Bài 10: Nguồn âm

NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM Vật phát ra âm gọi là nguồn âm C2 : Một số nguồn âm VD:... Trước khi gõ :Quả bóng đứng yên -> Thành cốc không rung động Không nghe âm phát ra từ cốcSau khi gõ: Quả b

PHÒNG GIÁO DỤC HUYỆN ĐÔNG HÒA

TRƯỜNG THCS QUANG TRUNG

GV:TRẦN THỊ BÍCH HÓA

TỔ:LÍ-KT-CN

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC

EM HỌC SINH

-Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

-Âm trầm, âm bổng khác nhau ở chỗ

nào?

-Âm to, âm nhỏ khác nhau ở chỗ nào? -Âm truyền qua những môi trường nào? -Chống ô nhiễm tiếng ồn như thế nào?

I NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM

C1: Tất cả chúng ta hãy cùng nhau giữ

im lặng và lắng tai nghe Em hãy nêu

những âm mà em nghe được và tìm xem chúng được phát ra từ đâu.

I NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM

 Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

C2 : Một số nguồn âm VD:

I NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM

 Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

II CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐIỂM

1 THÍ NGHIỆM

a Thí nghiệm 1

Một bạn dùng tay kéo căng một sợi dây cao su nhỏ Dây đứng yên ở vị trí cân bằng Một bạn

khác dùng ngón tay bậc sợi dây cao su đó (hình

10.1).

Quan sát dây cao su và lắng nghe rồi mô tả điều mà em nhìn thấy và

nghe được trước và sau khi bật sợi dây cao su

đó

Sau khi dùng tay bật

I NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM

 Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

II CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐIỂM

1 THÍ NGHIỆM

a Thí nghiệm 1

 C3: Dây dao động và âm phát ra

Sau khi gõ vào thành cốc thuỷ tinh mỏng ta nghe

Treo quả bóng sát

thành cốc dùng thìa

gõ nhẹ vào thành cốc

quan sát và lắng nghe

điều mà em nhìn thấy

và nghe được trước và

sau khi gõ.

Trước khi gõ :Quả bóng đứng yên -> Thành cốc

không rung động Không nghe âm phát ra từ cốcSau khi gõ: Quả bóng dao động -> Thành cốc rung động

Nghe thấy âm thanh từ cốc phát ra

 C4: Cốc thuỷ tinh phát ra âm: Thành cốc thuỷ tinh rung động

Nhận biết : Treo quả bóng sát thành cốc Khi gõ thìa vào thành cốc, thành cốc

rung làm cho quả bóng dao động

Sự rung động ( chuyển động ) qua lại vị trí cân bằng của dây cao su, thành cốc , mặt trống… gọi là dao động

Dùng búa cao su gõ nhẹ

vào 1 nhánh âm thoa và

lắng nghe âm do âm

thoa phát ra ( Hình 10.3)

C5: Âm thoa có dao động

không? Hãy tìm cách kiểm tra xem khi phát ra âm

thì âm thoa có dao động không

C5 Âm thoa có dao động, có thể kiểm tra bằng cách: + Treo quả bóng sát một nhánh của âm thoa

+ Dùng tay giữ chặt hai nhánh của âm thoa

+ Dùng một tờ giấy đặt nổi trên mặt một chậu nước, sau khi gõ vào nhánh âm thoa chạm âm thoa vào gần mép tờ giấy…

c Thí nghiệm 3

I NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM

 Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

II CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐIỂM 1 THÍ NGHIỆM

2 KẾT LUẬN : Khi phát ra âm, các

Khi kéo căng vật

Khi uốn cong vật

Khi Làm vật dao động

A

C B

Bài tập : Chọn đáp án mà em cho là đúng nhất

Trong các trường hợp dưới đây vật phát

ra âm khi nào?

I NHẬN BIẾT NGUỒN ÂM

 Vật phát ra âm gọi là nguồn âm

II CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐIỂM

1 THÍ NGHIỆM

2 Kết luận : Khi phát ra âm, các vật đều dao động

III VẬN DỤNG

C 6: Em có thể làm cho một số vật như tờ giấy, lá chuối…phát ra âm được không?

C 7: Hãy tìm hiểu xem bộ phận nào dao động phát ra âm trong hai nhạc cụ mà em biết

C 8: Nếu em thổi vào miệng một lọ nhỏ, cột không khí trong lọ sẽ dao động và phát âm Hãy tìm cách kiểm tra xem có đúng khi đó cột khí dao động không

C 9: Hãy làm một nhạc cụ ( đàn ống

nghiệm theo chỉ dẫn dưới đây)

Đổ nước vào 7 ống nghiệm giống

nhau đến các mực nước khác nhau

Dùng thìa gõ nhẹ lần lượt vào từng

ống nghiệm sẽ nghe được các âm

trầm, bỗng khác nhau.

a Bộ phận nào dao động phát ra âm

b Ống nào phát ra âm trầm nhất,

ống nào phát ra âm bổng nhất

 a.Ống nghiệm và nước trong ống nghiệm dao động b.Ống có nhiều nước phát ra âm trầm nhất, ống có

ít nước phát ra âm bổng nhất

C 9:

Lần lượt thổi mạnh vào

miệng các ống nghiệm cũng sẽ

nghe được các âm trầm, bổng

khác nhau

c Bộ phận nào dao động phát ra

âm?

d Ống nào phát ra âm trầm

nhất, ống nào phát ra âm bổng

nhất?

 c Cột không khí trong ống dao động

d Ống có ít nước nhất phát ra âm trầm nhất Ống có nhiều nước nhất phát ra âm bổng nhất

a.Ống nghiệm và nước

trong ống nghiệm dao

động

b.Ống có nhiều nước phát

ra âm trầm nhất, ống có ít

nước phát ra âm bổng nhất

c Cột không khí trong ống dao động.

d Ống có ít nước nhất phát ra âm trầm nhất

Ống có nhiều nước nhất phát ra âm bổng nhất

Có thể em chưa biết:

Khi ta thổi sáo, cột khí trong ống sáo dao động Âm phát ra cao, thấp tuỳ

theo khoảng cách từ miệng sáo đến lỗ mở mà ngón tay vừa nhất lên.

Có thể thay các ống nghiệm ở hình 10.4 bằng các bát hoặc chai cùng loại và

điều chỉnh mực nước trong ống nghiệm, bát hoặc chai để khi gõ vào chúng, âm phát ra gần đúng các nốt nhạc :” Đồ, Rê, Mi, Pha, Sol, La, Si”

Đặt ngón tay vào sát cổ họng và kêu “ AAA…” em cảm thấy như thế nào ở

đầu ngón tay ?

Đó là vì khi chúng ta nói , không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản đủ mạnh và nhanh làm cho các dây âm

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

A.BÀI VỪA HỌC

- Qua nghiên cứu nội dung bài học này em hãy cho biết đặc điểm chung của nguồn âm là gì ?

-Tự làm thí nghiệm và trả lời C8

* Hướng dẫn : 10.4 Cách làm dạng đàn “ Tam thập lục” Cắt một tấm bìa cactông thành hình tam giác có 8 khất

Làm một hộp gỗ (hoặc hộp bìa cactông ) có chiều dài bằng chiều dài tấm bìa cactông trên

Dùng tám sợi dây cao su để buộc tấm bìa cactong trên hộp như hình 10.1

B BÀI SẮP HỌC

Tiết 12 bài 11 ĐỘ CAO CỦA ÂM

-Xem lại kết quả C9 và nhận xét mối qua hệ giữa âm trầm, âm bổng

với chiều dài của vật dao động

a.Ống nghiệm và

nước trong ống

nghiệm dao động

b.Ống có nhiều nước

phát ra âm trầm

nhất, ống có ít nước

phát ra âm bổng

nhất

c Cột không khí trong ống dao động

d Ống có ít nước nhất phát

ra âm trầm nhất Ống có nhiều nước nhất phát ra âm bổng nhất