Nghiên cứu một số bài tập nhằm duy trì sức bền tốc độ trong chạy cự ly ngắn đối với học sinh lớp 9

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TẬP DUY TRÌ SỨC BỀN TỐC ĐỘ TRONG CHẠY CỰ LY NGẮN ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP 9 Họ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BÀI TẬP DUY TRÌ SỨC BỀN TỐC ĐỘ TRONG CHẠY CỰ LY NGẮN

ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP 9

Họ và tên: Tạ Thị Thu Huyền

Chức vụ: Giáo viên Đơn vị: Trường THCS Ái Thượng

Huyện Bá Thước - Thanh Hóa SKKN môn: Thể dục

THANH HÓA NĂM 2016

I- MỞ ĐẦU:

1- Lí do chọn đề tài

Cùng với xu thế hội nhập và phát triển của xã hội Việt Nam ta đang tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa thì song song với sự phát triển đó, thể dục thể thao ngày càng được đổi mới và phát triển theo Sự đổi mới và phát triển này làm cho chất lượng giáo dục thể chất được nâng lên, đòi hỏi các nhà nghiên cứu các nhà chuyên môn và giáo viên giảng dạy bộ môn thể dục thể thao phải có những phương pháp nghiên cứu, phương pháp giảng dạy và áp dụng các bài tập mang tính khoa học phù hợp Ở mỗi môn đều có những đặc trưng và những phương pháp luyện tập riêng Vì vậy giáo viên phải hướng dẫn học sinh tập theo phương pháp riêng đó Do đó mà bộ môn điền kinh cũng không nằm ngoài quy định Bộ môn này cũng có những phương pháp

và đặc trưng riêng

Điền kinh là một môn học nằm trong hệ thống giáo dục thể chất, là bộ môn giảng dạy chính khóa trong trường trung học cơ sở Là bộ môn dùng sức mạnh, sức nhanh của bản thân để thực hiện kỹ thuật Để thực hiện được kỹ thuật và có thành tích cao đòi hỏi sự nổ lực rất lớn của thần kinh cơ bắp Muốn đạt được thành tích cao đòi hỏi người tập phải có trình độ thể lực tốt nhất là sức nhanh, sức mạnh và đặc biệt là sức bền tốc độ

Qua thời gian 20 năm giảng dạy tại trường THCS Ái Thượng ,tôi đã phát hiện ra trong khi tập luyện cũng như thi đấu thấy các em tới khi gần về đích

bị tụt hơi ,bước chạy không sải dài đuối sức ,thân người ngửa về sau ,xuất phát từ mục tiêu trên với cương vị là một giáo viên chuyên trách bộ môn thể dục tôi nghĩ mình phải có trách nhiệm làm sao để nâng cao được thể lực ,duy trì sức bền tốc độ cho các em Vì vậy tôi đã chọn đề tài này với mong muốn đóng góp một phần kinh nghiệm của bản thân ,để thế hệ học sinh trung học

cơ sở bước vào trường trung học phổ thông có một hành trang tốt về mặt thể

lực đóng góp được nhiều hơn cho đất nước ,nhất là trong công cuộc đổi mới hiện nay

2- Mục đích nghiên cứu:

Khác với các môn học khác chạy là một hoạt động có chu kỳ, vì vậy những yêu cầu của môn học là dụng cụ sân bãi tập luyện, thì việc nắm vững thể lực mới tốt Kỹ thuật chạy ngắn gồm có 4 giai đoạn: Xuất phát, chạy lao, chạy giữa quãng, về đích Ở mỗi giai đoạn phải có vai trò nhất định ảnh hưởng tới thành tích Tuy nhiên vẫn đề tôi cần giải quyết là duy trì sức bền tốc độ trong quá trình chạy Vì vậy để thực hiện nhiệm vụ này yêu cầu học sinh phải nắm vững được kỹ thuật đồng thời phải kết hợp những bài tập phát triển chung, những bài tập nâng cao thể lực và một số bài tập bổ trợ, những trò chơi Tuy nhiên trong quá trình thực hiện kỹ thuật (mặc dù nắm được kỹ thuật tương đối tốt) nhưng trình độ thể lực của các em rất yếu, hầu hết các em không thực hiện hết đoạn đường chạy, chỉ chạy được nửa đoạn đường là tốc

độ bị giảm Thực tế đã được kiểm nghiệm trong quá trình giảng dạy của tôi

Vì vậy tôi khẳng định, ngoài việc nắm vững kỹ thuật ra thì vấn đề thể lực, sự phối hợp giữa các giai đoạn cũng hết sức quan trọng cho nên vấn đề thể lực

và sự phối hợp giữa các giai đoạn trong quá trình thể hiện cần được khắc phục ngay Cần phải có những phương pháp tập luyện và các bài tập bổ trợ

để nâng cao thể lực cho các em Do cuối giai đoạn chạy ngắn các em không phát huy được tốc độ cao Để giúp các em học tốt hơn môn chạy ngắn và đạt thành tích cao trong quá trình thi đấu, tôi đã đưa ra một số bài tập bổ trợ, trò chơi nhằm nâng cao trình độ thể lực cho các em Sáng kiến của tôi có nội dung “Nghiên cứu một số bài tập nhằm duy trì sức bền tốc độ trong chạy cự

ly ngắn đối với học sinh lớp 9”

3- Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu một số bài tập duy trì sức bền tốc độ nhằm nâng cao thành tích trong chạy cự ly ngắn cho 60 em học sinh lớp 9 trường THCS Ái Thượng , năm học 2014 -2015 học trong thời gian 15 tuần, giúp học sinh phát huy tốt nhất sức bền tốc độ để tập luyện và thi đấu đạt kết quả cao nhất

4- Phương pháp nghiên cứu :

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã sử dụng những phương pháp sau :

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

- Phương pháp kiểm tra đánh giá thành tích học sinh

- Phương pháp thống kê sử lý số liệu

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp thi đấu

II- NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1-Cơ sở lý luận của đề tài

Năng lực tố chất bao gồm các yếu tố vận động sức nhanh, sức mạnh, sức bền, sự khéo léo và khả năng phối hợp vận động Kỹ năng vận động trong việc thực hiện các bài tập, một số trò chơi nhằm nâng cao thể lực cho học sinh

Nhiệm vụ phát triển các năng lực thể chất được tiến hành trên cơ sở hiệu quả của đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THCS Lứa tuổi học sinh lớp 9 khả năng phối hợp vận động của các em đạt gần tới mức hoàn thiện sử dụng sức mạnh, sức bền để phát triển tốc độ Chính vì vậy việc sử dụng các bài tập có lượng vận động, cường độ vận động tương đối cao và tăng thời gian hoạt động là rất quan trọng trong việc giáo dục các tố chất thể lực

Nhằm tìm hiểu cơ sở thực tiễn, chọn lựa hệ thống các biện pháp và các bài tập và một số trò chơi duy trì sức bền tốc độ trong giảng dạy kỹ thuật chạy cự ly ngắn đối với học sinh lớp 9 trường THCS Ái Thượng mà tôi đã áp dụng dưới đây:

2-Thực trạng của vấn đề

-Thuận lợi :

+ Nhà trường có sân bãi rộng ,cơ sở vật chất đảm bảo an toàn để các em tập luyện

+ Học sinh yêu thích học môn thể dục ,thích tập luyện và tìm tòi cái mới

+ Được sự quan tâm của lãnh đạo nhà trường và sự hỗ trợ động viên của tổ chuyên môn thúc đẩy phong trào TDTT nhà trường ngang tầm với các trường trong huyện

-Khó khăn :

+ Cơ sở vật chất đang còn thiếu nhiều

+ Trình độ thể lực của các em không đồng đều ,có những em rất yếu do cuộc sống gia đình còn nhiều hộ nghèo dẫn tới không có điều kiện để rèn luyện và chăm sóc sức khỏe ,thể lực các em yếu hơn so với học sinh vùng đô thị ,nên các em không thực hiện được hết nhiệm vụ tiết học mà giáo viên đưa ra

Kết quả kiểm tra 60 em

Với học sinh nam chạy 60m (30 học sinh):

Thành tích 9-10s 11-12s 12-13s

Tỷ lệ % 13,3% 53,3% 33,4%

Với học sinh nữ chạy 60m (30 học sinh):

Thành tích 9-10s 11-12s 12-13s

Tỷ lệ % 16,7% 40% 43,3%

Qua kết quả trên đây tôi nhận thấy rằng trình độ thể lực của các em còn thấp Vì thế tôi đã lựa chọn và đưa ra các giải pháp bao gồm hệ thống bài tập

và trò chơi thể lực nhằm nâng cao trình độ thể lực và thành tích của các em

3-Các giải pháp và tổ chức thực hiện

-Hệ thống các bài tập

* Một số bài tập nhằm duy trì sức bền tốc độ

Bài tập 1: Chạy tăng tốc độ 30m-35m:

Bài tập này tôi áp dụng vào 2 giáo án đầu (Tuần 4 và tuần 25)

Cho học sinh thực hiện đoạn đường chạy 30m-35m

Những bước đầu chạy bình thường sau đó chạy nhanh dần ở cuối cự ly, bài tập này được lặp đi lặp lại nhiều lần, thời gian nghỉ giữa mỗi lần là 3-4 phút Vạch giới hạn và vạch đích có cắm mốc cờ

Yêu cầu: Độ ngả thân người, chạy bằng 2 nửa bàn chân trên mu bàn chân thẳng hướng đường chạy, chú ý động tác đánh tay

Bài tập này có tác dụng phát triển sức nhanh, sức mạnh và duy trì sức bền tốc độ

Bài tập 2: Chạy trên đường thẳng có vạch mốc để nâng cao độ dài và tần

số bước chạy.

Bài tập này tôi áp dụng vào hai giáo án tiếp theo Hai giáo án đầu tôi vẫn tiếp tục cho học sinh thực hiện và thực hiện tiếp hai giáo án tuần sau

Bài tập này tôi cho học sinh thực hiện trên đoạn đường thẳng 40-50m Chạy nhanh dần ở những bước cuối, bước chạy dài, nâng dần độ dài bước chạy Bài tập này được lặp đi lặp lại nhiều lần trong quá trình thực hiện, thời gian nghỉ giữa mỗi lần từ 2-3 phút

Yêu cầu: Chạy nhanh, bước chạy dài nhưng không được giẫm chân lên vạch, tần số mỗi bước cự ly cách nhau từ 0,8-1m

Bài tập này có tác dụng định hình kỹ thuật chạy, phát triển độ dài và tần

số bước chạy

Bài tập 3: Chạy với tốc độ cao 40-60m.

Bài tập này tôi áp dụng vào hai giáo án cuối cùng

Với bài tập này học sinh thực hiện liên tục, lặp đi lặp lại nhiều lần Chạy nhanh hết sức, thời gian nghỉ mỗi lần từ 3-4 phút Cho 3 học sinh thực hiện một lần xuất phát cao Học sinh không được giảm tốc độ khi qua đích Giáo viên đứng ở cuối đường chạy để bấm giờ

Bài tập này có tác dụng phát triển tốc độ giúp gây hứng thú cho học sinh luyện tập

* Các bài tập thể lực:

Bài tập 1: Chạy bước nhỏ.

Bài tập này được áp dụng cùng với các giáo án luyện tập

Dạy cách miết đầu bàn chân và xây dựng cảm giác đặt chân chống trước trong khi chạy

Yêu cầu: Cổ chân linh hoạt, trọng tâm cao, thân trên thả lỏng tiếp xúc với đất bằng nửa bàn chân trên rồi xuống cả bàn chân và có độ miết Khi di chuyển gối không nhấc cao, bước ngắn, cho học sinh tập tại chỗ khi tập thuần thục cho di chuyển theo đội hình hàng dọc với cự ly 20-25m và tăng dần độ dài bước và chuyển thành chạy

Bài tập 2: Chạy nâng cao đùi:

Xây dựng cảm giác nâng cao đùi trong khi chạy và tăng độ linh hoạt của thần kinh Đùi nâng cao vuông góc với thân người, cẳng chân thả lỏng, thân người thẳng cao, tần số thực hiên động tác nhanh

Đếm bước trong vòng 8-10s, xem học sinh thực hiện được bao nhiêu so với những học sinh học được tập luyện các bài tập áp dụng

Tiếp xúc đất bằng nửa bàn chân, gốc thẳng (trọng tâm cao) Học sinh đứng tại chỗ thực hiện chia 3 tổ, mỗi tổ từ 8-10s , thời gian nghỉ giữa mỗi tổ

là 2-3 phút

Cho học sinh tập động tác (bài tập 2) có tác dụng lớn tạo nên sự linh hoạt của các nhóm cơ tham gia vận động như cơ mông, cơ nhị đầu đùi, cơ tứ đầu đùi

Bài tập 3: Chạy gót chạm mông.

Bài tập này áp dụng vào đồng thời cùng các giáo án trong quá trình giảng dạy

Tăng dần số bước, xây dựng cảm giác thả lỏng chân khi lăng sau, phát triển cơ nhị đầu đùi

Học sinh thực hiện nhanh, tiếp xúc đất bằng hai nửa bàn chân trên, gót chân lăng cao chạm mông, người hơi đổ về phía trước

Đứng tại chỗ thực hiện sau đó cho di chuyển Tập 3 tổ, mỗi tổ cách nhau 3-4 phút, mỗi tổ thực hiện 3 lần

Bài tập 4: Bắt buộc đổi chân tại chỗ.

Tăng lực đạp sau, tăng thể lực cho cơ thể

Phát triển sức mạnh, bền trong quá trình chạy

Chuẩn bị:

Bục cao 1,0-1,2m, cho học sinh đứng chân trước chân sau, cách bục khoảng 0,5m chân trước đặt lên bục thực hiện nhảy đổi chân liên tục với tốc độ nhanh dần

Yêu cầu: Học sinh thực hiện đầy đủ nghiêm túc đúng khối lượng giáo viên

đưa ra

Bài tập này chia ra làm 4 tổ, mỗi tổ thực hiện 3 lần, thời gian nghỉ giữa mỗi lần 3-4 phút Tập với tốc độ tăng dần

* Một số trò chơi bổ trợ

+Trò chơi 1: Chạy tiếp sức.

- Mục đích:

- Giáo dục và bồi dưỡng cho các em phát triển tính nhanh nhẹn và khéo léo

- Giáo dục cho các em tính kỷ luật cao và tinh thần tập thể

- Xây dựng cho các em một số kỹ năng và tinh thần thái độ học tập

- Chuẩn bị:

Trò chơi được tiến hành trên sân trường các em tham gia chia làm 2 đội với số người bằng nhau (số nam và số nữ trong hàng phải đều nhau) hàng nọ cách hàng kia 3m đứng sau vạch xuất phát đoạn đường chơi là 20m

- Cách chơi:

Khi có lệnh người đầu hàng của hai đội chạy nhanh đến vạch giới hạn sau

đó quay lại đập vào tay người thứ 2, người thứ 2 tiếp tục chạy và chạy quay lại đập vào tay người thứ 3, cứ như vậy cho đến hết hàng Hàng nào hết người trước thì hàng đó thắng

Lưu ý: Người tiếp theo phải đứng theo vạch xuất phát, khi bạn quay về đập

tay vào tay mình mới được chạy, không được chạy trước, hàng nào bị phạm quy nhiều coi như thua Hàng thắng được các bạn cõng 1 vòng quanh lớp

+Trò chơi 2: Dẫn bóng tiếp sức.

- Mục đích :

Bồi dưỡng cho các em phát triển tác phong nhanh nhẹn, sự khéo léo, tinh thần đồng đội, đồng thời xây dựng cho các em một số kỹ năng và phối hợp động tác

- Chuẩn bị:

Trò chơi được tiến hành trên sân trường, các em tham gia chia làm hai đội, số người bằng nhau, đứng thành hàng sau vạch xuất phát, đội nọ cách đội kia 3m.Trước vạch xuất phát 5m đều đặt các mốc – 4 Vật làm chuẩn là gặch hoặc dép Hai quả bóng chuyền cho 2 đội

- Cách chơi:

Khi có lệnh người điều khiển em đầu hàng thứ nhất dùng tay lăn bóng đến vật chuẩn thứ nhất sau đó tiếp tục lăn qua các vật chuẩn còn lại và tiếp tục dẫn bóng về tới vạch xuất phát, khi về tới nơi phải cầm bóng lên tay trao cho người tiếp theo, cứ như vậy thực hiện như người đầu tiên cho đến hết hàng, hàng nào hết người trước hàng đó thắng

Yêu cầu:

- Khi nhận bóng không được vượt qua vạch giới hạn

- Khi dẫn bóng không được chạm các vật chuẩn Hàng thua phải chạy 1 vòng sân

+Trò chơi 3: Cắm cờ chiến thắng.

Mục đích:

Bồi dưỡng cho các em tác phong nhanh nhẹn sự khéo léo, tinh thần đồng đội

Giáo dục cho các em ý thức tổ chức kỹ luật cao trong khi chơi

Xây dựng cho các em một số kỹ năng và phối hợp động tác.

Chuẩn bị:

Trò chơi được tiến hành ngay trên sân trường Các em tham gia chia làm 2 đội, số người ở mỗi đội bằng nhau (số nam và nữ) Hai người chia làm 4 hàng - 2 hàng một đội đứng đối diện nhau Đội nọ cách đội kia 3m Giữa là đặt cột mốc (mỗi đội một mốc) đứng trước vạch xuất phát

Cách chơi:

Khi có lệnh của người điều khiển, bạn đầu hàng cầm cờ chạy sang trao vào tay người đầu hàng bên kia của đội mình Cứ như vậy trao cờ cho nhau đến người cuối cùng Người cuối cùng nhận được cờ nhanh chóng cầm cờ lên cắm vào mốc

Yêu cầu:

Cờ phải trao tận tay cho bạn tiếp theo, đứng sau vạch xuất phát

Hàng nào cắm được cờ trước đội đó thắng

- Các bài tập thể lực và trò chơi bổ trợ tôi đã áp dụng vào các tiết dạy theo phân phối chương trình nhằm phát huy sức bền tốc độ cho HS lớp 9 Áp dụng vào một tiết dạy cụ thể như sau:

- Tiết 4 Tôi dạy đủ đúng như phân phối chương trình quy định Nếu có trò chơi rồi thì tôi thêm một số bài tập bổ trợ nhằm duy trì sức bền tốc độ vào phần chạy ngắn Còn các tiết khác chưa có trò chơi tôi lại thêm vào các trò chơi bổ trợ vào phần chạy ngắn để tăng sự hưng phấn và nâng cao sức bền tốc độ cho học sinh

GIÁO ÁN: Tiết 4 Tên bài :

- Chạy ngắn: Ôn trò chơi “Chạy đuổi ” Ngồi mặt hướng chạy- xuất phát ;Tư

thế sẵn sàng - xuất phát.Tập luyện một số bài tập nhằm duy trì sức bền tốc độ

- Bài TD:Học từ nhịp 1-10 ( Bài TD phát triển chung nam, nữ riêng )

- Chạy bền: Luyện tập chạy bền, giới thiệu hiện tượng "Chuột rút " và cách

khắc phục

I- MỤC TIÊU:

1.Kiến thức.

- Học bài TD từ nhịp 1-10,Ôn trò chơi “Chạy đuổi ” Ngồi mặt hướng chạy- xuất phát ; Tư thế sẵn sàng - xuất phát Luyện tập chạy bền, giới thiệu hiện

tượng "Chuột rút " và cách khắc phục.

2 Kỹ năng.

- Thực hiện được cơ bản đúng bài TD

- Nắm và thực hiện được trò chơi động tác bổ trợ chạy ngắn, kỹ thuật cơ

bản, biết được hiện tượng “Chuột rút” và cách khắc phục.

3.Thái độ.

- Học sinh có ý thức tự giác, nghiêm túc trong tập luyện

II- ĐỊA ĐIỂM - PHƯƠNG TIỆN:

- Sân thể dục, còi ,

III- HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ:

Nội dung lượng Định Phương pháp tổ chức tập luyện

A PHẦN MỞ ĐẦU.

1 Nhận lớp:

- GV nhận lớp kiểm tra sĩ số HS

- Phổ biến nội dung yêu cầu bài

học

2 Khởi động:.

- Xoay các khớp: Cổ tay, cổ chân

hông, vai, gối

- Chạy bước nhỏ

- Chạy nâng cao đùi

- Chạy gót chạm mông

3-5’

2 x 8N

2l

ĐH nhận lớp

x x x x x x x

x x x x x x x

▲GV

- Lớp trưởng chấn chỉnh hàng ngũ báo cáo sĩ số với GV

- GV phổ biến ngắn gọn

-Lớp trưởng điều khiển lớp khởi động

ĐH

x x x x x x x

x x x x x x x