Đề thi môn quan hệ quốc tế

SEMINAR MÔN : QUAN HỆ QUỐC TẾ Đề bài : Bằng kiến thức về quan hệ quốc tế, đồng chí hãy làm rõ công cuộc đổi mới XHCN là con đường phát triển tất yếu của cách mạng VN giai đoạn hiện nay B

SEMINAR MÔN : QUAN HỆ QUỐC TẾ

Đề bài : Bằng kiến thức về quan hệ quốc tế, đồng chí hãy làm rõ công cuộc đổi mới XHCN là con đường phát triển tất yếu của cách mạng VN giai đoạn hiện nay

BÀI LÀM

Sau những sai lầm trong thời kỳ đầu quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam dẫn đến khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng giai đoạn trước 1986, bắt đầu từ Đại hội Đảng lần VI, Đảng ta đã xác định rằng để tồn tại sống còn, công cuộc xây dựng CNXH ở nước ta bắt buộc phải đổi mới Từ đó đến nay, công cuộc đổi mới XHCN toàn diện và sâu sắc đã chứng tỏ nó là con đường phát triển tất yếu của cách mạng Việt Nam Bằng lý luận quan hệ quốc tế, chúng ta phân tích làm rõ luận điểm trên

I CNXH là con đường phát triển tất yếu

Trước hết, cần phải khẳng định rằng sự ra đời của CNXH hiện thực là phù hợp với sự phát triển của xã hội loài người, bởi vì lịch sử xã hội loài người luôn phát triển

từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, chế độ xã hội ra đời sau bao giờ cũng cao hơn xã hội ra đời trước

CNXH còn là sản phẩm trực tiếp của phong trào cộng sản và công nhân quốc tế bởi vì chủ nghĩa xã hội là mục đích, là lý tưởng để giai cấp vô sản phải đạt tới và là ước mơ là nguyện vọng của quần chúng nhân dân lao động Chính vì lý do trên mà giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình bằng đường lối chiến lược của Đảng đề ra Đường lối đó phù hợp với nguyện vọng của QCND nên nó có ý nghĩa thực tiễn to lớn, sự ra đời của CNXH hiện thực là tất yếu lịch sử mà không sức mạnh nào có thể ngăn cản được Trong tác phẩm tuyên ngôn của Đảng Cộng Sản, Mác chỉ

rõ : “ Sự diệt vong của chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi của chủ nghĩa Cộng Sản đều

là tất yếu như nhau” Các nhà kinh điển còn dự đoán thiên tài về một xã hội tương lai

Xã hội Cộng sản Chủ Nghĩa là xã hội mà trong đó có áp bức bóc lột bất công đều bị xoá bỏ, con người được tự do ấm no, hạnh phúc có cuộc sống công bằng văn minh Quan niệm về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của Đảng

ta lựa chọn là con đường duy nhất và đúng đắn, thực tế đã chứng minh Đảng ta đã lãnh đạo giai cấp công nhân và nhân dân lao động tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, gian khổ và giành được những thắng lợi vĩ đại làm cuộc cách mạng tháng tám thành công, đánh thắng cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, giải phóng nửa đất nước, miền Bắc chuyển sang giai đoạn Cách Mạng Xã Hội Chủ Nghĩa, đồng thời kháng chiến chống Mỹ giải phóng miền Nam thống nhất tổ quốc cả nước bước vào thế kỷ quyết định lên CNXH

Vì sao đi lên CNXH là một tất yếu khách qua Như mọi người đều biết, việc lực chọn con đường Cách Mạng Vô Sản, từ cách mạng giải phóng dân tộc tiến tới mục tiêu chủ nghĩa Xã hội, đã được Bác Hồ nêu trong chánh cương vắn tắt của Đảng: “ làm tư sản dân quyền CM và thổ địa CM để đi tới xã hội Cộng Sản” Sự lựa chọn ấy dựa trên hai căn cứ chủ yếu: một là, chỉ có CNXH mới giải phóng được nhân dân lao động khỏi mọi áp bức bất công, mới đem lại cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc cho nhân dân, hai là thắng lợi của Cách Mạng Xã Hội Chủ Nghĩa Tháng 10 Nga 1917 đã

mở ra thời đại mới, tạo ra khả năng hiện thực cho các dân tộc lạc hậu tiến lên con đường XHCN Thắng lợi của các cuộc kháng chiến chống đế quốc xâm lược và những thành tựu bước đầu của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, công cuộc đổi mới ở nước ta, chứng tỏ sự định hướng mục tiêu chủ nghĩa xã hội do Đảng ta từ đầu là đúng đắn

Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp năm 1954, vấn đề bước vào con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc trở thành lẽ đương nhiên

Xét cả về lý luận lẫn thực tiễn, cả về tình hình trong nước và hoàn cảnh quốc tế, không những cho phép mà còn đòi hỏi phải như thế nào? Bởi vì:

Nhân dân lao động nước ta đã từng chiến đấu, hy sinh không chỉ nhằm mục đích giành lại độc lập dân tộc, mà còn gì cuộc sống ấm no, tự do hạnh phúc Những yêu cầu đó chỉ có CNXH mới đáp ứng được

Trong CM dân tộc dân chủ, giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong của mình là Đảng CS để lãnh đạo cách mạng Đảng ta lấy chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động của mình, Đảng ta phấn đấu vì lý tưởng XHCN, CSCN Khi giành được chính quyền, để từng bước thực hiện được mục đích nói trên, CMVN dưới sự lãnh đạo của Đảng không thể không bước vào thời kỳ quá độ tiến lên CNXH

Những năm 1950, Liên Xô đã trở thành một cường quốc, cùng với một loạt nước XHCN ra đời, tạo thành hệ thống XHCN vững mạnh Toàn bộ lịch sử cách mạng VN đã chứng minh rõ qui luật của cách mạng nước ta là độc lập, dân tộc gắn liền với CNXH, chỉ có đi lên CNXH mới giành và giữ được độc lập, tự do cho dân tộc Khôngquán triệt sâu sắc ngọn cờ độc lập dân tộc và CNXH thì không huy động được sức mạnh tổng hợp của nhân dân trong nước cũng như nhân dân thế giới Trong quá trình đấu tranh vì độc lập, dân tộc, không tiến lên CNXH mà đi con đường TBCN

có nghĩa là chuyển các thành quả cách mạng vào tay lực lượng khác có lợi ích đối lập với lợi ích của nhân dân Không phải ai khác, chính nhân dân lao động sẽ một lần nữa rơi vào vòng bị áp bức, bóc lột Đông đảo nhân dân ta nhất định không chấp nhận điều đó

* Những thành tựu của CNXH :

Những thành tựu trong lịch sử của CNXH đã đạt được những thành tựu vĩ đại,

về chính trị đã xác lập được xã hội do dân làm chủ, về kinh tế trong quá trình phát triển, mặc dù gặp nhiều khó khăn thử thách nhưng CNXH cũng đạt được những thành tựu đáng kể Liên Xô đi lên CNXH từ nền kinh tế thấp và đã trở thành một cường quốc về văn hoá xã hội đã nâng dần cuộc sống vật chất cả tinh thần

Trên thực tế, CNXH đã xác lập được chế độ xã hội của những người lao động,

mà bản chất của nó là vì con người, phục vụ con người Nhân dân lao động là người trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất và quản lý xã hội CNXH không ngừng tạo điều kiện cho người lao động cống hiến trí tuệ, năng lực của mình vào công cuộc xây dựng và bảo vệ chế độ XHCN

II Những sai lầm của CNXH trong thời gian qua :

Bên cạnh những thành tựu đạt được, CNXH vẫn mắc phải sai lầm thiếu sót Sau một thời gian dài mô hình CNXH đó đã được vận dụng và xây dựng ở nhiều nước đến đầu những năm 80 nó đã bộc lộ rõ nét những thiếu sót, nhược điểm là cho nhip độ tăng trưởng kinh tế chậm lại, sản xuất ngưng trệ, nền dân chủ bị vi phạm nghiêm trọng, các vấn đề XH trở nên căng thẳng xuống cấp, các giá trị XH bị xáo trộn, kỷ luật không nghiêm đó là những biểu hiện hoàn toàn xa lại với bản chất CNXH khoa học

Hậu quả của các sai lầm trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội đã dẫn đến lòng tin của nhân dân đối với Đảng cộng sản, đối với Nhà nước và chế độ XHCN bị giảm sút; nạn chuyên quyền độc đoán, tham nhũng đã làm tổn thương nghiêm trọng đối với hình ảnh của CNXH

Về lý luận:Tư duy giáo điều, sự lạc hậu yếu kém về lý luận, bộ máy cầm quyền Đảng

và Nhà nước đã trở thành bộ máy cồng kềnh, quan liêu và hoạt động kém hiệu lực Một bộ máy mất dân chủ với nhân dân, bộ máy Đảng thành cơ quan siêu quyền lực, nằm ngoài sự kiểm soát của nhân dân và pháp luật Đào tạo một đội ngũ cán bộ phiến diện, chấp vá; từ đó đưa đến một phương thức lãnh đạo thấp kém về hiệu quả, rối loại về chức năng giữa các cơ quan quyền lực

Về kinh tế: Một thời gian dài CNXH đã thực hiện cơ chế quản lý tập trung quan liêu

bao cấp, mệnh lệnh, giờ đây cơ chế đó đã bộc lộ tính lỗi thời, nó không còn phù hợp khi mà

cuộc cách mạng khoa học - kỹ thuật và công nghệ hiện đại đang mở ra cho sự phát triển mạnh mẽ lực lược sản xuất

Trong quá trình phát triển, các nước XHCN chủ yếu thực hiện chiến lược phát triển kinh tế theo chiều rộng, chậm ứng dụng những thành tựu của cuộc cách mạnh khoa học kỹ thuật Trong khi đó các nước tư bản đã lợi dụng tiếp cận nhanh chống sự phát triển của khoa học và kỹ thuật và công nghệ hiện đại tạo ra năng suất lao động cao

Trong thời gian dài CNXH đã không chú trọng đúng mức tới các ngành khoa học ứng dụng, sử dụng chưa đúng mức đội ngũ KHKT Từ đó dẫn đến hậu quả là không phát huy hết tài năng, năng suất lao động thấp dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám từ các nước XHCN sang các nước TBCN

Trong kinh tế đối ngoại, các nước XHCN đã mắc sai lầm biệt lập “đóng cửa” với nền

kinh tế thế giới Do vậy mới không tiếp thu được những thành tựu khoa học công nghệ hiện đại Mặt khác đóng khung các quan hệ kinh tế giữa các nước XHCN với nhau trong quan hệ

đó chủ yếu dựa vào một bên dẫn đến tam lý dựa dẫm, ỷ lại làm cho nền kinh tế mỗi nước không thể phát triển được

Những sai lầm đó đã tích tụ lâu ngày, chậm được phát hiện và khắc phục kịp thời đã đưa đến hậu quả nghiêm trọng chưa từng có trong lịch sử của CNXH Mặt khác, chủ nghĩa đế quốc đã lợi dung những sai lầm đó để phản kích lại CNXH, chủ nghĩa Mác Lênin, phủ nhận

sự phát triển tất yếu của xã hội loài người là nhất định sẽ dẫn đến CNXH Văn kiện Đại hội Đảng lần VII đã chỉ rõ CNXH đã có lịch sử hơn 70 năm, có thành công và thất bại, đó là nguồn kinh nghiệm vô giá

Về sản xuất hàng hoá: Thời gian qua chưa nhận thức đầy đủ về nền sản xuất

hàng hoá mà cho rằng CNXH không có nền sản xuất hàng hoá, đã triệt tiêu động lực sản xuất dẫn đến nền kinh tế chậm phát triển

Về chế độ phân phối cũng mắc phải sai lầm, khuyết điểm không thực hiện phân

phối theo lao động mà thực hiện theo phân phối cấp bậc và kèm theo chủ nghĩa bình quân

Về quan hệ kinh tế đối ngoại: thì chỉ quan hệ một chiều dựa vào sự giúp đỡ

một bên chứ không phải quan hệ đôi bên cùng có lợi, từ đó làm nảy sinh sự trông chờ,

ỷ lại và thực hiện nền kinh tế khép kín, cách biệt với nền kinh tế thế giới, chỉ biết quan hệ trong các nước XHCN mà thôi, chứ không cần quan hệ với các nước TBCN tức là CNXH đã ngủ quên trên những biến động của xã hội, say sưa với chiến thắng, thoả mãn với chế độ XHCN CNXH đã mắc sai lầm biệt lập, đóng cửa với nền kinh tế thế giới Do vậy, không tiếp thu được những thành tựu mới nhất của cuộc cách mạng khoa học công nghiệp hiện đại Mặt khác, các nước XHCN đóng khung các quan hệ kinh tế giữa các nước XHCN với nhau đi ngược lại xu thế quốc tế hoá, toàn cầu hoá của nền kinh tế thế giới, làm cho nền kinh tế của các nước XHCN không thể phát triển được

CNXH, trong thời gian dài đã không chú trọng đúng mức tới các ngành khoa học ứng dụng, chưa sử dụng đúng mức đội ngũ trí thức Từ đó dẫn đến hậu quả chưa

sử dụng hết tài năng, dẫn đến tình trạng chảy máu chất xám từ các quốc gia XHCN sang thế giới TBCN

Những sai lầm đó tích tụ lâu ngày, chậm được phát hiện, chậm được sửa chữa đã đưa đến hậu quả nghiêm trọng chưa từng có trong lịch sử phát triển của CNXH Mặt khác, CNĐQ lợi dụng sai lầm đó để phản lại công cuộc CNXH, chủ nghĩa Mác – Lênin, phủ nhận sự phát triển tất yếu của lịch sử xã hội loài người.Chính những tư tưởng trên, cũng làm ảnh hưởng đến nền kinh tế

III Đối mới là điều kiện sống còn của CNXH :

Từ những thất bại trên, Đảng ta chủ trương đổi mới, mở cửa quan hệ với các nước, nhưng phải linh linh động, sáng tạo phù hợp với tình hình hiện nay

Tính tất yếu của đổi mới là một tất yếu lịch sử khách quan do quá trình phát triển của lịch sử xã hội loài người, đòi hỏi CNXH phải tiến hành đổi mới vì đó là sự

tồn tại và phát triển của một xã hội tương lai Việc đổi mới này, đòi hỏi phải có những hình thức và bước đi phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện cụ thể trong từng giai đoạn lịch sử, hướng tới mục tiêu phát triển của CNXH Phải thực hiện một cách đầy đủ những bản chất nhân đạo, dân chủ và văn minh

Đổi mới là quá trình tìm tòi sáng tạo để vươn lên, đổi mới phải tiến hành trên tất

cả các lĩnh vực của đời sống xã hội

Yêu cầu nhiệm vụ đặt ra cho các Đảng cộng sản cầm quyền và nhà nước XHCN

là phải mở rộng và phát huy dân chủ tạo điều kiện cho nhân dân phát huy tích cực sáng tạo trong công cuộc xây dựng CNXH Muốn vậy, phải cương quyết khắc phục những quan hệ giá trị đã kiềm hãm sự phát triển kinh tế xã hội, xây dựng mối quan hệ mới trong hệ thống chính trị Tăng cường giáo dục lối sống theo phương châm: Sống

và làm việc theo hiến pháp và pháp luật, giữ gìn kỷ cương và trật tự xã hội

Về kinh tế: Vấn đề hàng đầu của công cuộc đổi mới là sự thay đổi cơ chế quản

lý bằng mệnh lệnh, tập trung, hành chánh bao cấp sang cơ chế thị trường, có sự quản

lý của nhà nước theo định hướng XHCN dưới sự lãnh đạo của Đảng Nhiệm vụ này phải tiến hành ở tất cả các khâu của nền kinh tế, đa dạng hoá hình thức sở hữu Trong

đó sở hữu nhà nước và tập thể giữ vai trò nền tảng, đổi mới quan hệ kinh tế đối ngoại trên nguyên tắc bình đẳng cùng có lợi, giữ vững độc lập, tự chủ

Về xã hội: Phải thật sự quan tâm đến vấn đề con người, con người vừa là mục

đích, vừa là động lực thực hiện công cuộc đổi mới đảm bảo công bằng và tiến bộ xã hội

Tuy nhiên, sau nhiều năm tiến hành cải tổ, đổi mới ở các nước XHCN đưa đến kết quả không giống nhau Một số nước càng lún sâu vào khủng hoảng và đi đến tan

rã CNXH như: Liên Xô và các nước Đông Âu, do nhiều nguyên nhân trong đó nguyên nhân xa rời các nguyên tắc Mác xít Lênin nít về định hướng, mục tiêu và bước

đi Một số nước khác đã tiến hành công cuộc cải tổ, đổi mới dành được những thành tựu bước đầu quan trọng như: Trung Quốc, Việt Nam …

* Những bài học kinh nghiệm :

Qua những thành công và thất bại trong cải tổ, đổi mới CNXH đã giúp cho các Đảng CS rút ra được những bài học kinh nghiệm để tiếp tục quá trình cải tố, đổi mới CNXH giành thắng lợi

Thứ nhất là bài học về giữ vững mục tiêu dân tộc và CNXH trong quá trình đổi

mới, nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc, kiên trì chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ hai, kết hợp chặt chẽ ngay từ đầu đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy

đổi mới kinh tế làm trọng tâm đồng thời từng bước đổi mới

Thứ ba, xây dựng nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, vận hành theo cơ chế

thị trường, đi đôi với tăng cường vai trò quản lý của nhà nước theo hướng XHCN Tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ và công bằng xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, bảo vệ môi trường sinh thái

Thứ tư, mở rộng và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, phát huy sức mạnh

của cả dân tộc

Thứ năm, mở rộng hợp tác quốc tế tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ

của nhân dân thế giới, kết hợp với sức mạnh của cả dân tộc với sức mạnh của thời đại

Thứ sáu, Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, coi xây dựng Đảng là nhiệm

vụ then chốt

* Những đổi mới của Đảng ta hiện nay :

Từ những thành tựu đã đạt được và những thiếu sót trong quá trình đổi mới, đồng thời bám sát thực tiễn, Đảng ta đã tổng kết chặng đường qua 15 năm đổi mới đã rút ra bài học kinh nghiệm sau:

Một là, trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH

trên nền tảng chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đứng trước những

khó khăn thử thách, những biến động phức tạp của tình hình thế giới và khu vực, Đảng ta luôn kiên định xây dựng và thực hiện các chủ trương, chính sách đổi mới đúng đắn, phát huy những truyền thống quí báu của dân tộc và những thành tựu cách mạng đã đạt được giữ vững độc lập dân tộc, vững bước đi lên CNXH

Hai là, đổi mới phải dựa vào dân vì lợi ích của dân, phù hợp với thực tiễn luôn

luôn sáng tạo Tiến hành đổi mới xuất phát từ thực tiễn và cuộc sống của xã hội VN, tham khảo kinh nghiệm tốt của thế giới, không sao chép bất cứ một mô hình có sẵn nào, đổi mới toàn diện đồng bộ và triệt để với những bước đi hình thức và cách làm phù hợp Có những điều chỉnh bổ sung và phát triển cần thiết về chủ trương, phương pháp, biện pháp linh hoạt sáng tạo, nhạy bén nắm bắt cái mới, tận dụng thời cơ, khắc phục sự trì trệ làm chuyển biến tình hình

Nhân dân tích cực thực hiện đổi mới trên mỗi lĩnh vực tạo ra nhiều điển hình tiên tiến, kinh nghiệm hay và nhân tố mới, từ đó Đảng có cơ sở để tổng kết thực tiễn

và phát triển lý luận, đẩy mạnh công cuộc đổi mới Đổi mới là sự nghiệp của nhân dân, do dân và vì dân Để công cuộc đổi mới thành công phải động viên được mọi tầng lớp nhân dân và các thành phần kinh tế khác tham gia

Ba là, đổi mới phải kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của thời đại Công

cuộc đổi mới diễn ra vào lúc cách mạng khoa học công nghệ trên thế giới phát triển như vũ bão, toàn cầu hoá kinh tế ảnh hưởng đến cuộc sống các dân tộc, cuộc đấu tranh của nhân dân thế giới vì hoà bình độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội diễn ra sôi nổi Tiến hành đổi mới nhân dân ta ra sức tranh thủ tối đa cơ hội tốt do những xu thế nói trên tạo ra

Bốn là, đường lối đúng đắn của Đảng là nhân tố quyết định thành công của sự

nghiệp đổi mới Đảng khởi xướng và lãnh đạo công cuộc đổi mới, tổng kết thực tiễn

và nghiên cứu lý luận, hoàn thiện đường lối đổi mới, thường xuyên xây dựng, chỉnh đốn Đảng tạo ra sự thống nhất về quan điểm ý chí và hành động trong toàn Đảng, lãnh đạo tổ chức thực hiện xây dựng và kiện toàn bộ máy nhà nước trong sạch vững mạnh Tóm lại, mặc dù CNXH hiện nay đang đứng trước nhiều khó khăn thử thách to lớn Song CNXH vẫn tiếp tục duy trì củng cố xây dựng ở một số nước Qua những năm cải tổ, đổi mới, một số nước XHCN đã có những chuyển biến tích cực đạt những thành tựu quan trọng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội, có ảnh hưởng mạnh mẽ đến các Đảng CS và công nhân

ở các nước XHCN đã đổ vỡ Ở các nước này hiện nay đang có sự chuyển biến tích cực trên con đường phục hồi về tổ chức và hoạt động của các Đảng CS, điều này càng chứng tỏ rằng CNXH có sức thu hút mạnh các lực lượng tiến bộ của thời đại với tư cách là một chế độ xã hội văn minh nhất trong lịch sử, đại diện cho lực lượng sản xuất phát triển trong tương lai của

xã hội loài người