huong dan bai tap mo hinh hoa 7076

Cùng với cuốn Bài tập mô hình hóa và hệ thống thông tin môi trường, tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm, tài liệu này được thực hiện giúp người dùng nhanh chóng làm quen với phần mềm ENV

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

VIỆN MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN

BÙI TÁ LONG

TÀI LIỆU LƯU HÀNH

Kính mong sự đóng góp ý kiến của tất cả bạn đọc

Những đóng góp quí báu của bạn đọc sẽ giúp các tác giả nâng cao chất lượng tài liệu này

Cùng với cuốn Bài tập mô hình hóa và hệ thống thông tin môi trường, tài liệu hướng dẫn sử dụng phần mềm, tài liệu này được thực hiện giúp người dùng nhanh chóng làm quen với phần mềm ENVIM – sản phẩm tin học đi kèm môn học Tài liệu này gồm 7 bài tập hướng dẫn chi tiết khai thác các phần mềm ENVIM thông qua việc giải quyết các bài tập

cụ thể

Chúng tôi mong nhận được đóng góp ý kiến của các chuyên gia và người sử dụng Những đóng góp quí báu của chuyên gia và người sử dụng

sẽ giúp các tác giả không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm

Tài liệu này hướng tới đối tượng là sinh viên, học viên cao học đang theo học ngành quản lý hay kỹ thuật môi trường

Tài liệu này cũng hướng tới tất cả những ai quan tâm tới ứng dụng

mô hình toán và công nghệ thông tin trong nghiên cứu bảo vệ môi trường

Bản quyền @ 2010 Bùi Tá Long, tiến sĩ khoa học,

TÓM TẮT

Mô hình hóa toán học các quá trình môi trường không phải là sản phẩm thuần túy của khoa học mà được coi là phương pháp tiếp cận để hiểu biết sâu sắc hơn các hiện tượng thiên nhiên và mục tiêu cuối cùng của nó là để nhận được thông tin về thế giới thực Thông tin này thúc đẩy sự phát triển các vấn đề khoa học mới cùng các phương pháp giải chúng, làm cơ sở để thông qua quyết định khi tiến hành các dự án cụ thể Trong những năm gần đây mối quan tâm xây dựng các mô hình toán ô nhiễm không khí, nước, đất, dự báo và đánh giá khía cạnh kinh tế

do ô nhiễm dựa trên phương pháp mô phỏng tăng lên Việc xây dựng các mô hình toán cho hệ thống kiểm soát và quản lý ô nhiễm không khí, luận chứng các phương pháp dự báo dài hạn phục

vụ cho công tác qui hoạch cũng không ngừng tăng lên

Để ứng dụng mô hình giải quyết những vấn đề thực tiễn cần thiết xây dựng các phần mềm chuyên dụng Tuy nhiên để sử dụng các phần mềm cần thiết phải thiết kế, xây dựng các tài liệu giúp người dùng khai thác các phần mềm Đây cũng là mục tiêu của tập tài liệu này

Cùng với cuốn giáo trình Mô hình hóa môi trường, Các phần mềm môi trường ENVIM

2010, Bài tập mô hình hóa và hệ thống thông tin môi trường, tài liệu này được thực hiện giúp người dùng nhanh chóng làm quen với các phần mềm CAP, ENVIMAP, ENVIMQ2K Tài liệu này gồm 7 bài tập hướng dẫn chi tiết khai thác các phần này Tác giả mong nhận được đóng góp

ý kiến của các chuyên gia và người sử dụng Những đóng góp quí báu của chuyên gia và người

sử dụng sẽ giúp các tác giả không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm

Tp HCM ngày 1.9.2010 Tác giả

PGS.TSKH Bùi Tá Long

MỤC LỤC

BÀI TẬP 1 BÀI TẬP MÔ HÌNH GAUSS –TRƯỜNG HỢP NGẮN HẠN 8

1.1 Mô tả bài toán cần giải quyết 8

1.2 Xây dựng kịch bản cho mô hình 8

1.3 Chạy kịch bản 14

1.4 Xử lý kết quả mô phỏng 16

BÀI TẬP 2 BÀI TẬP MÔ HÌNH GAUSS – TRƯỜNG HỢP DÀI HẠN 19

2.1 Mô tả bài toán cần giải quyết 19

2.2 Nhập thông tin ống khói 19

2.3 Xây dựng kịch bản 20

2.4 Xử lý kết quả mô phỏng 23

BÀI TẬP 3 BÀI TẬP MÔ HÌNH BERLIAND – TRƯỜNG HỢP NGẮN HẠN 26

3.1 Mô tả bài toán cần giải quyết 26

3.2 Xây dựng kịch bản mô hình 26

3.3 Chạy kịch bản 30

3.4 Xử lý kết quả mô phỏng 32

BÀI TẬP 4 BÀI TẬP MÔ HÌNH BERLIAND – TRƯỜNG HỢP LẶNG GIÓ 34

4.1 Mô tả bài toán cần giải quyết 34

4.2 Nhập thông tin ống khói 34

4.3 Xây dựng kịch bản 34

4.4 Xử lý kết quả mô phỏng 36

BÀI TẬP 5 BÀI TẬP MÔ HÌNH BERLIAND – TRƯỜNG HỢP DÀI HẠN 38

5.1 Mô tả bài tập cần giải quyết 38

5.2 Nhập thông tin ống khói 38

5.3 Xây dựng kịch bản 38

5.4 Xử lý kết quả mô phỏng 40

BÀI TẬP 6 TÍNH TOÁN MÔ PHỎNG Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ CHO NHIỀU NGUỒN ĐIỂM – PHẦN MỀM ENVIMAP 42

6.1 Mô tả bài toán cần giải quyết 42

6.2 Các nhóm dữ liệu chính 43

6.3 Xây dựng dữ liệu cơ bản 44

6.4 Xây dựng kịch bản 54

6.5 Chạy kịch bản và xử lý kết quả mô phỏng 62

BÀI TẬP 7 TÍNH TOÁN MÔ PHỎNG CHẤT LƯỢNG NƯỚC KÊNH SÔNG BẰNG PHẦN MỀM ENVIMQ2K 70

7.1 Mở đầu 70

7.2 Các bước cần thực hiện để ứng dụng Qual2K 70

7.3 Mô hình ý niệm của ENVIMQ2K 71

7.4 Bài tập 1: xác định nồng độ nền tại điểm nhạy cảm 72

7.5 Bài tập 2: thay đổi nồng độ chất ô nhiễm 76

7.6 Bài tập 3: thay đổi lưu lượng nguồn thải 78

7.7 Đáp số bài 5, 6, 7 79

HÌNH

Hình 1.1 Các nhóm thông tin cần thiết cho mô hình Gauss 8

Hình 1.2 Cửa sổ thông tin ống khói 9

Hình 1.3 Hộp thoại tạo ống khói 10

Hình 1.4 Cửa sổ kịch bản Gauss 10

Hình 1.5 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang thông tin 11

Hình 1.6 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang “Vận tốc - Tần suất gió” 11

Hình 1.7 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang “Vận tốc – Tần suất gió” 12

Hình 1.8 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang “Thông số kịch bản” 12

Hình 1.9 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang “Số liệu phát thải trong kịch bản” 13

Hình 1.10 Hộp thoại chạy mô hình – Bước 1 14

Hình 1.11 Hộp thoại chạy mô hình – Bước 2 15

Hình 1.12 Thông báo mô hình đang được thực hiện 16

Hình 1.13 Bản đồ mô phỏng cho bài tập 1 16

Hình 1.14 Hộp thoại Các giá trị trung gian – Bài tập 1 17

Hình 2.1 Hộp thoại tạo ống khói 20

Hình 2.2 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang “Vận tốc – Tần suất gió” 21

Hình 2.3 Hộp thoại kịch bản Gauss – Trang “Số liệu phát thải trong kịch bản” 21

Hình 2.4 Cửa sổ thông tin kich bản Gauss sau khi tạo kịch bản 22

Hình 2.5 Bản đồ mô phỏng cho bài tập 2 22

Hình 2.6 Hộp thoại Các giá trị trung gian – Bài tập 2 23

Hình 3.1 Các nhóm thông tin cần thiết cho mô hình Berliand 26

Hình 3.2 Cửa sổ kịch bản Berliand 27

Hình 3.3 Hộp thoại kịch bản Berliand – Trang thông tin 28

Hình 3.4 Hộp thoại kịch bản Berliand – Trang “Vận tốc – Tần suất gió” 28

Hình 3.5 Hộp thoại kịch bản Berliand – Trang “Thông số kịch bản Berliand” 29

Hình 3.6 Hộp thoại kịch bản Berliand – Trang “Số liệu phát thải trong kịch bản” 30

Hình 3.7 Thông báo mô hình đang được thực hiện 31

Hình 3.8 Bản đồ mô phỏng cho bài tập 3 32

Hình 3.9 Hộp thoại các giá trị trung gian – Bài tập 3 33

Hình 4.1 Hộp thoại kịch bản Berliand – Trang “Vận tốc – Tần suất gió” 34

Hình 4.2 Cửa sổ thông tin kich bản Berliand sau khi tạo kịch bản 35

Hình 4.3 Bản đồ mô phỏng cho bài tập 4 35

Hình 4.4 Hộp thoại các giá trị trung gian – Bài tập 4 36

Hình 5.1 Hộp thoại kịch bản Berliand – Trang “Vận tốc – Tần suất gió” 39

Hình 5.2 Bản đồ mô phỏng bài tập 5 39

Hình 5.3 Hộp thoại các giá trị trung gian – Bài tập 5 40

Hình 7.16 Kết quả tính toán tại 2 điểm nhạy cảm trong kịch bản 2

Nếu so sánh kết quả của các trường hợp Kịch bản 1 và Kịch bản 2 có thể thấy nồng độ tại 2 điểm nhạy cảm ít nhiều bị ảnh hưởng

Bảng 7.3 Bảng kết quả đánh giá tác động môi trường tại nguồn thải kênh rạch số 3 (kịch bản 3)

STT Tên nguồn Thông số Lưu lượng

(m3/s) Nồng độ

1 NTKR003 DO 0.127 1

2 NTKR003 BOD5 (20°C)

mg/l 0.127 40

Hình 7.17 Kết quả tính toán tại 2 điểm nhạy cảm trong kịch bản 3

Kết quả tính toán trong kịch bản 3 cho thấy khi tăng lưu lượng nước thải bẩn thì điểm nhạy cảm D1 chịu ảnh hưởng nhiều hơn so với điểm D2 (vốn nằm cách xa điểm D1)

7.7 Đáp số bài 5, 6, 7

Hình 7.18 Kết quả tính toán tại 2 điểm nhạy cảm trong kịch bản 4

Hình 7.19 Kết quả tính toán tại 2 điểm nhạy cảm trong kịch bản 5

Hình 7.20 Kết quả tính toán tại 2 điểm nhạy cảm trong kịch bản 6

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Bùi Tá Long, 2006 Hệ thống thông tin môi trường Nhà xuất bản đại học quốc gia

Tp Hồ Chí Minh, 334 trang

[2] Bùi Tá Long, 2006 Mô hình hóa môi trường Nhà xuất bản đại học quốc gia Tp Hồ Chí Minh, 441 trang

[3] Bùi Tá Long, 2008 Các phần mềm môi trường ENVIM Tài liệu lưu hành nội bộ

276 trang