Cơ sở hình thành tình đồng chí Biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí Biểu tượng tình đồng chí 1.Cơ sở hình thành tình đồng chí... - Chung cuộc sống khó khăn thiếu thốn => Tình đồng chí
Trang 1Tæ : Khoa häc x· héi
GIÁO VIÊN: TRÞNH V¡N LôC
Trang 2
phÈm.1 Tác giả
Chính Hữu
- Chính Hữu tên khai sinh là Trần Đình Đắc, sinh năm 1926, mất 2007, quê ở huyện Can Lộc, tỉnh
Hà Tĩnh
2.Tác
phẩm
- Bài Thơ Đồng chí sáng tác đầu năm 1948 In trong tập “Đầu súng trăng treo”
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
- Là nhà thơ chiến sĩ
-Thơ ông chủ yếu viết về đề tài người lính và chiến tranh
- Tác phẩm chính “Đầu súng trăng treo” 1966
- Năm 2000 nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
Trang 3
phÈm1 Tác giả
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo
Cơ sở hình thành tình đồng chí
Biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí Biểu tượng tình đồng chí
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
Trang 4
phÈm1 Tác giả
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
- Hình ảnh thơ sóng đôi: Quê hương anh – làng tôi -> Tác dụng: Tạo cho hai câu thơ sự cân đối, nhịp nhàng
- Sử dụng thành ngữ “nước mặn đồng chua”, cùng với cụm từ “đất cày lên sỏi đá”
=> Những người lính có chung hoàn cảnh xuất thân, đều là nông dân, ra đi từ những vùng quê nghèo khó, lam lũ
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
Trang 5
phÈm1 Tác giả
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
Quê hương anh nước mặn, đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau, Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!
=> Những người lính có chung hoàn cảnh xuất thân, đều là nông dân, ra đi từ những vùng quê nghèo khó, lam lũ
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng,
nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn
thiếu thốn
=> Tình đồng chí
-Hình ảnh sóng đôi: Súng bên súng; Đầu bên đầu -Phép tiểu đối
- Hình ảnh thực có nghĩa tượng trưng
=> Những người lính cùng chung chí hướng,
lí tưởng, nhiệm vụ
- Đêm rét chung chăn => Chung cuộc sống khó khăn thiếu thốn
- Đồng chí! Câu thơ đặc biệt như một nốt nhấn, một bản lề khép mở hai ý thơ
Trang 6
phÈm1 Tác giả
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng,
nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn
thiếu thốn
=> Tình đồng chí
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày Gian nhà không mặc kệ gió lung lay Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai Quần tôi có vài mảnh vá Miệng cười buốt giá
Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình
đồng chí
=>Chia sẻ với nhau, tâm tư tình cảm, cuộc sống nghèo khó, thiếu thốn, nơi làng quê
=>Chia sẻ sự hành hạ của bệnh sốt rét rừng
=>Cùng nhau chia sẻ cuộc sống thiếu thốn, gian khổ
=>Tinh thần lạc quan cách mạng, coi thường gian khổ
=>Sự đồng cảm chia sẻ cao độ, nghĩa cử không lời nhưng ấm tình đồng đội giúp họ vượt qua khó khăn
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn,
bền chặt
- Tình đồng chí làm nên sức
mạnh, niềm tin chiến thắng
Trang 7
phÈm
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng,
nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn
thiếu thốn
=> Tình đồng chí
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình
đồng chí
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn,
bền chặt
- Tình đồng chí làm nên sức
mạnh, niềm tin chiến thắng
3 Biểu tượng của tình đồng chí
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo
-Thời gian: Đêm
-Không gian: Rừng hoang sương muối
Hoàn cảnh gian khổ khắc nghiệt
- Tư thế của những người lính: Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
=>Nghệ thuật đối lập: Hoàn cảnh khó khăn >< Tư thế chủ động người lính
-Đầu súng trăng treo: Hình ảnh thực nhưng giàu ý nghĩa tượng trưng gợi liên tưởng độc đáo thú vị
Trang 8
phÈm
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng,
nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn
thiếu thốn
=> Tình đồng chí
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình
đồng chí
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn,
bền chặt
- Tình đồng chí làm nên sức
mạnh, niềm tin chiến thắng
3 Biểu tượng của tình đồng chí
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới Đầu súng trăng treo
-Đầu súng trăng treo: Hình ảnh thực nhưng giàu ý nghĩa tượng trưng gợi liên tưởng độc đáo thú vị
- Người lính-khẩu súng-vầng trăng
hiện thực và lãng mạn, bức tuợng
đài về người lính
Đầu súng trăng treo
Hiện thực và lãng mạn Gần và xa
Chất thép và chất trữ tình Chiến sĩ và thi sĩ
Trang 9
phÈm
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng,
nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn
thiếu thốn
=> Tình đồng chí
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình
đồng chí
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn,
bền chặt
- Tình đồng chí làm nên sức
mạnh, niềm tin chiến thắng
3 Biểu tượng của tình đồng chí
- Người lính-khẩu súng-vầng trăng
hiện thực và lãng mạn, bức tuợng
đài về người lính
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Hình ảnh anh bộ đội những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp hiện lên qua bài thơ như thế nào?
ĐÁP ÁN
Hình ảnh anh bộ đội thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp:
-Xuất thân từ nông dân
- Có lí tưởng cao đẹp, chiến đấu vì độc lập tự
do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân
- Có tình đồng chí, đồng đội thiêng liêng cao đẹp, gắn bó keo sơn
- Có tinh thần chịu đựng gian khổ hi sinh, quyết tâm chiến đấu chống kẻ thù xâm lược
- Có tâm hồn lạc quan, trong sáng, yêu đời
Trang 10
phÈm
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng, nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn thiếu thốn
=> Tình đồng chí
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình đồng
chí
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn, bền
chặt
- Tình đồng chí làm nên sức mạnh,
niềm tin chiến thắng
3 Biểu tượng của tình đồng chí
- Người lính-khẩu súng-vầng trăng
hiện thực và lãng mạn, bức tuợng đài
về người lính
III – Tổng kết.
1 Nghệ thuật
- Nghệ thuật: Thể thơ tự do, cấu trúc bài thơ chặt chẽ, độc đáo Hình ảnh, ngôn ngữ giản
dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm
- Nội dung: Bài thơ đề cập tới hiện thực chiến đấu gian khổ, ác liệt và tình đồng chí đồng đội gắn bó keo sơn trong mọi hoàn cảnh làm nên
vẻ đẹp của người lính
2 Nội dung
Ghi nhớ:
* Tình đồng chí của những người lính dựa trên cơ sở cùng chung cảnh ngộ và lí tưởng chiến đấu được thể hiện thật tự nhiên, bình
dị mà sâu sắc trong mọi hoàn cảnh, nó góp phần quan trọng tạo nên sức mạnh và vẻ đẹp tinh thần của người lính cách mạng
* Bài thơ Đồng chí của chính Hữu thể hiện hình tượng người lính cách mạng và sự gắn
bó keo sơn của họ qua những chi tiết, hình ảnh, ngôn ngữ giản dị, chân thực, cô đọng, giàu sức biểu cảm
Trang 11
phÈm
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng, nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn thiếu thốn
=> Tình đồng chí
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình đồng
chí
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn, bền
chặt
- Tình đồng chí làm nên sức mạnh,
niềm tin chiến thắng
3 Biểu tượng của tình đồng chí
- Người lính-khẩu súng-vầng trăng
hiện thực và lãng mạn, bức tuợng đài
về người lính
III – Tổng kết.
1 Nghệ thuật
2 Nội dung
IV - Luyện tập.
Trang 12
phÈm
2.Tác
phẩm
II - Đọc và tìm hiểu văn bản.
1.Cơ sở hình thành tình đồng chí
- Có chung hoàn cảnh xuất thân
- Chung chí hướng, lí tưởng, nhiệm vụ
- Chung cuộc sống khó khăn thiếu thốn
=> Tình đồng chí
2.Biểu hiện, sức mạnh của tình đồng
chí
- Tình đồng chí gắn bó keo sơn, bền
chặt
- Tình đồng chí làm nên sức mạnh,
niềm tin chiến thắng
3 Biểu tượng của tình đồng chí
- Người lính-khẩu súng-vầng trăng
hiện thực và lãng mạn, bức tuợng đài
về người lính
III – Tổng kết.
1 Nghệ thuật
2 Nội dung
IV - Luyện tập.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nắm chắc nội dung nghệ thuật của bài thơ
- Học thuộc lòng bài thơ
- Soạn bài Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Bài tập: Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về đoạn cuối bài thơ