Theo chơng trình Chuẩn 5 điểm Trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu đã xây dựng đợc một tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống.. Theo chơng t
Trang 1ĐỀ THI TỐT NGHIỆP THPT THAM KHẢO
NĂM HỌC 2008 – 2009
MÔN NGỮ VĂN - KHỐI 12
Thời gian 150 phút (không kể thời gian phát đề)
PHẦN I: Phần dùng chung cho tất cả thí sinh
Câu 1: (2 điểm)
Trình bày vắn tắt về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Hê-minh-uê
Câu 2: (3 điểm)
Có một nhà xã hội học, trong khi đi tìm hiểu thực tế cho đề tài của mình sắp viết thì gặp một trường hợp khá thú vị:
Anh A và anh B đều có một người cha nghiện ngập và vũ phu Sau này, anh
A trở thành một chàng trai luôn đi đầu trong công tác phòng chống tệ nạn xã hội
và bạo lực gia đình Còn anh B thì lại là một phiên bản của cha anh Nhà xã hội học đã đặt cùng một câu hỏi cho cả hai người: "Điều gì khiến anh trở nên như thế
?”
Và nhà xã hội học đã nhận được cùng một câu trả lời: "Có một người cha như thế, nên tôi phải như thế".
Anh, chị hãy viết một bài luận ngắn (không quá 400 từ), trình bày suy nghĩ của mình về câu chuyện trên
PHẦN II: Phần dành riêng cho từng ban Thí sinh học ban nào thì làm theo ban
đó
Câu 3a: (5 điểm) Dành cho thí sinh học chương trình chuẩn
Phân tích nhân vật Chiến trong truyện ngắn “Những đứa con trong gia đình” của nhà văn Nguyễn Thi
Câu 3b: (5 điểm) Dành cho thí sinh học chương trình nâng cao
Anh, chị hãy phân tích đoạn văn sau:
"Rượu đã tan lúc nào Người về, người đi chơi đã vãn cả Mị không biết,
Mị vẫn ngồi trơ một mình giữa nhà Mãi sau Mị mới đứng dậy, nhưng Mị không bước ra đường chơi, mà từ từ bước vào buồng Chẳng năm nào A Sử cho Mị đi chơi Tết Mị cũng chẳng buồn đi Bấy giờ Mị ngồi xuống giường, trông ra cái cửa sổ lỗ vuông mờ mờ trăng trắng Đã từ nãy, Mị thấy phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước Mị trẻ lắm Mị vẫn còn trẻ Mị muốn đi chơi Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết Huống chi A Sử với Mị, không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau ! Nếu có nắm
là ngón trong tay lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chứ không buồn nhớ lại nữa Nhớ lại, chỉ thấy nước mắt ứa ra Mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường
Anh ném pao, em không bắt
Em không yêu, quả pao rơi rồi ”
(Trích "Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài,
Ngữ Văn 12, tập 2)
Trang 2
HƯỚNG DẪN CHẤM
MÔN NGỮ VĂN - KHỐI 12 NĂM HỌC 2008 – 2009
PHẦN I: Phần dùng chung cho tất cả thí sinh
Câu 1: (2 điểm) HS cần nêu được các ý:
- Huê-minh-uê (1899-1961) là nhà văn vĩ đại người Mỹ, đạt giải Nobel văn học năm 1954.(0,5đ)
- Ông tham gia cả hai cuộc đại chiến thế giới lần thứ nhất và thứ hai (chống phát xít).(0,5đ)
- Huê-minh-uê là nhà văn đề xướng và thực thi nguyên lí “Tảng băng trôi” trong sáng tác văn chương.(0,5đ)
- Tác phẩm tiêu biểu: Giã từ vũ khí, Chuông nguyện hồn ai, Ông già và biển cả (0,5đ)
Câu 2: (3 điểm)
- Yêu cầu về hình thức: Viết được kiểu bài nghị luận về một tư tưởng, đạo lí
- Yêu cầu về nội dung: Bài làm có thể có nhiều cách diễn đạt, nhưng phải đảm bảo được hai ý sau:
+ Một trong những nền tảng quan trọng hình thành nên nhân cách con người là gia đình (Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài - Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng)
+ Sức mạnh của con người nằm ở ý chí và nghị lực
*Thang điểm:
- Điểm 2 - 3 : Bài viết mạch lạc, truyền cảm Đảm bảo đầy đủ yêu cầu
- Điểm 1 -2 : Bài viết hoặc chỉ có ý 1 nhưng vẫn trôi chảy, có cảm xúc,hoặc có đủ 2 ý nhưng còn mắc vài lỗi diễn đạt
-Điểm 0: Lạc đề hoặc không viết được gì cả
PHẦN II: Phần dành riêng cho từng ban Thí sinh học ban nào thì làm theo ban
đó
Câu 3a: (5 điểm) Dành cho thí sinh học chương trình chuẩn
Các ý chính cần đạt:
3.1 Vẻ đẹp của một cô gái đời thường:
- Cô 18 tuổi, đôi lúc tính khí còn trẻ con (Tranh công bắt ếch, vết đạn bắn tàu giặc) song có cái duyên dáng của thiếu nữ mới lớn (Bịt miệng cười khí chú Năm cất giọng hò, chéo khăn hờ ngang miệng, thích soi gương - đi đánh giặc còn cái gương trong túi, )
- Thương em, biết nhường nhịn em; biết tính toán việc nhà
- Thương cha mẹ (tâm trạng cô khi khiên bàn thờ má gửi trước ngày tòng quân )
- Chăm chỉ: đọc chưa thạo nhưng chăm chỉ đánh vần cuốn sổ gia đình
Trang 3Chiến là hỡnh ảnh sinh động của cụ gỏi Việt Nam trong cuộc sống đời thường những năm chiến tranh chống Mỹ
3.2 Vẻ đẹp của phẩm chất người anh hựng:
- Gan gúc: cú thể ngồi lỡ suốt buổi chiều để đỏnh vần cuốn sổ ghi cụng gia đỡnh của chỳ Năm
- Dũng cảm: cựng em bắn chỏy tàu giặc
- Quyết tõm lờn đường trả thự cho ba mỏ: "Tao đó thưa với chỳ Năm rồi Đó làm thõn con gỏi ra đi thỡ tao chỉ cú một cõu: nếu giặc cũn thỡ tao mất, vậy à"
- Những phẩm chất đẹp đẽ của Chiến luụn được nghệ thuật miờu tả trong sự soi rọi với hỡnh tượng người mẹ Nhưng nếu cõu chuyện của gia đỡnh Chiến là một
"dũng sụng" thỡ Chiến là khỳc sụng sau - cụ giống mẹ nhưng cũng rất khỏc mẹ ở hành động quyết định vào bộ đội, quyết định cầm sỳng đi trả thự cho gia đỡnh, quờ hương
3.3 Chiến mang trong mỡnh vẻ đẹp người con gỏi Việt Nam thời chống Mỹ: trẻ trung, duyờn dỏng nhưng cũng rất mực anh hựng Cụ tiếp nối và làm rạng rỡ truyền thống đỏnh giặc cứu nước của gia đỡnh và truyền thống tốt đẹp của dõn tộc Việt Nam Nghệ thuật thành cụng trong việc xõy dựng hỡnh tượng nhõn vật nữ anh hựng thời chống Mỹ
Cõu 3b: (5 điểm) Dành cho thớ sinh học chương trỡnh nõng cao
- Yờu cầu về hỡnh thức: Viết được một bài văn nghị luận về một đoạn trớch văn xuụi, linh hoạt trong thao tỏc lập luận
- Yờu cầu về nội dung:
+ Mõu thuẫn đầy xa xút đang xảy ra trong người đàn bà nhạy cảm nhưng mỏi mũn, cõm lặng
+ Từ đú, thấy được giỏ trị hiện thực và nhõn đạo của tỏc phẩm
• Thang điểm:
Điểm 4 - 5 : Đỏp ứng được cỏc yờu cầu nờu trờn Bài viết giàu cảm xỳc Điểm 2 - 3 : Đỏp ứng được yờu cầu Diễn đạt đụi chỗ chưa mạch lạc Tuy nhiờn, bài làm cú chất văn
Điểm 0 - 1 : Bài viết quỏ sơ sài, lan man khụng đỏp ứng yờu cầu của đề bài
Khuyến khớch những bài làm cú tớnh sang tạo.
-Hết -Đề thi thử tốt nghiệp THPT Năm 2009
Môn :Văn
Thời gian :150 phút (không kể thời gian giao đề)
Trang 4I Phần dành chung cho tất cả các thí sinh (5 điểm)
Câu 1(2 điểm)
Qua truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn, anh (chị) hãy cho biết ý nghĩa nhan đề của truyện?
Câu 2 (3 điểm)
Trong Thông điệp nhân Ngày Thế giới phòng chống AIDS, 1-2-2003, Cô-phi An-nan viết: "
Trong thế giới khốc liệt của AIDS, không có khái niệm chúng ta và họ Trong thế giới đó, im lặng đồng nghĩa với cái chết" (Ngữ văn 12, tập, NXB Giáo dục, 2008, tr 82)
Anh/ chị suy nghĩ nh thế nào về ý nghĩ trên?
Ii Phần dành riêng
Thí sinh học theo chơng trình nào thì chỉ đợc làm câu dành riêng cho chơng trình
đó (câu 3.a hoặc 3.b)
Câu 3.a Theo chơng trình Chuẩn (5 điểm)
Trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu đã xây dựng đợc một
tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống Anh (chị) hãy làm rõ điều
đó
Câu 3.b Theo chơng trình Nâng cao (5 điểm)
Phân tích những nét đẹp trong suy nghĩ và ứng xử của nhân vật bà Hiền trong truyện ngắn Một ngời Hà Nội của Nguyễn Khải
… Hết
Thí sinh không đợc sử dụng tài liệu, giám thị không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh: SBD:
Sở GD&ĐT Bắc Giang
Cụm Sơn Động Hớng dẫn chấm thi thử tN THPT Năm 2009Môn :Văn 12
Câu 1
2đ
ý nghĩa nhan đề : Thuốc chứa đựng những lớp nghĩa cơ bản sau
- Đó là thứ thuốc chữa bệnh lao (cách chữa bệnh phản khoa học, vô căn cứ ) trong
quan niệm và niềm tin của ngời Trung Quốc Qua đó nhà văn vạch trần sự u mê
lạc hậu của những ngời tin rằng ăn bánh bao tẩm máu ngời sẽ chữa khỏi bệnh lao.
- Đó lại là thứ thuốc độc, thuốc giết ngời- Hoa Thuyên chết khi ăn chiếc bánh bao
tẩm máu ngời.
- ý nghĩa sâu xa : Phải tìm một thứ thuốc khác chứ không thể dùng thứ thuốc cũ
đó là :
+ Thuốc chữa bệnh tinh thần đó là căn bệnh u mê lạc hậu trong nhận thức.
+ Thuốc để chữa bệnh xa rời quần chúng của ngời cách mạng.
0,5đ
0,5đ 1đ
Câu 2
3đ
1 Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài nghị luận xã hội kết cấu bài viết chặt
chẽ, diễn đạt lu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
2 Yêu cầu về kiến thức:
a Mở bài:
Trang 5- Trích dẫn ý kiến của Cô-phi An-nan.
b Thân bài:
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhng đảm bảo tính chặt chẽ
và hợp lí theo hệ thống ý sau
- Nêu rõ hiện tợng:
+ Thực trạng của đại dịch HIV/AIDS trên thế giới nói chung và Việt Nam nói
riêng: tốc độ lây nhiễm, con đờng lây nhiễm, mức độ lây nhiễm
+ Thái độ của mọi ngời với những bệnh nhân nhiễm HIV còn có sự kì thị, ngăn
cách, phân biệt đối xử.
- Giải pháp:
+ Phê phán những hành động kì thị, ngăn cách, phân biệt đối xử với những bệnh
nhân HIV Từ đó mọi ngời phải từ bỏ thái độ kì thị, ngăn cách, phân biệt đối xử
với những bệnh nhân HIV (không có khái niệm chúng ta và họ).
+ Phải có hành động tích cực, cụ thể bởi im lặng đồng nghĩa với cái chết.
+ Trách nhiệm của học sinh để góp phần phá vỡ sự ngăn cách giữa mọi ngời và
bênh nhân nhiễm HIV: tuyên truyền, vận động, hành động cụ thể
c Kết bài: Bày tỏ suy nghĩ của ngời viết.
1.0 đ
1.5 đ
0.25 đ
Câu
3.a
5,0đ
3.a Tình huống truyện trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn
Minh Châu
1 Giới thiệu chung
- Sau 1975, Nguyễn Minh Châu quan tâm tiếp cận đời sống ở góc độ thế sự Ông
là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới
- Nguyễn Minh Châu sáng tác truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa năm 1983
Trong tác phẩm này, nhà văn đã xây dựng đợc một tình huống truyện mang ý
nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống
2 Phân tích tình huống truyện
a Tình huống truyện
- Nghệ sĩ Phùng đến một vùng ven biển miền Trung chụp một tấm ảnh cho cuốn
lịch năm sau Anh thấy cảnh chiếc thuyền ngoài xa, trong làn sơng sớm, đẹp nh
tranh vẽ Phùng nhanh chóng bấm máy, thu lấy một hình ảnh không dễ gì gặp đợc
trong đời
- Khi chiếc thuyền vào bờ, Phùng thấy hai vợ chồng hàng chài bớc xuống Anh
chứng kiến cảnh ngời chồng đánh vợ, đứa con ngăn bố Những ngày sau, cảnh đó
lại tiếp diễn Phùng không ngờ sau cảnh đẹp nh mơ là bao ngang trái, nghịch lý
của đời thờng
b Các nhân vật với tình huống
- Tình huống truyện đợc tạo nên bởi nghịch cảnh giữa vẻ đẹp chiếc thuyền ngoài
xa với cái thật gần là sự ngang trái trong gia đình thuyền chài Gánh nặng mu sinh
đè trĩu trên vai cặp vợ chồng Ngời chồng trở thành kẻ vũ phu Ngời vợ vì thơng
con nên nhẫn nhục chịu đựng sự ngợc đãi của chồng mà không biết mình đã làm
tổn thơng tâm hồn đứa con Cậu bé thơng mẹ, bênh vực mẹ, thành ra căm ghét cha
mình
- Chánh án Đẩu tốt bụng nhng lại đơn giản trong cách nghĩ Anh khuyên ngời đàn
bà bỏ chồng là xong, mà không biết bà cần một chỗ dựa kiếm sống để nuôi con
khôn lớn
c.ý nghĩa khám phá, phát hiện của tình huống
- ở tình huống truyện này, cái nhìn và cảm nhận của nghệ sĩ Phùng, chánh án Đẩu
là sự khám phá, phát hiện sâu sắc về đời sống và con ngời
- Đẩu hiểu đợc nguyên do ngời đàn bà không thể bỏ chồng là vì những đứa con
Anh vỡ lẽ ra nhiều điều trong cách nhìn nhận cuộc sống
- Phùng nh thấy chiếc thuyền nghệ thuật thì ở ngoài xa, còn sự thật cuộc đời lại ở
rất gần Câu chuyện của ngời đàn bà ở tòa án huyện giúp anh hiểu rõ hơn cái có lý
0,5 đ
1,0 đ
1,5 đ
1,5 đ
Trang 6trong cái tởng nh nghịch lý ở gia đình thuyền chài Anh hiểu thêm tính cách Đẩu
và hiểu thêm chính mình
3 Kết luận
- Tình huống truyện Chiếc thuyền ngoài xa có ý nghĩa khám phá, phát hiện về sự
thật đời sống, một tình huống nhận thức
- Tình huống truyện này đã nhấn mạnh thêm mối quan hệ gắn bó giữa nghệ thuật
và cuộc đời, khẳng định cái nhìn đa diện, nhiều chiều về đời sống, gợi mở những
Câu
3.b
5,0đ
3.b Phân tích những nét đẹp trong suy nghĩ và ứng xử của nhân vật bà Hiền
trong truyện ngắn Một ngời Hà Nội của Nguyễn Khải
1 Giới thiệu chung
- Vài nét về nhà văn Nguyễn Khải
- Trong truyện ngắn Một ngời Hà Nội (1990), qua nhân vật bà Hiền, Nguyễn Khải
thể hiện cảm nhận về những giá trị bất biến của con ngời Hà Nội trong một xã hội
đang diễn ra nhiều đổi thay.
2 Những nét đẹp trong suy nghĩ và cách ứng xử của bà Hiền
a Những nét đẹp trong suy nghĩ:
- Trong công việc gia đình, nuôi dạy con cái cũng nh trách nhiệm với cộng đồng,
với đất nớc, cái chuẩn trong suy nghĩ của bà Hiền là lòng tự trọng (dạy con cái
không sống tuỳ tiện, buông tuồng; đồng ý cho con đi chiến đấu vì không muốn nó
sống bám vào sự hy sinh của bạn bè…).
- Bà luôn tin vào vẻ đẹp trờng tồn, bất diệt trong lối sống, cốt cách và bản sắc văn
hoá Hà Nội (Mỗi thế hệ đều có thời vàng son của họ Hà Nội thì không thế Thời
nào nó cũng đẹp, một vẻ đẹp riêng cho mỗi lứa tuổi).
b Những nét đẹp trong cách ứng xử:
- Bà Hiền ứng xử có bản lĩnh trớc những thay đổi diễn ra trong xã hội, luôn luôn
dám là mình, thẳng thắn, chân thành đồng thời cũng khéo léo, thông minh.
- Bà Hiền luôn giữ gìn những nét đặc trng trong lối sống Hà Nội, biểu lộ phong
thái lịch lãm, sang trọng của ngời Hà thành (cách trang trí phòng khách, những
bữa ăn của gia đình bà đều toát lên vẻ cổ kính, quý phái và óc thẩm mĩ tinh tế của
chủ nhân…).
3 Kết luận
- Nhân vật bà Hiền gợi lên những vẻ đẹp và chiều sâu văn hoá của ngời Hà Nội
Nói nh Nguyễn Khải, bà Hiền là “một hạt bụi vàng” của đất kinh kì.
- Nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vật: nhân vật đợc trần thuật từ điểm nhìn
của nhân vật “tôi” (ngời kể chuyện) và qua những tình huống gặp gỡ với những
nhân vật khác, qua nhiều thời đoạn của đất nớc.
0,5 đ
2,0 đ
2,0 đ
0,5 đ
* Lưu ý chung khi chấm
- Chỉ cho điểm tối đa trong trường hợp: thí sinh không những nói đủ ý cần thiết mà còn biết cách tổ chức bài văn, diễn đạt lưu loát, đúng văn phạm viết không sai chính tả
- Có thể chấp nhận cách sắp xếp ý không hoàn toàn giống như đáp án, miễn là phải
đảm bảo được một lôgic nhất định Khuyến khích những kiến giải riêng, thực sự có ý nghĩa về vấn đề
Trang 7HỌ VÀ TấN :
MễN: NGỮVĂN 12 (Thời gian:150 phỳt )
ĐIỂM LỜI PHấ CỦA GIÁO VIấN
Phần I: Chung cho tất cả thớ sinh (5,0 điểm)
1/CÂU :1 (2 điểm ):
Trỡnh bày vắn tắt về cuộc đời và sự nghiệp văn học của Hờ-minh-uờ
2/ CÂU: (2 điểm ): ( Anh,Chị ) Viết đoạn văn khụng quỏ 400 từ
Trong Thông điệp nhân Ngày Thế giới phòng chống AIDS, 1-2-2003 , Cô-phi
An-nan viết: " Trong thế giới khốc liệt của AIDS, không có khái niệm chúng ta và
họ Trong thế giới đó, im lặng đồng nghĩa với cái chết" (Ngữ văn 12, tập, NXB Giáo dục, 2008, tr 82)
Anh/ chị suy nghĩ nh thế nào về ý nghĩ trên?
3/ CÂU 3a: (5điểm): Phõn tớch nhõn vật Mị trong truyện ngắn Vợ chồng A Phủ
của Tụ Hoài để thấy lũng yờu đời và khỏt vọng sống của tuổi trẻ miền nỳi trước Cỏch mạng thỏng Tỏm
Phần II: Dành riờng cho thớ sinh học chương trỡnh cơ bản và cho thớ sinh học chương trỡnh nõng cao (5,0 điểm)
3/ CÂU 3b: (5điểm ):
Trong truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, Nguyễn Minh Châu đã xây dựng
đợc một tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống Anh (chị) hãy làm rõ điều đó
-Hết -Thớ sinh khụng được sử dụng tài liệu Giỏm thị khụng giải thớch gỡ thờm.
Họ và tờn thớ sinh: Số bỏo danh: Chữ ký của giỏm thị 1: Chữ ký của giỏm thị 2:
ĐÁP ÁN
PHẦN I: Phần chung cho tất cả thớ sinh:
Cõu 1: (2 điểm) HS cần nờu được cỏc ý:
Trang 8- Huờ-minh-uờ (1899-1961) là nhà văn vĩ đại người Mỹ, đạt giải Nobel văn học năm 1954.(0,5đ)
- ễng tham gia cả hai cuộc đại chiến thế giới lần thứ nhất và thứ hai (chống phỏt xớt).(0,5đ)
- Huờ-minh-uờ là nhà văn đề xướng và thực thi nguyờn lớ “Tảng băng trụi” trong sỏng tỏc văn chương.(0,5đ)
- Tỏc phẩm tiờu biểu: Gió từ vũ khớ, Chuụng nguyện hồn ai, ễng già và biển cả (0,5đ)
Cõu 2: (3 điểm) : Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài nghị luận xã hội kết cấu
bài viết chặt chẽ, diễn đạt lu loát, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2 Yêu cầu về kiến thức:
a Giới thiệu về vấn đề cần nghị luận
- Trích dẫn ý kiến của Cô-phi An-nan
b Nêu rõ hiện tợng:
+ Thực trạng của đại dịch HIV/AIDS trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng: tốc độ lây nhiễm, con đờng lây nhiễm, mức độ lây nhiễm
+ Thái độ của mọi ngời với những bệnh nhân nhiễm HIV còn có sự kì thị, ngăn cách, phân biệt đối xử
- Giải pháp:
+ Phê phán những hành động kì thị, ngăn cách, phân biệt đối xử với những bệnh nhân HIV Từ đó mọi ngời phải từ bỏ thái độ kì thị, ngăn cách, phân biệt đối xử với những bệnh nhân HIV (không có khái niệm chúng ta và họ).
+ Phải có hành động tích cực, cụ thể bởi im lặng đồng nghĩa với cái chết.
+ Trách nhiệm của học sinh để góp phần phá vỡ sự ngăn cách giữa mọi ngời và bênh nhân nhiễm HIV: tuyên truyền, vận động, hành động cụ thể
c Bày tỏ suy nghĩ của ngời viết.
õPhần II: Dành riờng cho thớ sinh học chương trỡnh cơ bản và cho thớ sinh học chương trỡnh nõng cao (5,0 điểm)
3/ CÂU 3a: (5điểm ) (Phần dành riờng cho chương trỡnh chuẩn) gợi ý- Nội dung
cần đạt:
a/ Là cụ gỏi trẻ , đẹp , tài hoa :
Thổi sỏo giỏi, thổi kốn cũng hay như thổi sỏo
Cú bao nhiờu người mờ, ngày đờm đi theo Mỵ “đứng nhẵn vỏch buồng
nhà Mỵ”
Mỵ cú đủ phẩm chất được sống hạnh phỳc Tõm hồn Mỵ đầy ắp hạnh phỳc , ước mơ
b/ Là cụ gỏi cú số phận bất hạnh :
Vỡ bố mẹ khụng trả nổi tiền thống lớ Pỏ Tra – Mỵ phải trở thành con dõu gạt
nợ chịu tủi nhục , cực khổ
Bị đối xử chẳng khỏc nào nụ lệ , bị đỏnh đập , trúi đứng cả đờm , suốt ngày quần quật làm việc Mỵ tưởng mỡnh là con trõu , con ngựa
Mất hết cảm giỏc, thậm chớ mất hết ý thức sống, sống mà như đó chết“lỳc nào
mặt cũng buồn rười rượi”.
Khụng mong đợi điều gỡ , cũng chẵng cũn ý niệm về thời gian , khụng gian
“suốt ngày lựi lũi như con rựa xú cửa” thõn phận nghốo khổ bị ỏp bức Cỏi
Trang 9buồng Mỵ ở kín mít ,cửa sổ “lỗ vuông bằng bàn tay, lúc nào trông ra cũng thấy
trăng trắng ,không biết là sương hay nắng” căn buồng Mỵ gợi không khí nhà
giam
c/ Sức sống tiềm tàng , khát vọng hạnh phúc của MỴ :
- Lần 1 : lúc mới làm con dâu gạt nợ
* Mỵ định ăn lá ngón tự tử ( ý thức về đời sống tủi nhục của mình)
không chấp nhân cuộc sống đó
* Tìm đến cái chết như một phương tiện giải thoát , là khẳng định lòng ham sống ,khát vọng tự do của mình
-Lần 2 : trong đêm tình mùa xuân
Lòng ham sống ,niềm khao khát hạnh phúc lứa đôi được đánh thức
Tiếng sáo gọi bạn làm Mỵ nhớ lại những ngày tháng tươi đẹp trong quá
khứ Mỵ lấy rượu ra uống “ ừng ực từng bát một” –như uống những khao khát , ước mơ ,căm hận vào lòng Mỵ cảm thấy “phơi phới đến góc nhà lấy ống mỡ ,
xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa đèn cho sáng” thắp sáng niềm tin ,giã từ bóng
tối Mỵ lấy váy áo định đi chơi nhưng ngay lập tức bị A Sử ûtrói vào cột nhà, nhưng vẫn thả hồn theo cuộc vui
-Lần 3 : cởi trói cho A Phủ
Chứng kiến cảnh A Phủ bị trói, bị hành hạ có nguy cơ chết , lúc đầu Mỵ
không quan tâm “dù A Phủ có là cái xác chết đứng đấy cũng vậy thôi”.
Nhưng thấy “một dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã đen
xám lại” của A Phủ Mỵ xúc động , thương mình, thương người Mỵ quyết
định cởi trói A Phủ
Đứng lặn trong bóng tối , rồi chạy theo A Phủ cùng trốn khỏi Hồng Ngài
hành động mang tính tự phát
Quá trình phát triển tính cách phong phú , phức tạp Cởi trói cho A Phủ
cũng chính là cởi trói cho cuộc đời mình Chấp nhận cuộc sống trâu ngựa và
khao khát được sống cuộc sống con người , nhẩn nhục vàphản kháng là hai mặt mâu thuẫn trong con người Mỵ , Cuối cùng tinh thần phản kháng , khát vọng
hạnh phúc đã chiến thắng
Giá trị tư tưởng , nhân đạo của tác phẩm :
- Phản ánh cuộc sống cơ cực , bị đè nén bởi áp bức nặng nề của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách thống trị của bọn phong kiến câu kết thực dân Pháp
- Mở ra lối thoát cho nhân vật vùng lên làm CM, xóa bỏ chế độ PK – gắn cuộc đấu tranh tự giải phóng cá nhân với cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp , giải phóng dân tộc
+ Nghệ thuật :
Đậm đà màu sắc dân tộc
- Khắc họa bức tranh thiên nhiên Tây Bắc hùng vĩ thơ mộng với phong tục độc đáo, hình ảnh người dân TB hồn nhiên chân thật
- Thành công trong việc xây dựng nhân vật , diễn biến tâm lý phức tạp
* Qua việc khắc họa nhân vật Mỵ , Tô Hoài tố cáo chế đ6ï PK miền núi ,ca ngợi phẩm chất cao đẹp của người vùng cao nói chung ,của thanh niên Mèo nói riêng Họ biết yêu cái đẹp , cái lẽ phải để rồi vượt lên tìm lại chính mình
* Sức sống của nhân vật Mỵ được Tô Hoài khắc họa hết sức tài tình , độc đáo Từ một con người dường như bị mất hết quyền làm người , tâm hồn Mỵ
Trang 10dường như khụng cũn tồn tại Thế nhưng , với một nghị lực phi thường , một lũng ham sống mónh liệt ,Mỵ đó tỡm thấy` hạnh phỳc cho bản thõn , dỏm đấu tranh với những thử thỏch để rồi vượt qua
3/ CÂU 3b:(5điểm): (Phần dành riờng cho chương trỡnh nõng cao) gợi ý-
Nội dung cần đạt:
1 Giới thiệu chung
- Sau 1975, Nguyễn Minh Châu quan tâm tiếp cận đời sống ở góc độ thế sự Ông
là một trong những cây bút tiên phong của văn học Việt Nam thời kỳ đổi mới
- Nguyễn Minh Châu sáng tác truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa năm 1983 Trong tác phẩm này, nhà văn đã xây dựng đợc một tình huống truyện mang ý nghĩa khám phá, phát hiện về đời sống
2 Phân tích tình huống truyện
a Tình huống truyện
- Nghệ sĩ Phùng đến một vùng ven biển miền Trung chụp một tấm ảnh cho cuốn lịch năm sau Anh thấy cảnh chiếc thuyền ngoài xa, trong làn sơng sớm, đẹp nh tranh vẽ Phùng nhanh chóng bấm máy, thu lấy một hình ảnh không dễ gì gặp đợc trong đời
- Khi chiếc thuyền vào bờ, Phùng thấy hai vợ chồng hàng chài bớc xuống Anh chứng kiến cảnh ngời chồng đánh vợ, đứa con ngăn bố Những ngày sau, cảnh đó lại tiếp diễn Phùng không ngờ sau cảnh đẹp nh mơ là bao ngang trái, nghịch lý của
đời thờng
b Các nhân vật với tình huống
- Tình huống truyện đợc tạo nên bởi nghịch cảnh giữa vẻ đẹp chiếc thuyền ngoài xa với cái thật gần là sự ngang trái trong gia đình thuyền chài Gánh nặng mu sinh đè trĩu trên vai cặp vợ chồng Ngời chồng trở thành kẻ vũ phu Ngời vợ vì thơng con nên nhẫn nhục chịu đựng sự ngợc đãi của chồng mà không biết mình đã làm tổn
th-ơng tâm hồn đứa con Cậu bé thth-ơng mẹ, bênh vực mẹ, thành ra căm ghét cha mình
- Chánh án Đẩu tốt bụng nhng lại đơn giản trong cách nghĩ Anh khuyên ngời đàn
bà bỏ chồng là xong, mà không biết bà cần một chỗ dựa kiếm sống để nuôi con khôn lớn
c.ý nghĩa khám phá, phát hiện của tình huống
- ở tình huống truyện này, cái nhìn và cảm nhận của nghệ sĩ Phùng, chánh án Đẩu
là sự khám phá, phát hiện sâu sắc về đời sống và con ngời
- Đẩu hiểu đợc nguyên do ngời đàn bà không thể bỏ chồng là vì những đứa con Anh vỡ lẽ ra nhiều điều trong cách nhìn nhận cuộc sống
- Phùng nh thấy chiếc thuyền nghệ thuật thì ở ngoài xa, còn sự thật cuộc đời lại ở rất gần Câu chuyện của ngời đàn bà ở tòa án huyện giúp anh hiểu rõ hơn cái có lý trong cái tởng nh nghịch lý ở gia đình thuyền chài Anh hiểu thêm tính cách Đẩu và hiểu thêm chính mình
3 Kết luận
- Tình huống truyện Chiếc thuyền ngoài xa có ý nghĩa khám phá, phát hiện về sự thật đời sống, một tình huống nhận thức
- Tình huống truyện này đã nhấn mạnh thêm mối quan hệ gắn bó giữa nghệ thuật
và cuộc đời, khẳng định cái nhìn đa diện, nhiều chiều về đời sống, gợi mở những vấn đề mới cho sáng tạo nghệ thuật