ĐỨT GÂN GÓT TRONG CHẠY CƯ LY NGẮN

 Gân Achille, hay còn gọi là gân gót, là gân tương đối lớn của cơ thể, vùng gân nối liền giữa xương gót chân với các cơ bắp chân...  Nguyên nhân chính gây tổn thương gân tăng cường tập

 Hiểu được nguyên nhân và cơ chế gây ra đứt gân gập

 Biết chẩn đoán tổn thương và nắm được triệu chứng lâm sàng khi bị đứt gân gót

 Nắm được cách điều trị cho người bị đứt gân gót

 Hướng dẫn được cách phòng ngừa tổn thương cho những vận động viên thể thao

 Gân Achille, hay còn gọi là gân gót, là gân tương đối lớn của cơ thể, vùng gân nối liền giữa xương gót chân với các cơ bắp chân

 Đứt gân gót là một chấn thương phổ biến, thường xảy ra ở nam giới (80%),

độ tuổi trung bình 40 – 50, chơi thể thao (đặc biệt là môn chạy cự ly ngắn)

Đứt gân gót ( achille )

Tại sao trong môn chạy cự ly ngắn (100-400m) lại dễ

bị đứt gân gót

????

 Xuất phát thấp, tập trung tinh thần nghe hiệu lệnh xuất phát

 Tư thế chạy cũng quyết định đến thành tích như: để người hơi đổ về đằng trước, tay đánh tạo góc phía trước khoảng 45 độ, tạo góc phía sau khoảng

60 độ, nên chạy những bước nhỏ, chân tiếp xúc với đất khoảng nửa bàn chân

 Nguyên nhân chính gây tổn thương gân tăng cường tập luyện đột ngột (quãng đường, tần số), bắt đầu tập luyện lại sau một thời gian dài ít hoạt động

 Tuổi tác: Độ tuổi của bệnh nhân đứt gân gót thường trong khoảng 40-50 tuổi

 Giới tính: Tỷ lệ đứt gân gót chân ở nam giới cao gấp 5 lần so với nữ giới

 Thể thao: Đứt gân gót chân thường xảy ra trong các môn thể thao liên quan tới chạy, nhảy, đá bóng, bóng rổ và tennis

 Tiêm steroid: Nhiều bs đôi khi tiêm steroid vào khớp mắt cá chân để giảm đau và viêm Tuy nhiên,thuốc này có thể làm suy yếu các gân quanh đó và dẫn đến đứt gân gót

 Cơ bắp chân yếu hoặc không linh hoạt

 Cân nặng quá mức

 Bàn chân bằng

 Thiếu khởi động trước tập thể dục hoặc chơi thể thao

 Sử dụng thuốc thư giãn, mà có thể giúp giảm đau

và có thể dẫn đến quá duỗi của gân

 Mang giày cao gót

 Bệnh mạch máu

 Sử dụng thuốc kháng sinh: : Kháng sinh

Fluoroquinolone, như Ciprofloxacin (Cipro) hoặc Levofloxacin (Levaquin), tăng nguy cơ đứt gân gót chân

 Gián tiếp do co rút cơ ba đầu cẳng chân

 Chấn thương gân Achilles có khuynh hướng xảy ra khi bạn bắt đầu di chuyển đột ngột, khi bạn đẩy và nâng chân, hơn

là khi bạn tiếp đất

 Ví dụ: Một người chạy nước rút có thể bị đứt gân gót tại lúc bắt đầu cuộc đua, khi anh ta vươn ra khỏi khối bắt đầu Hành động đột ngột có thể là quá nhiều cho gân

để xử lý

 Đau ngay, dữ dội phía sau gót rồi đau dịu dần

 Mất ngay cơ năng kèm theo tiếng “ bụp “ trong chân, sau đó có thể đi từ từ trên đường bằng

 Đau nhói ở bắp chân dưới và phía trên gót: đặc biệt khi đứng trên đầu ngón chân

 Sưng ở bắp chân và sau gót

 Ấn chẩn: có chỗ lõm trêm gân gót có thể thấy sau vài tuần

 Không đi trên đầu ngón chân đƣợc

 Thompson test, Matles test

 Siêu âm và MRI cũng hỗ trợ rất tốt trong việc chẩn đoán đứt gân gót

NGHIỆM PHÁP THOMPSON

MRI SIÊU ÂM

 Tùy theo độ tuổi, mức độ hoạt động và độ nghiêm trọng của chấn thương

 Thông thường, người trẻ; người hoạt động nhiều hơn, chơi chuyên nghiệp; đứt nhiều, đứt cũ và đứt tái phát hay chọn phẫu thuật để hy vọng hồi phục hoàn toàn

Và ngược lại, người già, người chơi nghiệp dư, đứt ít hay chọn điều trị bảo tồn

 Nhiều nghiên cứu ngày nay cho thấy mức độ hiệu quả của cả 2 phương pháp là như nhau nhưng phẫu thuật hay gây nhiễm khuẩn

tendon-rupture)

(http://physioworks.com.au/injuries-conditions-1/achilles- PHƯƠNG PHÁP:

◦ Bất động với cổ chân gập mặt lòng

◦ Bằng bột cẳng bàn chân (cũ), giày ống bản lề hay cố định (mới)

◦ Trong 6 đến 8 tuần

◦ Người rách gân gót sẽ được đưa đến nhà Vật lý trị liệu

để hướng dẫn phục hồi chức năng

ĐIỀU TRỊ BẢO TỒN

 PHƯƠNG PHÁP:

◦ Nối gân

◦ Cổ chân gập mặt lòng

◦ Giày ống bản lề hoặc cố định

◦ Giai đoạn bất động kéo dài 4-6 tuần

 Bao giờ thì chơi thể thao lại được ???

Mang giày đúng và giày thể thao

 Một phần của chương trình kéo giãn là massage(massage trước và sau tập luyện)

 Một số chuyên gia không đồng ý nhưng cũng có nhiều chuyên gia cho rằng massage giảm co ngắn cơ và dây chằng, tăng chiều dài cơ

 Sách “Y học thể dục thể thao” - BS CKII CTCH Nguyễn Văn Quang

Achilles Tendon Injury?