giáo án bài Vào phủ chúa trịnh

Đọc - hiểu chi tiết: 1 Giá trị hiện thực sâu sắc qua bức tranh chi tiết, sinh động về cảnh sinh hoạt nơi phủ chúa... Qua nhiều lần cửa” những dãy hành lang quanh co nối nhau liên t

Trang 1

Ngày soạn : 18/8/2013

Tiết 1

Bài dạy: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH

Trích Thượng kinh kí sự – LÊ HỮU TRÁC

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Kiến thức: Bức tranh chân thực sinh động về cuộc sống xa hoa, đầy quyền uy nơi phủ chúa Trịnh và thái độ, tâm trạng của nhân vật tôi khi vào phủ chúa chữa bệnh cho Trịnh cán

Vẻ đẹp tâm hồn của Hải Thượng Lãn Ông; lương y, nhà nho thanh cao coi thường danh lợi Những đặc sắc của bút pháp kí sự: tài quan sát, miêu tả sinh động những sự việc có thật; lối kê chuyện lôi cuốn, hấp dẫn, chọn lựa chi tiết đặc sắc, đan xen văn xuôi và thơ

- Kĩ năng: Đọc hiêu thê kí (kí sự) trung đại theo đặc trưng thê loại

- Thái độ: trân trọng và yêu quí di sản văn hoá, học tập đức tính lương y như từ mẫu, coi thường danh lợi, sống thanh cao

II CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

SGK, SGV Thiết kế bài học Tư liệu tham khảo

Kết hợp các phương pháp dạy học: Đàm thoại, nêu vấn đề, bình giảng, thảo luận Sử dụng SGK.

2/Chuẩn bị của HS:

Đọc kĩ bài học Soạn bài theo hướng dẫn

III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1.Ổn định tổ chức :

2.Kiêm tra bài cũ : Không

3 Giảng bài mới:

TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY T

1

5

’

3

HĐ1: Tìm hiểu tiểu

dẫn.

GV cho HS đọc phần

tiêu dẫn trong SGK

GV tóm tắt vài nét

chính về Tác giả

GV diễn giảng về

xuất xứ và đặc điêm

của thê kí

GV bổ sung: Đọc

SGK về tác giả

Nêu nội dung đoạn

trích?

HĐ2: Đọc, hiểu chi

tiết GV cho HS đọc

đoạn 1

Hướng dẫn HS tìm

hiêu giá trị hiện thực

sâu sắc qua bức tranh

HĐ1: HS đọc SGK

phần tiêu dẫn

Nghe GV diễn giảng ghi vào vở

HS suy nghĩ trả lời câu

hỏi.

Nói về việc Lê Hữu Trác đến kinh đô được dẫn vào phủ chúa bắt mạch kê đơn cho Trịnh Cán

HĐ2:

HS đọc SGK, suy nghĩ

trả lời

HS tìm trong SGK nêu dẫn chứng cụ thê từng nội dung

I Tìm hiểu khái quát:

1/ Tác giả:Đọc SGK 2/ Tác phẩm:

- Kí sự là là một thê kí ghi chép sự việc, câu chuyện có thật và tương đối hoàn chỉnh

- Tác phẩm là tập kí sự bằng chữ Hán, hoàn thành năm 1783, trong chuyến đi từ Hương Sơn ra Thăng long chữa bệnh cho thế tử Trịnh Cán

3/ Nội dung đoạn trích:

Ghi lại chân thực, sinh động cuộc sống xa hoa quyền uy phủ chúa Bộc lộ thái độ xem thường danh lợi, khẳng định y đức của mình

II Đọc - hiểu chi tiết:

1) Giá trị hiện thực sâu sắc qua bức tranh chi tiết, sinh động về cảnh sinh hoạt nơi phủ chúa.

Trang 2

’

5

’

chi tiết, sinh động vè

cảnh sinh hoạt nơi

phủ chúa

Quang cảnh nơi phủ

chúa được miêu tả

như thế nào?

GV bổ sung: Quang

cảnh ở phủ chúa cực

kì tráng lệ, lộng lẫy

không đâu sánh bằng

Cung cách sinh hoạt

trong phủ chúa ra

sao? Những quan sát

ghi nhận này nói lên

cách nhìn, thái độ của

Lê Hữu Trác đối với

cuộc sống nơi phủ

chúa như thế nào?

Phân tích những chi

tiết trong đoạn trích

có tác dụng nổi bật

giá trị hiện thực của

tác phẩm?

GV bổ sung:

Sinh hoạt với lễ nghi,

khuôn phép, cách nói

năng, người hầu hạ…

cho thấy sự cao sang,

quyền uy tột đỉnh,

cuộc sống xa hoa và

sự lộng quyền của

nhà chúa

HĐ3: Củng cố.

GV cho HS tóm tắt

lại nội dung đoạn

trích.

Đoạn trích có giá trị

HS trả lời

Qua nhiều lần cửa”

những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp” Vườn hoa Bên trong phủ Bên trong phủ Đến nội thế tử phải qua năm, sáu lần trướng gấm, xung quanh lấp lánh hương hoa ngào ngạt

HS đọc SGK trả lời

Trong phủ chúa “ người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có

việc quan qua lại như mắc cửi” Lời lẽ nhắc đến chúa và thế tử rất

cung kính, lễ độ

Tác giả chỉ được viết tờ khải dâng lên Khi vào xem bệnh tác giả

phải lạy dù thế tử chỉ là

đứa bế 5,6 tuổi

HĐ3:

HS đọc phần ghi nhớ, trả lời nội dung câu hỏi

a) Quang cảnh nơi phủ chúa :

* Ngoài phủ chúa: Qua nhiều lần cửa”

những dãy hành lang quanh co nối nhau liên tiếp” Ơ mỗi cửa đều có vệ sĩ canh gác

- Vườn hoa “ cây cối um tùm, chim kêu ríu rít, hoa đua thắm…”

* Bên trong phủ chúa:

-Là những nhà “Đại đường”, ”quyển

bằng”,”Gác tía”với kiệu son,võng điều,đồ

nghi trượng sơn son thếp vàng và “những

đồ đạc nhân gian chưa từng thấy”.

-Đồ dùng tiếp khách ăn uống toàn là

“mâm vàng,chén bạc”.

* Nội cung thế tử: phải qua năm, sáu lần

trướng gấm

trên ghế bày nêm gấm, màn là che ngang

sân,”xung quanh lấp lánh, hương hoa

ngào ngạt”.

=> Quang cảnh ở phủ chúa cực kì tráng

lệ, lộng lẫy không đâu sánh bằng.

b) Cung cách sinh hoạt nơi phủ chúa:

- Trong phủ chúa “ người giữ cửa truyền báo rộn ràng, người có việc quan qua lại như mắc cửi

=> Chúa có vị trí trọng yếu và quyền uy tối thượng trong triều

- Bài thơ ngâm tỏ rõ quyền uy của chúa

- Lời lẽ nhắc đến chúa và thế tử rất cung

kính, lễ độ “ Thánh thượng đang ở đây.

Chưa thể yết kiến, hầu mạch Đông cung thế tử…”

- Chúa Trịnh luôn có phi tần chầu chực xung quanh Tác giả chỉ được viết tờ khải dâng lên Nội cung trang nghiêm phải nín thở chờ ở xa, khúm núm đến trước sập xem mạch”

- Khi vào xem bệnh tác giả phải lạy dù thế

tử chỉ là đứa bế 5,6 tuổi

Sinh hoạt với lễ nghi, khuôn phép, cách

nói năng, người hầu hạ… cho thấy sự cao sang, quyền uy tột đỉnh, cuộc sống xa hoa

và sự lộng quyền của nhà chúa.

Trang 3

nội dung hiện thực

gì?

Ý nghĩa nội dung đó?

GV nhận xét chốt ý,

bổ sung

Dặn dò: 3’Học bài

Soạn bài: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân Làm bài tập luyện tập?

RÚT KINH NGHIỆM :

………

Ngày soạn : 18/8/2013

Tiết 2

Trang 4

Bài dạy: VÀO PHỦ CHÚA TRỊNH

Trích Thượng kinh kí sự – LÊ HỮU TRÁC

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Kiến thức: Bức tranh chân thực sinh động về cuộc sống xa hoa, đầy quyền uy nơi phủ chúa Trịnh và thái độ, tâm trạng của nhân vật tôi khi vào phủ chúa chữa bệnh cho Trịnh cán

Vẻ đẹp tâm hồn của hải Thượng Lãn Ông; lương y, nhà nho thanh cao coi thường danh lợi

Những đặc sắc của bút pháp kí sự: tài quan sát, miêu tả sinh động những sự việc có thật; lối kê chuyện lôi cuốn, hấp dẫn, chọn lựa chi tiết đặc sắc, đan xen văn xuôi và thơ

- Kĩ năng: Đọc hiêu thê kí (kí sự) trung đại theo đặc trưng thê loại

- Thái độ: trân trọng và yêu quí di sản văn hoá, học tập đức tính lương y như từ mẫu, coi thường danh lợi sống thanh cao

II CHUẨN BỊ:

1/Chuẩn bị của GV:

SGK, SGV Chuẩn kiến thức, kĩ năng Thiết kế bài học Tư liệu tham khảo

Kết hợp các phương pháp dạy học: Đàm thoại, nêu vấn đề, bình giảng, thảo luận Sử dụng SGK.

2/Chuẩn bị của HS:

Đọc kĩ bài học Soạn bài theo hướng dẫn

III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1.Ổn định tổ chức :

2.Kiêm tra bài cũ : Không

3 Giảng bài mới:

TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY T

20

’ HĐ1:Tìm hiểu nội dung

Cho HS đọc tiếp nội

dung đoạn trích

Những quan sát, ghi

nhận này nói lên cách

nhìn, thái độ của nhân

vật tôi đối với cuộc

sống nơi phủ chúa như

thế nào?

GV bổ sung : Mặc dù

khen cái đẹp, cái sang

nơi phủ chúa nhưng tác

giả tỏ ra dửng dưng

trước quyến rủ của vật

chất, không đồng tình

với cuộc sống quá no

đủ, tiện nghi nhưng

thiếu khí trời và tự do

Cách chẩn đoán và

HĐ1:

HS đọc đoạn tiếp, suy nghĩ trả lời

Tác giả nhận xét “ Đến đây mới hay cảnh giàu sang của vua chúa thực khác hẳn người thường”

Khi được mời ăn món ngon vật lạ, tác giả nhận xét: “ Tôi bây giờ mới biết cái phong vị của đại gia”

Tỏ ra dửng dưng trước quyến rũ của vật chất, không đồng tình với cuộc sống quá no đủ, tiện nghi nhưng thiếu khí trời và tự do

HS suy nghĩ trả lời:

Thầy thuốc giỏi, có kiến thức sâu rộng và già dặn

II Đọc - hiểu văn bản:

2/ Thái độ, tâm trạng và những suy nghĩ của nhân vật “tôi”:

a/ Thái độ trước cuộc sống nơi phủ chúa:

- Tác giả nhận xét “Bước chân đến đây

mới hay cảnh giàu sang của vua chúa thực khác hẳn người thường”.

- Tác giả vịnh bài thơ tả sự giàu sang,vương giả đó

-“Mâm vàng,chén bạc,đồ ăn toàn là

của ngon vật lạ, tôi bây giờ mới biết cái phong vị của nhà đại gia”.

- Đường vào nội cung ”Ở trong tối om,

không thấy cửa ngõ gì cả”.

=> Dửng dưng trước những quyến rũ của vật chất, không đồng tình trước cuộc sống quá no đủ, tiện nghi nhưng thiếu khí trời và không khí tự do

b/ Thái độ khi chữa bệnh cho thế tử:

- Bệnh trạng của thế tử ”Vì thế tử trong

Trang 5

’

10

’

5’

chữa bệnh của Lê Hữu

Trác cùng những diễn

biến tâm tư của ông khi

kê đơn cho thế tử?

Điều đó ta hiêu gì về

người thầy thuốc này?

GV chốt nội dung

chuyên sang ý 3

Vẻ đẹp tâm hồn nhân

cách của Lê Hữu Trác

qua đoạn trích là gì?

Theo em bút pháp kí

sự của tác giả có gì đặc

sắc? Phân tích những

nét đặc sắc đó?

GV chốt nội dung

Kê diễn biến sự việc

khéo léo Lôi cuốn sự

chú ý của người đọc

không bỏ sót chi tiết

nhỏ tạo nên cái thần

của cảnh và việc Tính

chân thực có giá trị

hiện thực

HĐ3: Củng cố.

GV cho HS tóm tắt lại

nội dung đoạn trích.

Đoạn trích có giá trị

nội dung hiện thực gì?

Ý nghĩa nội dung đó?

GV nhận xét chốt ý, bổ

sung.Tác giả đã vẽ lại

bức tranh sinh động về

cuộc sống xa hoa,

kinh nghiệm, có lương tâm và đức độ, khinh thường lợi danh, yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, giản dị

HS tìm ý trả lời

Một thầy thuốc giỏi, kiến thức sâu rộng và

giàu kinh nghiệm, bản lĩnh, y đức cao, phẩm chất cao quý:khinh thường lợi danh, quyền quý, yêu thích tự do và

nếp sống thanh đạm, giản dị nơi quê nhà

HS trả lời

Quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực, tả cảnh sinh động

Kê diễn biến sự việc khéo léo Lôi cuốn sự chú ý của người đọc không bỏ sót chi tiết nhỏ tạo nên cái thần của cảnh và việc Tính chân thực

HĐ3:

HS đọc phần ghi nhớ, trả lời nội dung câu hỏi Mang giá trị hiện thực sâu sắc

Phản ánh quyền lực to lớn của Trịnh Sâm, cuộc sống xa hoa, hưởng lạc trong phủ chúa và bày tỏ thái độ coi thường danh lợi, quyền quí của tác

chốn màn che trướng phủ, ăn quá no,mặc quá ấm nên tạng phủ yếu đi”.

- Cách lí giải về bệnh trạng cho thấy tác giả là một thầy thuốc giàu kinh nghiệm Ông hiêu rõ căn bệnh của thế tử, nhưng sợ chữa có hiệu quả ngay sẽ được chúa tin dùng, bị công danh trói buộc

- Nhưng sau đó ông thẳng thắn đưa ra cách chữa đúng bệnh, kiên trì giải thích, dù khác ý với các quan thái y Lương tâm, phẩm chất trung thực đã thắng, tác giả thẳng thắn đưa ra những kiến giải riêng hợp lí

3/ Vẻ đẹp tâm hồn nhân cách của Lê

Hữu Trác:

- Một thầy thuốc giỏi, kiến thức sâu rộng và giàu kinh nghiệm, bản lĩnh, y đức cao

Một thầy thuốc tài năng có lương tâm và đức độ

- Hơn nữa ở tác giả còn toát lên phẩm chất cao quý:khinh thường lợi danh, quyền quý, yêu thích tự do và nếp sống thanh đạm, giản dị nơi quê nhà

4/ Nghệ thuật:

- Đặc sắc của bút pháp kí sự:

+ Quan sát tỉ mỉ, ghi chép trung thực,miêu tả cụ thê sống động, chọn lựa những chi tiết đắc, gây ấn tượng mạnh + Lời kê hấp dẫn, chân thực, hài hước + Kết hợp văn xuôi và thơ làm tăng chất trữ tình cho tác phẩm, góp phần thê hiện một cách kín đáo thái độ của người viết

Củng cố:

- Đoạn trích “ Mang giá trị hiện thực sâu sắc.Phản ánh quyền lực to lớn của Trịnh Sâm, cuộc sống xa hoa, hưởng lạc trong phủ chúa và bày tỏ thái độ coi thường danh lợi, quyền quí của tác giả Bằng tài quan sát tinh tế và ngòi bút ghi chép chi tiết, chân thực, sắc sảo

Trang 6

quyền quí của chúa

Trịnh và bộc lộ thái độ

coi thường danh lợi

giả

Dặn dò: Đọc nội dung đoạn trích Tìm hiêu các chi tiết hiện thực về cuộc sống nơi phủ chúa.

Soạn bài: Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân Làm bài tập luyện tập?

RÚT KINH NGHIỆM :

………

Định dạng
Số trang	6
Dung lượng	93,5 KB