Chiếu cầu hiền

Tiết 136: Chiếu cầu hiền Cầu hiền chiếu Ngô Thì Nhậm... Quang Trung giao cho Ngô Thì Nhậm thay mình viết “Chiếu cầu hiền” kêu gọi những ng ời có tài, có đức ra giúp dân, giúp n ớc... T

Trang 1

TiÕt 25,26: ChiÕu cÇu hiÒn

(CÇu hiÒn chiÕu)

Ng« Th× NhËm

TiÕt 25,26: ChiÕu cÇu hiÒn

Ng« Th× NhËm

Trang 2

Tiết 25: Chiếu cầu hiền

(Cầu hiền chiếu)

- Ng ời làng Tả Thanh Oai, trấn Sơn Nam (nay: Thanh Trì - Hà Nội)

- 1775 đỗ tiến sỹ, từng làm quan d ới thời Lê Cảnh H ng

- Khi Nguyễn Huệ ra Bắc lần 2, ông đã theo giúp Tây Sơn 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi, Ngô Thì Nhậm đ ợc cử làm Thị lang bộ lại Là

ng ời đ ợc nhà vua tin dùng giao cho soạn thảo giấy tờ quan trọng

những nét cơ bản về tác giả Ngô Thì Nhậm ?

Trang 3

* Sự nghiệp văn học:

- Chủ yếu viết văn chính luận và làm thơ.

- Tác phẩm chính:

+ Kim mã hành d (Làm lúc công việc nhàn rỗi)

+ Hán các anh hoa (Tình hoa nơi gác văn).

+ Yên đài thu vịnh (Trăm vần thơ vịnh hoa cúc).

+ Xuân thu quản kiến (Cái nhìn chật hẹp về các sự kiện thời Xuân Thu).

Ngô Thì Nhậm

Trang 4

-2 Tác phẩm:

Là loại công văn thời x a (nghị luận chính trị – xã hội) nhà

vua dùng để ban bố lệnh cho bề tôi hoặc chỉ thị cho mọi ng ời

Văn thể chiếu trang trọng, lời lẽ rõ ràng, tao nhã

- Năm 1788, Lê Chiêu Thống r ớc quân Thanh vào xâm l ợc n ớc ta

Nguyễn Huệ lên ngôi, quét sạch quân Thanh Triều Lê sụp đổ, tr

ớc sự kiện trên, một số bề tôi của triều Lê đã bỏ trốn hoặc đi ở

ẩn Quang Trung giao cho Ngô Thì Nhậm thay mình viết “Chiếu

cầu hiền” kêu gọi những ng ời có tài, có đức ra giúp dân, giúp n ớc

a Thể loại: Chiếu

b Hoàn cảnh ra đời:

Ngô Thì Nhậm

-* Câu hỏi: Dựa vào phần tiểu dẫn, em hãy nêu những nét cơ bản về

tác phẩm Chiếu cầu hiền ?“ ”

Trang 5

Vua Quang Trung T îng Quang Trung

Trang 6

II - §äc t¸c phÈm:

* §äc:

TiÕt 136: ChiÕu cÇu hiÒn

Ng« Th× NhËm

Trang 7

Phần II

“Tr ớc đâythời thế

của trẫm hay sao?”

Phần III

“Chiếu này ban xuống đềubiết.”

Trang 8

II - §äc t¸c phÈm:

*§äc:

*Bè côc

TiÕt 136: ChiÕu cÇu hiÒn

Ng« Th× NhËm

Trang 9

-III – Tìm hiểu bài:

1 Phần I: Từng nghe ng ời hiền tài “ ”

* Mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử

+ Phải do thiên tử sử dụng

+ Không làm nh vậy là trái với đạo trời, trái với quy luật cuộc sống

- Tác giả ví ng ời hiền: Nh sao sáng trên trời

Quy luật tinh tú chầu về Bắc cực.

- Quy luật sử dụng ng ời hiền:

 Dùng hình ảnh so sánh, lấy từ luận ngữ Có sức thuyết phục mạnh

đối với sĩ phu Bắc Hà

Tiết 26 Chiếu cầu hiền

Ngô Thì Nhậm

Trang 10

-2 PhÇn II: Tr íc ®©y, thêi gÊp vËn cïng cho trÉm ?“ ”

Ng« Th× NhËm

-* C¸ch øng xö cña bËc hiÒn tµi khi T©y S¬n ra B¾c diÖt TrÞnh

Trang 11

Câu hỏi: “Tr ớc việc Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc diệt Trịnh, nho sỹ Bắc Hà có thái độ nh thế nào ? Nhận xét cách sử dụng hình ảnh ? Hiệu quả đạt đ ợc ?

Cách ứng xử của bậc hiền tài Cách sử dụng hình ảnh Hiệu quả

Ngô Thì Nhậm

-Thảo luận nhóm

Thời gian 3 phút

Trang 12

2 PhÇn II: Tr íc ®©y, thêi gÊp vËn cïng cho trÉm ?“ ”

* C¸ch øng xö cña bËc hiÒn tµi khi T©y S¬n ra B¾c diÖt TrÞnh:

C¸ch øng xö cña bËc hiÒn tµi C¸ch sö dông h×nh ¶nh HiÖu qu¶

H×nh ¶nh mang ý nghÜa t îng tr ng

Võa ch©m biÕm nhÑ nhµng võa

tá ra ng êi viÕt bµi chiÕu cã kiÕn thøc s©u réng,

cã tµi n¨ng v¨n

ch ¬ng.

Ng« Th× NhËm

Trang 13

-2 Phần II: Tr ớc đây, thời gấp vận cùng cho trẫm ?“ ”

* Câu hỏi: “Hay trẫm là ng ời ít đức, phò tá chăng?”

Hay là đ ơng thời loạn lạc V ơng hầu?”

 Khiến ng ời nghe không thể không thay đổi cách sống Phải ra phục vụ và phục vụ hết lòng cho triều đại mới

* Tính chất của thời đại:

Trời còn tăm tối Buổi đầu của nền đại định Triều đình còn nhiều khiếm khuyết

 Gặp nhiều khó khăn

 đòi hỏi sự trợ giúp của nhiều bậc hiền tài

Ngô Thì Nhậm

Trang 14

-2 Phần II: “Tr ớc đây, thờithế suy vi của trẫm hay sao ?”

* Kết thúc đoạn 2: Lời Khổng Tử

 Nhân tài không những có mà còn có nhiều Vậy tại sao “không có

ng ời kiệt xuất hơn đời để giúp rập sự buổi đầu cho trẫm ?”

lấy trong Kinh điển Nho gia, Ngô Thì Nhậm đã cho ng ời đọc thấy đ

ợc cách ứng xử của sĩ phu Bắc Hà, tính chất của thời đại và nhu cầu

đất n ớc lúc bấy giờ Từ đó thuyết phục ng ời nghe phải ra phục vụ hết mình cho triều đại mới

Ngô Thì Nhậm

Trang 15

-3 Phần III: “ chiếu này ban xuống mọi ng ời đều biết”.

* Đ ờng lối cầu hiền:

- Tr ớc hết tất cả tầng lớp nhân dân từ quan viên lớn nhỏ đến dân chúng trăm họ đều đ ợc phép dâng th bày tỏ công việc

- Cách tiến cử : gồm 3 cách

- Cuối cùng tác giả kêu gọi ng ời có tài đức hãy cùng triều đình gánh vác việc n ớc và h ởng phúc lâu dài

Ngô Thì Nhậm

Trang 16

-Trò chơi: Lật ô tìm câu hỏi

Luật chơi:

- Lớp chia làm 4 đội Lần l ợt các đội chọn ô số và

trả lời câu hỏi Trả lời đúng đ ợc 10 điểm, trả lời sai không đ ợc điểm Nếu 1 trong 4 đội không trả lời đ

ợc câu hỏi, các đội còn lại có quyền trả lời.

Trang 17

3 Phần III: “Vậy ban chiếu xuống cùng nghe biết”.

- Tr ớc hết tất cả tầng lớp nhân dân từ quan liêu lớn nhỏ đến dân chúng trăm họ đều đ ợc phép dâng th bày tỏ công việc

- Cách tiến cử: gồm 3 cách

- Cuối cùng tác giả kêu gọi ng ời có tài đức hãy cùng triều đình gánh vác việc n ớc và h ởng phúc lâu dài

- Biện pháp cầu hiền: cụ thể, dễ thực hiện

Ngô Thì Nhậm

-* Đ ờng lối cầu hiền

Trang 18

4 Kết luận:

Thể hiện tầm hìn xa trông rộng của vua Quang Trung Cầu hiền gần nh

là một quy luật tất yếu đối với triều đại mới ra đời Ngô Thì Nhậm đã nắm vững đ ợc tầm chiến l ợc cầu hiền của vua Quang Trung và thể hiện một cách xuất sắc t t ởng đó

Lập luận chặt chẽ, có tình có lý, lời văn mềm mỏng đầy sức thuyết phục

- Nội dung:

- Nghệ thuật:

Ngô Thì Nhậm

Trang 19

-Iv- Bài tập nghiên cứu

* Học sinh thảo luận nhóm: Thời gian 3 phút

Bài “Chiếu cầu hiền” lập luận chặt chẽ có hô, có ứng, có mở, có

đóng khiến ng ời hiền tài không thể không hợp tác với Nguyễn Huệ Hãy phân tích kết cấu đoạn 1 để thấy rõ đ ợc điều đó ?

Trang 20

Đáp án bài tập 1

- Mối quan hệ giữa hiền tài và thiên tử: ng ời hiền phải do thiên tử sử dụng, nếu không làm vậy là trái với đạo trời.

- Cách ứng xử của bậc hiền tài Bắc Hà: mai danh ẩn tích

- Nhu cầu đất n ớc lúc bấy giờ đòi hỏi sự trợ giúp của nhiều bậc hiền tài.

- Đ ờng lối cầu hiền của vua Quang Trung: rộng mở, đúng

đắn, vừa cụ thể, vừa dễ thực hiện.

Trang 21

-Tác phẩm có lập luận chặt chẽ, lời văn mềm mỏng, buộc chặt khến ng ời hiền tài không thể không ra giúp triều đại mới.

Trang 22

Hãy đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

tín, huống chi trong cõi đất rộng lớn đến thế này, há lại

không có ng ời kiệt xuất hơn đời, để giúp rập chính sự buổi

đầu cho trẫm ?

Câu hỏi: Câu nói này tác giả dẫn ra từ đâu ? Tác dụng ?

Trang 23

Rất tiếc bạn đã trả lời sai

Back

Trang 24

Chúc mừng bạn ! bạn đã trả lời chính xác

Trang 25

Chúc mừng bạn ! bạn đã trả lời chính xác

Back

Trang 26

Rất tiếc bạn đã trả lời sai

Trang 27

Câu hỏi số 1:

Để thể hiện đ ờng lối cầu hiền, tác giả đã sử dụng loại câu văn nào ?

Back

Trang 28

Back

Trang 30

Câu hỏi số 4:

Đọc đoạn văn sau: “Này!trong khoảngtrời đất ,hiền tài còn ẩn náu

tr ớcđây thì nên nh thế Nay trời trong sáng, đất thanh bình, chính

là lúc ng ời hiền gặp hội gió mây Những ai có tài có đức hãy cùng

cố gắng lên, ghi tên tại triều đình, cùng nhau cung kính, cùng nhau

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	289 KB

Tiêu đề	Chiếu cầu hiền
Tác giả	Ngô Thì Nhậm
Trường học	Trường Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Thể loại	tiểu luận
Năm xuất bản	1788
Thành phố	Hà Nội