Bài giảng Quan he dan toc

Bài giảng PP Quan hệ dân tộc môn Dân tộc và tôn giáo.............................................................................................................................................................

Trang 1

BÀI GIẢNG DÂN TỘC HỌC VÀ TÔN GIÁO HỌC

CHUYÊN ĐỀ V QUAN HỆ DÂN TỘC TRÊN THẾ GIỚI

VÀ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Trang 2

I CÁC XU HƯỚNG CỦA QUÁ TRÌNH TỘC NGƯỜI TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM

I.1 Các xu hướng của quá trình tộc người trên thế giới

a Khái niệm quá trình tộc người

- Quá trình tộc người là quá trình vận động, biến đổi của tộc người trong những điều kiện lịch sử cụ thể và trong toàn bộ tiến trình lịch sử trước sự tác động của các yếu

tố tự nhiên và các nhân tố xã hội.

Tộc người Tộc người Tộc người

Trang 3

Hội Xã

Trang 4

Tộc người

Hội Xã

Điều kiện tự nhiên, xã hội thuận lợi

→ Tộc người sớm phát triển, lớn mạnh

Trang 5

Tộc người

Hội Xã

Điều kiện tự nhiên, xã hội phức tạp, không thuận lợi

→ Tộc người không phát triển, chậm phát triển,

Trang 6

Hội Xã

Trong 2 yếu tố tự nhiên và xã hội, tác động của các yếu tố tự nhiên tới quá trình tộc người chỉ rõ rệt

trong xã hội cổ đại còn trong xã hội cận và hiện đại,

Trang 7

b Các xu hướng quá trình tộc người

Xu hướng liên hợp

Xu hướng phân tách

Quá trình cố kết Quá trình hòa hợp Quá trình đồng hóa

Quá trình phân tách

Trang 8

Xu hướng

liên hợp

Là quá trình hợp nhất các nhóm người, tộc người có quan hệ gần gũi về nguồn gốc, ngôn ngữ, văn hóa và điều kiện tự nhiên, gắn bó phụ thuộc lẫn nhau

để hình thành nên các cộng đồng

Trang 9

Xu hướng

liên hợp

Là sự xích lại gần nhau giữa các tộc người tuy khác nhau về nguồn gốc lịch sử, về ngôn

ngữ, bản sắc văn hóa song có nhiều mối liên hệ như: sinh

sống đan xen hoặc gần nhau,

có chung những điểm tương đồng về môi trường sinh thái,

Trang 10

Xu hướng liên hợp Quá trình hòa hợp

- Quá trình hòa hợp không chỉ diễn ra trong lịch sử trước đây, mà ngày nay cũng đang tiếp tục phát

triển ở nhiều khu vực trên thế giới

- Chú ý: có những quá trình tiếp xúc văn hóa, giao lưu văn hóa song không dẫn đến hòa hợp

Trang 11

Xu hướng

liên hợp

Là quá trình tộc người này bị “hòa tan” vào tộc người khác, đánh mất bản sắc văn hóa của mình trong mối quan hệ trực tiếp tiếp xúc với nhaumặc dù các tộc người đó khác nhau về nguồn gốc, ngôn ngữ, bản sắc văn hóa

Trang 12

Quá trình đồng hóa

Đồng hóa

tự nhiên

Đồng hóa cưỡng bức

Đồng hóa tự nhiên là quá trình tiếp

xúc, hội nhập dẫn đến tộc người

có trình độ phát triển kinh tế, văn

hóa, xã hội thấp hơn, số lượng ít

hơn, yếu hơn, bị đồng hóa bởi

cộng đồng tộc người có trình độ

phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội

cao hơn, đông hơn, mạnh hơn

Trang 13

Trang 14

Đồng hóa

tự nhiên

Đồng hóa cưỡng bức

Đồng hóa cưỡng bức là quá trình tộc người giữ

địa vị thống trị, dùng các thủ đoạn, hành động

bạo lực áp bức, áp đặt các giá trị, đặc trưng văn hóa của mình, đồng thời tìm cách xóa bỏ bản sắc văn hóa của tộc người bị thống trị, nhằm xóa bỏ triệt để tộc người đó

Trang 15

Xu hướng

Quá trình phân tách

Phân tách là một xu hướng trong quá trình vận động, phát triển của tộc người, nhóm người do điều kiện lịch sử - cụ thể về tự nhiên và xã hội

bị chia tách ra thành các bộ phận, các nhóm

khác phân tán đi các nơi, hoặc trở thành một

cộng đồng độc lập

Trang 16

Xu hướng phân tách Quá trình phân tách

Các nguyên nhân:

- Do quá trình phát triển, các tộc người có

số lượng thành viên ngày càng lớn, đòi hỏi phải tìm kiếm các khu vực sinh sống mới

→ phải tách ra, di cư đến các vùng đất mới

Trang 17

Xu hướng phân tách Quá trình phân tách

Các nguyên nhân:

- Do trước áp lực cạnh tranh của tộc người lớn hơn, mạnh hơn, một số tộc người có số dân ít, trình độ phát triển kinh tế, xã hội thấp, yếu hơn phải phát tán đi các nơi

Do sự thức tỉnh ý thức dân tộc của một số tộc người bởi những lý do kinh tế, chính trị, xã hội nào đó, có xu hướng tánh ra khỏi một quốc

gia, dân tộc để hình thành quốc gia độc lập

Trang 18

Xu hướng

Tóm lại: trong quá trình phát triển của các cộng đồng tộc người, hai xu hướng liên hợp và phân tách diễn ra đồng thời, đan xen nhau, song khuynh hướng liên hợp vẫn là chủ đạo.

Trang 19

I.2 Các xu hướng của quá trình tộc người ở Việt Nam

a Xu hướng liên hiệp

 Quá trình cố kết, hòa hợp

Là quá trình tộc người chủ đạo, diễn ra đồng khắp và mạnh mẽ giữa các tộc người trong quá trình hình thành

và phát triển của các dân tộc Việt Nam

Diễn ra do nhu cầu khách quan của sự tồn tại và phát triển cộng đồng dân tộc trước những tác động của yếu

tố tự nhiên và các nhân tố xã hội trong quá trình dựng nước và giữ nước

Trang 20

Biểu hiện: Sự gần gũi về truyền thuyết nguồn gốc

Trang 21

Biểu hiện: Sự gần gũi về truyền thuyết nguồn gốc

Trang 22

Biểu hiện: Tương đồng về phong tục

Trang 23

Biểu hiện: Sự giao thoa văn hóa, ngôn ngữ….

Trang 24

Trang 25

 Quá trình đồng hóa

Quá trình đồng hóa cưỡng bức không diễn ra giữa

các dân tộc Việt Nam

Các đế quốc xâm lược tiến hành đồng hóa cưỡng

bức ở nước ta nhưng không thành công do sự cố kết lâu đời của văn hóa làng xã….

Trang 26

Văn hóa Pháp chủ yếu được truyền bá ở tầng lớp thị dân -

- hầu như không thâm

nhập được vào làng xã

Việt Nam.

Trang 27

khác nhau, di cư sang

nước ngoài, tạo thành

cộng đồng người Việt ở

nước ngoài (hiện nay

khoảng 2,5 triệu người)

Trang 28

Trang 29

b Xu hướng phân tách

 Do chính sách chia rẽ của thực dân, đế quốc

Đế quốc Mỹ xâm lược, âm

mưu chia cắt lâu dài đất

nước ta; kích động gây

Trang 30

Kết luận

Trong sự phát triển các tộc người ở Việt Nam diễn ra tất

cả các quá trình: phân tán, di cư, đồng hóa, cố kết, hòa hợp giữa các nhóm trong nội bộ tộc người, giữa các tộc người với nhau

Các quá trình đó đan xen với nhau, diễn ra đồng thời;

trong đó cố kết và hòa hợp là quan trọng hơn, có tính

bao trùm và xuyên suốt

Trang 31

Hiện nay, cả nước thống nhất, đi lên chủ nghĩa xã hội, trên đất nước ta đang diễn ra quá trình phát triển mới

của dân tộc Việt Nam - từng bước hình thành dân tộc

Việt Nam xã hội chủ nghĩa thống nhất trong đa dạng, với nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

Trang 32

II MỐI QUAN HỆ DÂN TỘC, SẮC TỘC TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

I.1 Quan hệ dân tộc, sắc tộc trên thế giới hiện nay

a Khái niệm quan hệ dân tộc, sắc tộc

- Quan hệ dân tộc bao gồm quan hệ giữa các quốc

gia dân tộc và quan hệ tộc người trong một quốc gia dân tộc

Trang 33

a Khái niệm quan hệ dân tộc, sắc tộc

- Quan hệ sắc tộc là

quan hệ giữa các

cộng đồng người có

sự khác biệt nào đó

về ngôn ngữ, văn hóa,

tôn giáo, tộc người,

dân tộc, chủng tộc…

Trang 34

II MỐI QUAN HỆ DÂN TỘC, SẮC TỘC TRÊN THẾ

GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

b Quan hệ dân tộc, sắc tộc trên thế giới hiện nay diễn ra phức tạp, nhiều mâu thuẫn, xung đột.

- Mặc dù xu thế toàn cầu hóa đang diễn ra mạnh

mẽ nhưng các cuộc chiến tranh, nội chiến, phong

trào li khai vân chưa hề chấm dứt trên khắp các

châu lục

Trang 35

Trang 36

Trang 37

Trang 38

Trang 39

Trang 40

Lợi dụng cuộc chiến tranh,

xung đột, các đế quốc được

dịp bán vũ khí, bòn rút tài

nguyên các nước; kích động,

chia rẽ làm suy yếu các

nước đang phát triển, các

lực lượng tiến bộ; tìm cách

gây ảnh hưởng, thực hiện

ách thống trị mới đối với các

Trang 41

b Các hình thức xung đột dân tộc, sắc tộc rất đa dạng:

- Mâu thuẫn quyền lực chính trị giữa các phe phái;

- Tranh chấp lãnh thổ, biên giới giữa các dân tộc;

Trang 42

- Đối đầu, cạnh tranh giữa các tôn giáo hoặc giữa các giáo phái khác nhau trong cùng một tôn giáo;

Trang 43

II MỐI QUAN HỆ DÂN TỘC, SẮC TỘC TRÊN THẾ

GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

b Nguyên nhân xung đột dân tộc, sắc tộc:

- Mâu thuẫn lợi ích giữa các tộc người, sắc tộc về

lãnh thổ; tài nguyên, chính trị, kinh tế đã tồn tại lâu

dài trong quá khứ hoặc mới nảy sinh

- Âm mưu, thủ đoạn, chính sách của chủ nghĩa đế quốc

- Sai lầm trong quan điểm, chính sách dân tộc của

một số nhà nước.

Trang 44

- Tranh chấp về quyền lợi

kinh tế, quản lý và khai

thác tài nguyên;

- Xung đột do phân biệt

chủng tộc, v.v…

Trang 45

b Nguyên nhân xung đột dân tộc, sắc tộc:

- Sự thoái trào của chủ nghĩa xã hội hiên thực làm

cho lực lượng tiến bộ trong các dân tộc, tộc người

hoang mang, mất định hướng chính trị, suy giảm chủ nghĩa quốc tế; bị phân biệt; các trào lưu dân tộc chủ nghĩa phát triển

- Cách mạng khoa học – công nghệ hiện đại thúc đẩy

cả quá trình toàn cầu hóa, quốc tế hóa và xu thế độc

Định dạng
Số trang	45
Dung lượng	1,09 MB