Đề tài nghiên cứu trên cơ sở phương pháp chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, đồng thời còn sử dụng phương pháp lý luận gắn với thực tiễn, logic lịch sử, phân tích tổng hợp và phương pháp khảo sát thực tế, tổng kết thực tiễn để rút ra những bài học có tính quy luật về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt nói chung và đội ngũ cán bộ chủ chốt hiện nay. 3. Kết cấu của đề tài: Đề tài chia làm 3 phần: + Mở đầu + Nội dung – Chương I: Những vấn đề chung – Chương II: Thực trạng cán bộ và công tác cán bộ hiện nay – Chương III: Giải pháp + Kết luận
Trang 1CÔNG TÁC CÁN BỘ
Từ thực tiễn các cuộc đấu tranh cách mạng 72 năm qua, Đảng ta đã có
cơ sở để khẳng định vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ cốt cán
trong các thời kỳ cách mạng có kinh nghiệm quý báu về vấn đề xây dựng đội
ngũ cán bộ chủ chốt hiện nay
Mỗi chế độ muốn đứng vững, tồn tại và phát triển phải được xây dựng
nên bởi những con người hết lòng trung thành vơí chế độ có trí tuệ hơn người,
có năng lực, vì dân, vì nước phục vụ quên mình, họ là nhân tố quan trọng
quyết định sự phát triển của mỗi quốc gia
Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, tiếp thu vận dụng
tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác cán bộ ở Việt Nam hiện nay là vấn đề
có ý nghĩa quan trọng trong Đảng ta hiện nay
2 Cơ sở và phương pháp nghiên cứu
2.1 Cơ sở lý luận và thực tiễn
+ Cơ sở lý luận: Dựa vào các nguyên lý, quan điểm của chủ nghĩa MácLênin, tư tưởng
Hồ Chí Minh đường lối chủ trương của Đảng về cán bộ và
công tác cán bộ
+ Cơ sở thực tiễn: Dựa trên tình hình kinh tế-xã hội của Đảng và Nhà
nước về thực trạng đội ngũ cán bộ nói chung trong thời gian qua
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu trên cơ sở phương pháp chủ nghĩa duy vật biện
chứng, duy vật lịch sử, đồng thời còn sử dụng phương pháp lý luận gắn với
thực tiễn, logic lịch sử, phân tích tổng hợp và phương pháp khảo sát thực tế,
tổng kết thực tiễn để rút ra những bài học có tính quy luật về nâng cao chất
lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt nói chung và đội ngũ cán bộ chủ chốt hiện nay
3 Kết cấu của đề tài:
Đề tài chia làm 3 phần:
+ Mở đầu
+ Nội dung
– Chương I: Những vấn đề chung
– Chương II: Thực trạng cán bộ và công tác cán bộ hiện nay
– Chương III: Giải pháp
+ Kết luận
Nội dung
Chương I Những vấn đề chung
1 Một số khái niệm cơ bản
//
Trang 21.1 Khái niệm cán bộ:
Từ cán bộ được du nhập vào nước ta từ Trung Quốc, được dùng phổ
biến trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp Ban đầu danh từ này được dùng nhiều trong quân đội để phân biệt chiến sĩ và cán bộ Từ cán bộ dùng để chỉ những người làm nhiệm vụ chỉ huy từ tiểu đội phó trở lên Dần dần từ cán bộ dùng để chỉ tất cả những người hoạt động trong kháng chiến để phân biệt họ với nhân dân
Trong từ điển Việt – Nhật danh từ cán bộ được dùng với nghĩa là:
người ở hạng cao ( trong một đoàn thể), là yếu nhân ( nhân vật quan trọng)
Dù cách dùng, cách hiểu trong các trường hợp có khác nhau về cơ bản,
từ cán bộ bao hàm nghĩa chính là bộ khung, là nòng cốt, là chỉ huy Do vậy,
có thể quan niệm một cách chung nhất về khái niệm cán bộ như sau: Cán bộ
là một khái niệm chỉ những người có chức vụ, vai trò, cương vị nòng cốt tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo chỉ huy, quản lý, điều hành, góp phần định hướng cho sự phát triển
1.2 Khái niệm cán bộ chủ chốt:
“Cán bộ chủ chốt” là khái niệm có liên quan trực tiếp đến đề tài cần
làm rõ Hiện nay, có rất nhiều ý kiến khác nhau về thuật ngữ, khái niệm cán
bộ chủ chốt Song qua nhiều nghiên cứu các văn kiện, tài liệu của Đảng, Nhà nước, chúng ta có hiểu “cán bộ chủ chốt” là những người:
– Giữ các vị trí Trưởng, Phó trong cơ quan thường trực của Đảng, chính quyền, đoàn thể nhân dân ở các cấp, các ngành, các địa phương
– Những người có trách nhiệm chính trị chính trong công việc triển khai
tổ chức thực hiện mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, cấp trên tại địa phương đơn vị mình
– Giữ vai trò quyết định trong việc đề ra các quyết định chỉ thị, nghị
quyết và tổ chức thực hiện trong phạm vi địa phương, đơn vị mình và phải chịu trách nhiệm pháp lý trước địa phương, đơn vị chủ quan cấp trên
Cho nên, cán bộ chủ chốt là người đại diện cho trí tuệ của một tập thể,
một tổ chức, với tư cách là nhân tố then chốt, chủ yếu do bầu cử hoặc được cấp trên bổ nhiệm giữ các chức vụ trưởng ( hoặc phó) trong cơ quan thường trực của Đảng, chính quyền, đoàn thể và họ là những người chịu trách nhiệm trước cấp trên và cấp mình về mọi hoạt động quản lý
1.3 Khái niệm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt:
Chất lượng của người cán bộ là yêu cầu hàng đầu trong công tác xây
dựng đội ngũ cán bộ Đảng Mà yêu cầu đánh giá chất của từng cán bộ và đội ngũ cán bộ đó là sự thống nhất biện chứng giữa phẩm chất chính trị, năng lực trí tuệ, trình độ văn hóa, năng lực công tác và sự đánh giá cuối cùng là hiệu quả công việc hoàn thành
Sự nghiệp đổi mới của đất nước ngày càng phát triển, vai trò lãnh đạo
của Đảng ngày càng tăng, đòi hỏi chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cũng được nâng lên ngang tầm
Trang 3Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt là đánh giá, lựa chọn bố
trí lại theo yêu cầu nhiệm vụ Đi đôi với đánh giá, bố trí sử dụng là đào tạo, bồi dưỡng để có một đội ngũ cán bộ đủ về số lượng, có chất lượng cao, cơ cấu đồng bộ, có lòng trung thành sâu sắc với sự nghiệp cách mạng của Đảng đủ sức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị trong giai đoạn lịch sử mới Nâng cao chất lượng bao hàm cả tính kế thừa cái hợp lý, cái đã qua, có phê phán, chọn lọc để có biện pháp tiến hành hiệu quả
2 Lịch sử thế giới và Việt Nam về vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ
cán bộ
2.1 Lịch sử Việt Nam, ngay trong thời phong kiến xa xưa việc xây
dựng đội ngũ quan chức còn gọi là “phương sách dùng người”, là vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với mọi triều đại phong kiến, mà nội dung cốt yếu cho phương sách dùng người là “cầu hiền” và “sử dụng hiền tài” Như trong
“chiếu dựng nhà học”, Vua Quang Trung đã nói: “Dựng nước lấy học làm đầu, cai trị lấy nhân tài làm gốc” Các triều đại phong kiến Việt Nam lần lượt trải qua các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm giành độc lập cho dân tộc, trải qua các cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm giành độc lập cho dân tộc,
đã để lại nhiều bài học quý báu về phương thức sách dùng người cho thế hệ sau học tập
Ngay từ khi ra đời, Đảng ta và Bác Hồ đã nhận thức đúng về vị trí tầm
quan trọng của việc xây dựng đội ngũ cán bộ cách mạng, coi “cán bộ là dây truyền của bộ máy” Nếu dây truyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt,
dù chạy toàn bộ máy cũng bị tê liệt”(1) “Cán bộ là gốc của mọi công việc là tiền vốn của đoàn thể, có vốn mới làm ra lãi”(2) Cán bộ là cầu nối liền giữa Đảng, chính phủ với dân, đem chính sách của chính phủ đoàn thể thi hành trong nhân dân
Đảng ta luôn quan tâm đến kinh nghiệm xây dựng đào tạo, sử dụng đội
ngũ cán bộ Học hỏi kinh nghiệm của cha ông ta trong lịch sử xây dựng, phát triển, đội ngũ cán bộ thông qua 5 bài học kinh nghiệm sau:
– Nhân tài có quan hệ chặt chẽ đến sự hưng vong của đất nước
– Chính sách nhân tài là quốc sách hàng đầu của mọi quốc gia trong lịch
sử Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải gắn với bố trí sử dụng
-Trong lịch sử cha ông ta đã có những bài học về phương pháp và chính
sách đúng để lựa chọn nhân tài, coi khoa cử là phương pháp cơ bản để lựa chọn nhân tài bởi “hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thị quốc gia mạnh, nguyên khí yếu thì quốc gia suy”(3)
– Nước ta có nhiều nhân tài ở mọi tầng lớp, mọi lứa tuổi, phải tùy tài
mà dùng người
– Ông cha ta đã giải quyết thành công mối quan hệ giữa đạo đức và trí
tuệ, giữa trí và tài, tâm, giữa danh và thực
2.2 Ngày nay, thế giới càng nhận thức được rằng xây dựng đội ngũ cán
Trang 4bộ, công chức là điều kiện kiên quyết bảo đảm cho sự phát triển bền vững của
đất nước Đào tạo, sử dụng đúng cán bộ không chỉ cần thiết cho sự phát triển
kinh tế, xã hội mà còn đảm bảo cho việc “khai phá năng lực” mang ý nghĩa
chiến lược Từ những năm 50 của thế kỷ XX, các nước phương Tây đã đưa
việc đào tạo, sử dụng công chức vào phạm vi luật định, đưa những quy định
mang tính cưỡng chế cho công tác đào tạo, sử dụng công chức
Chúng ta có thể tham khảo kinh nghiệm của một số nước xung quanh
như Trung Quốc, Nhật Bản, Singapo về một vài khía cạnh trong công tác cán bộ
* Trung Quốc: Rất coi trọng việc đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ
cho công cuộc hiện đại hóa đất nước, đặc biệt là việc đào tạo bồi dưỡng, sử
dụng nhân tài Trung Quốc cho rằng: “Sự nghiệp hưng suy mấu chốt là ở con
người”, “Cuộc cạnh tranh kinh tế gay gắt hiện nay xét cho cùng chính là
cạnh tranh về nhân tài” “Chọn người, dùng người sai lệch là sai lầm lớn, để
nhân tài mai một, chậm trễ sử dụng là sai lầm lớn”
Ngay từ thời cổ đại Trung Quốc đã có phương sách dùng người rất
thành công trong xây dựng và bảo vệ đất nước Nó được đúc kết lại thành
mấy vấn đề quan trọng mà chúng ta cần học tập, đó là khi đánh giá một người
giỏi là người biết sử dụng người giỏi hơn mình, biết đến người hiền tài, biết
mà không dùng thì lại đến nghiệp bá, dùng nhân tài phải chuyên một việc
dùng mà không chuyên cũng hại đến nghiệp bá, chuyên mà để cho kể tiểu
nhân lấn vào thì cũng hại đến nghiệp bá
Hiện nay, Trung Quốc cho rằng trong điều kiện đổi mới nhiều mặt của
thế giới, trong thời kỳ biến đổi lớn lao về cải cách mở cửa và xây dựng hiện
đại hóa, để nắm chắc thời cơ đi sau cải cách mở cửa thực hiện thắng lợi mục
tiêu đã chỉ định thì chúng ta cần kiên trì, bền bỉ, không dao động về lí luận và
đường lối cơ bản của Đảng, bảo đảm sự cầm quyền của Đảng và Nhà nước bền vững lâu dài Ngoài ra, cần xây dựng Ban lãnh đạo các cấp trở thành một tập thể lãnh đạo kiên cường, kiên quyết quán triệt đường lối cơ bản của Đảng, toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân, tạo dựng thế hệ kế thừa đủ tiêu chuản, lựa chọn, đề bạt những cán bộ trẻ ưu tú, được quần chúng tín nhiệm, coi đây là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng, nhiệm vụ chiến lược có quan hệ đến tiền đồ và vận mệnh của đất nước và giải phóng tư tưởng, phá bỏ những trở ngại tư tưởng, thực hiện nhiều biện pháp đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, sử dụng cán bộ một cách tích cực và chặt chẽ
* Nhật Bản: Hiện nay, ở Nhật vấn đề quyền hạn quá lớn của các
quan chức đã đặt sự cần thiết phải cải cách lại bộ máy cho phù hợp với giai
đoạn phát triển sôi động này Hầu hết các chính trị gia và giới ngôn luận đều
thừa nhận quan chức Nhà nước là những người rất ưu tú Tư chất và năng lực
được quyết định bằng những kỳ thi tuyển nghiêm túc và bằng sự đào tạo liên
tục sau khi thi tuyển
Nhật tổ chức thi tuyển công khai và đào tạo theo một quy định chặt
chẽ, có chế độ đãi ngộ thỏa đáng, nhiệm kỳ các quan chức được rút ngắn, bộ
máy Nhà nước gọn nhẹ để giảm số lượng quan chức, nhất là quan chức cao
cấp…Đó là những điều kiện cần học hỏi kinh nghiệm Nhật Bản về công tác
Trang 5cán bộ.
* Singapo: là một nước nhỏ, nhưng kinh tế xã hội rất phát triển.Có
nhiều nguyên nhân cắt nghĩa sự thành công đó, song có một nguyên nhân cơ bản là Đảng cầm quyền Nhà nước Singapo đặc biệt coi trọng việc xây dựng
cơ cấu tổ chức bộ máy, cơ chế phương thức làm việc là đào tạo, tuyển chọn công chức, coi đó là quốc sách để xây dựng và phát triển đất nước
Việc tuyển chọn và đào tạo nhân tài ở Singapo được xác định là một
quốc sách Chính phủ Singapo rất chú trọng sự nghiệp giáo dục, đào tạo, tiến hành tuyển chọn nhân tài ngay học sinh phổ thông để tìm ra những người có tài năng thật sự tham gia vào các cơ quan Nhà nước ở tất cả các cấp học từ phổ thông đến đại học, hàng năm đều tổ chức các kỳ thi để chọn người tài cho
quốc gia một cách công khai, bình đẳng, không phân biệt truyền thống gia đình, điều kiện kinh tế dân tộc,đảng viên hay chưa đảng viên
Tóm lại, việc học tập kinh nghiệm về xây dựng đội ngũ cán bộ chủ chốt của các nước trên thế giới là hết sức quan trọng và cần thiết đối với nước ta để nâng cao chất lượng cán bộ chủ chốt
3 Mác – Ănghen và Lênin về cán bộ và công tác cán bộ
Mác -Ăngghen khẳng định: “Xưa nay tư tưởng không thể đưa người ta
vượt qua trật tự thế giới được, trong bất cứ tình huống nào tư tưởng cũng chỉ
có thể đưa đưa người ta vượt ra ngoại phạm vi tư tưởng của trật tư thế giới cũ
mà thôi Thật vậy tư tưởng căn bản không thể thực hiện được cái gì hết Muốn thực hiện tư tưởng thì cần có những người sử dụng lực lượng thực tiễn”(4) Con người mà Mác-Ănghen nói đây chính là cán bộ có nhiệm vụ lãnh
đạo quần chúng thực hiện những cuộc cải cách có ý nghĩa cách mạng Đối với
sự nghiệp của giai cấp công nhân C.Mác – Ănghen cho rằng cần phải có một đội ngũ cán bộ vừa có lòng trung thành với lý tưởng giai cấp, vừa có tri thức
lý luận, vừa có năng lực tổ chức thực tiễn mới có khả năng đáp ứng yêu càu của sự nghiệp đó
Kế thừa tư tưởng của Mác – Ănghen, Lênin đã chỉ rõ: “Trong lịch sử
chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả năng tổ chức lãnh đạo phong trào”(5).Theo Lênin, muốn lật đổ chế độ Nga Hoàng và giành chính quyền cần phải có đội ngũ “cán bộ chuyên nghiệp” ngay từ ngày đầu thành lập Đảng, Người đã coi trọng công tác cán bộ và chính quyền người giảng bài ở các trường lớp đó Cách mạng tháng Mười không thể thành công nếu không nếu không có đội ngũ cán bộ được đào tạo như thế Một đội ngũ cán bộ giỏi, có phẩm chất, có nhiệt tình
là điều kiện để giai cấp vô sản chiến thắng tư sản “Chính trị là một khoa học
và một nghệ thuật không phải là từ trên trời rơi xuống, mà đòi hỏi một sự cố gắng rằng giai cấp vô sản muốn thắng giai cấp tư sản phải đào tạo lấy những nhà chính trị vô sản và không thua kém các nhà chính trị của giai cấp tư
Trang 6Ngoài ra Lênin còn gắn chặt đội ngũ cán bộ và công tác cán bộ với vai
trò lãnh đạo của Đảng Rõ ràng, nếu không có đội ngũ cán bộ vững mạnh thì Đảng không thể duy trì, giữ vững được sự lãnh đạo của mình Thực chất sự lãnh dạo này là sự lãnh đạo chính trị của giai cấp công nhân Trong thời kỳ quá độ lên CNXH Người viết: “Sự lãnh đạo chính trị sẽ là gì chứ? Ai lãnh đạo nếu không phải là những con người, lãnh đạo cách nào nếu không phải là phân phối lực lượng”(7)
Mặt khác, Lênin còn đề ra những nguyên tắc lựa chọn, bố trí, giáo dục
cán bộ, coi là chính sách của Đảng cộng sản: “Hãy thử nghiệm hết sức thận trọng và hết sức nhẫn nại những người có tài tổ chức, những cán bộ có óc sáng suốt có bản lĩnh tháo vát trong thực tiễn, những con người vừa trung thành với CNXH vừa có khả năng tổ chức một cách vững chắc và nhịp nhàng với công việc…chỉ những người như thế sau khi được thử thách hàng chục lần bằng cách cho họ giữ những chức vụ từ đơn giản nhất đến khó khăn nhất, chúng ta mới đề bạt lên cương vị chủ chốt làm người cán bộ quản lý”(8)
Như trong tác phẩm “Làm gì” (1902) Lênin có viết: chúng ta thiếu
người mà người thì vô số, chính là nói thiếu nhân tài chứ không thiếu cán bộ Không nên quan niệm nhân tài chỉ là người tài mà không tính đến đức Tài phải chức đựng trọng yếu tố Đức và đức phải chứa đựng trong đó yếu tố tài Đương nhiên, tài và đức là thể thống nhất chứ không đồng nhất “Tài” thể hiện
ở trình độ lý luận chính trị, kiến thức văn hóa năng lực lãnh đạo quản lý “Đức thể hiện ở phẩm chất chính trị, tư tưởng vững vàng, tác phong công tác, cần kiệm, liêm chính
Việc tạo nguồn cán bộ được Lênin hết sức quan tâm: “Nhiệm vụ của
chúng ta là qua thí nghiệm mà thu hút các chuyên gia, rồi bồi dưỡng lớp cán bộ lãnh đạo mới, lớp chuyên mới để họ học cho bằng được công tác quản lý, một công tác mới hết sức khó khăn, phức tạp, để thay thế chuyên gia cũ”(9) Có như vậy mới thúc đẩy được xã hội phát triển tiến kịp thời đại
4 Tư tưởng Hồ Chí Minh về cán bộ và công tác cán bộ
Hiếm có những lãnh tụ trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng lại đặc
biệt quan tâm đến vấn đề cán bộ và đào tạo cán bộ: Viết nhiều, đề cập nhiều
về vấn đề cán bộ trực tiếp huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và đặc biệt
là bằng cuộc đời của mình đã nêu lên một tấm gương mẫu mực về một cán
bộ kiệt suất, tài đức cao cả như Hồ Chí Minh Với công trình đặc sắc của
Người, đã đào tạo nên một đội ngũ cán bộ nòng cốt xả thân vì Đảng, vì dân góp phần làm nên sự nghiệp thần kỳ trên mọi lĩnh vực: chính trị, quân sự, văn hóa, khoa học kỹ thuật, an ninh quốc phòng…
Hồ Chí Minh khẳng định: “Cán bộ là gốc của mọi công việc” cán bộ là
người tiếp thu đường lối, chính sách của Đảng và chính phủ đem đường lối chính sách đó tuyên truyền rộng trong quần chúng thực hiện, sơ kết, tổng kết hoạt động thực tiễn của quần chúng nhằm hoàn thiện đường lối,chính sách
Trang 7Hồ Chí Minh còn coi “Huấn luyện cán bộ là công việc của Đảng”(10).
Người đòi hỏi nắm vấn đề cơ bản trong huấn luyện cán bộ là: huấn
luyện ai? Ai huấn luyện?Nội dung huấn luyện là gì? Tài liệu huấn luyện như thế nào? Cách thức huấn luyện ra sao? Phải được chuẩn bị kỹ càng và thực hiện cho tốt Vì theo Người, người huấn luyện phải giỏi hơn người đi học, cán
bộ làm việc thì phải tinh thông nghiệp vụ đang làm, tài liệu huấn luyện phải
bổ sung thường xuyen có chất lượng, đáp ứng yêu cầu của người học và cách thức huấn luyện phải linh hoạt không cứng nhắc, không có công thức hóa, lý thuyết suông Và “Đảng phải sử dụng cán bộ như người làm vườn vun trồng nhưng cây quý báu” quan niệm của Bác thật giản đơn tự nhiên nhưng rất biện chứng
Trong ngôn ngữ của Hồ Chí Minh, khi đề cập đến công tác đào tạo cán
bộ, ta thường gặp các thuật ngữ “tài, đức”, “hồng chuyên”, “có tài, có đức”…
Đó chính là sự thống nhất giữa đạo đức và năng lực của người cán bộ cách
mạng mà biểu hiện là động cơ và hiệu quả Tài năng của người cán bộ phải được thể hiện trong hoạt động giúp ích cho xã hội, không có tài năng thì mọi nguyện vọng tốt đẹp sẽ không bao giờ trở thành hiện thực
Muốn có tài, có đức theo Người phải học tập, tu dưỡng rèn luyện
Người khẳng định: tri thức là cơ sở của tài năng của sự thông minh, có học tập mới nhận thức được mục tiêu lý tưởng cách mạng của Đảng, của dân tộc
và mới có khả năng xác định phương pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu lý tưởng đó
Về năng lực công tác của người cán bộ theo Hồ Chí Minh:
“Cán bộ lãnh đạo phải gương mẫu, phải cải tiến phương pháp công tác
phải ra sức phát huy trí tuệ và tinh thần sáng tạo của quần chúng công nhân Phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phải thắt chặt tình đoàn kết nhất trí giữa Đảng và quần chúng, phải đẩy mạnh thi đua yêu nước, thực hiện sản xuất nhiều, nhanh, tốt, rẻ”(11)
Hồ Chí Minh nhận thức rõ rệt về vị trí, vai trò ý nghĩa quan trọng của
cán bộ và công tác cán bộ, Người đã nêu lên những yêu cầu mà Đảng ta phải làm trong công tác cán bộ: Phải biết rõ cán bộ, phải cân nhắc cán bộ cho đúng, phải kéo dùng cán bộ, phải phân phối, giúp đỡ, bảo vệ cán bộ Từ trong những yêu cầu đó Người đề ra tiêu chuẩn để lựa chọn cán bộ đó là:
a Những người tỏ ra rất trung thành và hăng hái trong công việc
trong lúc đấu tranh
b Những liên lạc mật thiết với quần chúng , hiểu biết quần chúng
Luôn luôn chú ý đến lợi ích của dân chúng Như thế, dân chúng mới tin cậy cán bộ là người lãnh đạo của họ
c Những người có thể phụ trách giải quyết các vấn đề trong những
hoàn cảnh khó khăn
Ai sợ phụ trách không có sáng kiến thì không phải người lãnh đạo
Trang 8Người lãnh đạo đúng đắn phải cần: Khi thất bại không hoang mang,khi thắng lợi không kiêu ngạo, khi thi hành các nghị quyết, gan góc không sợ khó khăn
d Những người luôn luôn giữ đúng kỷ luật
Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn
luyện, ngay từ khi mới ra đời đã chú trọng đến công tác cán bộ và cán bộ là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà nếu Đảng làm tốt sẽ thúc đẩy xã hội phát triển Ngược dòng thời gian, chúng ta sẽ thấy qua mỗi giai đoạn lịch sử, mỗi thời kỳ cách mạng, Đảng ta đã xây dựng được một đội ngũ Trung Kiên, gắn bó với nhân dân, giàu kinh nghiệm thực tiễn, tổ chức và lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối chính sách của Đảng
Đại hội VI của Đảng, Đại hội đổi mới toàn diện đất nước trên tất cả
các lĩnh vực, trong đó vấn đề về công tác cán bộ được Đảng ta đặc biệt quan tâm Tại Đại hội, Đảng chỉ rõ: “Để tăng cường sức chiến đấu và năng lực thực tiễn của mình Đảng đã đổi mới nhiều mặt: đổi mới tư duy trước hết là tư duy kinh tế, đổi mới tổ chức, đổi mới đội ngũ cán bộ nghĩa là đánh giá, lựa chọn,
bố trí, bố trí lại, đi đôi với đào tạo, bồi dưỡng để có đội ngũ cán bộ có đủ tiêu chuẩn và năng lực để lãnh đạo, quản lý ngang tầm nhiệm vụ”(12)
Không những vậy, Đại hội còn khẳng định: “mọi cán bộ đều có nhiệm
vụ tham gia với tập thể lựa chọn, bồi dưỡng, đào tạo, cán bộ kế tục Cán bộ nhiều tuổi giàu kinh nghiệm có nghĩa vụ ủng hộ, giúp đỡ cán bộ kế tục Nhân tài không phải là sản phẩm tự phát, mà phải phát thiện và bồi dưỡng công phu Nhiều tài năng có thể bị mai một nếu không được phát hiện và sử dụng đúng chỗ, đúng lúc…Việc luân chuyển cán bộ theo quy hoạch góp phần đào tạo những cán bộ có tầm nhìn xa hiểu rộng, có bản lĩnh và năng lực lãnh đạo”(13)
Đại hội VII trên cơ sở Đại hội VI đã nghiêm túc đánh giá kết quả thực
hiện công tác cán bộ khẳng định: “Công tác cán bộ có mặt đã đạt được cải tiến theo hướng dân chủ và tập thể hơn, thay đổi nhiều cán bộ chủ chốt các cơ quan, các ngành, các cấp…Trong số cán bộ mới nhiều đồng chí đã phát huy tác dụng tốt Việc kết hợp nhiều độ tuổi ở mỗi cơ quán lãnh đạo là một kinh nghiệm tốt, bảo đảm tính liên tục và tính kế thửa trong ĐNCB”(14)
Đại hội toàn quốc lần thứ VIII của Đảng đã khẳng định: “Sớm xây
dựng chiến lược cán bộ thời kỳ mới” Tại kỳ họp lần III Đảng vạch ra “Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Đảng
đã nêu ra 5 quan điểm cơ bản về cán bộ và công tác cán bộ thể hiện vai trò đặc điểm quan trọng của đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay Đảng khẳg định: Cán bộ là nhân tố quyết định thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng
Đại hội IX tiếp tục kế thừa quan điểm của các Đại hội trước về cán bôj
và công tác cán bộ Có cơ chế chính sách phát hiện, tuyển chọn đào tạo và
Trang 9bồi dưỡng cán bộ thời kỳ mới” Tại kỳ họp lần III khóa VIII Đảng vạch ra
“Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Đảng đã nêu ra quan điểm cơ bản về cán bộ và công tác cán bộ thể hiện vai trò đặc biệt quan trọng của đội ngũ cán bộ trong giai đoạn hiện nay Đảng khẳng định: Cán bộ là nhân tố quyết định thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ, là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng
Đại hội IX tiếp tục kế thừa quan điểm của các Đại hội trước về cán bộ
và công tác cán bộ Có cơ chế chính sách phát hiện, tuyển chọn đào tạo và bồi dưỡng cán bộ Có cơ chế chính sách phát hiện, tuyển chọn đòa tạo và bồi dưỡng cán bộ Trọng dụng những người có đạo đức, có tài Thực hiện nguyên tắc Đảng thống nhất lãnh đạo quản lý đội ngũ cán bộ và người đứng đầu trong các tổ chức của hệ thống chính trị về công tác cán bộ Làm tốt công tác quy hoạch và tạo nguồn cán bộ Chú ý cán bộ nữ, cán bộ dân tộc thiểu số và
chuyên gia trên các lĩnh vực
Từ những cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí
Minh đúc kết lý luận của Đảng qua thực tiễn lãnh đạo công tác cán bộ với thắng lợi của cách mạng khẳng định yêu cầu khách quan, tính cấp thiết của
công tác cán bộ và việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp xã trong giai đoạn cách mạng hiện đại
5 Vị trí vai trò cán bộ về công tác cán bộ hiện nay
Xuất phát từ đặc điểm đội ngũ cán bộ chủ chốt và thực tiễn cuộc sống
đòi hỏi Đảng ta phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chủ chốt cấp cơ sở
để họ có đủ năng lực trình độ hoàn thành nhiệm vụ được giao Đa số cán bộ
cơ sở có quá trình công tác ở địa phương lâu dài, được rèn luyện, phấn đấu thử thách trong Đảng nên học có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với
lý tưởng cách mạng, đứng vững trên lập trương của giai cấp công nhân, tn tưởng vào con đường đi lên CNXH và phần lớn giữ được phẩm chất đạo đức, được quần chúng tin yêu tín nhiệm
Nhưng hiện nay, trình độ kiến thức của đội ngũ cán bộ chủ chốt rất
thấp, còn yếu kém và bất cập đã ảnh hưởng đến uy tín của cán bộ nói chung
và uy tín của Đảng Tuy đã được đào tạo nhưng thiếu hệ thống và không đồng bộ do vậy, năng lực tổ chức của cán bộ chủ thốt cơ sở còn yếu kém chưa thích ứng được với cơ chế mới ở nhiều nơi đội ngũ cán bộ chủ chốt còn lợi dụng chức quyền tham nhũng, ức hiếp dân chúng Vả lại, công việc của cấp
xã thì nhiều, trong khi điều kiện làm việc rất khó khăn, thiếu thốn, phụ cấp ít, chính sách không thỏa đáng, kinh tế thị trường tác động Thực tế đó, gây nên một tâm lý chán nản, thậm chí một bộ phận cán bộ thóai hóa, biến chất chạy theo lối thực dụng
Đội ngũ cán bộ chủ chốt muốn hoàn thiện thành nhiệm vụ của Đảng và
Nhà nước giao phó thì họ phải không ngừng học tập làm giàu tri thức của
Trang 10mình, bằng cách tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn ở nơi khác để vận dụng vào điều kiện trong nước, xây dựng huyện phát triển vững mạnh
Chương II:
Thực trạng cán bộ và chất lượng
công tác cán bộ hiện nay
1 Công tác cán bộ
1.1 Công tác lựa chọn, đánh giá cán bộ công chức hàng năm đã
được triển khai thực hiện đúng quy định, chất lượng đội ngũ cán bộ đánh giá hàng năm đều cao hơn năm trước Đánh giá cán bộ là một vấn đề hết sức hệ trọng và rất tế nhị, nhạy cảm, phức tạp dễ gây mất đoàn kết Nó chẳng những
là khâu mở đầu quyết định để bố trí sử dụng cán bộ mà còn là nhân tố dễ gây tâm tư thắc mắc Chính vì lẽ đó, muốn đánh giá đúng cán bộ phải có phương pháp khoa học khách quan, toàn diện, cụ thể
Như chúng ta đã phân tích bao giờ cũng từ công việc mới đến tìm
người, phải căn cứ vào nhiệm vụ chính trị cụ thể mới xác định tiêu chuẩn của người cán bộ Khi đánh giá cán bộ phải căn cứ vào tiêu chuẩn việc làm của mỗi người, lấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ được giao làm thước đó chủ yếu đánh giá phẩm chất năng lực của cán bộ, vấn đề này không đơn giản đối với đội ngũ cán bộ chủ chốt Chúng ta không có lý do gì để cho rằng chi bộ cơ sở nào là tốt nếu như ở đó mất đoàn kết nội bộ, quyền dân chủ của quần chúng không được bảo đảm, đời sống nhân dân không ổn định
Đánh giá đội ngũ cán bộ chủ chốt phải thông qua hiệu quả, chất lượng
công việc là rất phức tạp Vấn đề nàyđược đặt ra trong khi cơ chế cũ đang dần
bị phá bỏ và cơ chế mới đang hình thành Vì vậy phân định đâu là cán bộ tốt, đâu là cán bộ yếu kém và vấn đề khó khăn, bởi lẽ cùng một hiện tượng, công việc nhưng bản chất của nó lại khác nhau hoàn toàn cho nên khi đánh giá cán
bộ phải xét đến mục đích, động cơ hoàn thành nhiệm vụ, xét cả điều kiện hoàn cảnh thuận lợi khó khăn, thành công nhất thời hay liên ntục…mới mong không bị sai lầm trong đánh giá
Trong quá trình đổi mới ở cơ sở những cán bộ có tâm huyết có tinh
thần trách nhiệm và ý thức phục vụ nhân dân, tích cực tìm tòi sáng tạo, lao vào những công việc khó khăn, phức tạp, do vậy khó tránh khỏi sai lầm
khuyêt điểm Nếu không cho phép những cán bộ có thể sai lầm nhất định trong quá trình thực hiện nhiệm vụ thì vô hình chung đã đưa đội ngũ cán bộ tìm con đường an phận, trung bình chủ nghĩa hoặc cơ hội, tạo sức cho người cán bộ Song không phải vì thế mà bỏ qua việc phân định đâu là sau lầm khuyết điểm, tư tưởng cục bộ, phường hội, bè cánh đối với những cán bộ có động cơ đúng đắn
1.2 Công tác quy hoạch cán bộ đã triển khai theo tinh thần Nghị
quyết Trung ương 3 khóa VIII Thực hiện quy định về phân cấp quản lý cán