Error t-Statistic Prob... Kiểm định giả thiết mà đánh giá mức độ phù hợp của mô hình 5.2.1... Kiểm định và khắc phục các hiện tượng trong mô hình hồi quy 5.3.1... Error t-Statistic Prob.
Trang 14 Mô hình hồi quy
- Mô hình hồi quy tổng thể:
(PRF) GDP = β1 + β2I + β3XK + β4NK + Vi
- Mô hình hồi quy mẫu:
(SRF) GDP = ˆ1 + ˆ2I + ˆ3XK + ˆ4NK + ei (ei là ước lượng của Vi)
5 Kết quả nghiên cứu
5.1 Xác định mô hình hồi quy và đọc ý nghĩa các hệ số
5.1.1 Kết quả chạy mô hình từ phầm mềm Eviews
Dependent Variable: GDP Method: Least Squares Date: 12/15/15 Time: 13:30 Sample: 1995 2014
Included observations: 20 Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C 28771.38 23606.03 1.218815 0.2406
I 1.854906 0.324041 5.724286 0.0000
XK 27.22854 2.414796 11.27571 0.0000
NK -15.98746 3.861595 -4.140119 0.0008 R-squared 0.998045 Mean dependent var 1335787
Adjusted R-squared 0.997678 S.D dependent var 1194327
S.E of regression 57552.65 Akaike info criterion 24.93564 Sum squared resid 5.30E+10 Schwarz criterion 25.13479 Log likelihood -245.3564 F-statistic 2722.065 Durbin-Watson stat 1.137120 Prob(F-statistic) 0.000000
- Từ kết quả trên ta có mô hình hồi quy như sau:
(SRF) GDP = 28.771,38 + 1,854906 I + 27,22854 XK – 15,98746 NK + ei
5.1.2 Ý nghĩa của các hệ số hồi quy:
+ ˆ1 = 28.771,38 có ý nghĩa là tổng giá trị đầu tư, xuất khẩu, nhập khẩu
đồng thời bằng 0 thì GDP đạt giá trị trung bình là 28.771,38 tỷ đồng/năm
+ ˆ2 = 1,854906 có ý nghĩa là khi giá trị xuất khẩu, nhập khẩu không thay
đổi, tổng giá trị đầu tư tăng (giảm) 1 tỷ đồng/năm thì GDP tăng (giảm) 1,854906 tỷ đồng/năm
Trang 2+ ˆ3 = 27,22854 có ý nghĩa là khi giá trị đầu tư, nhập khẩu không thay đổi,
tổng giá trị xuất khẩu tăng (giảm) 1 triệu USD/năm thì GDP tăng (giảm) 27,22854
tỷ đồng/năm.
+ ˆ4 = –15,98746 có ý nghĩa là khi giá trị đầu tư, xuất khẩu không thay đổi,
tổng giá trị nhập khẩu tăng (giảm) 1 triệu USD/năm thì GDP giảm (tăng) 15,98746
tỷ đồng/năm
5.2 Kiểm định giả thiết mà đánh giá mức độ phù hợp của mô hình
5.2.1 Hệ số thu được từ hàm hồi quy có phù hợp với lý thuyết kinh tế không?
- Kiểm định giả thiết: Ho: β1 = 0 với mức ý nghĩa α = 0,05
H1: β1 ≠ 0
Ta thấy β1 có giá trị kiểm định t = 1,218815 có mức xác suất tương ứng là Pvalue = 0,2406 > α = 0,05
-> Bác bỏ Ho1 -> β1 = 0 -> Khi I=XK=NK=0 thì GDP = 0
- Kiểm định giả thiết: Ho: β2 = 0 với mức ý nghĩa α = 0,05
H1: β2 ≠ 0
Ta thấy β2 có giá trị kiểm định t = 5,724286 có mức xác suất tương ứng là Pvalue = 0,0000 < α = 0,05
-> Bác bỏ Ho -> β2 ≠ 0 -> Đầu tư ảnh hưởng đến GDP -> Phù hợp với lý thuyết kinh tế
- Kiểm định giả thiết: H Ho: β3 = 0 với mức ý nghĩa α = 0,05
1: β3 ≠ 0
Ta thấy β3 có giá trị kiểm định t = 11,27571 có mức xác suất tương ứng là Pvalue = 0,0000 < α = 0,05
-> Bác bỏ Ho -> β3 ≠ 0 -> Xuất khẩu ảnh hưởng đến GDP -> Phù hợp với lý thuyết kinh tế
Trang 3- Kiểm định giả thiết: Ho: β4 = 0 với mức ý nghĩa α = 0,05
H1: β4 ≠ 0
Ta thấy β4 có giá trị kiểm định t = -4,140119 có mức xác suất tương ứng là Pvalue = 0,0008 < α = 0,05
-> Bác bỏ Ho -> β4 ≠ 0 -> Nhập khẩu ảnh hưởng đến GDP -> Phù hợp với lý thuyết kinh tế
5.2.2 Kiểm định sự phù hợp của mô hình
- Kiểm định giả thiết: H Ho: R2 = 0 với mức ý nghĩa α = 0,05
1: R2 ≠ 0 (Ho: Mô hình không phù hợp; H1: Mô hình phù hợp)
Từ kết quả trên ta thấy F = 2.722,065 có xác suất Pvalue = 0.000000 < α = 0,05
-> Bác bỏ Ho -> Mô hình hồi quy phù hợp
5.3 Kiểm định và khắc phục các hiện tượng trong mô hình hồi quy
5.3.1 Kiểm định sự tồn tại của đa cộng tuyến
* Nhận biết đa cộng tuyến
- Xét hệ số tương quan giữa các biến I, XK, NK với mức ý nghĩa α = 0,05 ta được kết quả sau:
I 1.000000 0.994037 0.984460
NK 0.994037 1.000000 0.992290
XK 0.984460 0.992290 1.000000
Từ kết quả cho thấy:
+ Hệ số tương quan giữa I và NK là 0.994037
+ Hệ số tương quan giữa I và NK là 0.994037
+ Hệ số tương quan giữa I và NK là 0.994037
=> Tương quan đồng biến, mức độ mạnh => Nghi ngờ có đa cộng tuyến xảy
ra trong mô hình
Trang 4- Hồi quy phụ I theo XK và NK:
Mô hình hồi quy phụ: Ii = α1 + α2XKi + α3NKi + Vi
- Kiểm định giả thiết: Ho: R2 = 0 với mức ý nghĩa α = 0,05
H1: R2 ≠ 0 (Ho: Mô hình không phù hợp; H1: Mô hình phù hợp)
Trang 5Dependent Variable: I
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:12
Sample: 1995 2014
Included observations: 20
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C 22068.41 16838.21 1.310615 0.2074
XK -1.055202 1.789194 -0.589764 0.5631
NK 9.400082 1.776528 5.291267 0.0001
R-squared 0.988349 Mean dependent var 462708.3
Adjusted R-squared 0.986978 S.D dependent var 377489.0
S.E of regression 43076.49 Akaike info criterion 24.31682
Sum squared resid 3.15E+10 Schwarz criterion 24.46618
Log likelihood -240.1682 F-statistic 721.0443
Durbin-Watson stat 1.772797 Prob(F-statistic) 0.000000
Từ kết quả trên ta thấy F = 721,0443 có xác suất Pvalue = 0.000000 < α = 0,05 -> Bác bỏ Ho -> Mô hình hồi quy phù hợp
Vậy mô hình GDP theo I, XK, NK có xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến
* Biện pháp khắc phục:
- Sử dụng sai phân cấp 1:
Hồi quy D(GDP) theo D(I), D(NK), D(XK), ta được kết quả sau:
Dependent Variable: D(GDP)
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:26
Sample(adjusted): 1996 2014
Included observations: 19 after adjusting endpoints
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
D(I) 1.423163 0.339722 4.189197 0.0007
D(NK) -11.31211 3.500675 -3.231408 0.0052
D(XK) 25.15009 3.798168 6.621636 0.0000
R-squared 0.906143 Mean dependent var 195208.6
Adjusted R-squared 0.894411 S.D dependent var 173257.1
S.E of regression 56298.95 Akaike info criterion 24.85868
Sum squared resid 5.07E+10 Schwarz criterion 25.00780
Log likelihood -233.1574 Durbin-Watson stat 1.972445
Trang 6- Từ kết quả trên ta thấy R2 = 0,906143, các Pvalue ứng với các hệ số hồi quy của 3 biến D(I), D(XK) rất thấp(<0,05), tuy nhiên Pvalue ứng với hệ số hồi quy của biến D(NK) >0,05
- Loại bỏ biến I hoặc XK hoặc NK khỏi mô hình ban đầu:
+ Hồi quy mô hình trong đó loại bỏ biến I:
Trang 7Dependent Variable: GDP
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:32
Sample: 1995 2014
Included observations: 20
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C 69706.20 38103.21 1.829405 0.0849
XK 25.27124 4.048768 6.241712 0.0000
NK 1.448802 4.020106 0.360389 0.7230 R-squared 0.994040 Mean dependent var 1335787 Adjusted R-squared 0.993339 S.D dependent var 1194327 S.E of regression 97477.83 Akaike info criterion 25.95012 Sum squared resid 1.62E+11 Schwarz criterion 26.09948 Log likelihood -256.5012 F-statistic 1417.629 Durbin-Watson stat 1.100313 Prob(F-statistic) 0.000000
+ Hồi quy mô hình trong đó loại bỏ biến XK:
Dependent Variable: GDP
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:33
Sample: 1995 2014
Included observations: 20
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C -74190.61 63166.30 -1.174528 0.2564
I 1.337537 0.930810 1.436960 0.1689
NK 15.16529 7.828651 1.937152 0.0695 R-squared 0.982506 Mean dependent var 1335787 Adjusted R-squared 0.980448 S.D dependent var 1194327 S.E of regression 167002.9 Akaike info criterion 27.02689 Sum squared resid 4.74E+11 Schwarz criterion 27.17625 Log likelihood -267.2689 F-statistic 477.3727 Durbin-Watson stat 0.494283 Prob(F-statistic) 0.000000
+ Hồi quy mô hình trong đó loại bỏ biến NK:
Dependent Variable: GDP
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:34
Sample: 1995 2014
Included observations: 20
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C 21409.63 32865.70 0.651428 0.5235
I 0.796679 0.278091 2.864816 0.0107
XK 20.07570 2.355579 8.522618 0.0000 R-squared 0.995950 Mean dependent var 1335787 Adjusted R-squared 0.995473 S.D dependent var 1194327 S.E of regression 80356.48 Akaike info criterion 25.56381 Sum squared resid 1.10E+11 Schwarz criterion 25.71317 Log likelihood -252.6381 F-statistic 2090.095 Durbin-Watson stat 0.916846 Prob(F-statistic) 0.000000
Trang 8So sánh R2 ở 3 mô hình hồi quy lại ta thấy R2
loại XK < R2
loại I < R2
loại NK Vậy ta
có thể loại biến NK ra khỏi mô hình.
5.3.2 Kiểm định phương sai sai số thay đổi (Dùng kiểm định White)
- Kiểm định giả thiết: Ho: Phương sai sai số không thay đổi với mức ý nghĩa α=0,05
H1: Phương sai sai số thay đổi
* Kiểm định phương sai sai số thay đổi mô hình ban đầu:
Ta được kết quả sau:
White Heteroskedasticity Test:
F-statistic 0.683073 Probability 0.666720
Obs*R-squared 4.793934 Probability 0.570501
Test Equation:
Dependent Variable: RESID^2
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:47
Sample: 1995 2014
Included observations: 20
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C 1.24E+09 2.63E+09 0.470924 0.6455
I -43933.42 73922.23 -0.594319 0.5625
I^2 0.016683 0.050643 0.329418 0.7471
XK 17224.17 575730.9 0.029917 0.9766
XK^2 -0.008056 3.382923 -0.002381 0.9981
NK 425224.9 803516.9 0.529205 0.6056
NK^2 -1.521302 5.284799 -0.287864 0.7780
R-squared 0.239697 Mean dependent var 2.65E+09
Adjusted R-squared -0.111213 S.D dependent var 3.13E+09
S.E of regression 3.29E+09 Akaike info criterion 46.93818
Sum squared resid 1.41E+20 Schwarz criterion 47.28669
Log likelihood -462.3818 F-statistic 0.683073
Durbin-Watson stat 2.327317 Prob(F-statistic) 0.666720
Từ kết quả trên ta thấy nR2 = 4,793934 có xác xuất Pvalue = 0,570501 > 0,05 nên ta chấp nhận giả thiết H0: Phương sai sai số không thay đổi Tức là mô hình hồi quy của GDP theo I, XK, NK không xảy ra hiện tượng phương sai sai số thay đổi
Trang 9* Kiểm định phương sai sai số thay đổi sau khi đã loại bỏ biến:
White Heteroskedasticity Test:
F-statistic 2.742497 Probability 0.067933
Obs*R-squared 8.448203 Probability 0.076473
Test Equation:
Dependent Variable: RESID^2
Method: Least Squares
Date: 12/15/15 Time: 14:52
Sample: 1995 2014
Included observations: 20
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
C -7.54E+09 5.37E+09 -1.405244 0.1803
I 25914.87 105332.7 0.246029 0.8090
I^2 -0.068728 0.069125 -0.994256 0.3359
XK 528476.2 946198.6 0.558526 0.5847
XK^2 0.040049 4.889807 0.008190 0.9936
R-squared 0.422410 Mean dependent var 5.49E+09
Adjusted R-squared 0.268386 S.D dependent var 8.20E+09
S.E of regression 7.01E+09 Akaike info criterion 48.39212
Sum squared resid 7.38E+20 Schwarz criterion 48.64105
Log likelihood -478.9212 F-statistic 2.742497
Durbin-Watson stat 1.570540 Prob(F-statistic) 0.067933
- Kiểm định giả thiết: H Ho: Phương sai sai số không thay đổi với mức ý nghĩa α=0,05
1: Phương sai sai số thay đổi
Từ kết quả trên ta thấy nR2 = 8,448203 có xác xuất Pvalue = 0,076473 > 0,05 nên ta chấp nhận giả thiết H0: Phương sai sai số không thay đổi Tức là mô hình hồi quy của GDP theo I, XK, NK không xảy ra hiện tượng phương sai sai số thay đổi.