớn nằm giữa bùn lầy, là ánh sáng trong giữa màn đêm u uất, là một con người đáng trân trọng

Ngoài ra nghệ thuật của Nguyễn Tuân còn tái hiện qua việc khắc họa cảnh cho chữ “một cảnh tượng xưa naychưa từng có”, không giống như Vũ Đình Liên khi viết

“Mỗi năm hoa đào nở

Lại thấy ông đồ già

Bày mực tàu giấy đỏ

Trên phố đông người qua”

Nguyễn Tấn đã ca tụng hân hoan cái đẹp, cái đẹp là phạm trù cơ bản và trung tâm của mỹ học, nó làm chocon người tin vào sức mạnh cứu vớt và làm cho cuộc sống bớt khổ đau, với Nguyễn Tuân thì cái đẹp ấykhác lạ và phi thường, nó có thể nảy nở trên nền cái xấu, cái ác nhưng không thể chung sống với nó Hơn tất

cả ông cho rằng, cái đẹp có sức mạnh cảm hóa giữa chốn lao tù nhơ bẩn, hôi hám Người thi sĩ cổ đeo gông,chân vướng xiềng, nét chữ vẫn tung hoành, nó như một luồng sáng lạ, một thứ khi giới thành cao trong trẻophá tan cả bóng tối và ngục tù Nét chữ của Huấn Cao là cái đẹp và nó đã chiến thắng cái ác, cái xấu nhưvậy cảnh cho chữ đã làm cho tác phẩm của Nguyễn Tuân trở nên đẹp và đạt một cách bất diệt, ngày mai phảichịu án tử hình những nét chữ của ông thì còn sống mãi Nguyễn Tuân đã ca tụng cái đẹp và đưa nó lên đỉnhcao của nghệ thuật, làm nó rực sáng cả bầu trời, như ngôi sao băng vụt qua đêm tối nhưng vẫn sáng chói lọi

“Chữ Người Tử Tù” của Nguyễn Tuân còn đặt ra những câu hỏi hay, những câu trả lời, đó mới là cái sángnhất, đặc biệt nhất của toàn tác phẩm thấm thoát hiện lên, đó là nỗi băn khoăn một lòng trắc ẩn và phẫn uấtđối với xã hội thực tại, lãng mạn nhưng không thể thoát li mà luôn hướng đến những giải pháp của cuộc đời,của xã hội Rằng đến bao giờ Huấn Cao mới được tự do, thoải mái cho chữ trong một khung cảnh khác đichứ không phải lao tù Đến bao giờ gái đẹp mới được sáng vô ngần, nhưng hương hoa vẫn đang bị cản lại.Bởi sự chế ngự của bóng tối chính là xã hội thực dân tàn ác, chính vì thế cái đẹp lại càng phải tung hoànhhơn nữa, con người càng phải đấu tranh hơn nữa để thật sự vươn lên đỉnh cao của nghệ thuật, của cuộc sống.Không những tác phẩm “Chí Phèo” của Nam Cao diễn tả hiện thực khắc nghiệt, đau thương đến quần quại,

mà Nguyễn Tuân đã hướng ngòi bút theo chủ nghĩa lãng mạn với một cái tôi “ngông”, một cái tôi cá nhânđược nhân vật và hiện diện trong xã hội thời kỳ 1930 đến 1945

Đúng vậy, “tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu tả cuộc sống chỉ để miêu tả Nếu nó không phải làtiếng thét khổ đau hay lời ca tụng hân hoan Nếu nó không đặt ra những câu hỏi hoặc trả lời những câu hỏi”

“Chữ người tử tù” đã đặc biệt thành công và xuất sắc khi đi theo con đường ấy, làm được điều đó hẳn rằngNguyễn Tuân phải là người yêu cái đẹp, yêu đất nước và tài hoa uyên bác Nó là trở thành một kiệt tác bất

hủ, bất diệt, toát lên lòng yêu nước với những giá trị sâu sắc và những quan niệm nghệ thuật về văn chương

Vì nó đã vượt lên trên tất cả bờ cõi và giới hạn, nên Nguyễn Tuân cũng như “Chữ người tử tù” đã là mộtvầng sáng và sáng mãi trong nền văn học Việt Nam mọi thời đại./

Bài văn 2B : Bài làm

Thế giới không chỉ được tạo lập một lần, mà mỗi lần người nghệ sĩ chân chính xuất hiện là mỗi lần thế giớiđược tạo lập Mỗi tác phẩm là mỗi sự dâng hiến, một cuộc đời, một cảm xúc, một chân lý, một ý vị, khôngmột tác phẩm nào viết ra mà không mang đến cho người, cho đời một chân lý, một thông điệp mới Nhà phêbình người Nga bêlinxki từng viết “tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu tả cuộc sống chỉ để miêu tả.Nếu nó không phải là tiếng thét khổ đau hay lời ca tụng hân hoan Nếu nó không đặt ra những câu hỏi hoặctrả lời những câu hỏi” Điều này được thể hiện rất rõ qua tác phẩm “ Chữ người tử tù” của Nguyễn Tuân.Tác phẩm nghệ thuật sẽ chết nếu nó miêu tả cuộc sống chỉ để miêu tả, sự miêu tả trong văn chương bắtnguồn từ cuộc sống của con người Mỗi khía cạnh của văn chương là một góc nhìn về cuộc sống hiện tạihoặc quá khứ nó là một thực trạng một hình thức của cuộc sống và nếu nhà văn chỉ dùng tài năng của mình

mà tái hiện lại chúng trên những trang văn đẩy chữ mà không nhằm mục đích gì thì chỉ là một tác phẩmkhông có ý nghĩa, một tác phẩm chết Phải chăng đó cũng là căn nguyên để tạo lập một tác phẩm văn họcmang lại sự sống mãnh liệt, một tác phẩm sống và dâng hiến cho đời những hương sắc và ý nghĩa, là một tácphẩm mang những tiếng thét đau khổ, hay lời ca tụng hân hoan, là một tác phẩm đặt ra những câu hỏi và trảlời những câu hỏi đó Những đặc điểm giữa một tác phẩm chết so với những đặc điểm của một tác phẩmsống dường như có một hình thức đối lập giữa chúng, cái thông điệp là những tiếng kêu thét và những lờihân hoan, hay những câu hỏi và lời giải đáp chính là nguồn gốc tạo nên một tác phẩm đúng nghĩa, là lưu giữcho đời những hương sắc lan tỏa

Một tác phẩm khi được viết ra là sự kết tinh độc đáo giữa cảm xúc và lý trí của nhà văn, nhà văn đã phảigiao thoa với đời bằng chính cái tâm hồn, cốt cách, dùng cái tài trong văn bản mà làm nên những trang vănđầy nhiệt huyết và năng động, mang lại những ý nghĩa, thông điệp nơi bể đời đầy đau khổ Một nhà văn thựcthụ sẽ làm như vậy chứ không phải chỉ tạo lập cho mình những văn bản đầy chữ mà không còn mục đích gìngoài việc miêu tả, có lẽ cốt cách để làm nên một nhà văn chân chính không chỉ là những cảm xúc sâu thẳm,

mà còn là ánh mắt nhân đạo nhìn đời, thấu hiểu đời và diễn đạt chúng trên những tài năng thiên bẩm Không

ít những nhà văn chân chính đã để lại cho đời những dấu ấn và thông điệp đáng quý của một sức sống mãnhliệt trong tác phẩm và cũng không ít những tác giả đã dùng văn chương để nhìn cuộc sống trong những khíacạnh riêng biệt Nguyễn Tuân cũng không ngoại lệ, trong tư cách là một nhà văn Ông đã làm sáng tỏ tàinăng và những thông điệp muốn gửi gắm đến cho đời qua tác phẩm “Chữ Người Tử Tù”

Là một trong những nhà văn uyên bác, là một trong những cây bút sắc sảo tác phẩm “Chữ Người Tử Tù”,dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân đã để lại cho đời những thông điệp, những dư vị của một cuộc sống, nhữngcốt cách và phẩm chất của một con người trong một hoàn cảnh với cách xây dựng hình tượng truyện và cáchxây dựng quá trình tâm lý con người đã giúp cho Nguyễn Tuân thể hiện rõ tài năng và phong cách của mình

“Chữ Người Tử Tù” là tác phẩm viết đến trong hoàn cảnh lao tù giữa Huấn Cao và Viên quản cai ngục vàthầy thơ lại trong một hoàn cảnh Cho một hoàn cảnh trái ngang với những nhân cách cao đẹp đã làm nênmột áng văn chương sáng rọi, xua tan mọi tối tăm, dơ bẩn chốn lao tù Nguyễn Tuân không chỉ thành công ởviệc xây dựng tình huống và càng xuất sắc trong cách xây dựng tình thế giữa hai nhân vật Huấn Cao người

tử tù, viên quan coi ngục và hoán đổi chúng trong tài năng và làm nên thông điệp chân chính tác phẩm

“Chữ Người Tử Tù” không phải là một tác phẩm chết, bởi những dư vị và dấu ấn nó để lại cho đời lớn hơn

là việc miêu tả chỉ để miêu tả

Đến với nhân vật Huấn Cao của “Chữ Người Tử Tù” là ta đang tìm đến một bậc thiên tài cái thế được biếtđến với cái tài viết nhanh và đẹp Người đời ngưỡng mộ ông và coi ông như một anh hùng cái thế, kínhtrọng và nể ông cái tài của ông được người ta ví như vật báu có được, chữ của Huấn Cao mà treo là như cómột vật báu trong nhà Thật ra cái hoàn cảnh để huấn cao được giới thiệu cũng chính là lúc ông trong tưcách là một người tử tù, một người đang bị bắt và một ngông, ấy thế mà khí phách hiên ngang của ông vẫnkhông bị lay động Khi bước chân tới nhà lao cách mà ông vứt bỏ cái gông trên cổ xuống đã phần nào chứngminh cho khí phách hiên ngang, trong quá trình ở lao tù viên quan coi ngục đã không ít lần có ý giúp HuấnCao nhưng ông đều thẳng thừng từ chối và khinh miệt viên quan coi ngục bằng hành động và lời nói rấtngang ngược “ta không muốn nhà ngươi bước chân vào đây nữa”, thái độ hống hách của người tử tù dườngnhư đang giúp phần thể hiện cho cái ngông của Nguyễn Tuân Phải chăng những thái độ ngang ngược chỉ làđang góp phần thể hiện cho một khí phách hiên ngang của Huấn Cao, một người tử tù Bên cạnh đó Huấncao được biết đến với một cái tâm trong sáng và đầy ngưỡng mộ “ta nhất sinh không vì tiền bạc, Xưa nay tachỉ cho chữ đúng 3 người”, mặc dù là một thiên tài viết chữ đẹp nhưng Huấn Cao không vì tiền hay bất cứthứ gì, mà cho chữ có lẽ cái tâm ấy cũng làm sáng tỏ cho cái cách mà Huấn Cao đối xử với viên quản, cóchủ vì sợ bị lợi dụng để cho chữ, đồng thời cái tâm ấy cũng thể hiện ở cách khinh miệt, coi thường nhữngcon người sống trong dơ bẩn và tội lỗi những định kiến của huấn cao đối với viên quân cai ngục cũng gópphần làm nên cái tâm trong sáng của Huấn Cao, nhân vật Huấn Cao dưới ngòi bút của Nguyễn Tuân đượchiện lên với ba nhận định, một tài năng thiên bẩm, một khí phách hiên ngang và một cái tâm trong sáng Quanhân vật này Nguyễn Tuân dường như muốn hướng con người ta đến chân, thiện, mỹ và những thứ tốt đẹpnhất, đồng thời đó là sự khẳng định một người nghệ sĩ thực thụ luôn là sự kết hợp giữa cái tâm và cái tài.Bên cạnh đó Nguyễn Tuân đã thể hiện rất rõ tư tưởng và thông điệp của mình qua viên quản ngục vẫn là mộtcon người mang những trọng trách dơ bẩn đứng trong địa vị ghê sợ nhất xã hội thời bấy giờ ấy thế mà viênquản cai ngục lại trở thành một viên ngọc lấp lánh giữa vũng bùn lầy dơ bẩn, một người chuyên làm nhữngcông việc xấu xa nhưng với sự đam mê và trân trọng cái đẹp là chữ của Huấn Cao đã trở thành một conngười hướng đến lương thiện Chi tiết miêu tả viên quản ngục “ngồi suy nghĩ mặt lặng như hồ nước áoxuân” đã thể hiện sự hình thành dần dần những lương thiện trong cốt cách nghệ thuật Thật vậy viên quảnngục dường như bị đánh thức nhân cách bởi chữ của Huấn Cao, trong quá trình thức tỉnh ông đã chịu mọisinh nhật của Huấn Cao, đến giờ phút cuối cùng đã cúi đầu lí nhí Quá trình biến đổi từ một nhân cách dơbẩn đến một tâm hồn lương thiện chính là mục đích và thông điệp mà Nguyễn Tuân muốn gửi đến cho đời

“nghệ thuật có chức năng tái tạo và cảm hóa con người”

Huấn Cao và viên quản ngục coi tù như một viên kim cương lấp lánh trong cõi tối tăm, u ám Tỏa sáng mộtcách rạng ngời, đồng thời đó còn là minh chứng cho sự tỏa sáng sẽ không bị bùn lầy che dấu, cái thiện sẽluôn chiến thắng nhân cách lương thiện, con người dù cho bị vùi dập thế nào nhưng chỉ cần tâm luôn có ýhướng thiện thì sẽ chiến thắng Viên quan coi ngục chính là một điển hình sáng ở nhất cho hình tượng conngười hướng thiên lương trong chốn tối tăm Đó cũng chính là tài năng của Nguyễn Tuân trong cách xây

dựng tình huống và đảo ngược tình thế, qua đó thấy được “lời ca tụng hân hoan” mà Nguyễn Tuân dành chohai nhân vật tâm huyết, đồng thời Nguyễn Tuân còn thể hiện cái tài văn chương của mình một cách rõ nétnhất, qua cảnh cho chữ cuối cùng của câu chuyện.

Cảnh cho chữ được bắt nguồn từ những tấm lòng của viên quan coi ngục và sự đáp trả nghĩa tình của huấncao trước tấm lòng biệt nhỡn hiền tài, nguyên nhân làm nên cảnh cho chữ đã trang trọng đầy ý nghĩa và cảnhcho chữ diễn ra lại càng đặc biệt và thấm thía hơn Cảnh cho chữ được miêu tả là một “cảnh tượng Xưa naychưa từng có” cả trong văn học lẫn ngoài đời Người ta thường cho chữ tặng những bản sách, những giảngđường, những nơi trang trọng nhưng với Huấn Cao vị anh hùng cái thế hơn người lại cho chữ tại một nơi ẩmthấp, hôi hám và đầy phân gián nhưng đó không làm nên tính chất của cảnh cho chữ thiêng liêng này, nhâncách và vẻ đẹp tâm hồn Huấn cao lúc này cao sáng và thăng hoa hơn bao giờ hết Trước những giây phútcuối đời và tại cái nơi đầy u ám này Huấn cao vẫn thể hiện niềm đam mê nghệ thuật của mình “mực mua ởđâu mà thơm thế”? và huấn cao cho chữ trong bầu khí trang trọng và đầy thiêng liêng, có lẽ cảnh cho chữcòn lắng đọng vào tâm hồn người hơn ở những giây phút cuối cùng mà Huấn Cao dùng để khuyên viên quảnngục Chi tiết ấy có lẽ đã chiếm đi bao nhiêu tình cảm và nước mắt của người đọc, bởi tình người trong giờphút ấy và tại thời điểm ấy vô cùng giàu đẹp và thiêng liêng, một lời khuyên chân tình của một người đượccoi là thiên tài với một con người trông coi dơ bẩn, tối tăm mới lay động lòng người thật hiếm có

Cảnh tượng cho chữ cuối cùng đã nói lên phong cách và tài năng của Nguyễn Tuân, ông đã xây dựng mộtcảnh tượng chưa bao giờ có, một cảnh tượng tầm thường nhưng là một chân lý phi thường Nguyễn Tuân đãmiêu tả cảnh cho chữ nhưng không chỉ để miêu tả mà qua đó thể hiện một hình ảnh, một chân lý về cái đẹptrong chốn tối tăm, không phải chỉ những nơi trang trọng ra hoa mới lạ, nơi cái đẹp lên ngôi kể cả trongchốn những nơi dơ bẩn cũng là nơi cái đẹp có thể hiện diện Ngoài ra cái hệ quả tốt đẹp cuối cùng trongcảnh cho chữ là sự cúi đầu xin lĩnh ý của viên quan Cai ngục và sự cảm kích không ngừng ấy lại là mộtđiểm nhấn cho hình tượng nhân vật Đó là những câu hỏi vang vọng giữa đời về sự tiếp diễn cuộc sống củaviên quan coi ngục, sẽ là những suy nghĩ về sự bỏ lại quyển tước để về quê sinh sống, hay tiếp tục tồn tại nơichốn dơ bẩn ấy, đó còn là những câu hỏi, những trang chuyện cuối cùng của “Chữ Người Tử Tù”

Nghệ thuật là một quá trình khổ hạnh Nguyễn Tuân Thật vậy nghệ thuật cũng là quá trình đi tìm cái đẹp màngười nghệ sĩ sẽ là cây bút tìm và vẽ lại cái đẹp ấy, “Chữ Người Tử Tù” là một điệp khúc, là lời ca tụng hânhoan về con người trong chốn tối tăm bùn lầy, là sự hướng đến cái chân, thiện, mỹ và ca ngợi chúng, là một

sự miêu tả nhưng không chỉ để miêu tả về cảnh cho chữ và là một những câu hỏi vang vọng giữa biển đời.Một tác phẩm nghệ thuật chân chính sẽ không khép lại ở những trang cuối, mà nó kết thúc để mở đầu mộtcuộc sống mới “Chữ người tử tù” đã làm được điều đó qua những thông điệp ý nghĩa mà nó gửi đến chocuộc đời, đó là một tác phẩm không chỉ để miêu tả và thực thi sứ mệnh chỉ miêu tả, nhưng đó là một lời cahân hoan và là những câu hỏi sẽ tồn tại với đời

Có lẽ một tác phẩm sống mãnh liệt với đời sẽ là một tác phẩm để lại cho đời những thông điệp, những ý vịcủa một cuộc sống, đó chính là một tiếng thét đau khổ hay lời ca tụng hân hoan, nó luôn đặt ra những câuhỏi và trả lời những câu hỏi đó./

Bài văn 3 : Đề bài : Phân tích dấu ấn hiện đại hóa trong bài Hầu Trời và Chữ người tử tù

Bài làm:

Sinh thời Bác Hồ đã từng nói “xã hội nào thì văn nghệ ấy” Đúng như vậy! nghệ thuật nói chung và văn họcnói riêng luôn gắn bó mật thiết với những biến chuyển của xã hội, của đời sống con người Những tác phẩmvăn học chân chính xưa nay đều bắt rễ sâu xa từ xã hội, làm nên một diện mạo mới cho văn học theo khuynhhướng thời đại Vào những năm 1900 đến 1945 nhân dân ta đang gồng mình chống lại các thế lực thống trị,tàn bạo Cùng với đó là việc học hỏi những tiến bộ văn minh của nhân loại, thì văn học cũng xoay mình theochiều hướng đó Bàn về điều này đã có ý kiến cho rằng, “vượt lên sự kìm hãm của các thế lực thực dânphong kiến, hòa nhập với sự lớn mạnh của dân tộc, nền văn học nước nhà đã phát triển theo hướng hiện đạihóa, với tốc độ nhanh và đạt được những thành tựu to lớn” Minh chứng rõ nhất cho ý kiến đó cũng là dấu

ấn “hiện đại hóa” cho các thể loại văn học, chính là hai tác phẩm “Hầu Trời” của Tản Đà và “Chữ Người TửTù” của Nguyễn Tuân.

Văn học cũng như bao môn nghệ thuật khác, luôn chịu sự chi phối của hoàn cảnh, xã hội Đây cũng chính lànguyên nhân khiến văn học hình thành nên những khuynh hướng, những chủ nghĩa khác nhau trong cáchviết của giới nghệ sĩ Vào những năm đầu thế kỷ 20 trong tình trạng nhân dân đang bị áp lực, chịu cảnh “một

cổ hai tròng”, thì văn chương đã “vượt lên sự kìm hãm của các thế lực thực dân phong kiến” Điều đó đãnhấn mạnh sức sống mạnh mẽ của văn học dân tộc, không gì có thể ngăn cản được để nó tiếp tục hòa nhậpvới “sức mạnh to lớn của dân tộc” Cũng do hoàn cảnh xã hội văn học cũng phát triển theo hướng “hiện đạihóa” Đó chính là quá trình đưa nền văn học nước nhà thoát khỏi hệ thống thi pháp trung đại và đổi mới theohình thức văn học phương Tây, có thể hội nhập với nền văn học thế giới Quá trình đó được thể hiện quanhiều phương diện như quan niệm văn học, hệ thống thi pháp, chủ đề sáng tạo, nội dung, tư tưởng thể loại

và ngôn ngữ Và với sự đổi mới đó “văn học đã phát triển với tốc độ rất nhanh và đạt được những thành tựu

to lớn” Điều đó đã nói lên thành tựu đạt được và quá trình hiện đại hóa diễn ra nhanh chóng Như vậy nhậnđịnh trên đã nhấn mạnh thành quả của quá trình hiện đại hóa văn học, từ đầu thế kỷ 20 đến cách mạng tháng8

Một sự việc vấn đề thay đổi có nguyên do và kết quả của nó để lại Văn học cũng như vậy, chính do sự thúcbách của nhu cầu thời đại, do sự vận động tự thân của nền văn học dân tộc theo khuynh hướng hiện đại, do

sự thức tỉnh mạnh mẽ của cái tôi cá nhân Nên nền văn học phải phát triển theo hướng “hiện đại hóa” Quátrình này được diễn ra và hoàn tất trong vòng 45 năm đầu thế kỷ 20 qua ba giai đoạn chính Mỗi giai đoạn sẽ

để lại dấu ấn riêng của mình Giai đoạn thứ nhất diễn ra từ đầu thế kỷ XX đến khoảng năm 1920, là giaiđoạn chuẩn bị cho công cuộc hiện đại hóa, đã có cái mới song vẫn còn nhiều cái cũ Giai đoạn thứ hai diễn

ra từ năm 1920 đến năm 1930, đây là giai đoạn quá trình hiện đại hóa đạt được những thành tựu đáng kể vàtạo được dấu ấn rõ rệt Đại diện tiêu biểu cho giai đoạn này chính là Tản Đà Và giai đoạn ba diễn ra từ năm

1930 đến năm 1945, là giai đoạn hoàn tất quá trình hiện đại hóa văn học phát triển mạnh mẽ “một năm bằng

30 năm của người” (Vũ Ngọc Phan), với những cái tên như Thạch Lam, Nam Cao, Ngô Tất Tố, Vũ TrọngPhụng… Và trong đó không thể không nói đến Nguyễn Tuân Mặc dù trải qua 3 giai đoạn nhưng để lại dấu

ấn đậm nét chỉ thể hiện qua giai đoạn 2 và 3 với hai cái tên cùng hai tác phẩm Đại diện tiêu biểu đó là “HầuTrời” của Tản Đà, và “Chữ Người Tử Tù” của Nguyễn Tuân

Nhắc đến Tản Đà và Nguyễn Tuân cả hai ông đều là những tác giả tiêu biểu xuất sắc cho công cuộc hiện đạihóa văn học Nếu như Tản Đà được đánh giá là nhà thi sĩ thứ nhất đã cho chúng ta nghe những khúc giáođầu đặc biệt tài hoa, những khúc giáo đầu của thơ hiện kim, của thơ mới (Xuân Diệu), thì Nguyễn Tuân Lại

là người đánh dấu sự hoàn tất quá trình hiện đại hóa ở thể loại truyện ngắn Những truyện ngắn NguyễnTuân viết không còn là sự mới khởi đầu, mà nó đã ở mức độ cao ở sự trưởng thành thực thụ Truyện Ôngviết quả thực đã là dấu ấn hiện đại là đỉnh cao của truyện ngắn trong nền văn học dân tộc Tiêu biểu cho ngòibút sáng tác, của hai tác giả đó cũng là minh chứng hiện đại hóa của các thể loại văn học chính là “hầu trời”

và “Chữ Người Tử Tù”

Nếu như giai đoạn thứ nhất dấu ấn hiện tại hóa chưa được rõ ràng, thì sang giai đoạn thứ hai nó đã hoàn toànkhác và thậm chí còn đạt được những thành tựu đáng kể Điều đó thể hiện rõ nhất qua thể loại thơ và đặcbiệt là qua thơ của Tản Đà Bằng những bài thơ có giá trị đổi mới dấu ấn hiện đại hóa đã khẳng định từ đây.Một trong số những bài thơ đó chính là bài “Hầu Trời” Qua bài thơ “Hầu Trời” dấu ấn hiện đại hóa ở thơ đãđược thể hiện rất rõ về cả nội dung, và hình thức Trước tiên về nội dung dấu ấn hiện đại hóa thể hiện ở cáitôi độc đáo của Tản Đà bộc lộ bản lĩnh và ý thức cá nhân trước hiện thực đời sống Đó là sự giàu tưởngtượng, duyên Hầu Trời gắn với những phút cao hứng, thăng hoa, trong sáng, niềm hạnh phúc có thể sánh vớitruyện gặp Tiên, Hầu Trời

“Đêm qua chẳng biết có hay không

Chẳng phải hoảng hốt, không mơ mộng

Thật hồn! phậch pách! thật thân thế

Thật được lên tiền sướng lạ lùng”

Tác giả dường như không nhận thức được chuyện xảy ra “đêm qua” Đó là thực, hay là mơ, hay là tưởngtượng? Nhưng dù sao, dù thế nào thì cũng rất thăng hoa sung sướng đến lạ lùng Đó là truyện được HầuTrời, gặp được tiên để tìm tri âm, tri kỷ cho mình

“Nguyên lúc canh ba nằm một mình

Vắt chân dưới bóng ngọn đèn xanh

Nằm buồn ngồi dậy đun nước uống

Uống xong ấm nước nằm ngâm văn”

Trong sự thanh thản của con người dường như không còn bận bịu gì với việc trần thế, uống nước, ngâm câuthơ hay, đó đã lay động đến trời làm trời không ngủ được Tiếng ngâm thơ mà “vang cả sông Ngân Hà” Cáitôi bắt đầu được bộc lộ từ đây Đó là cái tôi tài năng đấy tôi thanh thản đi tìm hạnh phúc đó là sáng tạo thơ

ca cho người tri kỷ

Dấu ấn hiện đại hóa còn được thể hiện ở việc ý thức sâu sắc về bản thân xứng danh gắn niềm kiêu hãnh cánhân, với lòng tự trọng tự tôn dân tộc Khi được trời gọi lên văn sĩ sẵn sàng giới thiệu về mình, về tài củamình và cả nơi “chôn rau cắt rốn của mình”

“Dạ bẩm lạy trời con xin thưa

Con tên Khắc Hiếu họ là Nguyễn

Quê ở Á Châu về địa cầu

Sông Đà núi tản, nước nam Việt”

Đó là một cái tôi đầy mạnh dạn, cá tính, luôn luôn đề cao cái tôi, cái bản ngã khác hẳn với thơ Xưa Đoạnthơ chính là niềm tự hào về quê hương niềm tự hào đó cũng chính là điều đáng kể cho đấng tối cao là ôngtrời Hơn nữa việc ý thức sâu sắc về bản thân còn là sự khẳng định tài năng và sứ mệnh của bản thân Tựxem mình là “trích”, “Tiên”, bị đày xuống hạ giới vì tội “ngông”, nhận mình là người nhà trời, được saixuống hạ giới thực hiện sứ mệnh cao cả là thực hành thiên lương

Nghe xong trời ngộ một lúc lâu

Lại bảo thiên tào lấy sổ xét

Thiên tào tra sổ xét vừa xong

Đệ sổ lên trình thượng đế trông

Bấm quả có tên Nguyễn Khắc Hiếu

Đầy xuống hạ giới vì tội ngông

Trời rằng không phải là trời đầy

Trời định sai con một việc này

Là việc Thiên Lương của nhân loại

Cho con xuống thuật cùng đời hay”

Cái tôi Tản Đà là một vị thần là con trời ban xuống hạ giới Nói “Ban” chứ không nói “đầy”, bởi chính trờicũng đã nói “không phải trời đầy” Tản Đà xuống đến trần gian là lo cho cái thiên lương của con người, làmcho “thiên lương” được Hưng thịnh dưới hạ giới

“Hai chữ thiên lương thằng Hiếu nhớ

Dám xin không phụ trời trông mong”

(Tiễn ông công lên chầu trời)

Cái tôi ý thức bản thân quả thực là một điều mới mẻ mà trước kia ta khó tìm thấy trong thơ ca cổ.Dấu ấn “hiện đại hóa” trong Hầu Trời còn là khát vọng rất nghệ sĩ mà đầy kiêu hãnh, lúc buồn bã, cô đơn.Đọc bài thơ là một phương thức giải sầu, tìm kiếm tri kỷ và chỉ có trời, chứ tiên là kẻ tri âm mới thấy vănhay và tán thưởng Khi không ngủ được vào canh ba, nằm ngâm văn tiếng ngâm đó đã vang đến trời, làmcho Trời không ngủ được đã mời Tản Đà lên Và một khi đã nghe văn của Tản Đà thì ai ai cũng thấy làmthích thú

“Văn dài hơi tốt ran cung mây

Trời nghe, trời cũng thấy làm hay

Tâm như nở dạ, tơ lè lưỡi Hằng Nga chúc nữ chau rồi mày

Tông thành Tiểu Ngọc lắng tay đứng

Đọc xong mỗi bài cũng vỗ tay”

Chỉ là văn của người hạ giới, nhưng đã làm rung động cả Đấng Tạo hóa siêu nhiên Đó chính là sự khẳngđịnh cái tài của bản thân của cái tôi một cách mãnh liệt Đó cũng là dấu ấn của “hiện đại hóa”, trong cáchsuy nghĩ về bản thân

Dấu ấn của hiện đại hóa còn được Tản Đà hình dung các đấng siêu nhiên ngang hàng với mình, cùng lời tâm

sự chân thành về cuộc sống thực tại nghèo khó, văn chương hạ giới rẻ mạt, hàm chứa một sự khiêu khíchnhất định đối với cái nhìn đầy thành kiến về thang bậc, giá trị của con người trong xã hội

“Bấm Trời cảnh con thực tế khó

Trần gian thước đất cũng không có

Nhờ trời năm xưa học ít nhiều

Vốn liếng còn một bụng Văn đó

Giấy người, mực người, thuê người in

Mướn cửa hàng người bán phường phố

Văn chương hạ giới rẻ như bèo

Kiếm được đồng lãi thực rất khó

Kiếm được thời ít, tiêu thời nhiều

Làm mãi quanh năm chẳng đủ tiêu…”

Cuộc sống đã nghèo khổ cuộc sống của các văn sĩ càng cùng cực hơn Ngay đến cả chuyện này cái tôi cũngdám thổ lộ cho thấy một sự cách tân độc đáo, mới mẻ

Không chỉ thể hiện dấu ấn hiện đại hóa qua phương diện nội dung “Hầu Trời” còn là bài thơ tiêu việc choviệc, “hiện đại hóa” qua phương diện nghệ thuật Bài thơ tạo được một tình huống lạ lùng thú vị đó là tìnhhuống hư cấu Hầu Trời rất hợp lý khi gắn liền với văn thơ và giây phút thăng hoa của người nghệ sĩ sángtạo Tác giả đã lựa chọn và sắp đặt các chi tiết hư cấu, hợp lý, tạo thành câu chuyện như thật Ngoài ra đó làviệc dụng công tả cảnh, dựng đối thoại, miêu tả tâm lí nhân vật để tạo sức thuyết phục Cuối cùng là việc sửdụng ngôn ngữ đã có sự xâm nhập của giọng điệu văn sưa, và ngôn ngữ bình dân không câu nệ vào vần luật,nên mạch cảm xúc được phát triển rất tự nhiên và cái tôi cá nhân thỏa sức bộc lộ và thể hiện mình Như vậy

có thể thấy “Hầu Trời” đã bước đầu cách tân, hoàn thiện cùng với đó là việc thể hiện dấu ấn “hiện đại hóa”cho thể loại thơ

Nếu Như Hầu Trời là minh chứng cho dấu ấn hiện đại hóa của thể loại thơ trong giai đoạn đầu, thì ChữNgười Tử Tù lại là minh chứng cho dấu ấn hiện đại hóa của thể loại truyện, khi quá trình hiện đại hóa đãhoàn tất Điều đó thể hiện ở việc bút pháp lãng mạn, chi phối bởi cảm hứng lãng mạn ở toàn bộ thiên truyện.Điều đó thể hiện trước hết xây dựng tình huống kỳ lạ, độc đáo Đó là cuộc gặp gỡ là lạ của hai con ngườicùng bản chất, nhưng đối lập nhau về địa vị xã hội Một bên là Huấn Cao, một tên tử tù nguy hiểm, chốnglại triều đình Một bên là quản ngục là kẻ đại diện cho chính quyền thực dân phong kiến Xét về phươngdiện xã hội họ chính là kẻ thù của nhau Nhưng về Bình Diện nghệ thuật lại khác Huấn Cao là người viếtchữ đẹp nhất vùng tỉnh Sơn ai ai cũng biết còn quản ngục lại là người biết trân trọng cái đẹp luôn khao khát

có được chứ ông Huấn Cao mà treo trong nhà Như vậy chẳng phải họ là tri âm tri kỉ về mặt nghệ thuật rồisao? Thế mà hai con người này lại phải gặp nhau trong một hoàn cảnh oái oăm, gặp ở nơi mà đáng ra khôngnên gặp Đó chính là Huấn Cao, cũng chính trong hoàn cảnh này mà tính cách của mỗi người đã được bộc lộ

rõ nhờ việc khai thác các tương quan đối lập, giữa tính cách và hoàn cảnh, giữa chức phận và nhu cầu, giữaánh sáng và bóng tối… Để hướng tới sự chiến thắng của tính cách với hoàn cảnh cái đẹp với cái xấu Quánnhục làm việc cai quản tù nhân một cái nghề mà xưa nay luôn được coi là thất đức Muốn tồn tại trong môitrường ấy con người ta phải tàn nhẫn, độc ác, thậm chí là mánh khóe, lưu manh Thế trong môi trường đầycận bã, quản ngục vẫn hướng đến chữ Huấn Cao, mong muốn có được nó, cho thấy tâm hồn của thầy quảnvẫn chưa bị vẩn đục Rồi đến với Huấn Cao trong một hoàn cảnh vào những ngày cuối của cuộc đời, ôngvẫn cứ hiên ngang, bất khuất, cho thấy đó là con người anh hùng đại trí, đại dũng So với văn học trung đạiviệc xây dựng được một tình huống truyện độc đáo là điều không có Để xây dựng được những tình huốngnhư vậy thì chỉ có thể đến với văn học, từ khi sự “hiện đại hóa” diễn ra mà “Chữ Người Tử Tù” là một minhchứng tiêu biểu

Dấu ấn hiện đại hóa được thể hiện bằng bút pháp lãng mạn dưới sự chi phối của cảm hứng lãng mạn cònđược thể hiện qua việc xây dựng những tính cách là lạ Nguyễn Tuân thiên về khai thác và thể hiện conngười bên trong bộc lộ vẻ đẹp của cốt cách, tinh thần cao quý Đó là hình tượng của Huấn Cao, một nho sĩtài hoa, đồng thời là người có khí phách bất khuất và thiên lương trong sáng Là một người viết chữ rấtnhanh và đẹp, nổi tiếng khắp vùng Tỉnh Sơn, Huấn Cao được biết đến là một nghệ sĩ có kiến thức uyên thâm

và thẩm mỹ tinh tế Có biết bao nhiêu người muốn có được chứ ông mà treo trong nhà xem nó như một vậtbáu ở trên đời Đã có tài Huấn Cao lại còn là người có khí phách anh hùng Không chịu nổi cảnh bất côngông đã đứng dậy khởi nghĩa Khi bị bắt phong thái ung dung đó vẫn không hề bị mất đi mà thậm chí cònmạnh mẽ thêm Ông xem những kẻ đang giam cầm mình chỉ là “lũ tiểu nhân thì oai” Khi được tiếp đãi rượuthịt ông vẫn điềm nhiên nhận xem như vốn bình sinh mình vẫn thường làm Nhưng cái tài cái khí phách thôichưa đủ, mà Huấn Cao còn đẹp hơn, rực sáng hơn bởi cái thiên lương cao quý Viết chữ Tuy đẹp nhưng ông

ít chịu cho chữ ông cũng không bắt mình cho chữ vì vàng bạc hay quyền thế Khi chưa hiểu quản ngục HuấnCao tỏ ra khinh ghét coi thường Còn khi đã hiểu được tấm lòng của ông ta vẫn cao cảm động bằng lòng chochữ Như vậy cho thấy Huấn Cao quả là một người anh hùng, một tấm lòng thanh cao, một tấm gương phúquý bất nắng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất

Bên cạnh Huấn Cao còn là hình ảnh của viên quản ngục được xây dựng bởi cảm hứng lãng mạn Quản ngụcđược ví như “một thanh âm trong trẻo, chen vào giữa một bản nhạc, mà nhạc luật đều hỗn loạn, xô bồ” Ôngsống trong một môi trường chỉ có cái xấu và cái ác ngự trị, nhưng vẫn giữ được cốt cách thanh cao của mộtngười yêu cái đẹp, trọng cái tài Ông mê say chữ của Huấn Cao ao ước nó Dám bất chấp cả tính mạng đểbiệt đãi tử tù, hơn nữa quản ngục còn là người biết hướng thiện là một người đáng kính trọng Nhân cáchcủa quản ngục rất xứng đáng với câu ca dao nói về hoa sen.

“Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”

Trong việc xây dựng những tính cách là lạ thể hiện dấu ấn hiện đại hóa tác giả đã sử dụng nghệ thuật tươngphản với những chi tiết đặc sắc để làm nổi bật vẻ đẹp của nhân vật Điều đó được thể hiện rất rõ qua cảnhcho chữ Huấn Cao từ một kẻ tử tù đã đường hoàng, uy nghi trở thành người ban phát cái đẹp Con vẫn ngủvẫn nắm trong tay Quyền sinh Quyền sát mà khúm núm, run run Sự khúm núm đó không làm mất đi nhâncách của ông mà ngược lại càng tô đậm, tỏa sáng nhân cách ấy Tóm lại quan hệ thuật tương phản hình ảnhhuấn cao với tài năng đặc biệt, khí phách lẫm liệt và nhân cách cao quý, quản ngục là sâu sắc của lối sống vàthiên lương trong sáng càng nổi bật, càng to rõ

Cuối cùng dấu ấn “hiện đại hóa” và được thể hiện ở nghệ thuật tả cảnh Tác giả đã chọn và miêu tả chi tiếtbằng lối văn vừa trang trọng bay bổng, vừa định đạt, tinh tế, chú ý miêu tả tâm lí nhân vật Cùng với đó làngôn ngữ cổ kính, trang nghiêm, dùng nhiều từ ngữ cách nói của người xưa như, “thiên lương”, “phiếmtrát”, “mê muội”… tạo cho câu chuyện cái không khí của một thời vang bóng làm tỏa sáng nhân vật đồngthời thể hiện được quan niệm thẩm mĩ của mình

Qua hai tác phẩm Hầu Trời của Tản Đà và Chữ Người Tử Tù của Nguyễn Tuân ta đã thấy rõ hai dấu mốcquan trọng của hai thể loại thơ và truyện Một tác phẩm là mở đường cho sự phát triển hiện đại hóa của thi

ca, một tác phẩm đã đánh dấu sự hoàn tất của truyện ngắn Cũng qua hai tác phẩm này phần nào đó ta đãhiểu thêm ý kiến trên Vũ Ngọc Phan trong cuốn “nhà văn hiện đại, khẳng định ở nước ta một năm có thể kểnhư 30 năm của người” Sự khẳng định đó nói lên tốc độ hiện đại hóa của Việt Nam vào những năm 30 vớimột tốc độ mau lẹ nhanh chóng Trong dòng chảy liên tục của văn học Việt Nam hiện đại “Hầu Trời” và

“Chữ Người Tử Tù” là những đóng góp xuất sắc cho quá trình hiện đại hóa văn học dân tộc, đưa nền vănhọc nước ta tiến lên và bắt kịp đà phát triển cùng nền văn học thế giới

Từ đầu thế kỷ 20 đến cách mạng tháng Tám năm 1945, là một thời là rất quan trọng trong lịch sử dân tộc nóichung và lịch sử văn học nói riêng Quá thức vươn lên mọi sự kìm hãm của các thế lực thực dân phong kiến,hòa nhịp với sự lớn mạnh của dân tộc, nền văn học nước nhà đã phát triển theo hướng “hiện đại hóa”, vớitốc độ rất nhanh và đạt được những thành tựu to lớn “Hầu Trời” của Tản Đà và “Chữ Người Tử Tù” củaNguyễn Tuân chính là 2 cột mốc, khẳng định cho sự phát triển, cũng như hoàn tất của hai thể loại thơ vàtruyện Có lẽ vì những vai trò to lớn đó nên giá trị của hai tác phẩm, cũng như tên tuổi của hai tác giả sẽvượt qua bước chân của thời gian, đến với bạn đọc của hôm nay và mai sau./

Bài văn 1 :

Nguyễn Đình Thi cho rằng “tác phẩm văn học lớn hấp dẫn người ta bởi cách nhìn nhận mới, tình cảm mới về những điều, những việc mà ai cũng biết cả rồi” Trích “nhà văn nói về tác phẩm” Nhà xuất bản Văn học năm 1998.

Anh, chị hiểu điều đó như thế nào? Bằng hiểu biết của mình về tác phẩm “Chí Phèo” của Nam Cao hãylàm sáng tỏ ý kiến trên

Bài làm

“Cái quan trọng trọng tài năng văn học là lối nói riêng của Nhà văn, là giọng riêng của nhà văn mà takhông thể tìm thấy trong cổ họng của bất kỳ người nào khác”, (Tuốc ghê nhep) Đúng như vậy! Nghệthuật chính là lĩnh vực của cái độc đáo tức là phong cách một cái gì đó rất mới, rất riêng biệt mà ta bắt gặpkhi đọc xong một tác phẩm Và cũng chính sự mới mẻ, khác lạ đó đã làm nên sức sống lâu bền của một