- Hiểu và cảm nhận được những đặc sắc về Nội dung và NT của một số tác phẩm phản ánh hiện thức đời sống và XH VN trước CMT8: + Tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng [r]
Trang 1Kế hoạch bồi dưỡng HS Giỏi
Môn Ngữ Văn 8
I.Đặc điểm tình hình
1 Khảo sát chất lượng
Danh sách học sinh đội tuyển ngữ văn 8
Năm học: 2010- 2011
Nguyễn Thị Thanh Nguyễn Thị Thảo Lục Thị Lan Anh
8B 8C 8C
8,5 8,5 8,0
2 Đánh giá chung
A ưu điểm:
- Nhìn chung các em đều có lòng say mê yêu thích môn văn, có ý thức vươn lên trong học tập
đạt kết quả tốt
- Các em đều chăm chỉ học tập, đều hết sức nỗ lực, tự học tự phát huy sáng tạo, tích cực chủ
động tìm hiểu kiến thức
- Phần lớn các em đều có năng khiếu viết văn: diễn đạt mạch lạc trôi chảy, lời văn trong sáng chân thành, giàu cảm xúc liên tưởng liên hệ tốt
- Có khả năng nhận thức kiến thức nhanh
- Biết cách trình bày khoa học sạch đẹp., rõ bố cục và nhiệm vụ từng phần
B Tồn tại.
- Đôi khi các em còn quên đi một mảng kiến thức nào đó
- Kĩ năng vận dụng kiến thức vào bài văn hoàn chỉnh còn chậm đôi chỗ còn vụng về
- Kiến thức liên thông từ lớp dưới lên lớp trên chưa tốt Cảm thụ văn chương chưa đặt vào hoàn cảnh cụ thể của tác giả, hoàn cảnh lịch sử để phân tích tìm hiểu giá trị
- Khả năng phân tích khái quát tìm hiểu còn lủng củng Sự liên kết giữa các phần trong văn bản còn nặng nề vụng về và thiếu mạch lạc
- Các dạng bài tiếng việt và tập làm văn còn chưa nhuần nhuyễn
- Chưa có kĩ năng kĩ sảo trong việc cảm thụ thơ văn
Trang 2II Chỉ tiêu.
Đạt: ít nhất cú một giải cấp huyện
III Biện pháp
- Hình thành đội tuyển ngay từ đầu năm học, chọn Hs để kiểm tra khảo sát chất lượng,
phân tích mặt mạnh mặt yếu của từng HS để chọn vào đội tuyển
- Hướng dẫn HS cách học:
+ Khái quát nội dung chương trình ôn tập các đơn vị kiến thức cần luyện tập
+ Hướng dẫn các dạng bài tập, đề bài cần giải quyết đôi với mỗi phân môn
+ Cung cấp phương pháp giải quyết mỗi dạng bài tập GV hướng dẫn ở mỗi dạng bài một bài mẫu để từ đó Hs vận dụng và làm theo
+ Đọc thêm tư liệu tham khảo: Những bài văn hay lớp 8; Bồi dưỡng Ngữ Văn 8; Sách tư liệu Ngữ Văn 8; 150 bài văn hay
+ Trao đổi chuyên môn với giáo viên dạy cùng khối để tìm hiểu đa dạng các bài tập vận dụng
và kĩ năng giải quyết
+ Rèn các kĩ năng; thuộc thơ, nhớ truyện, nhận biết, phân tích, tìm hiểu, vận dụng
+ ở mỗi phần có kiểm tra, đánh giá cụ thể
+ Trong qua trình bồi dưỡng nên cho HS thảo luận để kích thích tư duy sáng tạo của Hs
+ Động viên khen thưởng kịp thời những tư duy sáng tạo của Hs
IV Kế hoạch cụ thể.
A Kế hoạch
TG Kiến thức Yêu cầu về kiến thức và kĩ năng
T1 - Khía quát chung
chương trình bồi
dưỡng
- Các đơn vị kiến thức
đạt: các dạng bài tập
về TV, Vh và TLV
- Từ vựng và trường
từ vựng
* Kiến thức: Nắm được khái quát chung về nội dung chương trình bồi dưỡng
- Nắm chắc các đơn vị kiến thức cần đạt được từ đầu năm học
về TV, Vh và TLV
- Năm được khái niệm về trường từ vựng, cách chuyển trường
từ vựng
* Kĩ năng: Có kĩ năng trình bày được khái niệm, nhận diện trường từ vựng
T2 Tiếng Việt
- Các biện pháp tu từ:
ẩn dụ, nhân hoá, so
sánh, hoán dụ
* Kiến thức: Củng cố ôn tập về các phép tu từ từ vựng: ẩn dụ nhân hoá so sánh hoán dụ
- Biết phân tích tác dụng của các phép tu từ trong một văn cảnh cụ thể
* Kĩ năng: Trình bày khái niệm nhận biết và phân tíchgiá trị cảu các biện pháp tu từ qua một số hònh ảnh thơ, câu thơ cụ thể
Trang 3T3 Văn Học
_ Khái quát về văn
học hiện thực phê
phán 1930- 1945
- Số phận và phẩm
chất của người nông
dân trước CMT8
- Giá trị nhân đạo
trong một số tác
phẩm
Kiến thức
- HS nắm được khái quát đặc điểm về văn học hiện thực phê phán 1930- 1945
- Hiểu và cảm nhận được những đặc sắc về Nội dung và NT của một số tác phẩm phản ánh hiện thức đời sống và XH VN trước CMT8:
+ Tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng qua văn bản trong lòng mẹ- NH Tình cảnh đau đớn của giađình chị Dậu – Văn bản: Tức nước vỡ bờ Số phận
đáng thương và vẻ đẹp tâm hồn của Lão Hạc
+ Nắm được giá trị nhân đạo sâu sắc của các nhà văn
* Kĩ năng: Nhớ truyện nhân vật, sự kiện ý nghĩa giáo dục và nét đặc sắc của từng VB, sự cảm thông sâu sắc với thân phận
đau khổ của những người nông dân lương thiện giàu tình cảm
T4 Tiếng Việt
- Các biện pháp tu từ
vựng: nối giảm nói
trành nói quá, thay
đổi trật tự từ trong
câu
* Kiến thức:
- Tiếp tục củng cố ôn tập về các phép tu từ: nói giảm nói tránh, nói quá thay đổi trật tụ trong câu
- Nhận biết và vận dụng phân tích tác dụng của nó trong văn cảnh cụ thể
* Kĩ năng: Trình bày khái niệm, nhận biết và vận dụng phân tích giá trị của nó trong một số hình ảnh thơ, câu thơ cụ thể
T5 Văn học
Cảm nhận vẻ đẹp của
hình tượng các nhân
vật văn học qua một
số tác phẩm để làm
sáng tỏ giá trị nhân
đạo
* Kiến thức
- Nắm được phương pháp cảm nhận một hình ảnh , chi tiết tronh VB
- Biết vận dụng cảm nhận giá trị đặc sắc của nó
* Kĩ năng: Rèn cách viết đoạn văn
- Nhớ truyện nhân vật và phân tích giá trị của nó
- Thể loại văn tự sự:
+ Sử dụng các yếu tố
biểu cảm, miêu tả
+ Các hình thức kể
chuyện, ngôi kể
+ Lập dàn ý cho đề
văn tự sự: Kể truyện
đồi thường, kể truyện
tưởng tượng
* Kiến thức:
- HS được ôn tập củng cố về văn bản tự sự
- Nắm chắc trình tự TG-KG trong văn tự sự, xác định ngôi kể
- Nắm chắc các yếu tố sử dụng trong văn tự sự: miêu tả, biểu cảm
* Kĩ năng:
- Kể chuyện theo ngôi
- Sử dung yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Vận dụng lập dàn ý chi tiết một đề bài văn tự sự
T7 Tiếng Việt
- Từ vựng:
+ Các lớp từ: Từ ngữ
* Kiến thức
- Hiểu được thế nào là từ ngữ địa phương, biệt ngữ xã hội và giá trị của nó
Trang 4địa phương và biệt gữ
xã hội
+ Nghĩa của từ: Từ
tượng hình, từ tượng
thanh
- Năm được khái niệm từ tượng hình, từ tượng thanh và giá trị của chúng trong văn bản miêu tả
* Kĩ năng:
- Biết cách sử dụng từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội phù hợp với tình huống giao tiếp
- Nhận biết và cách sử dụng từ tượng thanh từ tượng hình, giá trị của chúng trong văn bản miêu tả
- Văn thuyết minh:
+ Phương pháp làm
bìa văn thuyết minh
+ Cách viết đoạn văn
bài văn
+ Lập dàn ý chi tiết
một số đề
* Kiến thức
- Cung cấp cho HS hiểu thế nào là văn thuyết minh
- Nắm được bố cục và cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn
- Nắm được phương pháp thuyết minh
- Viết bài văn hoàn chỉnh
* Kĩ năng: Hình thành kĩ năng tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý chi tiết cho bài văn thuyết minh
- Khái quát về thơ
mới
- Lòng thương người
và niềm hoài cổ trong
một số bài
- Tình yêu quê hương
đất nước
* Kiến thức:
- Hiểu và cảm nhận được những đặc sắcvề ND và NT trong những bài thơ Nhớ rừng – Thế Lữ; Ông đồ- VĐL; Quê hương – Tế Hanh
+ Cảm nhận được tình cảnh tàn tạ của nhân vật ông đồ, qua
đó thấy được niềm cảm thương và nỗi nhứo tiếc ngậm ngùi của tg đối với cảnh cụ người xưa; Niềm khát khao tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét cái tực tại từ túng tầm thường giả dối
+ cảm nhận được vẻ đẹp tươi sáng giàu sức sông của một làng quê và tình cảm quê hương đằm thắm
* Kĩ năng: Tìm hiểu phân tích cảm nhận sự trân trọng truyền thống văn hoá Tình yêu quê hương đằm thắm
T10 TV:
Các kiểu câu: Câu
chia theo nục đích nói
và câu chia theo câud
tạo
* Kiến thức
- HS ôn tập củng cố kiến thức về phần câu chia theo mục đích nói:
+ Câu kể (Còn gọi là câu trần thuật) + Câu cảm(………cảm thán) + Câu khiến(………….cầu khiến) + Câu hỏi(……….nghi vấn) + Câu phủ định
- Ôn tập củng cố kiến thức về câu chia theo cấu tạo ngữ pháp + Câu đơn
+ Câu ghép
+ Câu rút gọn
+ Câu đặc biệt
- Nhận biết và làm tốt một số bài tập về câu
Trang 5* Kĩ năng: Nhận dạng kiểu câu, đặt câu phân tích giá trị của câu trong một văn cảnh cụ thể
T11 TLV:
_ cách làm một bài
văn thuyết minh về
một bài thơ, một thể
loại
_ Lập dàn ý chi tiết
một đề bài
* Kiến thức:
- Củng cố cho Hs hiểu rõ phương pháp làm bài văn thuyết minh về một bài thơ một thể loại văn học
- HS tìm ý và lập dàn ý chi tiết về một bài thơ hay, một thể loại văn học
- Viết một bài văn hoàn chỉnh
* Kĩ năng:
- Thuộc thơ, nắm được đặc điểm nội dung của từng bài thơ
- Hiểu và nắm được đặc điểm của từng thể loại văn học
- Có kĩ năng làm tốt văn thuyết minh
T12 VH:
Cảm nhận vẻ đẹp của
một só hình ảnh thơ,
một đoạn thơ tiêu
biểu
* Kiến thức:
- Nắm được phương pháp cảm nhận một đoạn, một bài thơ hoặc một hình ảnh thơ trong các tác phẩm văn chương
- Biết vận dụng phân tích giá trị và cảm nhận được vẻ đẹp của một số hình ảnh trong bài thơ, đoạn thơ
* Kĩ năng: Vận dụng làm bài tập cảm nhận thơ cụ thể
T13 TV:
Tình thái từ trợ từ,
thán từ
* Kiến thức
- Hiểu được thế nào là tình thái từ, trợ từ và thán từ
- Nhận biết được tình thái từ trợ từ và thán từ Nắm được tác dụng của nó trong văn bản
* Kĩ năng:
- Biết cách sử dụng tình thái từ trợ từ và thán từ khi nói và viết
- Làm thành thạo các bài tập
T14 VH:
- Văn thơ yêu nước và
C.mạng
+ Hình ảh người chí
sĩ yêu nước trong 2
bài thơ của PBC, PCT
+ Tâm hônf nhạy cảm
và niền khao khát tự
do trong bài khi con
tu hú
* Kiến thức:
- Cảm nhận được vẻ đẹp của tâm hồn những chí sĩ yêu nước
đầu TKXX, những người mang chí lơn cứu nước cứu dân…
- Cảm nhận lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tười đang bị giam cầm trong tù ngục qua bài “Khi con tu hú – Tố Hữu”
* Kĩ năng: Thuộc thơ phân tích thơ và thấy được những nét nghệ thuật đặc sắc trong những bài thơ
T15 TLV:Vân nghị luận
- Luận điểm trong bài
văn nghị luận
- vai trò cảu yếu tố tự
* Kiến thức:
- Hiểu được thế nào là luận điểm trong bài văn nghị luận
- Nhận biết và hiểu vai trò của các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm trong văn nghị luận
Trang 6sự, miêu tả và biểu
cảm trong bài văn
nghị luận
- Bố cục và xây dựng
đoạn và lời trong bài
văn nghị luận
- Cách làm bài văn
nghị luận
- Lập dàn ý chi tiết về
đề bài nghị luận
- Nắm được bố cục và cách thức xây dựng đoạn văn lời văn trong bài văn nghị luận có yếu tố tự sự miêu tả và biểu cảm
* Kĩ năng:
- Nắm được đặc điểm của luận điểm, quan hệ giữa luận điểm giữa vấn đề cần giải quyết
- Có kĩ năng xây dựng đoạn văn trong bài văn nghị luận
* Kiến thức
- Cung cấp cho HS phương pháp làm bài văn nghị luận
- Hướng dẫn hs biết, hiểu và lập dàn ý chi tiết, viết bài và các
kĩ năng hình thành luận điểm, luận cứ phân tíh đánh giá, liên kết lập luận
Trang 7dự kiến nội dung kế hoạch
bồi dưỡng học sinh giỏi
Môn Ngữ văn 8 -Nămhọc 2010-2011
I PHầN TIếNG VIệT
1 Các kiến thức cơ bản
a) Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ, trường từ vựng
- Phân biệt điểm giống và khác nhau của 2 khái niệm trên
- Nắm chắc khỏi niệm Lưu ý quan hệ bao hàm và quan hệ toàn thể -bộ phận trong cấp độ khỏi quỏt nghĩa từ ngữ
- Chỉ ra các cấp độ ,xác định các trường từ và tạo lập trường từ
-Tớch hợp với TLV để viết đoạn văn cú sử dụng trường từ
b Từ tượng hỡnh ,từ tượng thanh
-Nắm được khỏi niệm
-Tỡm cỏc từ tượng hỡnh theo nội dung nhất định VD
+ Tỡm cỏc từ tượng hỡnh tả giú, tả mưa, tả sự vận động của dũng nước
-Phõn tớch giỏ trị cỏc từ tượng hỡnh ,tượng thanh trong ngữ liệu nhất định
c Cỏc biện phỏp tu từ
-Cung cấp khỏi niệm núi giảm ,núi trỏnh, núi quỏ Đồng thời ụn lại cỏc biện phỏp tu từ đó học -Tạo lập 1 biện phỏp tu từ
-Rốn kĩ năng tỡm, phõn tớch 1 biện phỏp tu từ
d Cõu
-Nắm vững khỏi niệm , đặc điểm ,chức năng, cỏc kiểu cõu phõn theo mục đớch núi
-GV giỳp học sinh hệ thống lại cỏch phõn loại cỏc kiểu cõu đó học
-Nhận biết cỏc kiểu cõu trong ngữ liệu cho sẵn
-Tạo lập cỏc kiểu cõu
-Phõn tớch tớnh biểu cảm ,biểu đạt của cõu trong văn bản VD : cõu cảm thỏn ,cõu hỏi tu từ
2 Phương phỏp
-Yờu cầu học sinh nắm vững lớ thuyết
Trang 8-Kết hợp với thực hành
-Rốn kĩ năng thực hành theo hướng sỏng tạo,kớch thớch tư duy
-Vận dụng Tiếng Việt vào đời sống cỏc em ,tạo ra hứng thỳ và tớnh thiết thực của mụn học
II PHần văn học
Chuyên đề 1: Văn học hiện thực phê phán 1930-1945
1.Các kiến thức cơ bản
- Hiểu thế nào là văn học hiệnthực phê phán.Nắm được một số tác giả tiêu biểu trong phong trào.Chỉ ra điểm tiến bộ và mặt hạn chế của phong trào văn học hiện thực
-Nắm chắc kiến thức về tác giả ,phong cách nghệ thuật ( hoặc nội dung cơ bản trong sáng tác) -Giúp các em thâm nhập một số tác phẩm lớn để hiểu rõ các trích đoạn trong SGK
-Nắm chắc nghệ thuật , nội dung của các trích đoạn hay , tạo cơ sở cho văn cảm nhận
- Hiểu rõ các hình tượng tiêu biểu: chị Dậu lão Hạc, bé Hồng Những đặc sắc nghệ thuật tạo nên những hình tượng đó
-Có khả năng khái quát ,tổng hợp hệ thống các nhân vật đã học
2 Kĩ năng trọng tâm
-Rèn kĩ năng viết đoạn văn
-Rèn kĩ năng cảm thụ văn học (có thể viết đoạn, viết bài với bố cục hoàn chỉnh, lồng ghép các yếu tố Tiếng Việt)
- Củng cố lại kĩ năng làm bài tập nghị luận tổng hợp
3 Phương phỏp
- Yờu cầu học sinh đọc cỏc tỏc phẩm để mở rộng hiểu biết VD
+ Tiểu thuyết Tắt đốn
+Hồi kớ Trong lũng mẹ
+ Tuyển tập truyện ngắn của Nam Cao
-Nhắc lại cỏch viết đoạn theo cỏc phương thức đó học
-Gợi lại cỏc bước cảm thụ đoạn văn
- Rốn kĩ năng viết đoạn
Trang 9- Chấm trả bài Nhận xét
-Hướng dẫn làm bài nghị luận tổng hợp
-Rèn một số đề
+Nhận định của Nguyễn Tuân về chị Dậu trong Tức nước vỡ bờ
+Quan điểm của Nam Cao thể hiện thế nào trong Lão Hạc
CHUY£N §Ò 2: TH¥ MíI
1 Các kiến thức trọng tâm
-Khái quát về thơ mới Sự khác biệt giữa thơ mới với thơ ca cách mạng Nét tiến bộ và hạn chế của Thơ mới
- Nắm được lòng thương người và niềm hoài cổ trong thơ Vũ đình Liên nói chung và"¤ng đồ
"nói riêng
-Những cách tân mới mẻ về nghệ thuật, tiếng lòng yêu nước thầm kín của người dân mất nước thông qua hình tượng con hổ Soi chiếu với bài khái quát Thơ mới để thấy những thành công của Thế Lữ
-Tình yêu quê hương đất nước trong bài Quê hương và thơ Tế Hanh
2 Kĩ năng trọng tâm
- Rèn kĩ năng tìm và phân tích tác dụng của các biện pháp tu từ
- Rèn kĩ năng cảm thụ văn học
- Kĩ năng nghị luận tổng hợp
- Thuyết minh về tác phẩm văn học
3 Phương pháp dạy
- Yêu cầu học sinh học thuộc các bài thơ Nắm được phong cách nghệ thuật của các tác giả để soi chiếu vào tác phẩm , tìm ra điểm thành công của tác phẩm
- Hướng dẫn lại kĩ năng làm bài văn cảm nhận, kĩ năng tìm và phân tích tác dụng biện pháp tu từ
- Rèn kĩ năng tìm -phân tích biện pháp tu từ trong những trích đoạn của tác phẩm đã học (có thể
mở rộng các ngữ liệu mới ,lạ để các em rèn tốt kĩ năng)
Trang 10-Hướng dẫn các em làm bài cảm nhận với đoạn thơ
- Chấm trả bài tích cực Có thể chấm bài tay đôi
CHUY£N §Ò 3 : V¡n TH¥ Y£U N¦íC C¸ch M¹NG
1 Các kiến thức cơ bản
- Khái quát về văn thơ yêu nước và cách mạng
- Hình ảnh người chí sĩ yêu nước trong hai bài thơ của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh -Giới thiệu về Tố Hữu " Con đường cách mạng đồng nhất với con đường thơ"
- Tâm hồn nhạy cảm và niềm khao khát tự do trong "Khi con tu hú"
- Giới thiệu vệ tập " Nhật kí trong tù"
- Chất thi sĩ và chất chiến sĩ trong một số bài thơ của Hồ Chí Minh ( Chất cổ điển và chất hiện đại trong thơ HCT )
2 Rèn kĩ năng trọng tâm
- Tiếp tục kĩ năng cảm thụ thơ.( đặc biệt hướng dẫn các em lưu ý cách cảm thụ thể thơ chữ Hán)
- Kĩ năng làm bài văn thuyết minh về tác phẩm văn học
3 Phương pháp dạy
-Yêu cầu học thuộc các bài thơ Nắm chắc kiến thức tác giả, hoàn cảnh sáng tác để thấy giá trị nghệ thuật và nội dung bài thơ( đồng thời làm cơ sở cho viết bài văn thuyết minh về tác phẩm văn học)
-Giúp các em tìm ra cách cảm thụ thơ chữ Hán tốt nhất
- Cung cấp cách làm bài văn thuyết minh về tác phẩm văn học
- Rèn kĩ năng qua các bài tập thùc hành
- Chấm trả bài
III TËP LµM V¡N
* Văn tự sự
1 Các kiến thức cơ bản
- Gợi nhắc lại kiến thức tự sự ở lớp 6 Yêu cầu học sinh nắm và tạo lập các yÕu tố