SKKN Một số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệm

Một số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệmMột số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy và chủ nhiệm

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Đất nước ta từ xưa tới nay luôn coi trọng giáo dục và xem giáo dục là quốcsách hàng đầu Bởi vì giáo dục đã cung cấp tri thức để nhằm phát huy năng lực, trítuệ, phẩm chất, nhân cách của con người Và để nền giáo dục của nước ta sánh vaiđược với các nước trong khu vực thì Bộ Giáo dục đã không ngừng đổi mới về mọi

mặt Chính vì thế, việc dạy học cũng phải đổi mới, phải hiện đại hơn trước,phải coi trọng sự tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập Để thực hiện đượcvấn đề đó đòi hỏi ở mỗi học sinh phải có tính tự giác cao, đặc biệt phải có tínhmạnh dạn để các em hoàn thành các nhiệm vụ học tập

Ngạn ngữ có câu “mạnh dạn sẽ đến thành công cho bạn” Quả đúng như thế,trong thực tế cuộc sống đa số những ai mạnh dạn, có năng lực thì thường đượcnhiều kết quả tốt kể cả trong lĩnh vực kinh tế Người có năng lực nếu không mạnhdạn thì không thể thực hiện thành công công việc hay nói cách khác là không dámlàm bất cứ điều gì vì sợ mình sẽ thất bại và rồi công việc sẽ bị người khác tranh.Còn nếu người có năng lực kết hợp với tính mạnh dạn, dám nghĩ dám làm thì cơhội thành công là rất lớn

Nhiều năm nay Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có chủ trương dạy kĩ năng sống

là một trong những tiêu chí đánh giá “Trường học thân thiện - học sinh tích cực”.Bản thân tôi là một giáo viên có nhiều năm công tác tại vùng khó khăn, được tiếpxúc với nhiều học sinh có hoàn cảnh khác nhau, phần lớn tôi nhận thấy hầu nhưcác em ở vùng khó khăn, những em đồng bào dân tộc thiểu số đều có một điểmchung khác hơn hẳn so với những em có điều kiện thuận lợi hơn là các em thiếutính mạnh dạn, sự tự tin trong học tập và các hoạt động ngoài giờ lên lớp

Xuất phát từ những lí do đó tôi nhận thấy việc rèn luyện kỹ năng tự tin, mạnhdạn cho học sinh là một việc làm rất quan trọng Nhà trường sẽ là môi trường tốtcho các em hình thành và rèn luyện các kỹ năng đó, giúp các em độc lập hơn, từng

bước tự tin trong học tập để trở thành “con ngoan, trò giỏi”, trở thành những ngườitài giỏi xây dựng đất nước, Đây cũng là nhiệm vụ quan trong đối với các thầy côgiáo, đặc biệt là các thầy cô giáo làm công tác chủ nhiệm lớp Chính vì thế tôi thực

hiện đề tài: “Một số giải pháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho

học sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số qua công tác giảng dạy

và chủ nhiệm” hy vọng rằng những kinh nghiệm nhỏ này phần nào giúp thầy cô,

bạn bè, đồng nghiệp nâng cao hơn nữa hiệu quả dạy học, giáo dục học sinh và trênhết là : “Tất cả vì học sinh thân yêu” – “Vì các chủ nhân tương lai của đất nước saunày”!

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

a Mục tiêu

Trên cơ sở tìm hiểu lí luận và thực tiễn việc rèn luyện sự tự tin, mạnh dạncho học sinh ở vùng khó khăn, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số trong công tácgiảng dạy và chủ nhiệm trong chương trình THCS Qua đó, giúp giáo viên có đượcnhững kinh nghiệm rèn luyện học sinh trở nên nhanh nhẹn và mạnh dạn hơn trongmọi lĩnh vực Phát hiện và phát triển khả năng riêng biệt của từng học sinh gắn vớihoạt động học tập và các hoạt động ngoài giờ lên lớp Bồi dưỡng những nhân tố cókhả năng riêng biệt nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển và hội nhập của đất nước

b Nhiệm vụ

Để đạt được mục tiêu trên, tôi xác định nhiệm vụ nghiên cứu chính như sau:

- Xác định cơ sở lí luận của việc rèn sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh ở vùngkhó khăn, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số trong công tác giảng dạy và chủnhiệm lớp

- Phân tích thực trạng của việc rèn luyện sự tự tin cho học sinh hiện nay, pháthiện và phát triển khả năng riêng biệt của từng học sinh gắn với năng lực học tập

và các hoạt động ngoài giờ lên lớp, ngoài ra còn giúp đỡ các em học sinh khókhăn, thụ động trong giao tiếp tham gia các hoạt động học tập và vui chơi ởtrường trung học cơ sở Tô Hiệu một cách tốt hơn

- Đưa ra các định hướng sư phạm nhằm bồi dưỡng một số năng lực, sự tự tin,mạnh dạn, dám nghĩ dám làm cho học sinh.

- Đưa ra một số hoạt động ngoại khóa cho các em học sinh nhằm nâng caokhả năng sinh hoạt cộng đồng cho các em

- Nghiên cứu chủ trương phát triển và nâng cao phương pháp dạy và học giúphọc sinh học tập và rèn luyện sự tư tin, mạnh dạn; hướng học tập và rèn luyệnthể chất theo cá nhân và học tập hợp tác

3 Đối tượng nghiên cứu

Sáng kiến kinh nghiệm này tập trung giới thiệu các giải pháp rèn luyện sự

tự tin, mạnh dạn cho học sinh ở vùng khó khăn, học sinh đồng bào dân tộc thiểu sốtrong công tác giảng dạy và chủ nhiệm

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Sáng kiến đưa ra một số giải pháp nhằm rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn chohọc sinh đồng bào dân tộc thiểu số, những em vùng khó khăn, phần lớn các emđều nhút nhát, ngại ngùng khi đứng trước đám đông

- Đối tượng áp dụng là các em học sinh lớp 7A2 năm học 2016-2017 và các

em học sinh lớp 8A1 năm học 2017-2018 trường THCS Tô Hiệu

5 Phương pháp nghiên cứu

a Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu: Thu thập những thông tin lý

luận trên các sách, báo, tạp chí giáo dục, các bài tham luận trên Internet, Luật giáodục,

- Phương pháp khái quát hóa các nhận định độc lập: Quan sát hoạt động

học và sinh hoạt tập thể của học sinh

b Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Trò chuyện, trao đổi với các giáo viên bộ môn, học

sinh, ban đại diện cha mẹ học sinh,

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: trao đổi kinh nghiệm với các

giáo viên trường bạn, trao đổi kinh nghiệm với các giáo viên chủ nhiệm lớp kháctrong trường

- Phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm: Áp dụng các giải pháp đối với các

em học sinh lớp 7A2 năm học 2016-2017 và các em học sinh lớp 8A1 năm học2017-2018 trường THCS Tô Hiệu

c Phương pháp thống kê toán học: xử lý số liệu trên phần mềm Excel

Tự tin giúp cho con người cũng như học sinh vượt qua mọi khó khăn thửthách trong trường học và cuộc sống, có được điều này học sinh sẽ tin ở năng lựcbản thân và luôn hy vọng được mục tiêu của mình, luôn thích thú thử nghiệmnhững điều mới mẻ và chính những trải nghiệm mới giúp các em học tập tốt hơn

Và đặc biệt là có những kinh nghiệm, những kỉ niệm khó quên sẽ giúp ích cho các

em trong bước đường tương lai phía trước

Tự tin cũng có nghĩa là học sinh thấy thoải mái hơn với chính mình và cónhiều điều thú vị muốn chia sẻ Sự tự tin giúp các em tương tác với nhiều ngườixung quanh, với bạn bè và dễ dàng xây dựng được những mối quan hệ mới, điềunày cực kì quan trọng trong thế giới hiện đại, khi mà tình bạn, sự hợp tác, gắn bókhông chỉ bó gọn trong khuôn khổ một tỉnh hay một quốc gia Tự tin sẽ giúp các

em thành công trong mọi hoàn cảnh Đó là một trong những kĩ năng sống rất cầnthiết cho mỗi học sinh

Ở cấp độ vĩ mô, mục tiêu dạy học hiện nay là sự cụ thể hóa mục tiêu giáodục nói chung, chú trọng dạy chữ, dạy người và hướng nghiệp Đi vào cụ thể, nhấnmạnh ba mục tiêu chính sau:

Một là trang bị những kiến thức phổ thông, cơ bản, hiện đại, có tính hệ

thống về ngôn ngữ và các bộ môn khoa học xã hội và khoa học tự nhiên – phù hợpvới trình độ phát triển của lứa tuổi và yêu cầu đào tạo nhân lực trong thời kỳ côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Hai là hình thành và phát triển ở học sinh các năng lực sử dụng, tiếp nhận

văn bản, cảm thụ thẩm mỹ, phương pháp học tập tư duy, đặc biệt là phương pháp

tự học, năng lực ứng dụng những điều đã học vào cuộc sống

Ba là bồi dưỡng cho học sinh ý chí tự lập, tự cường, lý tưởng xã hội chủ

nghĩa, tinh thần dân chủ nhân văn, giáo dục cho học sinh trách nhiệm công dân,tinh thần hữu nghị hợp tác quốc tế, ý thức tôn trọng và phát huy các giá trị văn hóacủa dân tộc và nhân loại

Để đạt được những điều trên Bộ Giáo dục và Đào tào đã thường xuyên cócông văn chỉ đạo và tập huấn cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học cho phùhợp với thời đại Đổi mới phương pháp dạy học trong chương trình giáo dục phổthông nói chung và giáo dục THCS nói riêng là vấn đề được đặt ra và thực hiện từnhiều năm nay Để thực hiện vấn đề này, đã có nhiều hình thức và biện pháp dạyhọc được triển khai như: dạy học nêu vấn đề, tổ chức các hoạt động dạy học nhằmphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, ứng dụng công nghệ thôngtin trong dạy học…

Những biện pháp và hình thức đó, trong quá trình thực hiện, đã góp phầnthúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả giảng dạy của giáo viên

và chất lượng học tập của học sinh Tuy nhiên, để nâng cao hơn nữa chất lượngdạy học, bên cạnh các biện pháp, hình thức dạy học như trên thì việc rèn luyện chocác em các kỹ năng sống, sự mạnh dạn, tính tự tin cũng là một việc hết sức quantrọng

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu

Trường THCS Tô Hiệu đóng trên địa bàn vùng khó khăn, vùng đồng bàodân tộc thiểu số Tuy nhiên, nhà trường luôn được sự quan tâm giúp đỡ của các cấplãnh đạo Đồng thời luôn được chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và Đào tạohuyện Krông Ana Phòng giáo dục luôn tạo mọi điều kiện thích hợp cho nhàtrường cũng như giáo viên học sinh học tập và rèn luyện.

Nhà trường bước đầu được trang bị cơ sở vật chất đảm bảo cho việc tổ chứcdạy và học cũng như các trò chơi ngoại khóa giúp các em học sinh hòa đồng vàmạnh dạn hơn Giúp giáo viên và học sinh hiểu, thân thiết và gắn bó với nhau hơn

Từ đó giáo viên phát hiện ra các vấn đề, khó khăn mà các em gặp phải để nângcao, rèn luyện tính độc lập, sự tự tin, mạnh dạn cho các em học sinh đặc biệt là các

em học sinh đồng bào ở vùng kinh tế khó khăn

Học sinh của trường THCS Tô Hiệu đa phần là con em đồng bào dân tộcthiếu số nên có học lực không đồng đều, một số học sinh còn có sự rụt rè kém tựtin không chịu tham gia hoạt động, kém hòa đồng với bạn bè Một số em còn khókhăn, không chịu giao tiếp với bạn bè xung quanh, các em cảm thấy tự ti so với cácbạn Đối với các em học sinh lớp 7A2, 8A1 đa số là học sinh ở vùng đặc biệt khókhăn Lớp 7A2 có 16/33 em là đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm 48%), 30/33 emthuộc diện buôn khó khăn (chiếm 91%) Đối với học sinh lớp 8A1 có 12/35 dântộc thiểu số (chiếm 34%), 34/35 em thuộc diện buôn khó khăn (chiếm 97%), đa sốcác em còn rụt rè, thiếu tự tin

Là một giáo viên, tôi luôn cố gắng trau dồi kiến thức chuyên môn cũng nhưkinh nghiệm làm chủ nhiệm để nâng cao chất lượng giảng dạy của mình Qua thờigian công tác tại trường và được phân công chủ nhiệm nhiều năm tôi đã nhận thấy:một số giáo viên còn chưa nắm bắt được hết tình hình của các em Chưa nắm bắtđược hết hoàn cảnh cũng như tâm lý tuổi học trò, sự tự ti, mặc cảm về gia cảnh củacác em học sinh

Sự tự tin rất quan trọng và sự tự tin của bạn lớn dần lên nhờ vào cảm giácđược yêu thương, tôn trọng và thấy mình có giá trị Do đó, giáo viên cần chú tâm

là sự phát triển sự tự tin trong lòng các em, nghĩa là giúp các em cảm nhận được

mình là ai, cả về cá nhân cũng như trong mối quan hệ với người khác Kĩ năngsống này giúp các em học sinh cảm thấy tự tin, mạnh dạn trong các tình huốngtrong cuộc sống

Nghệ thuật chủ yếu của thầy cô được thể hiện ở chỗ bản thân thầy, cô giáobiết hòa nhập vào thế giới học trò, có thể trở thành một người bạn, biết tôn trọng vàđồng cảm để có thể tìm ra những khúc mắc, những khó khăn của các em khiến cáchọc sinh rụt rè khó hòa nhập với bạn bè, tạo nên không khí cởi mở, lôi cuốn… Từ

đó, giúp các bạn có hiểu biết nhất định, tạo đầy đủ điều kiện về thể lực, kiến thức.Đồng thời, tạo tiền đề cho các bạn học sinh vững vàng và tự tin hơn

Với một chút kinh nghiệm tích lũy được trong công tác chủ nhiệm, tôi mạnhdạn giới thiệu với các thầy cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp, một số giải pháp trong

việc rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn trong học tập cho học sinh, đặc biệt là các em

học sinh vùng khó khăn, học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số

3 Nội dung và hình thức của giải pháp

a Mục tiêu của giải pháp

Sự tự tin sẽ giúp bạn: Mạnh dạn, không sợ nói trước đám đông, dám nghĩ,dám làm, dám thực hiện mọi điều Tự tin tạo nên phong cách, tinh thần và sự thànhcông của các bạn sau này Ngoài ra, tự tin giúp các bạn bày tỏ cảm xúc của mìnhvới người khác mà không e ngại Do vậy, mục tiêu của sáng kiến là đưa ra các giảipháp rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh, đặc biệt là học sinh ở vùng khókhăn, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, qua đó giúp học sinh tự tin trong học tập,góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và hoàn thiện nhân cách cho các em

b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp

Rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh đòi hỏi giáo viên phải có địnhhướng, có mục đích để giáo dục, phát triển học trò Tác động sư phạm của cô giáophải luôn thay đổi, phù hợp với nhu cầu phát triển của xã hội Ngoài ra, giáo viêncần phải luôn tôn trọng học sinh, phải có cái tâm và lòng nhiệt tình kết hợp với

phương pháp hợp lý thì sẽ đem lại thành công Để đạt được hiệu quả trong viêc rènluyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh, tôi đưa ra các giải pháp cụ thể sau đây:

Giải pháp 1: Nắm bắt tình hình, tâm lý học sinh

Khi bắt đầu vào năm học mới giáo viên chủ nhiệm cần phải quan sát và tìmhiểu rõ hoàn cảnh và tình hình học tập cũng như tính cách của các em, đặc biệt làhọc sinh cá biệt, học sinh nghèo, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số từ các nămhọc trước Có những đánh giá sơ bộ về tình hình học tập, nề nếp cũng như các mặtmạnh và các mặt còn hạn chế của các em trong quá trình học tập và vui chơi từ cácnăm học đã qua

Một khảo sát nhỏ đầu năm học hai lớp 7A2 và 8A1 về sự tự tin, dám đứng trước lớp giới thiệu bản thân và tổ chức một trò chơi nào đó, thu được kết quả sau:

HS thựchiện tốt

HS cònlúng túng

HS ngạiđứng trướclớp

Giáo viên nên linh hoạt mở rộng các giờ dạy cũng như sinh hoạt để khôngchỉ vừa học mà các em còn có thể vui chơi để các em có thể mạnh dạn tự tin thểhiện bản thân mình trước đám đông từ quy mô nhỏ như lớp học đến quy mô lớnhơn là cộng đồng toàn thể trường học

Ghi nhận những thành tích mà các em đã đạt được Có phiếu đánh giá riêngcho từng học sinh đặc biệt là khích lệ động viên các em học sinh đã có cố gắng

khắc phục tính e dè, đã có thể tự tin thể hiện mình dám nghĩ, dám làm trước đámđông.

Giải pháp 2: Tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm, hoạt động

nhóm cho các em để các em có cơ hội tham gia hợp tác nhóm, bày tỏ cảm xúc củamình

- Để tiết sinh hoạt được sinh động thú vị thì song song với việc báo cáo nhữngviệc của tuần học qua giáo viên nên tự tổ chức hoặc cho ban cán sự tổ chức cáctrò chơi trí tuệ, văn nghệ để các em cảm thấy hòa đồng, tự tin

- Giáo viên tạo không khí học tập, vui chơi tự giác thể hiện một cách tự nhiên

về sự hiểu biết của các em về nội dung mà giáo viên và học sinh đã tìm hiểutrước đó

- Giáo viên nên tổ chức, điều khiển hoạt động có hiệu quả (tránh sự làm ồn,mất trật tự, gây gỗ đánh nhau) Điều đó ảnh hưởng đến sự đoàn kết, tập thể vàmối quan hệ của các em sau này Đảm bảo các em không làm việc riêng haykhông chú ý đến các bạn khác khi đang hoạt động

- Giáo viên sử dụng ngôn từ, ngữ điệu nhẹ nhàng, rõ ràng Tránh sự khó hiểu

về câu hỏi hay yêu cầu được đặt ra làm ảnh hưởng cả giờ sinh hoạt

- Giáo viên giữ vai trò rất quan trọng để tạo sự thân thiện với các em Giáoviên nên ân cần, niềm nở, tận tụy trong việc giảng giải Tránh dùng những lờinói vô tình, xúc phạm đến các em kể cả khi các em trả lời chưa chính xác Giáoviên cũng khéo léo nhờ bạn khác giúp bạn, giáo viên đang cho rằng bạn đanggặp khó khăn, tránh nhắc lại những nguyên nhân hay lý do hoàn cảnh vì điều đólàm mất dần sự tự tin, lâu ngày các em sẽ nhút nhát và thụ động Chỉ khi nào em

đó quá thụ động không chịu mạnh dạn tự tin trước lớp thì hãy nhắc nhở và tìmbiện pháp khắc phục Vận dụng triệt để kĩ năng xử lí tình huống sư phạm để giảiquyết những vấn đề phát sinh trong quá trình học tập và vui chơi của các em

Hình 1: Học sinh lớp 8A1 hăng hái tham gia trò chơi lồng ghép.

- Nội dung và mức độ của các hoạt động cần phải phù hợp với kiến thức và kĩnăng của các em học sinh Cần nhận xét, sửa lỗi sai kịp thời cho các em Giúpcác em củng cố kiến thức và có hướng vận dụng hiệu quả hơn

Giải pháp 3: Phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc rèn luyện của sự tự

tin mạnh dạn, đặc biệt là khả năng giao tiếp cho học sinh

Hầu hết các em học sinh đều là dân tộc thiểu số ở vùng kinh tế khó khăn nêngia đình thiếu thốn rất nhiều thứ cả về vật chất lẫn tinh thần Gia đình học sinh hầunhư chỉ quan tâm đến kinh tế Nhiều khi thiếu sự quan tâm đến các em, khi giađình thiếu quan tâm dẫn đến việc các em tự ti, mặc cảm, ngại tiếp xúc giao tiếpgiữa đám đông không dám thể hiện mình Chính vì vậy, giáo viên nên tìm hiểu cặn

kẽ về gia đình và hoàn cảnh của các em Tìm ra nguyên nhân sâu xa dẫn đến việcthụ động thiếu sự tự tin mạnh dạn của em để phối hợp với gia đình để khắc phục

Để nâng cao chất lượng học tập cũng như phòng trào của nhà trường đòi hỏiphải có sự phối hợp chặt chẽ ăn ý với phụ huynh học sinh Để phụ huynh nắm bắtđược tình hình và tính cách của các em, những mặt mạnh yếu sẵn có của các em để

có những tác động tích cực giúp các em hoàn thiện hơn Giáo viên cũng có thể biếtđược những thông tin từ phía gia đình, biết được những thói quen, suy nghĩ, đặcđiểm nổi bật trong việc hoạt động tập thể của các em, từ đó lựa chọn ra phương

pháp tốt nhất để giúp các em thoát khỏi sự thụ động, rèn luyện tính độc lập, mạnhdạn, tự tin cho các em.

Tuy nhiên, vẫn còn một số trường hợp gia đình thiếu hiểu biết Họ có suynghĩ lệch lạc về việc học tập cũng như hoạt động ngoài giờ của con em mình ởtrường Họ chỉ quan tâm đến hiện tại mà không nghĩ đến tương lại con em mình

Có nhiều phụ huynh đã mắc sai lầm nghiệm trọng khi ngăn cản con em mình họctập và sinh hoạt ngoài giờ lên lớp để đi làm thêm kiếm tiền, họ không hề biết việclàm như vậy là không nên vì sẽ khiến cho các em ngày càng thụ động, không muốntham gia vào bất kì các hoạt động tập thể nào, Chính vì thế, giáo viên cần phảiphối hợp với phụ huynh học sinh, giải thích rõ cho phụ huynh các em về tác dụngcũng như lợi ích mà các công việc học tập và hoạt động mang lại

Ví dụ: gia đình em Y’Thiết có hoàn cảnh khó khăn về kinh tế nên thườngcho em nghỉ học cũng như hầu hết không tham gia vào các hoạt động tập thể khiến

em thụ động, mặc cảm, không mạnh dạn tự tin đứng trước đám đông nhưng saumột thời gian bản thân tôi gặp gỡ, tiếp xúc với gia đình em đã biết được nguyênnhân này nên đã khuyên phụ huynh em cho em tham gia học tập và hoạt độngthường xuyên hơn đến nay em đã tương đối khắc phụ được tính rụt rè, e ngại đámđông Trở thành một em học sinh hết sức năng động

Hình 2: Em Y’ Thiết tự tin khi giới thiệu về bản thân

Giải pháp 4: Rèn luyện cho học sinh biết chủ động trau dồi kiến thức của

mình khi tiếp thu bài giảng của thầy cô trong lớp cũng như sau khi tan học

Giáo viên hướng dẫn học sinh biết chủ động tìm đến thư viện để đọc thêmtài liệu, học nhóm với bạn bè cùng lớp hoặc tự rèn luyện tại nhà Luôn luôn đặt câuhỏi cho những kiến thức mới học để có thể hiểu một cách sâu sắc và vận dụng nóvào thực tiễn chứ không chỉ học thuộc bài để đối phó Rèn luyện cho học sinh tậpcách tự suy nghĩ và quyết định cho bản thân từ việc ngành nghề cho đến học hành.Tìm hiểu những điểm mạnh yếu của bản thân để phát huy tối đa sở trường và hoànthiện chính mình để từ đó giúp các em mạnh dạn, tự tin trong học tập

Giải pháp 5: Chú trọng đến các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.

Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp giúp các em có thể hiêu biết thêm

về thế giới xung quanh bổ sung kiến thức đã học ở chính khóa, giúp các em cóthêm môi trường sinh hoạt lành mạnh Thông qua quá trình hoạt động ngoài giờlên lớp giúp học sinh hình thành tính cách mạnh dạn, tự tin qua đó phát huy đượckhả năng độc lập, sáng tạo, để phát triển toàn diện và từ đó nâng cao chất lượnggiáo dục

Vì vậy, việc tạo môi trường vui chơi là việc rất quan trọng, trong lúc học tậpchúng ta cần tạo cho học sinh cảm giác thoải mái, vui vẻ bằng cách tổ chức các tròchơi giữa giờ hoặc ngoài giờ học

Ví dụ :

* Trong giờ học căng thẳng ta nên tổ chúc trò chơi “Trời, Đất, Nước”.

Mục đích, ý nghĩa: giáo dục cho các em tính nhanh nhẹn, hoạt bát, rèn luyệnkhả năng tập trung tư tưởng

Cách chơi: Một học sinh nói: “Trời” và chỉ ai đó, người đó sẽ trả lời là

“Chim” Quản trò nói “Nước” và chỉ vào ai đó, người đó sẽ trả lời là “Cá” Quảntrò nói “Đất” và chỉ ai đó, người đó sẽ trả lời là “Cây” Ngược lại quản trò nói

“Chim” thì người được chỉ phải nói là “Trời” Cứ như thế, nhanh dần tốc độ của

trò chơi sẽ có em nhầm, nhưng em đó sẽ phải làm các động tác bay, bơi cho tập thểxem.

Luật chơi:

- Không nói theo đúng quy định hoặc đến lượt mà trả lời chậm thì bị phạt

* Ngoài giờ học, ta có thể tổ chức trò “Nhảy bao bố”.

Mục đích ý nghĩa: Rèn luyện sức khoẻ, nhanh nhẹn, khéo léo, tạo không khívui vẻ, thoải mái để học tập, sinh hoạt

Cách chơi: Chuẩn bị: Bao bố (bao tải) to để hai người có thể đứng trong baođược, số lượng bao bằng 1/2 số người chơi

Nội dung: Nhảy về đích nhanh nhất

- Quản trò chia tập thể chơi thành các đội có số lượng đều nhau, đều nam, đều

nữ Cứ hai người đứng trong một bao xếp thành hàng dọc trước vạch xuất phátchờ lệnh

- Khi có lệnh của quản trò, từng đôi của từng đội nhảy về đích qui định chođến đôi cuối cùng Khi đôi đầu tiên nhảy, đôi số 2 tiến lên vạch xuất phát

- Đội nào về đích nhanh nhất là thắng

Giải pháp 6: Giáo viên chủ nhiệm quan tâm nhiều đến những em còn nhút

nhát, rụt rè, luôn mất bình tĩnh trước tập thể

Hầu như đa số các em học sinh vùng đồng bào, vùng kinh tế khó khăn khimới bắt đầu một môi trường mới thường có tâm lý rụt rè, e dè trước các bạn, ngạitiếp xúc với đám đông để thổ lộ những tâm tư tình cảm của chính bản thân mình.Nắm bắt được tâm lý đó của học sinh ngày từ đầu năm học tôi đã làm công tác tưtưởng cho các em học sinh của mình tôi đã chủ động hỏi thăm các em và cho cácbạn mạnh dạn hơn, tự tin hơn các em để kèm cặp những học sinh rụt rè của mình

để các em có một tinh thần thoải mái, tự tin hơn, tạo sự gần gũi thân tình để các em

tự tin hơn dễ hòa đồng với môi trường tập thể - nhà trường, thầy cô, bạn bè

Hình 3: Giáo viên rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn cho học sinh đồng bào

Đối với những em còn nhút nhát hay thiếu bình tĩnh trước đám đông nên đưacác em vào các hoạt động đội nhóm để các em quen dần với tập thể rồi từ tập thểcác em sẽ dần có tính tự tin, mất dần vẻ rụt rè, nhút nhát

Ngoài ra, tôi còn động viên các em đặt biệt là các em còn thiếu tự tin vàobản thân mình, hay rụt rè, nhút nhát trước mọi người, làm việc gì cũng lo sợ, luôn

bị người khác bắt nạt nên tập luyện lấy một môn thể thao nào đó mà em yêu thíchnhư đá bóng, cờ vua cờ tướng, bóng bàn, cầu lông… Hoặc một môn năng khiếunhư vẽ, nhạc, đàn Khi tập những môn này các em có điều kiện giao lưu, thi đấucùng các bạn khác từ đó các em sẽ thấy tự tin hẳn lên Đặc biệt nếu môn các emtập có kết quả cao trong khi đấu

c Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

Tự tin, mạnh dạn của các em học sinh sẽ khơi dậy sự tích cực, chủ độngsáng tạo trong học tập Sẽ tạo được mối quan hệ thầy trò gần gũi, gợi mở, tạo đượckhông khí lớp học vui vẻ hơn, người dạy rất dễ nắm bắt đánh giá, phân loại đượchọc sinh một cách nhanh chóng và đầy đủ, phát huy hiệu quả bài giảng một cáchcao nhất Kết quả thu được cuối cùng là chất lượng học tập của học sinh tiến bộ,thành tích nhà trường tăng cao Các em có các kỹ năng giao tiếp rất cần thiết cho

các công việc sau này Do đó, để đạt kết quả cao trong viêc rèn luyện sự tự tin,mạnh dạn cho các em học sinh các biện pháp, giải pháp mà sáng kiến đưa ra đều cómối quan hệ mật thiết với nhau và phải được áp dụng, thực hiện đồng bộ và linhhoạt.

d Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm

vi và hiệu quả ứng dụng

Kết quả áp dụng sáng kiến đối với các em học sinh lớp 7A2 năm học

2016-2017 và các em học sinh lớp 8A1 năm học 2016-2017-2018 trường THCS Tô Hiệu chothấy hầu hết các em học sinh đều đã có sự tự tin nhất định của mình Kể cả các em

có hoàn cảnh khó khắn, gia cảnh đặc biệt cũng đã sẵn sàng đối mặt với các khókhăn thử thách Các em đã mạnh dạn và tin tin để thể hiện mình trước đám đông

Từ những em học sinh e dè, tự ti, ngại tiếp xúc đám đông các em đã trở nên chủđộng hơn mạnh dạn hơn trong mọi hoạt động học tập cũng như vui chơi, nhờ đó đãgiúp các em có được những thành tích đáng quý

* Với lớp 7A1

- Cuối học kì 1 lớp đạt được:

Hai mặtgiáo dục TSHS

Hai mặtgiáo dục TSHS

lê, tác phong đúng theo nội quy nhà trường

- Từng nhóm có ý thức trách nhiệm được giao như quản lí nhóm, trực nhật đạthiệu quả cao, có ý thức chấp hành nội quy của các em rất cao

- Hầu hết học sinh trong lớp đều có thể tổ chức được một hoạt động hay mộttrò chơi nào đó của lớp

- Cuối học kì 1 và cuối năm học lớp còn đạt danh hiệu lớp chi đội vững mạnhxuất sắc trong toàn trường và chi đội cũng đạt thành tích xuất sắc trong phongtrào đội.

* Với lớp 8A1

- Về giải cấp trường: Giải nhất cuộc thi cờ vua nam, nữ, giải nhất cuộc thi cầulông đơn nam, giải nhất cuộc thi nhảy cao nữ, giải nhất cuộc thi đá cầu đơn nữ,

giải nhì cuộc thi “Giờ học tốt - tuần học tốt ”, giải ba cuộc thi đẩy gậy nam

- Về giải cấp huyện: Giải ba cuộc thi đá cầu đơn nữ, giải nhì cuộc thi cầu lôngđôi nam, giải ba cuộc thi nhảy xa nữ Một bạn đạt giải khuyến khích HSG mônvăn cấp huyện

- Cuối học kì 1 đạt danh hiệu lớp chi đội vững mạnh xuất sắc trong toàntrường và chi đội cũng đạt thành tích xuất sắc trong phong trào đội

Đó là kết quả chưa thực sự cao nhưng so với kết quả của năm học trước

thì đã có sự tiến bộ vượt bậc Nhiều em trước đây học còn trung bình thì nay đãkhá, giỏi và những em học lực yếu đã vươn lên trung bình Các kết quả này đãđược nhà trường, đồng nghiệp cũng như các bậc phụ huynh học sinh ghi nhận và tỏ

em dần dần hoàn thiện bản thân mình, thích nghi dần với môi trường Điều quantrọng là giáo viên có biết cách áp dụng để giáo dục học sinh hay không? Theo tôi,giáo viên phải làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu, tin tưởng, giáo viên phải tâmhuyết, nhiệt tình và có trách nhiệm và biết xây dựng được một tập thể lớp đoànkết, thương yêu giúp đỡ nhau trong học tập, cùng tiến bộ

2 Kiến nghị

Về phía học sinh: Các em phải siêng năng, cần cù, chịu khó và mạnh dạn

mở lòng với các bạn cũng như với các thầy cô để mọi người cùng hiểu và giúp đỡcác em phấn đấu trở thành một người không chỉ giỏi giang mà còn có kĩ năng tốt.Không những mạnh về IQ mà còn phải mạnh cả về EQ

Về phía giáo viên:

- Thường xuyên trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, mạnh dạn đổi mới phươngpháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá theo hướng tích cực

- Tham mưu với nhà trường về nội dung giáo dục kĩ năng sống cho học sinh,đồng thời phối hợp chặt chẽ giữa các đoàn thể trong nhà trường trong viêc giáodục kĩ năng sống cho học sinh

Về phía nhà trường:

Nên tổ chức các buổi tuyên truyền thông qua các giờ chào cờ, sinh hoạt Chiđội, sinh hoạt câu lạc bộ học tập, chương trình phát thanh măng non, họp phụhuynh, Các buổi tuyên truyền chủ yếu là nêu lên các tấm gương tự tin, mạnh dạn,các thành tích cũng như lợi ích của tính tự tin đem lại cho họ, đặc biệt là người dântộc thiểu số ở vùng kinh tế khó khăn Qua đó học sinh sẽ học tập theo các tấmgương sáng ấy, phụ huynh học sinh cũng vì vậy mà thúc đẩy con em tham gia vàocác hoạt động ngoại khóa nhiều hơn để nâng cao tính độc lập, tự tin, mạnh dạn

Trên đây là một vài kinh nghiệm của bản thân tôi về việc rèn luyện sự tự tin,mạnh dạn cho cho sinh vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số thông quacông tác giảng dạy và chủ nhiệm Chắc chắn chưa thể mang tính hoàn thiện cao vàđạt hiệu quả như mong muốn Kính mong nhận được sự đóng góp của đồng nghiệp

để sáng kiến hoàn chính hơn và mang lại hiệu quả cao hơn trong thực tiễn giảngdạy

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Ea Bông, ngày 20 tháng 2 năm 2018

Người viết

Nguyễn Thị Kim ChiNHẬN XÉT CỦA HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN

Tài liệu tham khảo

1 Nghiên cứu tâm lí học- Hà Nội 2010 – NXB Y Học

2 Điều lệ trường trung học - Bộ GD & ĐT

3 Kĩ năng sống dành cho học sinh – Nhà xuất bản Thế Giới

4 Luật GD 2005 - Bộ GD & ĐT

5 Thông tư 58 v/v hướng dẫn đánh giá, xếp loại học sinh - Bộ GD & ĐT

6 Giáo trình tâm lí học sư phạm – ĐH Tây Nguyên

Mục lục

Trang

I Phần mở đầu 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài 2

3 Đối tượng nghiên cứu 3

4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu 3

5 Phương pháp nghiên cứu 3

II Phần nội dung 4

1 Cơ sở lý luận 4

2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu 5

3 Nội dung và hình thức của giải pháp 7

III Phần kết luận, kiến nghị 17

1 Kết luận 17

2 Kiến nghị 18

Tài liệu tham khảo 20

Hết