Bảo hiểm thất nghiệp phần I:giới thiệu về bảo hiểm thất nghiệp 1,vị trí của bảo hiểm thất nghiệp đối với nước ta
Trang 1ph n I:gi i thi u v b o hi m th t nghi p ầ ớ ệ ề ả ể ấ ệ
1,v trí c a b o hi m th t nghi p đ i v i n ị ủ ả ể ấ ệ ố ớ ướ c ta
2,gi i thi u nh ng nét chính v b o hi m th t nghi p ớ ệ ữ ề ả ể ấ ệ
ph n II:th c tr ng sau g n m t năm tri n khai b o hi m th t nghi p ầ ự ạ ầ ộ ể ả ể ấ ệ
1,nh ng thành t u mà b o hi m th t nghi p đ t đ ữ ự ả ể ấ ệ ạ ượ c
2,nh ng khó khăn mà b o hi m th t nghi p g p ph i ữ ả ể ấ ệ ặ ả
ph n III:k t lu n ầ ế ậ
Trang 2I, gi i thi u v b o hi m th t nghi p: ớ ệ ề ả ể ấ ệ
1,v trí c a b o hi m th t nghi p đ i v i n ị ủ ả ể ấ ệ ố ớ ướ c ta:
T khi chuy n sang n n kinh t th trừ ể ề ế ị ường và bước vào h i nh p v i kinh t th gi i,ộ ậ ớ ế ế ớ bên c nh nh ng thành t u đ t đạ ữ ự ạ ược v kinh t - xã h i, thì tình tr ng th t nghi p đangề ế ộ ạ ấ ệ
là m t trong nh ng v n đ nan gi i và h t s c b c xúc Hàng năm có t 1,1 đ n 1,2ộ ữ ấ ề ả ế ứ ứ ừ ế tri u ngệ ườ ưới b c vào tu i lao đ ng, nh ng kh năng thu hút lao đ ng c a n n kinh tổ ộ ư ả ộ ủ ề ế
l i có h n ạ ạ
Bên c nh đó, trong quá trình công nghi p hoá, hi n đ i hoá và chuy n đ i c c u kinhạ ệ ệ ạ ể ổ ơ ấ
t , đ i m i, s p x p doanh nghi p nhà nế ổ ớ ắ ế ệ ước, m t b ph n không nh lao đ ng doộ ộ ậ ỏ ộ nhi u nguyên nhân khác nhau b m t vi c làm, đ i s ng r t khó khăn, nh hề ị ấ ệ ờ ố ấ ả ưởng đ nế
tr t t an sinh xã h i ậ ự ộ
B o hi m th t nghi p ra đ i s góp ph n n đ nh đ i s ng và h tr cho ngả ể ấ ệ ờ ẽ ầ ổ ị ờ ố ỗ ợ ười lao
đ ng độ ược h c ngh và tìm vi c làm, s m đ a h tr l i làm vi c Bên c nh đó b oọ ề ệ ớ ư ọ ở ạ ệ ạ ả
hi m th t nghi p còn gi m gánh n ng cho ngân sách Nhà nể ấ ệ ả ặ ước và doanh nghi p ệ
Có th kh ng đ nh, b o hi m th t nghi p là m t bi n pháp h tr ngể ẳ ị ả ể ấ ệ ộ ệ ỗ ợ ười lao đ ngộ trong n n kinh t th trề ế ị ường Bên c nh vi c h tr m t kho n tài chính đ m b o nạ ệ ỗ ợ ộ ả ả ả ổ
đ nh cu c s ng cho ngị ộ ố ười lao đ ng trong th i gian m t vi c thì m c đích chính c aộ ờ ấ ệ ụ ủ
b o hi m th t nghi p là thông qua các ho t đ ng đào t o ngh , t v n, gi i thi uả ể ấ ệ ạ ộ ạ ề ư ấ ớ ệ
vi c làm, s m đ a nh ng lao đ ng th t nghi p tìm đệ ớ ư ữ ộ ấ ệ ược m t vi c làm m i thích h pộ ệ ớ ợ
và n đ nh.ổ ị
2,gi i thi u nh ng nét chính v lu t b o hi m th t nghi p: ớ ệ ữ ề ậ ả ể ấ ệ
* Ði u ki n ng ề ệ ườ i lao đ ng đ ộ ượ c h ưở ng b o hi m th t nghi p? ả ể ấ ệ
ND- B Lao đ ng- Thộ ộ ương binh và Xã h i:ộ Người lao đ ng độ ược hưởng b o hi mả ể
th t nghi p khi đáp ng các đi u ki n sau:ấ ệ ứ ề ệ
- Ðã đóng b o hi m th t nghi p đ t 12 tháng tr lên trong vòng hai mả ể ấ ệ ủ ừ ở ươ ối b n tháng
trước khi b m t vi c làm ho c ch m d t h p đ ng lao đ ng theo quy đ nh c a phápị ấ ệ ặ ấ ứ ợ ồ ộ ị ủ
lu t lao đ ng ho c ch m d t h p đ ng làm vi c theo quy đ nh c a pháp lu t v cánậ ộ ặ ấ ứ ợ ồ ệ ị ủ ậ ề
b , công ch c.ộ ứ
- Ðã đăng ký v i c quan lao đ ng khi b m t vi c làm, ch m d t h p đ ng lao đ ngớ ơ ộ ị ấ ệ ấ ứ ợ ồ ộ
ho c h p đ ng làm vi c.ặ ợ ồ ệ
- Ch a tìm đư ược vi c làm sau mệ ười lăm ngày k t ngày đăng ký v i c quan lao đ ngể ừ ớ ơ ộ theo quy đ nh.ị
Trang 3* Ngu n kinh phí đóng b o hi m th t nghi p thu c trách nhi m đóng c a đ n v ồ ả ể ấ ệ ộ ệ ủ ơ ị
s d ng lao đ ng theo kho n 2 Đi u 25 Ngh đ nh s 127/2008/NĐ-CP ử ụ ộ ả ề ị ị ố
1 Đ i v i đ n v s d ng lao đ ng là c quan nhà nố ớ ơ ị ử ụ ộ ơ ước, đ n v vũ trang nhân dân, tơ ị ổ
ch c chính tr , t ch c chính tr - xã h i, t ch c xã h i ngh nghi p, đ n v s nghi pứ ị ổ ứ ị ộ ổ ứ ộ ề ệ ơ ị ự ệ
được ngân sách nhà nước b o đ m toàn b ho c m t ph n kinh phí ho t đ ng thả ả ộ ặ ộ ầ ạ ộ ườ ng xuyên:
a) Ngân sách nhà nước b o đ m ngu n kinh phí đóng b o hi m th t nghi p c a đ nả ả ồ ả ể ấ ệ ủ ơ
v s d ng lao đ ng theo m c quy đ nh và b trí trong d toán chi thị ử ụ ộ ứ ị ố ự ường xuyên h ngằ năm c a đ n v theo phân c p qu n lý ngân sách nhà nủ ơ ị ấ ả ước hi n hành ệ
Riêng năm 2009, đ n v s d ng lao đ ng căn c danh sách ngơ ị ử ụ ộ ứ ười lao đ ng thu c đ iộ ộ ố
tượng áp d ng b t bu c tham gia b o hi m th t nghi p đã đăng ký v i c quan B oụ ắ ộ ả ể ấ ệ ớ ơ ả
hi m xã h i theo hể ộ ướng d n c a B o hi m xã h i Vi t Nam l p d toán kinh phíẫ ủ ả ể ộ ệ ậ ự đóng b o hi m th t nghi p g i đ n v d toán c p trên Đ n v d toán c p I t ng h pả ể ấ ệ ử ơ ị ự ấ ơ ị ự ấ ổ ợ
và có văn b n g i c quan tài chính cùng c p đ t ng h p trình c p có th m quy nả ử ơ ấ ể ổ ợ ấ ẩ ề quy t đ nh giao b sung d toán t ngu n c i cách ti n lế ị ổ ự ừ ồ ả ề ương năm 2009 theo phân c pấ
qu n lý ngân sách nhà nả ước hi n hành ệ
b) Kho n kinh phí đóng b o hi m th t nghi p c a đ n v s d ng lao đ ng đả ả ể ấ ệ ủ ơ ị ử ụ ộ ược h chạ toán, quy t toán vào lo i, kho n, m c và ti u m c theo quy đ nh c a M c l c Ngânế ạ ả ụ ể ụ ị ủ ụ ụ sách nhà nước hi n hành ệ
2 Đ i v i B o hi m xã h i Vi t Nam: ố ớ ả ể ộ ệ
Ngu n kinh phí đóng b o hi m th t nghi p c a đ n v s d ng lao đ ng đồ ả ể ấ ệ ủ ơ ị ử ụ ộ ược b tríố trong d toán chi thự ường xuyên h ng năm theo quy đ nh Riêng năm 2009, B o hi m xãằ ị ả ể
h i Vi t Nam căn c danh sách ngộ ệ ứ ười lao đ ng thu c đ i tộ ộ ố ượng áp d ng b t bu cụ ắ ộ tham gia b o hi m th t nghi p l p d toán kinh phí đóng b o hi m th t nghi p g iả ể ấ ệ ậ ự ả ể ấ ệ ử
B Tài chính đ xem xét trình Th tộ ể ủ ướng Chính ph b sung kinh phí chi qu n lý bủ ổ ả ộ máy t ngu n lãi tăng trừ ồ ưởng theo quy đ nh ị
3 Đ i v i đ n v s d ng lao đ ng là đ n v s nghi p công l p t b o đ m toàn bố ớ ơ ị ử ụ ộ ơ ị ự ệ ậ ự ả ả ộ chi phí ho t đ ng thạ ộ ường xuyên; đ n v s nghi p ngoài công l p; doanh nghi p; H pơ ị ự ệ ậ ệ ợ tác xã, Liên hi p H p tác xã; h kinh doanh cá th , t h p tác, t ch c khác và cá nhânệ ợ ộ ể ổ ợ ổ ứ
có thuê mướn, s d ng và tr công cho ngử ụ ả ười lao đ ng; c quan, t ch c, cá nhânộ ơ ổ ứ
nước ngoài, t ch c qu c t ho t đ ng trên lãnh th Vi t Nam có s d ng lao đ ng làổ ứ ố ế ạ ộ ổ ệ ử ụ ộ
người Vi t Nam: ệ
a) Đ n v s d ng lao đ ng t b o đ m ngu n kinh phí đóng b o hi m th t nghi pơ ị ử ụ ộ ự ả ả ồ ả ể ấ ệ theo m c quy đ nh ứ ị
b) Kho n kinh phí đóng b o hi m th t nghi p c a đ n v s d ng lao đ ng đả ả ể ấ ệ ủ ơ ị ử ụ ộ ược h chạ
Trang 4* Ngu n kinh phí h tr t ngân sách th c hi n chính sách b o hi m th t ồ ỗ ợ ừ ự ệ ả ể ấ
nghi p theo m c quy đ nh t i kho n 3 Đi u 25 Ngh đ nh s 127/2008/NĐ-CP ệ ứ ị ạ ả ề ị ị ố
th c hi n theo phân c p qu n lý ngân sách nhà n ự ệ ấ ả ướ c nh sau: ư
1.Ngân sách đ a phị ương b o đ m ngu n kinh phí h tr qu b o hi m th t nghi pả ả ồ ỗ ợ ỹ ả ể ấ ệ theo m c b ng 1% qu ti n lứ ằ ỹ ề ương, ti n công đóng b o hi m th t nghi p c a nh ngề ả ể ấ ệ ủ ữ
người lao đ ng tham gia b o hi m th t nghi p làm vi c trong các đ n v s d ng laoộ ả ể ấ ệ ệ ơ ị ử ụ
đ ng quy đ nh t i kho n 1 Đi u 2 Thông t này mà kinh phí ho t đ ng t ngân sáchộ ị ạ ả ề ư ạ ộ ừ
đ a phị ương
2 Ngân sách trung ương b o đ m ngu n kinh phí h tr qu b o hi m th t nghi pả ả ồ ỗ ợ ỹ ả ể ấ ệ theo m c b ng 1% qu ti n lứ ằ ỹ ề ương, ti n công đóng b o hi m th t nghi p c a nh ngề ả ể ấ ệ ủ ữ
người lao đ ng tham gia b o hi m th t nghi p làm vi c trong các đ n v s d ng laoộ ả ể ấ ệ ệ ơ ị ử ụ
đ ng quy đ nh t i kho n 1 Đi u 2 Thông t này mà kinh phí ho t đ ng t ngân sáchộ ị ạ ả ề ư ạ ộ ừ trung ương và các đ n v s d ng lao đ ng quy đ nh t i kho n 2 và 3 Đi u 2 Thông tơ ị ử ụ ộ ị ạ ả ề ư này
Riêng năm 2009, ngân sách trung ương b o đ m toàn b ngu n kinh phí h tr quả ả ộ ồ ỗ ợ ỹ
b o hi m th t nghi p theo m c quy đ nh B Tài chính căn c báo cáo quy t toán thuả ể ấ ệ ứ ị ộ ứ ế
b o hi m th t nghi p năm 2009 c a B o hi m xã h i Vi t Nam đ chuy n m t l nả ể ấ ệ ủ ả ể ộ ệ ể ể ộ ầ vào qu b o hi m th t nghi p theo m c quy đ nh.ỹ ả ể ấ ệ ứ ị
Trang 5II th c tr ng tri n khai ch đ b o hi m vi t nam hiên nay ự ạ ể ế ộ ả ể ở ệ
1,nh ng thành t u đ t đ ữ ự ạ ựơ c sau g n 1 năm tri n khai ầ ể
B oả hi m th t nghi p (BHTN)ể ấ ệ là chính sách m i nh ng tính đ n 30/6/2009 đã có h nớ ư ế ơ 2,2 tri u ngệ ười tham gia D ki n đ n năm 2010, s ngự ế ế ố ười tham gia BHTN là trên 4 tri u ngệ ười
Sau g n n a năm th c hi n chính sách BHTN t i TP.HCM có 7.740 doanh nghi p đãầ ử ự ệ ạ ệ tham gia cho 762.306 lao đ ng, v i t ng s ti n h n 133,5 t đ ng ộ ớ ổ ố ề ơ ỷ ồ
VĩnhPhúc: 56% s đ n v tham gia b o hi m th t nghi pố ơ ị ả ể ấ ệ
Công ty TNHH Công nghi p chính xác Vi t Nam 1 liên doanh v i Đài Loan, chuyênệ ệ ớ
s n xu t các c vít, ph ki n cho xe máy, đóng t i Khu Công nghi p Khai Quangả ấ ố ụ ệ ạ ệ (Vĩnh Yên) có h n 2300 công nhân, v i m c bình quân lơ ớ ứ ương 1,6 tri u/đ ng/tháng, đãệ ồ tri n khai b o hi m th t nghi p cho 100% ngể ả ể ấ ệ ười lao đ ng có h p đ ng lao đ ng t 12ộ ợ ồ ộ ừ tháng tr lên.ở
Hà Tĩnh: Nh làm t t công tác tuyên truy n, v n đ ng - t đ u năm đ n nay toàn thànhờ ố ề ậ ộ ừ ầ ế
ph có 132 đ n v tham gia đóng b o hi m th t nghi p cho 3.206 lao đ ng ố ơ ị ả ể ấ ệ ộ
An Giang:T tháng 4-2009 đ n nay, toàn t nh có 41.425 ngừ ế ỉ ười lao đ ng tham gia b oộ ả
hi m th t nghi p, hình thành ngu n qu h n 13,8 t đ ng Trong đó ngể ấ ệ ồ ỹ ơ ỷ ồ ười lao đ ngộ đóng 1/3, đ n v s d ng lao đ ng đóng 1/3, Nhà nơ ị ử ụ ộ ước h tr 1/3.ỗ ợ
-V công tác tuyên truy n: Xác đ nh đây là m t khâu h t s c quan tr ng trong vi cề ề ị ộ ế ứ ọ ệ tri n khai th c hi n b o hi m th t nghi p, do đó, B o hi m xã h i Vi t Nam đã xâyể ự ệ ả ể ấ ệ ả ể ộ ệ
d ng m t chự ộ ương trình tuyên truy n Lu t B o hi m xã h i v i quy mô l n, trong đóề ậ ả ể ộ ớ ớ
t p trung vào chính sách b o hi m xã h i t nguy n và b o hi m th t nghi p Theoậ ả ể ộ ự ệ ả ể ấ ệ
đó, m t m t chúng tôi ch đ o B o hi m xã h i các t nh, thành ph t ch c tuyênộ ặ ỉ ạ ả ể ộ ỉ ố ổ ứ truy n sâu r ng trên các báo, đài đ a phề ộ ở ị ương c p trung Ở ấ ương, B o hi m xã h iả ể ộ
Vi t Nam đã ký th a thu n v ph i h p tuyên truy n v i các b , ban, ngành, t ch cệ ỏ ậ ề ố ợ ề ớ ộ ổ ứ chính tr , t ch c xã h i ngh nghi p nh : B Lao đ ng - Thị ổ ứ ộ ề ệ ư ộ ộ ương binh và Xã h i, Bộ ộ
Y t , T ng Liên đoàn Lao đ ng Vi t Nam, H i Liên hi p Ph n Vi t Nam, H i Nôngế ổ ộ ệ ộ ệ ụ ữ ệ ộ dân Vi t Nam M t khác, đ n v cũng đã ph i h p v i các c quan truy n thông nhệ ặ ơ ị ố ợ ớ ơ ề ư Đài Ti ng nói Vi t Nam, T p chí Lao đ ng và Xã h i, Báo Lao đ ng - Xã h i và nhi uế ệ ạ ộ ộ ộ ộ ề
c quan thông tin đ i chúng khác đ th c hi n các phóng s , chuyên đ v chính sáchơ ạ ể ự ệ ự ề ề
b o hi m th t nghi p.ả ể ấ ệ
Trang 6hi m th t nghi p nói riêng Đ n nay, các tài li u này đã đ n để ấ ệ ế ệ ế ược tay hàng ngàn ngườ i lao đ ng và ngộ ườ ử ụi s d ng lao đ ng.ộ
-V m t nghi p v : Sau khi Chính ph ban hành Ngh đ nh s 127/2008/NĐ-CP ngàyề ặ ệ ụ ủ ị ị ố 12-12-2008 quy đ nh chi ti t và hị ế ướng d n th c hi n b o hi m th t nghi p, B o hi mẫ ự ệ ả ể ấ ệ ả ể
xã h i Vi t Nam đã ban hành các văn b n hộ ệ ả ướng d n v th t c h s và quy trình thuẫ ề ủ ụ ồ ơ
- chi b o hi m th t nghi p D a trên quy đ nh này, các đ n v nghi p v đã ph i h pả ể ấ ệ ự ị ơ ị ệ ụ ố ợ xây d ng b sung các tiêu th c v thu - chi b o hi m xã h i hi n có Vi c ng d ngự ổ ứ ề ả ể ộ ệ ệ ứ ụ công ngh tin h c vào công tác qu n lý thu b o hi m xã h i có ý nghĩa h t s c quanệ ọ ả ả ể ộ ế ứ
tr ng vì nó t o ra c s d li u v thu B o hi m xã h i, trong đó có b o hi m th tọ ạ ơ ở ữ ệ ề ả ể ộ ả ể ấ nghi p đ i v i t ng ngệ ố ớ ừ ười lao đ ng khi tham gia b o hi m th t nghi p Đây là căn cộ ả ể ấ ệ ứ
đ th c hi n vi c xác nh n quá trình đóng b o hi m th t nghi p đ i v i ngể ự ệ ệ ậ ả ể ấ ệ ố ớ ười lao
đ ng và là c s đ gi i quy t ch đ khi ngộ ơ ở ể ả ế ế ộ ười lao đ ng m t vi c làm.ộ ấ ệ
Song song v i vi c ban hành các văn b n hớ ệ ả ướng d n nghi p v , B o hi m xã h iẫ ệ ụ ả ể ộ
Vi t Nam đang tri n khai các l p t p hu n nghi p v trên toàn qu c v th c hi nệ ể ớ ậ ấ ệ ụ ố ề ự ệ
Lu t B o hi m xã h i, trong đó có b o hi m th t nghi p cho đ i tậ ả ể ộ ả ể ấ ệ ố ượng là lãnh đ oạ
B o hi m xã h i các c p.ả ể ộ ấ
Nh v y, vi c tri n khai th c hi n b o hi m th t nghi p t đ u năm đ n nay v cư ậ ệ ể ự ệ ả ể ấ ệ ừ ầ ế ề ơ
b n là thu n l i và đúng ti n đ ả ậ ợ ế ộ
b o hi m th t nghi p là chính sách m i nên quá trình t ch c th c hi n, đ c bi t làả ể ấ ệ ớ ổ ứ ự ệ ặ ệ giai đo n đ u có nh ng khó khăn, vạ ầ ữ ướng m c nh t đ nhắ ấ ị
2,nh ng khó khăn c a vi c th c hi n ch đ b o hi m th t nghi p: ữ ủ ệ ự ệ ế ộ ả ể ấ ệ
BHTN m i đang trong quá trình thu ch ch a chi, vì v y nh ng vớ ứ ư ậ ữ ướng m c liên quanắ
đ n chi ch a phát sinh Ngay c vi c thu cũng ch a ti n hành ki m tra nên cũng ch aế ư ả ệ ư ế ể ư
có đánh giá c th nào ụ ể
Th nh t ứ ấ v m t chính sách ề ặ
-Ch a có hư ướng d n c th làm căn c đ xác đ nh đ i tẫ ụ ể ứ ể ị ố ượng thu c di n tham giaộ ệ
b o hi m th t nghi p đ i v i ngả ể ấ ệ ố ớ ười lao đ ng trong các đ n v s nghi p c a Nhàộ ơ ị ự ệ ủ
nước, nên khi tri n khai th c hi n đ i v i nhóm đ i tể ự ệ ố ớ ố ượng này còn có quan đi m ch aể ư
th ng nh t B o hi m xã h i Vi t Nam đã có văn b n báo cáo c quan ch c năng, sauố ấ ả ể ộ ệ ả ơ ứ khi có hướng d n c th , B o hi m xã h i Vi t Nam s ch đ o các đ n v tr c thu cẫ ụ ể ả ể ộ ệ ẽ ỉ ạ ơ ị ự ộ
th c hi n, b o đ m thu đúng đ i tự ệ ả ả ố ượng
- khó th c hi n c p s lao đ ng:ự ệ ấ ổ ộ
+, M i tháng S LĐTBXH ch c p đỗ ở ỉ ấ ược kho ng 200 s Câu h i đả ổ ỏ ược đ t ra là khiặ
th c hi n b o hi m th t nghi p vi c c p s lao đ ng có đự ệ ả ể ấ ệ ệ ấ ổ ộ ược đáp ng ngay không?ứ
S lao đ ng: Đây là m t v n đ r t khó khăn khi th c hi n.Vì trong Lu t LĐ đã cóổ ộ ộ ấ ề ấ ự ệ ậ
Trang 7quy đ nh nh ng h u nh các DN ch a th c hi n vì v y v n đ này r t khó th c hi n.ị ư ầ ư ư ự ệ ậ ấ ề ấ ự ệ Cho vào quy đ nh trong lu t này đ áp d ng l i cho các DN.ị ậ ể ụ ạ
r t khó th c hi n vi c làm s lao đ ng b i nh ng h p đ ng lao đ ng (HĐLĐ) 3 thángấ ự ệ ệ ổ ộ ở ữ ợ ồ ộ các DN ch a bi t x lý th nào Các DN đ a phư ế ử ế ở ị ương không được hướng d n c thẫ ụ ể
v i nh ng trớ ữ ường h p ký HĐLĐ t 3 tháng tr xu ng, b i theo ông H u đa s ngợ ừ ở ố ở ự ố ườ i lao đ ng làm vi c t i các DN đ u xanh đ u làm theo mùa v nên r t khó ki m soát.ộ ệ ạ ậ ề ụ ấ ể Tuy quy đ nh này là 1 năm nh ng cũng s r t khó th c hi n vì đây là nh ng công vi cị ư ẽ ấ ự ệ ữ ệ mang tính ng n h n nên s r t khó đ xác đ nh HĐLĐ này là 1 năm liên t c hay c ngắ ạ ẽ ấ ể ị ụ ộ
d n trong vòng 1 năm Th c t là ngồ ự ế ườ ử ụi s d ng lao đ ng và ngộ ười lao đ ng đ uộ ề không mu n ký m t lo i HĐLĐ nào có xác đ nh th i h n, làm th nào đ linh ho t choố ộ ạ ị ờ ạ ế ể ạ
c hai bên Vì v y n u l y HĐLĐ đ xác đ nh đóng BH th t nghi p là r t khó khănả ậ ế ấ ể ị ấ ệ ấ cho DN
khó khăn trong vi c qu n lý lao đ ng n u nh áp d ng chính sách v ch t s lao đ ngệ ả ộ ế ư ụ ề ố ổ ộ
và s BHXH DN s ph i có thêm chi phí đ qu n lý, th c hi n chính sách trên S cóổ ẽ ả ể ả ự ệ ẽ nhi u khó khăn cho cán b theo dõi vì các c quan v BHXH th c hi n v n còn ch mề ộ ơ ề ự ệ ẫ ậ
ch p Các DN t nhân r t mu n n đ nh đ làm vi c nh ng c ngạ ư ấ ố ổ ị ể ệ ư ả ười lao đ ng vàộ
ngườ ử ụi s d ng lao đ ng r t ng i khi ph i tham gia BHXH vì nh ng chính sách, quyộ ấ ạ ả ữ
đ nh r t ph c t p B n thân ngị ấ ứ ạ ả ười lao đ ng cũng không th c s mu n tham gia BHXHộ ự ự ố
vì h ph i trích n p t ti n lọ ả ộ ừ ề ương c a h ủ ọ
-tranh cãi xung quanh nh ng quy đ nh c a lu tữ ị ủ ậ
+,s lố ượng lao đ ng ph i tham gia BHTN trong m t DN ph i có t i thi u t 10 laoộ ả ộ ả ố ể ừ
đ ng tr lên Theo nhi u DN, v n đ chênh l ch v lao đ ng là r t l n, t lao đ ngộ ở ề ấ ề ệ ề ộ ấ ớ ừ ộ
gi n đ n cho đ n lai đ ng có trình đ chuyên môn k thu t cao N u đ s lả ơ ế ộ ộ ỹ ậ ế ể ố ương này
s r t b t h p lý b i có nh ng DN ch dẽ ấ ấ ợ ở ữ ỉ ưới 10 lao đ ng nh ng l i có doanh thu l n,ộ ư ạ ớ đóng góp nhi u cho XH thì l i không thu c đ i tề ạ ộ ố ượng đi u ch nh c a d th o Bênề ỉ ủ ự ả
c nh đó l i có nh ng DN r t đông lao đ ng nh ng g p nhi u khó khăn trong s n xu tạ ạ ữ ấ ộ ư ặ ề ả ấ kinh doanh, n u ph i đóng BHTN cũng r t khó khăn ế ả ấ
+,Đi u 27, B lu t Lao đ ng quy đ nh không đề ộ ậ ộ ị ược ký quá 2 l n h p đ ng xác đ nhầ ợ ồ ị
th i h n Tuy nhiên, Đi u 33 B lu t này l i cho phép trong quá trình th c hi n h pờ ạ ề ộ ậ ạ ự ệ ợ
đ ng các bên có quy n thay đ i n i dung HĐLĐ (bao g m c thay đ i th i h n h pồ ề ổ ộ ồ ả ổ ờ ạ ợ
đ ng) Chính vì v y, nhi u công ty đã v n d ng quy đ nh này đ gia h n h p đ ng,ồ ậ ề ậ ụ ị ể ạ ợ ồ tránh ký k t HĐLĐ không xác đ nh th i h n v i ngế ị ờ ạ ớ ười lao đ ng, m c đích “né” n pộ ụ ộ BHXH, BHTN
+,Đ c bi t, v i quy đ nh h p đ ng lao đ ng trên 12 tháng m i b t bu c đóng BHTN,ặ ệ ớ ị ợ ồ ộ ớ ắ ộ xem ra k h cho doanh nghi p tr n đóng BHTN v n khá l n trách nhi m c a côngẽ ở ệ ố ẫ ớ ệ ủ đoàn là s giám sát, n u phát hi n doanh nghi p tr n đóng BHTN s ph n ánh v i cácẽ ế ệ ệ ố ẽ ả ớ
c quan thanh tra đ x lý Vi c giám sát và x lý nh th nào thì v n ch a đơ ể ử ệ ử ư ế ẫ ư ược đề
c p c th , trong khi tình tr ng n BHXH tái di n hàng năm thì xem ra l i gi i choậ ụ ể ạ ợ ễ ờ ả
Trang 8-Nên b quy đ nh tr c p thôi vi c hay không?ỏ ị ợ ấ ệ
Theo các DN, n u th c hi n BHTN và b đi quy đ nh v tr c p m t vi c làm thì sế ự ệ ỏ ị ề ợ ấ ấ ệ ẽ
r t t t, và có l i cho c ngấ ố ợ ả ười lao đ ng và DN T trộ ừ ước đ n nay DN g p r t nhi uế ặ ấ ề khó khăn, gây ra tranh ch p lao đ ng trong quá trình th c hi n tr c p thôi vi c M tấ ộ ự ệ ợ ấ ệ ộ
th c t c a chính sách này là n u ngự ế ủ ế ười lao đ ng càng di chuy n nhi u DN thì l iộ ể ề ạ càng được thêm ch đ v tr c p này Chính sách BHTN này là phù h p, chính xác,ế ộ ề ợ ấ ợ
tr đúng ngả ười, đúng vi c cho nh ng lao đ ng không may b th t nghi p N u có sệ ữ ộ ị ấ ệ ế ự
đi u ch nh và quy đ nh ch t ch s có tác đ ng t t v m t XH N u nh th c hi nề ỉ ị ặ ẽ ẽ ộ ố ề ặ ế ư ự ệ
được chính sách này thì DN cũng đ t n m t kho n qu ph i l u l i t i DNỡ ố ộ ả ỹ ả ư ạ ạ
Th hai, ứ trong b i c nh suy thoái kinh t hi n nay, các doanh nghi p đ u g p khóố ả ế ệ ệ ề ặ khăn trong s n xu t, kinh doanh, đ c bi t là khó khăn v v n Vi c tham gia b o hi mả ấ ặ ệ ề ố ệ ả ể
th t nghi p ph n nào làm tăng thêm chi phí cho các đ n v nên ít nhi u nh hấ ệ ầ ơ ị ề ả ưởng đ nế
k t qu thu b o hi m th t nghi p Đ gi m b t khó khăn cho các doanh nghi p,ế ả ả ể ấ ệ ể ả ớ ệ Chính ph đã có Ngh quy t s 32/2008/NQ-CP ngày 31-12-2008 cho phép các doanhủ ị ế ố nghi p đệ ược ch m n p kho n 1% qu ti n lậ ộ ả ỹ ề ương, ti n công đóng b o hi m th tề ả ể ấ nghi p cho nh ng ngệ ữ ười tham gia b o hi m th t nghi p c a 6 tháng đ u năm 2009 vàả ể ấ ệ ủ ầ
ph i n p đ trong 6 tháng cu i năm.Đây cũng là m t y u t làm cho k t qu th c hi nả ộ ủ ố ộ ế ố ế ả ự ệ thu b o hi m th t nghi p trong 6 tháng đ u năm còn h n ch ả ể ấ ệ ầ ạ ế
Th ba, ứ chính sách b o hi m th t nghi p g m nhi u ch đ h tr cho ngả ể ấ ệ ồ ề ế ộ ỗ ợ ười lao
đ ng (bao g m tr c p th t nghi p, h tr h c ngh , h tr tìm vi c làm và b o hi mộ ồ ợ ấ ấ ệ ỗ ợ ọ ề ỗ ợ ệ ả ể
y t ) l i đế ạ ược th c hi n b i nhi u c quan, t ch c nên s ph i k t h p gi a các bênự ệ ở ề ơ ổ ứ ự ố ế ợ ữ
có vai trò h t s c quan tr ng Đ có đế ứ ọ ể ượ ực s ph i h p ch t ch gi a các c quan, Bố ợ ặ ẽ ữ ơ ộ Lao đ ng - Thộ ương binh và Xã h i đang ph i h p v i B o hi m xã h i Vi t Nam xâyộ ố ợ ớ ả ể ộ ệ
d ng quy ch ph i h p trong t ch c th c hi n đ b o đ m s thu n l i nh t choự ế ố ợ ổ ứ ự ệ ể ả ả ự ậ ợ ấ
người lao đ ng, ngộ ườ ử ụi s d ng lao đ ng khi tham gia và th hộ ụ ưởng ch đ b o hi mế ộ ả ể
th t nghi p Quy ch này đấ ệ ế ược xây d ng trên c s các quy đ nh c a pháp lu t vự ơ ở ị ủ ậ ề
ch c năng, nhi m v , quy n h n c a m i c quan, t ch c có liên quan; đ ng th iứ ệ ụ ề ạ ủ ỗ ơ ổ ứ ồ ờ
ph i th hi n đả ể ệ ượ ực s ph i h p linh ho t, toàn di n gi a các c quan, t ch c có liênố ợ ạ ệ ữ ơ ổ ứ quan t c p huy n đ n c p trung ừ ấ ệ ế ấ ương và không tách r i s ch đ o, giám sát c a cácờ ự ỉ ạ ủ
c p y, chính quy n, đoàn th m i đ a phấ ủ ề ể ở ỗ ị ương
Bên c nh đó chúng ta cũng ph i k t i nh ng khó khăn do tình tr ng “lách lu t” ạ ả ể ớ ữ ạ ậ
c a các doanh nghi p ủ ệ
M t cu c kh o sát m i đây c a Trung tâm h p tác phát tri n ngu n nhân l c (C&D)ộ ộ ả ớ ủ ợ ể ồ ự
và T ch c ActionAid t i m t s đ a phổ ứ ạ ộ ố ị ương công nghi p có tính đ i di n thì cu cệ ạ ệ ộ
s ng lao đ ng nh p c đ c bi t là lao đ ng n g p r t nhi u khó khăn Có trên 70%ố ộ ậ ư ặ ệ ộ ữ ặ ấ ề lao đ ng nh p c là n , trong đó ch có 28% n công nhân nh p c có h p đ ng khôngộ ậ ư ữ ỉ ữ ậ ư ợ ồ xác đ nh th i h n, trong đó Hà N i ch đ t 15%, Đà N ng 17% ị ờ ạ ộ ỉ ạ ẵ
10% công nhân n nh p c đang ký h p đ ng “mi ng” ho c không ký h p đ ng laoữ ậ ư ợ ồ ệ ặ ợ ồ
đ ng, 24% đang ký h p đ ng v i th i h n dộ ợ ồ ớ ờ ạ ưới 12 tháng ngay c khi đang làm nh ngả ữ công vi c thệ ường xuyên, không có tính ch t th i v , th m chí có 2% lao đ ng nấ ờ ụ ậ ộ ữ
Trang 9không bi t m t mũi h p đ ng ra sao Tính ch t b p bênh còn th hi n ch có t iế ặ ợ ồ ấ ấ ể ệ ở ỗ ớ 36% công nhân n nh p c đã t ng chuy n n i làm vi c 1-5 l n trong 5 năm qua ữ ậ ư ừ ể ơ ệ ầ Không ch công nhân n mà c nam công nhân cũng di n ra tình tr ng tỉ ữ ả ễ ạ ương t Anhự
Đ ng Thanh Ng (quê Phú Th ) hi n đang làm công nhân cho m t doanh nghi p s nặ ữ ọ ệ ộ ệ ả
xu t đ g t i Hà N i cũng cho hay: Hi n t i, công ty anh ch ký h p đ ng lao đ ngấ ồ ỗ ạ ộ ệ ạ ỉ ợ ồ ộ không xác đ nh th i h n cho các nhân viên m t s v trí quan tr ng nh giám đ c,ị ờ ạ ở ộ ố ị ọ ư ố phó giám đ c, trố ưởng phòng, k toán, th qu và m t s ngế ủ ỹ ộ ố ườ ắi g n bó lâu dài v iớ công ty
M i đây, công ty có ban hành quy đ nh v vi c ký h p đ ng cho lao đ ng, trong đóớ ị ề ệ ợ ồ ộ
ph n l n lao đ ng ph thông s ký h p đ ng theo trình t : H p đ ng lao đ ng l n thầ ớ ộ ổ ẽ ợ ồ ự ợ ồ ộ ầ ứ
nh t (có th có thêm H p đ ng lao đ ng gia h n l n 1), H p đ ng lao đ ng xác đ nhấ ể ợ ồ ộ ạ ầ ợ ồ ộ ị
th i h n l n 2 H p đ ng lao đ ng gia h n (l n 2) r i m i ký H p đ ng lao đ ngờ ạ ầ ợ ộ ộ ạ ầ ồ ớ ợ ồ ộ không xác đ nh th i h n ị ờ ạ
V i quy đ nh nh v y, s lao đ ng g n bó v i công ty đ n khi đớ ị ư ậ ố ộ ắ ớ ế ược ký H p đ ng laoợ ồ
đ ng không xác đ nh th i h n là không nhi u Đây là “chiêu” c a nhi u doanh nghi pộ ị ờ ạ ề ủ ề ệ
đ tr n tránh các kho n đóng góp thu c v trách nhi m xã h i cho ngể ố ả ộ ề ệ ộ ười lao đ ng.ộ
III, k t lu n: ế ậ
Theo Ngh đ nh 127, các đ n v có s d ng t 10 lao đ ng Vi t Nam tr lên, có HĐLĐị ị ơ ị ử ụ ừ ộ ệ ở
t 12 tháng s ph i đóng BHTN Ngừ ẽ ả ười lao đ ng s độ ẽ ược hưởng BHTN khi đáp ngứ
đ 3 đi u ki n: đóng BHTN đ 12 tháng tr lên trong vòng 24 tháng trủ ề ệ ủ ở ước khi b m tị ấ
vi c làm ho c ch m d t HĐLĐ; đã đăng ký v i c quan lao đ ng khi b m t vi c làm,ệ ặ ấ ứ ớ ơ ộ ị ấ ệ
ch m d t HĐLĐ; ch a tìm đấ ứ ư ược vi c làm sau 15 ngày k t ngày đăng ký v i c quanệ ể ừ ớ ơ lao đ ng Ngoài BHTN, ngộ ười lao đ ng còn độ ược h tr h c ngh mi n phí, tìm vi cỗ ợ ọ ề ễ ệ làm và được hưởng ch đ b o hi m y t trong th i gian hế ộ ả ể ế ờ ưởng BHTN, n đ nh cu cổ ị ộ
s ng, góp ph n b o đ m an sinh xã h i lâu dài.ố ầ ả ả ộ
Nh v y, vi c tri n khai th c hi n b o hi m th t nghi p t đ u năm đ n nay v cư ậ ệ ể ự ệ ả ể ấ ệ ừ ầ ế ề ơ
b n là thu n l i và đúng ti n đ Tuy nhiên b o hi m th t nghi p là chính sách m iả ậ ợ ế ộ ả ể ấ ệ ớ nên quá trình t ch c th c hi n, đ c bi t là giai đo n đ u có nh ng khó khăn, vổ ứ ự ệ ặ ệ ạ ầ ữ ướ ng
m c nh t đ nh: di n bao ph còn th p, tình tr ng tr n đóng, n đ ng, ch m đóng,ắ ấ ị ệ ủ ấ ạ ố ợ ọ ậ đóng không đ y đ , đóng m c th p… còn di n ra nhi u doanh nghi p làm nhầ ủ ở ứ ấ ễ ở ề ệ ả
hưởng không nh đ n quy n c a ngỏ ế ề ủ ười lao đ ng B LĐ-TB&XH cũng đã ph i giãnộ ộ ả
th i h n n p BHTN vào 6 tháng cu i năm 2009 ờ ạ ộ ố