Bài 2:Chí Phèo

Đề tài : Người nông dân nghèo ở nông thôn Việt Nam trước CMT8 khai thác ở hướng mới : họ bị tàn phá về tâm hồn, bị huỷ diệt cả nhân tính nhưng cuối cùng thức tỉnh...  tay sai đắc l

NAM CAO

Áp phích phim: “Làng Vũ Đại ngày ấy”

I GIỚI THIỆU

1 Nhan đề :

- Tên ban đầu : “Cái lò gạch cũ”

- 1941 : “Đôi lứa xứng đôi”

- 1946 : “Chí Phèo”

2 Đề tài :

Người nông dân nghèo ở nông thôn Việt Nam trước CMT8 khai thác ở hướng

mới : họ bị tàn phá về tâm hồn, bị huỷ diệt

cả nhân tính nhưng cuối cùng thức tỉnh.

3 Tóm tắt :

Chí Phèo  đi tù  Chí Phèo lưu manh

(Quá trình tha hóa)

1 Làng Vũ Đại:

- Quan hệ xã hội :

+ Thống trị > < thống trị : hai mặt, gầm ghè nhau

 giữ thế giữ miếng

 Hình ảnh chân thực thu nhỏ của xã hội

nông thôn Việt Nam trước CMT8.

2 Nhân vật Bá Kiến

- Đặc điểm con người :

+ Giọng quát rất sang

+ Tiếng cười Tào Tháo

+ “Già néo đứt dây - Hãy ngấm ngầm đẩy người ta

xuống sông, nhưng rồi lại dắt nó lên để nó đền ơn ”

 Khôn ngoan, xảo quyệt

 Tính cách gian hùng - “Con hổ biết cười”

- Đời tư : 4 vợ, ghen tuông thảm hại mà lại

sợ vợ, gỡ gạc đê tiện, bỉ ổi, thối nát.

cường hào ác bá  Nhân vật điển hình cho giai cấp thống trị đương thời.

Chí Phèo - Thị Nở

Tranh “Cái mặt” và “Đêm trăng”

3 Nhân vật Chí Phèo :

a) Lai lịch, bản chất :

- Lai lịch : con hoang > con nuôi > đi ở

 Bị bỏ rơi, mồ côi, vô gia cư  đáng

thương

- Bản chất :

+ Sống bằng sức lao động của chính mình + Hiền lành như đất.

=> Chí Phèo bị đẩy vào tù do cơn ghen vô

cớ của Lí Kiến Sau bảy, tám năm, Chí

Phèo trở thành con người khác hẳn

3 Nhân vật Chí Phèo :

- Tính cách :

+ Uống rượu, chửi bới, đập đầu, rạch mặt

ăn vạ, dọa nạt, ăn quỵt

+ Đòi nợ, ức hiếp, phá phách, đâm chém, mưu hại,  tay sai đắc lực của Bá Kiến

+ Bao giờ cũng say, chưa bao giờ tỉnh táo + Tác quái dân làng

+ Phá bao nhiêu cơ nghiệp, đập nát cảnh

yên vui, đạp đổ hạnh phúc, làm chảy máu và nước mắt của bao nhiêu người lương thiện.

3 Nhân vật Chí Phèo :

 Chí Phèo là sản phẩm của chế độ nhà tù đen tối, của sự áp bức tàn khốc ; là hiện

tượng người lao động lương thiện bị đẩy vào con đường lưu manh, bị tàn phá về

nhân hình, bị huỷ diệt nhân tính.

Trong một cơn say, Chí Phèo gặp Thị Nở

“Đêm trăng vườn chuối” *

3 Nhân vật Chí Phèo :

c) Quá trình thức tỉnh :

* Thức tỉnh tính người :

- Thức tỉnh bản năng con người.

- Nhận biết được cuộc sống :

+ Thị giác : cảm nhận trời đã sáng

+ Thính giác : biết nghe những âm thanh

quen thuộc của cuộc sống

+ Cảm giác, cảm xúc : bâng khuâng, lòng

mơ hồ buồn; nhớ về quá khứ, nghĩ ngợi về hiện tại và tương lai ; hắn thấy hắn đã già

mà vẫn cô độc

lấp đi.

 Chính tình người của Thị Nở đã thức tỉnh

tính người trong Chí Phèo.

 Thị Nở chăm sóc Chí Phèo với bát cháo hành

c) Quá trình thức tỉnh :

* Khao khát làm người lương thiện :

- Linh hồn đã trở về : “Trời ơi ! Hắn thèm lương

thiện, hắn muốn làm hòa với mọi người biết bao !”

 thôi thúc cháy bỏng

- Hi vọng : “Thị Nở sẽ mở đường cho hắn”, sẽ là

cầu nối đưa Chí Phèo trở lại xã hội lương thiện.

 Thị Nở từ chối thông qua bà cô (đại diện cho

định kiến xã hội)

Cầu nối bị cắt đứt, xã hội không chấp nhận

 Chí Phèo rơi vào bi kịch đau đớn : bị cự tuyệt

quyền làm người lương thiện.

 Thị Nở chăm sóc Chí Phèo với bát cháo hành

c) Quá trình thức tỉnh :

* Đòi quyền làm người lương thiện :

- Phản ứng, hành động :

+ Nghĩ ngợi, ngẩn người, sửng sốt

 níu kéo nhưng không được

+ Uống rượu - càng uống càng tỉnh

 buồn, thoang thoảng hơi cháo hành

+ Ôm mặt khóc rưng rức

+ Xách dao đi - đến nhà Bá Kiến

 nhận thức sâu sắc kẻ thù

người tinh thần lại tỉnh.

 Thị Nở chăm sóc Chí Phèo với bát cháo hành

với cuộc đời.

 Thị Nở chăm sóc Chí Phèo với bát cháo

hành

c) Quá trình thức tỉnh :

- Lời nói : “Tao muốn làm người lương

thiện”, “Ai cho tao lương thiện ? Làm thế

nào ?”

 Tiếng kêu cứu nhân phẩm khẩn thiết.

 Lời tố cáo sâu sắc, tiếng chuông đòi quyền làm người

 Chí Phèo là điển hình cho người lao động

nghèo bị tha hoá nhưng cuối cùng thức tỉnh.

phẩm.

CHÍ PHÈO

Làng Vũ Đại Thị Nở Nhà văn Nam Cao

Con quỷ dữ Hiền như cục đất nông dân Người

bị tha hoá

 Thị Nở chăm sóc Chí Phèo với bát cháo

hành

4 Đặc sắc nghệ thuật :

- Xây dựng nhân vật điển hình : vừa đại diện cho một tầng lớp người trong xã hội, vừa có nét riêng độc đáo.

- Khả năng đi sâu vào miêu tả và phân tích diễn biến tâm lí phức tạp của con người.

- Cách dẫn dắt truyện tài tình, kết cấu độc

đáo.

- Ngôn ngữ tự nhiên, sống động, mang hơi thở của cuộc sống ; giọng văn biến hoá linh hoạt.

III CHỦ ĐỀ

Tác phẩm đã thể hiện số phận bi thảm của người nông dân bị áp bức bóc lột tàn tệ

trước cách mạng ; qua đó ta thấy được sức mạnh tố cáo của tác phẩm và tư tưởng nhân đạo sâu sắc của Nam Cao trong việc đi sâu khám phá bản chất lương thiện đẹp đẽ của người nông dân khi họ bị vùi dập đến mất cả hình người, tính người.

IV TỔNG KẾT

“Chí Phèo” là truyện ngắn đặc sắc

bậc nhất của nhà văn Nam Cao, đánh

dấu sự phát triển của ngôn ngữ văn học

và nghệ thuật văn xuôi hiện đại Việt

Nam.

Mỗi khi đọc lại Chí Phèo,Nỗi đau xưa lại nghẹn ngào hôm nay.

Nguyễn Hữu Chơi.

Sống làm sao khi dưới gầm trời

Làng Vũ Đại sục sôi thiện ác

Lời giả dối ngọt ngào đường mật

Nhân tình đảo điên trong tiếng hát bạc

Hoá ra hắn thời nào cũng có

Chí Phèo ta vẫn gặp thường ngày

Hắn chửi đổng cào mặt mình ăn vạ

Hắn đang ngồi uống rượu ngất ngư

say.

Nguyễn Đức Mậu

Ả ngẩn ngơ, Gả khùng điên, Khi tình yêu đến, bổng nhiên thành người.

Lê Đình Cảnh