Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp theo pháp luật thuế ở việt nam hiện nay từ thực tiễn cục thuế thành phố hà nội ( Luận văn thạc sĩ)

Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp theo pháp luật thuế ở việt nam hiện nay từ thực tiễn cục thuế thành phố hà nội ( Luận văn thạc sĩ)Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp theo pháp luật thuế ở việt nam hiện nay từ thực tiễn cục thuế thành phố hà nội ( Luận văn thạc sĩ)Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp theo pháp luật thuế ở việt nam hiện nay từ thực tiễn cục thuế thành phố hà nội ( Luận văn thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN TIẾN ANH

KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP THEO PHÁP LUẬT THUẾ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

TỪ THỰC TIỄN CỤC THUẾ THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Chuyên ngành: Luật kinh tế

Mã số : 8.38.01.07

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS NGUYỄN ĐỨC MINH

HÀ NỘI, 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu, ví

dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác

Tác giả luận văn

NGUYỄN TIẾN ANH

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT KIỂM TRA

THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 6 1.1 Khái quát về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp 6 1.2 Cơ sở lý luận của pháp luật thuế đối với doanh nghiệp 25

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI

DOANH NGHIỆP QUA THỰC TIỄN THỰC HIỆN Ở CỤC THUẾ

THÀNH PHỐ HÀ NỘI 32 2.1 Thực trạng pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp 32 2.2 Thực trạng thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp từ thực tiễn cục thuế Thành phố Hà Nội 53

Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT KIỂM TRA THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 65 3.1 Quan điểm, yêu cầu đặt ra trong hoàn thiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp 65 3.2 Khuyến nghị hoàn thiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp 67 3.3 Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đối với

doanh nghiệp qua thực tiễn thực hiện ở thành phố Hà Nội 73

KẾT LUẬN 79

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DN: Doanh nghiệp GTGT:

KTTT:

Giá trị gia tăng Kiểm tra thanh tra NNT: Người nộp thuế NSNN:

QTKT:

TNCN:

Ngân sách nhà nước Quy trình kiểm tra Thu nhập cá nhân TP:

UBND:

Thành phố

Ủy ban nhân dân XHCN: Xã hội chủ nghĩa

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Kết quả kiểm tra hồ sơ khai thuế tại trụ sở cơ quan thuế năm

2015-2016……… 54 Bảng 2.2 Kết quả công tác thanh tra, kiểm tra tại trụ sở ĐTNT năm 2015,

2016………55 Bảng 2.3 Kết quả chuyên đề kiểm tra sau hoàn thuế năm 2016…………56

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Pháp luật kiểm tra thuế là tổng hợp các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan

hệ xã hội phát sinh trong quá trình đăng ký thuế, kê khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế giữa cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và người nộp thuế nhằm hình thành nguồn thu ngân sách Nahà nước để thực hiện những nhiệm vụ, mục tiêu nhất định Ngoài ra, pháp luật kiểm tra thuế còn được sử dụng như một công cụ để điều tiết nền kinh tế, thực hiện đường lối trong một thời kỳ nhất định của Nhà nước Việc xây dựng hệ thống pháp luật kiểm tra thuế phải được đảm bảo những nguyên tắc như: nghĩa vụ thuế phải đảm bảo công bằng, đánh thuế phải đảm bảo lợi ích giữa Nhà nước và người nộp thuế, đánh thuế phải đảm bảo tính nhất quán, dễ hiểu, đạt hiệu quả và đánh thuế phải đảm bảo không xảy ra tình trạng một đối tượng tính thuế phải chịu một loại thuế nhiều lần; luật thuế phải tạo cơ sở pháp lý quan trọng và ổn định cho nguồn thu, đáp ứng nhu cầu chi tiêu của Nhà nước

Đối với doanh nghiệp, pháp luật kiểm tra thuế có tầm quan trọng trong nền kinh

tế, tác động nhiều mặt về kinh tế - chính trị - xã hội Có hiệu lực từ 01/07/2007, Luật quản lý thuế được coi như một bước tiến quan trọng trong công tác quản lý thu nộp ngân sách khi nó điều chỉnh thống nhất về mặt thủ tục đối với toàn bộ các loại thuế từ nội địa cho đến thuế đối với hàng xuất khẩu và các khoản thu khác thuộc Ngân sách Nhà nước Tuy nhiên, do Luật quản lý thuế mới được triển khai thực hiện trong một thời gian ngắn nên không thể không tồn tại những hạn chế, thiếu sót như hiện tượng nợ đọng thuế chưa giải quyết được, tình trạng lách luật để gian lận trong kê khai thuế, trốn thuế… Bên cạnh đó, do tính chất là trung tâm kinh tế, chính trị của cả nước, là đầu mối của các hoạt động sản xuất, kinh doanh của toàn quốc, nên các loại hình sản xuất, kinh doanh ở Hà Nội là vô cùng đa dạng và phức tạp, là tiền đề để hoạt động gian lận thuế diễn ra, dẫn đến làm hao hụt Ngân sách Nhà nước Trong bối cảnh đó, thực hiện chức năng quản lý thuế của ngành thuế sẽ giữ vai trò vô cùng quan trọng, góp phần phát hiện, truy thu về cho Ngân sách Nhà nước Công tác kiểm tra thuế là một trong các chức năng quản lý thuế

Với chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước cùng với xu thế hội nhập, liên kết phát triển kinh tế trong khu vực hiện nay, việc cải cách hệ

2

thống pháp luật kiểm tra thuế nhằm phù hợp với tình hình đổi mới và thông lệ quốc tế

là tất yếu khách quan Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khía cạnh bất cập chưa hợp lý hoặc không mang tính khoa học cao khi áp dụng vào thực tiễn, trong đó nổi bật là luật thuế

áp dụng đối với doanh nghiệp Hoàn thiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp đang áp dụng hiện nay là một nội dung rất lớn và cấp bách đòi hỏi phải có nhiều thời gian nghiên cứu về lý luận lẫn thực tiễn Xuất phát từ những yêu cầu thực tế

tại địa phương trên tôi lựa chọn đề tài “Kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp theo pháp luật thuế ở Việt Nam hiện nay từ thực tiễn cục thuế thành phố Hà Nội” với

hy vọng tìm chọn một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong hoạt động kiểm tra thuế doanh nghiệp trên địa bàn

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu lý luận về pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp, thực trạng quy định và thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đói với doanh nghiệp và giải pháp hoàn thiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

Đối với pháp luật kiểm tra thuế, có nhiều tác giả quan tâm và vận dụng những thành tựu về lý luận pháp luật thuế, đồng thời đưa ra nhiều vấn đề về các giải pháp, kinh nghiệm xuất phát từ thực tiễn

Sau khi tổng quan tình hình nghiên cứu về các vấn đền nêu trên, tác giả đã tìm hiểu một số nội dung của các đề tài đã nghiên cứu trước đây, cụ thể:

Luận văn Thạc sĩ Luật Kinh tế của tác giả Trương Thị Hồng Nhung với đề tài “ Pháp luật về quản lý thuế Giá trị gia tăng tại Việt Nam” được thực hiện năm 2013 Luận văn đã đưa ra kết luận khoa học về thực trạng pháp luật quản lý thuế GTGT và thực tiễn áp dụng pháp luật quản lý thuế, kết luận về nguyên nhân của thực trạng để làm cơ sở cho việc xây dựng giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm nâng cao hiệu quả pháp luật quản lý thuế GTGT ở Việt Nam hiện nay

Bài viết của tác giả Trần Thị Trinh viết về “Thuế thu nhập cá nhân hiện hành – Những vấn đề cần tháo gỡ” được đăng trên Tạp chí khoa học và công nghệ, Đại học

Đà Nẵng – số 6 năm 2010 đề cập đến luật thuế thu nhập cá nhân kể từ khi áp dụng chính thức ngày 01/01/2009 đến nay đã xuất hiện nhiều vướng mắc cần tháo gỡ Thông qua bài viết này, tác giả mong muốn đóng góp một số ý kiến nhằm hoàn chỉnh hơn luật thuế đang rất còn mới mẻ này ở nước ta

3

Luận văn Thạc sĩ Kinh tế của tác giả Nguyễn Trọng Nghĩa với đề tài “Chính sách thuế bất động sản ở Việt Nam” được thực hiện năm 2009 Trong luận văn, tác giả đã trình bày những chính sách thuế liên quan đến bất động sản nói chung, đưa ra định hướng cải cách chính sách thuế để từ đó đề xuất những giải pháp hỗ trợ thực hiện cải cách chính sách thuế bất động sản cho phù hợp

Các luận văn này tập trung nghiên cứu và đề xuất các giải pháp nhằm hỗ trợ, cải cách các chính sách thuế giá trị gia tăng, thuế bất động sản, nhưng vấn đề pháp luật thuế đối với doanh nghiệp trên phương diện tổng quát thì còn rất ít Đặc biệt là các giải pháp hoàn thiện pháp luật về thuế đối với doanh nghiệp ở vùng có tốc độ đô thị hóa nhanh như thành phố Hà Nội hiện nay

Dựa trên những tài liệu đã nghiên cứu trước đây, trong luận văn này, tác giả sẽ trình bày lý luận về pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp và thực trạng thực hiện pháp luật kiểm tra thuế của doanh nghiệp từ thực tiễn hoạt động kiểm tra thuế trên địa bàn thành phố Hà Nội

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài được nghiên cứu hướng đến mục đích làm rõ thực trạng quy định của pháp luật và thực hiện pháp luật kiểm tra thuế của doanh nghiệp, từ đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích trên được cụ thể trong việc khái quát những nhiệm vụ chính của luận văn là:

Làm rõ một số vấn đề lý luận về pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp; về quản lý thuế; công tác kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

Phân tích, đánh giá để làm rõ thực trạng quy định của pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp; những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp ở thành phố Hà Nội

Đề xuất kiến nghị hoàn thiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp và đưa

ra giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

ở thành phố Hà Nội

4

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp và các quy định khác có liên quan Ngoài ra, luận văn nghiên cứu cả thực tiễn thực hiện pháp luật về lĩnh vực này qua trường hợp thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Tác giả nghiên cứu hoạt động thực hiện pháp luật kiểm tra thuế của doanh

nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình tìm hiểu và nghiên cứu đề tài, luận văn sử dụng phương pháp biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lê Nin, các học thuyết kinh tế về thuế, về kinh

tế thị trường, cũng như quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà nước ta về thuế, kinh tế thị trường, về vai trò của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường

Trong từng nội dung cụ thể, luận văn sử dụng phương pháp tiếp cận liên ngành cùng các phương pháp khác một cách có hệ thống và nhất quán nhằm làm sáng tỏ vấn

đề cần nghiên cứu như sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, so sánh Ngoài ra, luận văn sẽ sử dụng các số liệu thứ cấp để minh chứng và phân tích

thực trạng vấn đề

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận văn đã phân tích, hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về pháp luật kiểm tra

thuế đối với doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu lý luận của luận văn góp phần bổ sung

một số vấn đề lý luận cơ bản về pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Qua phân tích và khảo sát thực trạng thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp từ thực tiễn ở thành phố Hà Nội Luận văn đã nêu được những ưu điểm, hạn chế và chỉ ra nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn luận văn nêu nên các nguyên tắc đề xuất biện pháp và đưa ra một số giải pháp để nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp qua thực tiễn ở thành phố Hà Nội

5

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phục lục Nội dung chính của luận văn được chia làm ba chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận về pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp qua thực tiễn thực hiện công tác kiểm tra thuế ở Cục thuế thành phố Hà Nội

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện pháp luật kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Hà Nội

6

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT KIỂM TRA THUẾ

ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP

1.1 Khái quát về kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm kiểm tra thuế đối với doanh nghiệp

Bất cứ một sự quản lý nào, công hay tư, thuộc lĩnh vực nào cũng cần có kiểm tra, đây là một khâu không thể thiếu trong hoạt động quản lý

Quản lý nhà nước, hơn đâu hết lại càng cần có kiểm tra Chỉ nói riêng sự kiểm tra đối với các quyết định hành chính và hành vi hành chính cũng bao gồm một phạm

vi rất rộng: Kiểm tra tính hợp hiến, kiểm tra tính hợp pháp, kiểm tra của cấp trên đối với cấp dưới; kiểm tra của các cơ quan xét xử…

Hoạt động quản lý nhà nước và trong quá trình thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp đều phải chịu sự kiểm tra, thanh tra, giám sát Một cơ quan nắm trọn quyền hạn, thẩm quyền trong thực hiện quyền lực nhà nước mà không được kiểm tra thì dễ phát sinh lộng quyền, cửa quyền, lạm quyền, vì động cơ mục đích cá nhân, cục bộ bản vị ngành, địa phương Tùy theo bản chất, đối tượng, chủ thể tổ chức thực hiện, chúng ta đã dùng những thuật ngữ khác nhau để chỉ sự kiểm tra: giám sát, kiểm sát, thanh tra, kiểm tra Cơ cấu tổ chức và cơ chế kiểm tra của Nhà nước ta gồm đủ các loại hình kiểm tra nói trên

Giám sát, tiếng Anh là supervision hoặc overseer để chỉ một hoạt động xem xét

có tính bao quát của chủ thể bên ngoài hệ thống đối với khách thể thuộc hệ thống khác, tức là giữa cơ quan giám sát và cơ quan chịu sự giám sát không nằm trong một hệ thống trực thuộc nhau theo chiều dọc Trong bộ máy nhà nước ta, giám sát thường thể hiện chức năng của các cơ quan quyền lực nhà nước đối với hoạt động của bộ máy nhà nước hoặc của Toà án nhân dân, các tổ chức xã hội và công dân đối với hoạt động quản lý nhằm bảo đảm sự tuân thủ pháp luật, kỷ luật trong quản lý nhà nước Quốc hội

là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, “Quốc hội thực hiện quyền giám sát tối cao đối với toàn bộ hoạt động của Nhà nước”, “…thực hiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp, luật và nghị quyết của Quốc hội” (Điều 83, 84 của Hiến pháp 1992) Nếu xét tính quyền lực cao nhất của Quốc hội thì ngoài việc lập hiến, lập pháp, bầu Chính phủ, thành lập các cơ

7

quan tối cao của đất nước, chức năng giám sát cũng thể hiện tính hơn trội, tính bao quát từ phía quyền lập pháp đến việc giám sát các hoạt động của các cơ quan do Quốc hội thành lập

Ở nước ta còn một loại hình giám sát nữa là giám sát của các tổ chức xã hội Với tư cách là một thành tố của hệ thống chính trị, hoạt động giám sát của các tổ chức

xã hội là một bộ phận không thể thiếu được nhằm củng cố kỷ luật, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước (Điều 9, 10 Hiến pháp 1992) Tuy nhiên, hoạt động này không mang tính quyền lực nhà nước, các chủ thể giám sát không có quyền áp dụng trực tiếp các biện pháp cưỡng chế nhà nước Kết quả giám sát của các tổ chức xã hội chỉ dừng lại ở mức “kiến nghị, đề nghị”, tức là áp dụng các biện pháp tác động, mang tính xã hội vào hoạt động của đối tượng bị giám sát (sự lên án, phê bình từ phía xã hội), từ đó đối tượng bị giám sát tự chấn chỉnh, rút kinh nghiệm trong quá trình hoạt động của mình

Mở rộng hình thức giám sát của các tổ chức xã hội là sự giám sát của công dân, một nội dung đặc thù chỉ có ở chế độ xã hội chủ nghĩa, một loại hình dân chủ cao của xã hội phát triển

Kiểm sát là khái niệm được sử dụng trong thực tiễn tổ chức bộ máy và khoa học pháp lý (investigate) để chỉ hoạt động bảo đảm pháp chế của Viện Kiểm sát nhân dân các cấp nhằm kiểm sát việc tuân theo pháp luật (kiểm sát chung), vai trò công tố (bảo vệ quyền và lợi ích của Nhà nước, tập thể và cá nhân) Kiểm sát việc tuân theo pháp luật là nhằm bảo đảm tính hợp pháp của các quyết định quản lý nhà nước từ cấp

bộ trở xuống (Điều 137 Hiến pháp 1992 và các Điều 2, 3 và 4 của Luật tổ chức Viện Kiểm sát nhân) Trong quá trình kiểm sát công tác điều tra, Viện Kiểm sát có quyền:

“phê chuẩn, không phê chuẩn các quyết định của cơ quan điều tra theo quy định của pháp luật, quyết định áp dụng, thay đổi hoặc huỷ bỏ các quyết định trái pháp luật của

cơ quan điều tra” và “quyết định truy tố bị can; quyết định đình chỉ hoặc tạm đình chỉ điều tra” Việc kiểm sát chung không tự làm đình chỉ các quyết định quản lý của các

cơ quan nhà nước trái pháp luật Chỉ có trường hợp duy nhất là Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao có quyền ra quyết định đình chỉ và buộc phải sửa chữa những hành vi vi phạm pháp luật có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng (khoản 2 Điều 10 Luật Tổ chức Viện Kiểm sát nhân dân) Trong hoạt động kiểm sát, Viện Kiểm sát không có quyền áp dụng các biện pháp kỷ luật Khi cần thiết, Viện Kiểm sát có quyền yêu cầu các cơ quan hữu quan áp dụng các biện pháp kỷ luật, hoặc gửi kiến nghị, ra

Luậ n vậ n đậ y đu ở file:Luậ n vậ n Full