Tieu luan Phuong phap cach mang HCM

Để xác định đúng mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng, trong phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh phải xuất phát từ hiện thực xã hội Việt Nam, lấy cải tạo hiện thực làm mục tiêu hành động cách mạng

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU………3

I PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG HỒ CHÍ MINH………3

1 Nguồn gốc và cơ sở hình thành phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh……… 4

2 Khái niệm phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh……… 5

3 Bản chất của phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh……… 6

II NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG HỒ CHÍ MINH

VỀ XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CÁCH MẠNG……….7

1 Xuất phát từ hiện thực xã hội Việt Nam, lấy cải tạo hiện thực làm mục tiêu hành động cách mạng……… 7

2 Nắm vững quy luật phát triển của xã hội, xác định đúng mục tiêu, nhiệm

vụ theo xu hướng vận động của lịch sử……… 8

III QUAN NIỆM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ MỤC TIÊU VÀ ĐỘNG LỰC CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ……… 12

KẾT LUẬN……….16 TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 18

MỞ ĐẦU

Phương pháp cách mạng là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong cuộc đời,

sự nghiệp và tư tưởng Hồ Chí Minh Quá trình vạch đường, chỉ lối và trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam đã hình thành trong Hồ Chí Minh một phương pháp cách mạng thích hợp, đầy tính sáng tạo và nhạy bén

Hồ Chí Minh không có định nghĩa về phương pháp cách mạng Song, Người lại có nhiều tác phẩm, trong đó vạch rõ cho những người cách mạng cách lãnh đạo, cách tổ chức, cách làm, cách học, cách vận động quần chúng cũng như cách thuyết phục kẻ thù, cách công, cách thủ khi đánh giặc, cách xây dựng đất nước cũng như cách bảo vệ Tổ quốc Các cách thức đó đều mang tính nguyên tắc Dựa vào các nguyên tắc đó, những người cách mạng sẽ tự điều chỉnh hành động của mình, tự tìm kiếm cách thức và công cụ cụ thể để thực hiện nhanh nhất, có hiệu quả nhất nhiệm vụ được giao Phương pháp đó chính là phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh

Tính đúng đắn, thích hợp, sáng tạo của phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh là xác định đúng, rõ ràng mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng; xác định và sắp xếp, bố trí hợp lý lực lượng cách mạng; xác định được các hình thức và biện pháp thích hợp với lực lượng cách mạng để hoàn thành nhiệm vụ Những quan điểm của

Hồ Chí Minh về phương pháp cách mạng trước hết xuất phát từ chủ nghĩa Mác -Lê-nin “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, “quần chúng là người làm nên lịch sử” Phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh không phải là sự lắp ghép giản đơn những kinh nghiệm đã được tiếp thu, mà Người tiếp thu có chọn lọc, vận dụng sáng tạo vào cách mạng Việt Nam trên cơ sở nắm vững lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin và phép biện chứng duy vật

Các phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh là một hệ thống, quan hệ với nhau, tạo ra sức mạnh tổng hợp để đạt mục tiêu chung của cách mạng Trong tiểu luận này sẽ nghiên cứu phương pháp xác định mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng Để xác định đúng mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng, trong phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh phải xuất phát từ hiện thực xã hội Việt Nam, lấy cải tạo hiện thực làm mục tiêu hành động cách mạng; phải nắm vững quy luật phát triển của xã hội, xác định đúng mục tiêu, nhiệm vụ theo xu hướng vận động của lịch sử Hồ Chí Minh thường căn dặn những người cách mạng ở cương vị lãnh đạo hay thừa hành, trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như cách mạng xã hội chủ nghĩa phải xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, phải nắm vững quy luật phát triển của cách mạng, phải tính toán cẩn thận những điều kiện cụ thể, những biện pháp cụ thể Kế hoạch phải chắc chắn cân đối Chớ đem chủ quan mình thay cho điều kiện thực tế Có như thế mới định ra được đường lối, phương châm, bước đi cụ thể, thích hợp với

tình hình cụ thể của đất nước Việt Nam trong tiến trình đề ra mục tiêu, nhiệm vụ.

Trong thời kỳ mới, nghiên cứu nắm vững phương pháp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh là vấn đề có ý nghĩa quyết định để Đảng tiếp tục hoạch định đường lối đổi mới đúng đắn, chủ trương, biện pháp, bước đi thích hợp đưa đất nước ta vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế hiện nay

I PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG HỒ CHÍ MINH.

1 Nguồn gốc và cơ sở hình thành phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh

Phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh cũng bắt nguồn từ những nguồn gốc đã hình thành nên tư tưởng của Người, cụ thể là chủ nghĩa yêu nước, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, từ những tinh hoa văn hóa của nhân loại và

từ chủ nghĩa Mác – Lênin

Ngoài ra cơ sở của việc hình thành phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh còn là phương pháp biện chứng duy vật, phương pháp đấu tranh của dân tộc trong quá trình dựng nước và giữ nước, và phương pháp đấu tranh của các dân tộc khác, của các cuộc cách mạng đã diễn ra trên thế giới

Phương pháp biện chứng duy vật: là hệ thống các nguyên tắc điều

chỉnh hoạt động thực tiễn nhằm cải tạo hiện thực, dựa trên phép biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác – Lênin Với phương pháp biện chứng duy vật làm cơ sở, Hồ Chí Minh đã xem xét, phân tích tình hình xã hội nước ta, từ đó trù tính những biện pháp và hướng đi phù hợp cho công cuộc giải phóng dân tộc

Phương pháp đấu tranh của dân tộc trong quá trình dựng nước và giữ nước: Trong công cuộc dựng nước nhân dân ta từ lâu đã đấu tranh với thiên

nhiên, với lũ lụt hạn hán, mưa bão, với thời tiết khắc nghiệt và điều kiện thiên nhiên bất lợi,… Trong công cuộc giữ nước, dân tộc ta cũng đối mặt với biết bao kẻ thù ngoại xâm từ phương Bắc Ấy vậy mà trong bất kỳ cuộc chiến nào, dân ta cũng đều chung sức, đồng lòng, đoàn kết thành một khối, quyết tâm bảo vệ nước nhà, giữ lấy sự độc lập chủ quyền của Tổ quốc

“ Tướng sĩ một lòng phụ tử, hòa nước sông chén rượu ngọt ngào.”

“ Quân dân cùng nhau một lòng”

Mặt khác, những phong trào khởi nghĩa của dân ta lúc bấy giờ chống lại sự thống trị của giai cấp tư bản đều không đạt được thành công triệt để Những phong trào Cần Vương, Yên Thế, Duy Tân hay Đông Du đều đi vào ngõ cụt Những thất bại đó được Hồ Chí Minh tìm hiểu và từ đó tự tích lũy kinh nghiệm để không đi vào lối mòn của lịch sử

Người đã kết hợp sức mạnh toàn dân tộc, đoàn kết nhân dân, kết hợp nhiều biện pháp đánh địch để giành thắng lợi cuối cùng Thêm vào đó, kinh nghiệm thất bại của các cuộc đấu tranh mà phương pháp đã không còn phù hợp cũng được Người để tâm nghiên cứu bởi việc này giúp Người tránh được những bế tắc mà những tiền bối đã mắc phải

Phương pháp đấu tranh của các dân tộc khác, của các cuộc cách mạng

đã diễn ra trên thế giới: Hồ Chí Minh nghiên cứu sâu sắc kinh nghiệm của nhiều cuộc cách mạng trên thế giới và phương pháp của chúng như: cách mạng Mỹ (1776), cách mạng Pháp (1789), cách mạng tháng Mười Nga, cách

mạng Tân Hợi của Trung Quốc, …đều thu hút sự chú ý của Người Kinh nghiệm của các dân tộc khác qua những cuộc cách mạng đó, dù là thành công

hay thất bại, triệt để hay nửa vời đều được Người chú ý nghiên cứu đánh giá

để rút ra những kết luận cần thiết làm cơ sở cho việc hình thành những

phương pháp thích hợp cho cách mạng Việt Nam

2 Khái niệm phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh

Phương pháp cách mạng của Người là sự vận dụng một cách sáng tạo phươngpháp luận phổ biến của chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh và điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam để tìm ra con đường, hình thức, biện pháp…thích hợp nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, giữ vững độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội trên đất nước ta, góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh chung của nhân dân thế giới vì hòa bình độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Đó cũng là sự

kế thừa có chọn lọc và áp dụng sang tạo những phương pháp suy nghĩ và hành động của các nhà tư tưởng, chính trị, quân sự Việt Nam trong lịch sử vào điều kiện hiện đại, là sự tổng kết từ thực tiễn các phong trào cách mạng trong nước và thế giới

Phương pháp cách mạng của chủ tịch Hồ Chí Minh là một hệ thống các phương pháp được thể hiện đa dạng và phong phú ở các thời kỳ, các giai đoạn khác nhau

Theo giáo sư Đặng Xuân Kỳ, đường lối cách mạng bắt nguồn từ tư tưởng, học thuyết gắn với thực tiễn, với những điều kiện lịch sử nhất định, còn phương pháp cách mạng là để thực hiện đường lối cách mạng đã được đặt ra Khác với đường lối cách mạng (là mục tiêu, phương hướng, chiến lược hay là con đường đi lên của cách mạng với những quan điểm cơ bản nhất được xác định), phương pháp cách mạng là cách thức tiến hành cách mạng với tính chất là một hệ thống các quy tắc xuất phát từ các quy luật khách quan của cách mạng trong điều kiện lịch sử cụ thể nhất định nhắm đấu tranh để giành chính quyền, giữ vững chính quyền và xây dựng chế độ mới Cách thức ấy được thể hiện bằng những hỉnh thức, bước đi thích hợp để thực hiện thắng lợi đường lối cách mạng, biến đường lối cách mạng thành hiệ thực Đường lối quyết định phương pháp, phương pháp lại đi đường lối vào cuộc sống, thể hiện đường lối trong hoạt động thực tiễn

3 Bản chất của phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh

Lý luận và kinh nghiệm hoạt động cách mạng là cơ sở có tính quyết định, để hình thành phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh Song, thực trạng chính trị - xã hội, yêu cầu khách quan của lịch sử dân tộc Việt Nam cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ

XX là cơ sở trực tiếp, quan trọng, để hình thành phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh

Những quan điểm của Hồ Chí Minh về phương pháp cách mạng trước hết xuất phát từ chủ nghĩa Mác - Lênin “cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”,

“quần chúng là người làm nên lịch sử”, bắt nguồn từ kinh nghiệm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta qua hàng ngàn năm lịch sử” Những quan điểm ấy còn đúc rút từ cả kinh nghiệm của các cuộc cách mạng tiêu biểu trên thế giới, đặc biệt là

kinh nghiệm của cuộc cách mạng vô sản Nga năm 1917

Tuy vậy, phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh không phải là sự lắp ghép giản đơn những kinh nghiệm đã được tiếp thu Trên cơ sở nắm vững lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, nắm vững phép biện chứng duy vật, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo vào cách mạng Việt Nam Người tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm quý báu của dân tộc, những phương pháp điều hành có hiệu quả của các nhà chính trị, quân sự lỗi lạc trong và ngoài nước để xác lập cho mình một phương pháp cách mạng thích hợp Có thể tìm thấy trong phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh tính nguyên tắc, bản chất cách mạng và khoa học triệt để của chủ nghĩa Mác - Lênin; cách thức của người Việt Nam trong đánh giặc giữ nước cũng như trong xây dựng đất nước; kinh nghiệm lịch sử hoá thân trong hiện tại, sức mạnh dân tộc hoà nhập với sức mạnh thời đại, lợi ích dân tộc thống nhất với lợi ích giai cấp Cũng có thể thấy được trong phương pháp ấy chứa đựng tính kiên định,

sắc sảo, nhạy bén của Lênin trong chỉ đạo cách mạng vô sản Nga; tính độc lập tự chủ, tự lực tự cường của Lý Thường Kiệt, lòng nhân ái bao dung của Nguyễn Trãi, tài thao lược quân sự của Trần Hưng Đạo và sức mạnh thần tốc của Nguyễn Huệ

Năm 1911, Hồ Chí Minh ra nước ngoài không vì mục tiêu tìm sự giúp đỡ hay xin viện trợ tài chính mà để tìm đường cứu nước, học cách làm cách mạng:

“Xem các nước làm như thế nào để về giúp đồng bào mình” Sau gần 10 năm bôn

ba khắp thế giới, học làm thợ, học trong phong trào công nhân, học đấu tranh chính

trị, học lý luận đến năm 1920, trong tư duy của Người đã định hình một phương

pháp cách mạng mới: phương pháp cách mạng vô sản phù hợp với điều kiện hoàn cảnh Việt Nam Do đó, bản chất của phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh là phương pháp cách mạng vô sản ở một nước thuộc địa, nửa phong kiến

II NỘI DUNG PHƯƠNG PHÁP CÁCH MẠNG HỒ CHÍ MINH

VỀ XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ CÁCH MẠNG.

Trong hoạt động cách mạng, chủ thể hành động phải tự xác định được mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng Mục tiêu, nhiệm vụ xác định đúng, đủ, sát thực mới có thể lựa chọn được quy trình và các cách thực hiện thích hợp Để xác định đúng mục tiêu, nhiệm vụ cách mạng, trong phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh có những vấn đề cơ bản sau:

1 Xuất phát từ hiện thực xã hội Việt Nam, lấy cải tạo hiện thực làm mục tiêu hành động cách mạng.

Hiện thực xã hội rất phong phú và sinh động Những thập niên đầu thế kỷ

XX, xã hội Việt Nam có nhiều biến động sâu sắc Không phải ai cũng nhận thức đầy đủ những biến động đó Đặc biệt, trong sự “vạn biến” sôi động của xã hội và dân tộc, nhận ra được cái ‘bất biến”, cái cơ bản, là thành công của Hồ Chí Minh

Cuối thế kỷ XIX, thực dân Pháp xâm lược nước ta Chúng biến nước Việt Nam phong kiến thành nước thuộc địa, nửa phong kiến, mọi quyền hành đều nằm trong tay người Pháp Phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa trùm lên phương thức sản xuất phong kiến lỗi thời, làm xuất hiện các giai cấp mới và phân hoá các giai cấp cũ Giai cấp công nhân, giai cấp tư sản ra đời, giai cấp địa chủ phong kiến

bị phân hoá mạnh mẽ Kết cấu giai cấp - xã hội mới ở Việt Nam làm cho mâu thuẫn xã hội phức tạp và ngày càng sâu sắc hơn Người Việt Nam chịu hai, ba tròng áp bức Vì vậy, công cuộc giải phóng ở Việt Nam không chỉ là giải phóng dân tộc khỏi ách áp bức thống trị của ngoại bang mà còn giải phóng người lao động khỏi ách áp bức bóc lột của địa chủ, tư sản, mang lại tự do, bình đẳng và hạnh phúc cho con người Đây chính là mục tiêu hành động cách mạng của Hồ Chí Minh

2 Nắm vững quy luật phát triển của xã hội, xác định đúng mục tiêu, nhiệm vụ theo xu hướng vận động của lịch sử.

Mục tiêu hoạt động của Hồ Chí Minh và những người cách mạng đều nhằm xoá bỏ chế độ thuộc địa, nửa phong kiến, xây dựng một xã hội mới tốt đẹp

Những nhà yêu nước Việt Nam nổi tiếng đầu thế kỷ XX, như Phan Chu Trinh, Phan Bội Châu, Nguyễn Thái học… đều quan tâm tới việc xoá bỏ chế độ thuộc địa nửa phong kiến ở Việt Nam Ai cũng muốn xoá bỏ xã hội cũ, nhưng xây dựng xã hội mới như thế nào thì không phải ai cũng xác định đúng

Năm 1917, Cách mạng xã hội chủ nghĩa Tháng Mười Nga thành công, mở ra thời đại mới trong sự nghiệp phát triển của nhân loại, song nhiều người Việt Nam chưa nhận thức được hiện tượng mới mẻ này Nhận xét về những phong trào yêu nước của Việt Nam lúc đó Nguyễn Ái Quốc cho rằng: họ “không hiểu chính trị và không biết tổ chức dân chúng”, nghĩa là họ không nắm được quy luật phát triển của

xã hội

Năm 1920, tiếp thu Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của

Lênin, Hồ Chí Minh đã nhận thức được hướng phát triển của xã hội Việt Nam Cùng với việc nghiên cứu lý luận Mác - Lênin, trực tiếp hoạt động trong phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Hồ Chí Minh đã thấy rõ quy luật phát triển của

xã hội loài người sau Cách mạng Tháng Mười Nga Quy luật đó là: “Chỉ có giải phóng giai cấp vô sản mới giải phóng được dân tộc, cả hai cuộc giải phóng này chỉ

là sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới” Đây là quy luật của cách mạng thế giới Song, quy luật đặc thù của cách mạng Việt Nam là gì? Sau một thời gian tìm tòi và xác định, năm 1930, Hồ Chí Minh chỉ rõ quy luật của cách mạng Việt Nam là làm “tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới

xã hội cộng sản”

Hồ Chí Minh luôn căn dặn những người cách mạng ở cương vị lãnh đạo hay thừa hành, trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân cũng như cách mạng xã hội chủ nghĩa đều phát xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, phải nắm vững quy luật phát triển của cách mạng, phải tính toán cẩn thận những điều kiện cụ thể, những biện pháp cụ thể Kế hoạch phải chắc chắn, cân đối Chớ đem chủ quan mình thay cho điều kiện thực tế Chính xuất phát từ thực tiễn Việt Nam, một nước thuộc địa nửa phong kiến mà trong thời kỳ cách mạng giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh kiên trì

tư tưởng dân tộc trên hết, Tổ quốc trên hết Tư tưởng trên đây của Hồ Chí Minh có lúc chưa được Quốc tế Cộng sản và một số đồng chí trong Đảng chấp nhận nhưng thực tế đã chứng tỏ sự đúng đắn, sáng tạo của Người

Khi đất nước mới bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, một mặt, Hồ

Chí Minh đòi hỏi cán bộ, đảng viên phải đặc biệt coi trọng việc học tập kinh

nghiệm quý báu của các nước anh em Mặt khác, Người chỉ rõ: “Ta không thể

giống Liên Xô, vì Liên Xô có phong tục tập quán khác, có lịch sử, địa lý khác ta

có thể đi theo con đường khác để tiến lên chủ nghĩa xã hội” (1) Hồ Chí Minh cũng đòi hỏi phải xây dựng tác phong điều tra, nghiên cứu trong mọi công tác cũng như trong khi định ra mọi chính sách của Đảng và Nhà nước Muốn làm được điều đó phải tuân thủ phương pháp cách mạng Hồ Chí Minh là: Dùng lập trường quan điểm, phương pháp chủ nghĩa Mác - Lênin mà tổng kết kinh nghiệm của Đảng ta, phân tích một cách đúng đắn những đặc điểm của nước ta Có như thế chúng ta mới có thể dần dần hiểu được quy luật phát triển của cách mạng Việt Nam, định ra được những đường lối, phương châm, bước đi cụ thể, thích hợp với tình hình đất nước

Bằng phương pháp lịch sử cụ thể, bám sát thực tiễn xã hội thuộc địa, Hồ Chí Minh nhận thấy sự phân hóa giai cấp ở các nước thuộc địa phương Đông không giống như ở các nước tư bản phương Tây Các giai cấp ở thuộc địa có sự khác nhau

ít nhiều, nhưng đều chung một số phận mất nước, giữa họ vẫn có sự tương đồng lớn: dù là địa chủ hay nông dân, họ đều chịu chung số phận là người nô lệ mất nước

Nếu như mâu thuẫn chủ yếu ở các nước tư bản chủ nghĩa phương Tây là mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, thì mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội thuộc địa phương Đông là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa thực dân Nó quy định tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng ở các nước thuộc địa

Dưới tác động của các chính sách khai thác kinh tế, bóc lột tô thuế và cướp đoạt ruộng đất, cùng với những chính sách cai trị của chủ nghĩa đế quốc, mỗi giai cấp ở thuộc địa có địa vị kinh tế, thái độ chính trị khác nhau, thậm chí có lợi ích phát triển ngược chiều nhau, hình thành nhiều mâu thuẫn đan xen nhau, nhưng nổi lên mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu là mâu thuẫn giữa dân tộc bị áp bức với đế quốc xâm lược và tay sai của chúng Do vậy, "Cuộc đấu tranh giai cấp không diễn ra giống như ở phương Tây"

Hồ Chí Minh phân tích xã hội Đông Dương: Ấn Độ hay Trung Quốc, xét "về mặt cấu trúc kinh tế, không giống các xã hội phương Tây thời Trung cổ, cũng như thời cận đại, và đấu tranh giai cấp ở đó không quyết liệt như ở đây" Do mâu thuẫn chủ yếu khác nhau, tính chất cuộc đấu tranh cách mạng ở các nước tư bản chủ nghĩa và các nước thuộc địa cũng khác nhau Nếu như ở các nước tư bản chủ yếu phải tiến hành cuộc đấu tranh giai cấp, thì ở các nước thuộc địa trước hết lại phải tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc

Đối tượng của cách mạng ở thuộc địa không phải là giai cấp tư sản bản xứ, càng không phải là giai cấp địa chủ nói chung, mà là chủ nghĩa thực dân và tay sai

phản động Cách mạng xã hội là lật đổ nền thống trị hiện có và thiết lập một chế độ

xã hội mới Cách mạng ở thuộc địa trước hết phải "lật đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc", chứ chưa phải là cuộc cách mạng xóa bỏ sự tư hữu, sự bóc lột nói chung

Hồ Chí Minh luôn phân biệt rõ bọn thực dân xâm lược với nhân dân các nước tư bản chủ nghĩa Người kêu gọi nhân dân các nước phản đối chiến tranh xâm lược thuộc địa, ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc của nhân dân Việt Nam

Yêu cầu bức thiết của nhân dân các nước thuộc địa là độc lập dân tộc Trong phong trào cộng sản quốc tế, có quan điểm cho rằng "vấn đề cơ bản của cách mạng thuộc địa là vấn đề nông dân" và chủ trương nhấn mạnh vấn đề ruộng đất, nhấn mạnh đấu tranh giai cấp

Ở các nước thuộc địa, nông dân là lực lượng đông đảo nhất Thực dân Pháp thống trị và bóc lột nhân dân Việt Nam thì chủ yếu là thống trị và bóc lột nông dân Nông dân là nạn nhân chính của các chính sách khai thác thuộc địa, bóc lột tô thuế

và cướp đoạt ruộng đất Vì thế, kẻ thù số một của nông dân là bọn đế quốc thực dân Nông dân có hai yêu cầu : độc lập dân tộc và ruộng đất nhưng họ luôn đặt yêu cầu độc lập dân tộc cao hơn so với yêu cầu ruộng đất

Cùng với nông dân, tất cả các giai cấp và tầng lớp khác nhau đều có nguyện vọng chung là "cứu giống nòi" ra khỏi cảnh "nước sôi lửa bỏng" Việc cứu nước là việc chung của cả dân tộc bị áp bức

Mâu thuẫn chủ yếu ở thuộc địa là mâu thuẫn dân tộc, quy định tính chất và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng ở thuộc địa là giải phóng dân tộc

Trong tác phẩm Đảng cách mệnh, Nguyễn Ái Quốc phân biệt ba loại cách mạng: cách mạng tư sản, cách mạng vô sản và cách mạng giải phóng dân tộc; đồng thời, Người nhấn mạnh tính chất và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam là cách mạng giải phóng dân tộc Người giải thích: Giai cấp nông dân là bộ phận có số lượng lớn nhất trong dân tộc nên giải phóng dân tộc chủ yếu là giải phóng nông dân Nông dân có yêu cầu về ruộng đất nhưng nhiệm vụ ruộng đất cần tiến hành từng bước thích hợp Khi đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa đế quốc, yêu cầu đó

đã được đáp ứng một phần vì ruộng đất của bọn đế quốc và tay sai sẽ thuộc về nông dân Đế quốc và tay sai là kẻ thù số một của nông dân, lật đổ chế độ thuộc địa

là nguyện vọng hàng đầu của nông dân

Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo, xác định những nhiệm vụ về chính trị, kinh tế, văn hóa - xã hội, nhưng nổi lên hàng đầu là nhiệm vụ chống đế quốc giành độc lập dân tộc Trong tư duy của Hồ Chí

Minh, giải phóng dân tộc đã bao hàm một phần giải phóng giai cấp và giải phóng con người

Hội nghị lần thứ tám Ban chấp hành Trung ương Đảng (tháng 5-1941) do Hồ Chí Minh chủ trì đã kiên quyết giương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, nhấn mạnh

đó là "nhiệm vụ bức thiết nhất'', chủ trương tạm gác khẩu hiệu "cách mạng ruộng đất" và chỉ tiến hành nhiệm vụ đó ở một mức độ thích hợp nhằm phục vụ cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc

Trong nhiều bài nói, bài việt thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Hồ Chí Minh tiếp tục nhấn mạnh nhiệm vụ giải phóng dân tộc Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, Người khẳng định: "Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi, thống nhất, độc lập nhất định thành công"! Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, Người nêu rõ: "Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất, Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà"

Cách mạng giải phóng dân tộc nhằm đánh đổ ách thống trị của chủ nghĩa thực dân, giành độc lập dân tộc và thiết lập chính quyền của nhân dân

Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước với ý chí quyết giải phóng gông cùm nô lệ cho đồng bào Người tin theo Y.I.Lênin và Quốc tế thứ ba, vì Quốc tế thứ ba có chủ trương giải phóng dân tộc bị áp bức

Mục tiêu cấp thiết của cách mạng ở thuộc địa chưa phải là giành quyền lợi riêng biệt của mỗi giai cấp mà là quyền lợi chung của toàn dân tộc Đó là những mục tiêu của chiến lược đấu tranh dân tộc, phù hợp với xu thế của thời đại cách mạng chống đế quốc, thời đại giải phóng dân tộc, đáp ứng nguyện vọng độc lập, tự

do của quần chúng nhân dân

Tuy nhiên, do những hạn chế trong nhận thức về thực tiễn của cách mạng thuộc địa, lại chịu ảnh hưởng của tư tưởng giáo điều, "tà khuynh”, nhấn mạnh một chiều đấu tranh giai cấp Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tháng 10-1930) đã phê phán những quan điểm của Nguyễn Ái Quốc Nhưng với bản lĩnh cách mạng kiên cường, bám sát thực tiễn Việt Nam, kiên quyết chống giáo điều, tháng 5-1941 Nguyễn Ái Quốc chu trì Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chủ trương "thay đổi chiến lược", từ nhấn mạnh đấu tranh giai cấp sang nhấn mạnh cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Hội nghị khẳng định dứt khoát: "cuộc cách mạng Đông Dương hiện tại không phải là một cuộc cách mạng

tư sản dân quyền, cuộc cách mạng phải giải quyết hai vấn đề: phản đế và điền địa nữa, mà là cuộc cách mạng chỉ phải giải quyết một vấn đề cần kíp "dân tộc giải phóng” Vậy thì cuộc cách mạng Đông Dương trong giai đoạn hiện tại là một cuộc cách mạng dân tộc giải phóng Hội nghị chủ trương tiếp tục tạm gác khẩu hiệu

"cách mạng ruộng đất", chi chia lại còng điền và ruộng đất "tịch thu của Việt Nam