hoá học 9 tiết 25 (fe)

giáo án hoat động trải nghiệm để phát huy năng lực cho học sinh thông qua các hoạt động trải nghiệm trong môn Hoá học 9, bài sắt tiết 25 Hoa học 9 I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ Kiến thức: + Tính chất vật lí của Fe; + Tính chất hoá học của sắt: sắt có những tính chất chung của kim loại; sắt không phản ứng với HNO3 và H2SO4 đặc nguội; + So sánh tính chất vật lí và tính chất hóa học của Al và Fe. Kĩ năng + Dự đoán, kiểm tra và kết luận về tính chất hoá học của sắt. Viết PTHH minh hoạ. + Phân biệt được nhôm và sắt bằng phương pháp hoá học. + Tính thành phần phần trăm của hỗn hợp kim loại. Tính khối lượng sắt tham gia phản ứng….. Thái độ Say mê, hứng thú, tự chủ trong học tập; trung thực; yêu khoa học. 2. Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, năng lực hợp tác (trong hoạt động nhóm). Năng lực liên hệ và vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn cuộc sống. Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân. Năng lực tính toán qua việc giải các bài tập hóa học. Năng lực thực hành thí nghiệm

Ngày soạn: …

Bài : SẮT

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức, kỹ năng, thái độ

Kiến thức:

+ Tính chất vật lí của Fe;

+ Tính chất hoá học của sắt: sắt có những tính chất chung của kim loại; sắt không phản ứng với HNO3 và H2SO4 đặc nguội; + So sánh tính chất vật lí và tính chất hóa học của Al và Fe

Kĩ năng

+ Dự đoán, kiểm tra và kết luận về tính chất hoá học của sắt Viết PTHH minh hoạ

+ Phân biệt được nhôm và sắt bằng phương pháp hoá học

+ Tính thành phần phần trăm của hỗn hợp kim loại Tính khối lượng sắt tham gia phản ứng…

Thái độ

- Say mê, hứng thú, tự chủ trong học tập; trung thực; yêu khoa học

- 2 Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển

- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy, năng lực hợp tác (trong hoạt động nhóm)

- Năng lực liên hệ và vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn cuộc sống

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: Diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bản thân

- Năng lực tính toán qua việc giải các bài tập hóa học

- Năng lực thực hành thí nghiệm

II PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC

1 Phương pháp dạy học: Phương pháp giải quyết vấn đề và hoạt động nhóm nhỏ, thí nghiệm.

2 Các kĩ thuật dạy học

- Hỏi đáp tích cực, khăn trải bàn, đọc tích cực, viết tích cực

III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên (GV)

- Làm các slide trình chiếu, giáo án.

- Hoá chất: đinh sắt, dung dịch HCl, H2SO4 đặc nguội, dung dịch CuSO4 , dung dịch NaOH

- Dụng cụ: ống nghiệm, kẹp gỗ

2 Học sinh (HS)

- Học bài cũ.

- Bảng phụ, bút viết.

- Bút mực viết bảng.

IV CHUỖI CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC

A Hoạt động trải nghiệm, kết nối (10 phút)

- Huy động

các kiến

thức đã

được học

của HS về

oxi tác

dụng với

kim loại ở

lớp 8, tính

chất vật lí,

tính chất

hoá học

chung của

kim loại và

dãy hoạt

động hoá

học của

kim loại

tạo nhu cầu

tiếp tục tìm

hiểu kiến

thức mới

- Tìm hiểu

về tính

chất hóa

học của sắt

thông qua

việc làm

thí nghiệm

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV chia lớp thành 5 nhóm, giao đầy đủ dụng cụ, hoá chất và phiếu học tập về cho từng nhóm

- GV giới thiệu nội dung thảo luận thông qua phiếu học tập

Phiếu học tập số 1

- Dựa vào tính chất vật lí của kim loại, hãy dự đoán tính chất vật lí của kim loại Fe?

- Liên hệ thực tế nêu những ứng dụng của Fe (dựa vào tính chất vật lí) trong công nghiệp và trong đời sống hàng ngày?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

HĐ nhóm: GV hướng dẫn HS thảo luận để hoàn thành nội dung

trong phiếu học tập số 1

Các nhóm phân công nhiệm vụ cho từng thành viên: thảo luận, thống nhất để viết vào bảng phụ

+ Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp

hỗ trợ: Nội dung này học sinh chưa liên hệ kiến thức môn vật lí

về ứng dụng có tính nhiễm từ của Fe…

3 Báo cáo, thảo luận

HĐ chung cả lớp: GV mời 2 nhóm báo cáo kết quả, các nhóm

khác góp ý, bổ sung

Vì là hoạt động trải nghiệm kết nối để tạo mâu thuẫn nhận thức nên giáo viên không chốt kiến thức Muốn hoàn thành đầy đủ và đúng nhiệm vụ được giao HS phải nghiên cứu bài học mới

- GV tiếp tục chuyển sang nhiệm vụ mới

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận nhóm hoàn thành các nội dung trong phiếu học tập số 2:

Dự đoán tính chất vật lí: tính dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt, ánh kim

Ứng dụng của sắt: làm dao, dụng cụ lao động , nam châm điện trong một số máy móc

- HS phát triển được kỹ năng phát hiện và giải quyết vấn đề

- Mâu thuẫn nhận thức khi học sinh dự đoán tính chất của Fe được nhưng chưa tin tưởng lắm vào dự đoán đó

+ Qua quan sát: Trong quá trình hoạt động nhóm,

GV quan sát tất cả các nhóm, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS

và có giải pháp hỗ trợ hợp lí

+ Qua báo cáo các nhóm và

sự góp ý, bổ sung của các nhóm khác,

GV biết được

HS đã có được những kiến thức nào, những kiến thức nào cần phải điều chỉnh, bổ sung ở các hoạt động tiếp theo

- Rèn năng

lực thực

hành hóa

học, năng

lực hợp tác

và năng

lực sử

dụng ngôn

ngữ: Diễn

đạt, trình

bày ý kiến,

nhận định

của bản

thân

Phiếu học tập số 2

+ Dựa vào kiến thức tính chất oxi, cho biết hiện tượng xảy ra của

phản ứng oxi tác dụng Fe ?

+ Dựa vào tính chất hoá học của kim loại và vị trí của Fe trong

dãy hoạt động hoá học của kim loại, dự đoán tính chất Fe có tác dụng phi kim khác, dung dịch axit, dung dịch muối và cho biết sản phẩm tạo thành ?

+ Sắt có tác dụng với dung dịch NaOH không?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HĐ nhóm: GV tổ chức HĐ nhóm thảo luận đề hoàn thành nội

dung được giao

+ Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp

hỗ trợ: Học sinh có nêu tính chất sắt tác dụng với phi kim khác

nhưng chưa biết hoá trị của Fe trong muối khi tác dụng với Clo, nhiều học sinh khẳng định Fe tác dụng dung dịch NaOH

- HĐ chung cả lớp: GV mời một nhóm báo cáo kết quả (mỗi

nhóm 1 nội dung), các nhóm khác góp ý, bổ sung, phản biện

Vì là hoạt động trải nghiệm kết nối để tạo mâu thuẫn nhận thức nên giáo viên không chốt kiến thức Muốn hoàn thành đầy đủ và đúng nhiệm vụ được giao HS phải nghiên cứu bài học mới

- GV trên cơ sở mâu thuẫn giáo viên chuyển sang nhiệm vụ mới

- Oxi tác dụng với Fe có hiện tượng cháy sáng tạo ra chất rắn màu nâu là oxit sắt từ

- Sắt có thể tác dụng phi kim khác tạo muối

- Sắt tác dụng được dung dịch axit ( vì đứng trước H)

- Sắt tác dụng được dung dịch muối của kim loại hoạt động hoá học yếu hơn

+ Thông qua quan sát mức

độ và hiệu quả tham gia vào hoạt động của học sinh + Thông qua

HĐ chung của

cả lớp, GV hướng dẫn HS thực hiện các yêu cầu và điều chỉnh

B Hoạt động hình thành kiến thức (20 phút)

Mục tiêu Phương thức tổ chức HĐ Sản phẩm Đánh giá

- - Tìm hiểu

tính chất vật

lí của Fe,

- - Rèn năng

lực hợp tác,

năng lực thực

hành thí

nghiệm và

năng lực sử

dụng ngôn

ngữ: Diễn

đạt, trình bày

ý kiến, nhận

định của bản

thân

- Tìm hiểu tính

chất hoá học

của Fe

- Rèn năng lực

hợp tác, năng

lực thực hành

thí nghiệm

và năng lực

sử dụng ngôn

ngữ: Diễn

đạt, trình bày

ý kiến, nhận

định của bản

thân

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận nhóm và chốt lại tính chất vật lí của Fe dựa vào nội dung phiếu học tập số 1

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HĐ nhóm: GV tổ chức HĐ nhóm thảo luận để hoàn thành

nội dung được giao

- HĐ chung cả lớp: GV mời một nhóm báo cáo kết quả, các

nhóm khác góp ý, bổ sung, phản biện GV chốt lại kiến thức, giới thiệu thêm khối lượng riêng, nhiệt độ nóng chảy

- GV trên cơ sở mâu thuẫn ở hoạt động trải nghiệm 2 giáo viên chuyển sang nhiệm vụ mới

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- Từ nội dung trải nghiệm ở phiếu học tập số 2 giáo viên yêu cầu học sinh thảo luận nhóm, làm thí nghiệm hoàn thành các nội dung trong phiếu học tập số 3:

Phiếu học tập số 3

+ Dựa vào kiến thức tính chất oxi, cho biết sản phẩm của oxi tác

dụng Fe, viết PTHH?

+ Quan sát thí nghiệm đốt chát sắt với clo (video) Nêu hiện

tượng và viết PTHH?

+ Làm thí nghiệm Fe tác dụng dung dịch HCl, H2SO4 đặc nguội, dung dịch CuSO4 , dung dịch NaOH?

+ Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp hỗ trợ: Học sinh quan sát được thí nghiệm sắt tác dụng

clo nhưng chưa viết được sản phẩm và hoá trị đúng của Fe trong muối đó Phần này GV dùng video để hạn chế thí nghiệm vì khí clo độc

Thí nghiệm kiểm chứng Fe tác dụng với H2SO4 đặc nguội chỉ

có GV biểu diễn, học sinh quan sát rút ra kết luận ( vì axit đặc nguy hiểm)

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HĐ nhóm: GV tổ chức HĐ nhóm thảo luận để hoàn thành

nội dung được giao và làm thí nghiệm

Tính chất vật lí:

- Kim loại màu trắng xám, có ánh kim, dẫn điện, dẫn nhiệt

- Có tính dẻo: dể rèn

- Có tính nhiễm từ

- Là kim loại nặng, nóng chảy ở

1539oC

1 Tác dụng của sắt với phi kim:

a Tác dụng với oxi:

- Sắt + Oxi  →to cháy sáng

PTHH: 3Fe + 2O2  →to Fe3O4

b Tác dụng với Clo:

TN: Dây sắt (lò xo) đã nung nóng đỏ + bình đựng khí Cl2

→cháy sáng, khói màu nâu đỏ

PTHH: 2Fe + 3Cl2  →to

2FeCl3

KL: Sắt phản ứng với nhiều phi kim tạo thành oxit hoặc muối

2 Tác dụng với dung dịch axit:

Sắt + dd axit →Muối sắt (II) +

H2

Fe + H2SO4loãng → FeSO4 + H2

Fe + 2HCl → FeCl2 +

H2

Sắt không tác dụng H2SO4 đặc nguội , HNO3 đặc nguội

3 Tác dụng với dung dịch muối:

+ Qua quan sát: Trong quá trình hoạt động nhóm, GV quan sát tất

nhóm, kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc của HS và

có giải pháp

hỗ trợ hợp lí

+ Thông qua quan sát mức độ và hiệu quả tham gia vào hoạt động của học sinh

C Hoạt động luyện tập (15 phút)

phẩm

Đánh giá

- Củng cố, khắc

sâu kiến thức đã

học trong bài học,

cách tính toán làm

một bài tập hóa

học

- Tiếp tục phát

triển năng lực:

tính toán, sáng

tạo, giải quyết các

vấn đề thực tiễn

thông qua kiến

thức môn học, vận

dụng kiến thức

hóa học vào cuộc

sống

Nội dung HĐ:

hoàn thành các

câu hỏi/bài tập

trong phiếu học

tập

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Giáo viên phát phiếu học tập số 4,5 ( nội dung câu hỏi và bài tập trắc nghiệm)

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập

- HĐ nhóm: Các nhóm thảo luận tìm ra đáp án nhanh để trả lời

Giáo viên tiếp tục chuyển giao nhiệm vụ học tập bằng các bài tập tự luận.

Giáo viên tiếp tục yêu cầu học sinh thảo luận để hoàn thành phiếu học tập số 5

- HĐ nhóm: GV tổ chức HĐ nhóm thảo luận sử dụng kĩ thuật khăn

trải bàn để hoàn thành phiếu học tập số 5: (bài tập 1)

+ Dự kiến một số khó khăn, vướng mắc của HS và giải pháp hỗ trợ: GV theo dõi quá trình thảo luận của học sinh, uốn nắn, sửa

chữa và giúp học sinh hoàn thành kiến thức bằng các câu hỏi hợp lý

- HĐ chung cả lớp: GV mời một nhóm dán kết quả , nhận xét, bổ

sung

- Giáo viên yêu cầu học sinh đánh giá kết quả hoạt động của các thành viên trong nhóm Theo các mức: 1) Rất tích cực 2) Tích Cực 3) Bình thường 4) Chưa tích cực

- GV giao một số nhiệm vụ chuẩn bị bài tập về nhà:

- Bài tập 9,10 HS về nhà làm

Kết quả trả lời các câu hỏi/bài tập trong phiếu học tập

+ GV quan sát và đánh giá hoạt động

cá nhân, hoạt động nhóm của HS Giúp

HS tìm hướng giải quyết những khó khăn trong quá trình hoạt động + GV thu hồi một

số bài trình bày của

HS trong phiếu học tập để đánh giá

và nhận xét chung + GV hướng dẫn

HS tổng hợp, điều chỉnh kiến thức để hoàn thiện nội dung bài học

+ Ghi điểm cho các nhóm sau đó cho điểm từng cá nhân theo sự bình chọn của nhóm

Phiếu học tập số 4 Câu 1: Kim loại sắt dùng để rèn dao, cuốc, xẻng…là do có tính chất

Câu 2: Kim loại có tính nhiễm từ là

Câu 3: Kim loại sắt tác dụng với dãy chất nào sau đây:

A O2, Cu, HCl B O2, Cl2, HCl C O2, HCl, MgSO4. D O2, Cl2, H2SO4 đặc nguội

Câu 4: Cho đinh sắt vào dung dịch CuSO4 thì có hiện tượng xảy ra là

A. có chất rắn màu trắng bám vào đinh sắt

A. có khí không màu thoát ra

B. có chất rắn màu đỏ bám vào đinh sắt

C. không có hiện tượng xảy ra

Câu 5: Nhôm và sắt có tính chất hoá học khác nhau cơ bản là

A. nhôm tan trong dung dịch kiềm ,sắt không tan

A. sắt tan trong dung dịch kiềm, nhôm không tan

B. nhôm tan trong axit, sắt không tan trong axit

C. sắt tan trong axit, nhôm không tan trong axit

Câu 6: Có dung dịch muối FeCl2 lẫn tạp chất là CuCl2 có thể dùng chất nào sau đây để làm sạch muối sắt?

Câu 7: Cho các kim loại Cu, Al, Fe, Mg kim loại nào vừa tác dụng với dung dịch axit vừa tác dụng với dung dịch kiềm?

Câu 8:Cho 10g hỗn hợp Fe và Cu vào dung dịch HCl dư sau phản ứng thu được 2,24 l khí H2( đktc) Tỉ lệ phần trăm khối lượng của Cu và Fe trong hỗn hợp lần lượt là

A 56% và 44% B 44% và 56% C 78,6% và 21,4% D 21,4 % và 78,6%.

Phiếu học tập số 5 Câu 9: Viết PTHH thực hiện dãy chuyển hóa:

Fe  → 1 FeCl2  → 2 Fe(OH)2  → 3 FeSO4  → 4 Fe → 5 FeCl3

(Hướng dẫn về nhà làm)

Câu 10: Cho kim loại sắt tác dụng vừa đủ với 73 gam dung dịch axit clohiđric 10%

a) Tính khối lượng Fe đã phản ứng?

b) Tính nồng độ % của dung dịch muối thu được