2 6 kỹ thuật an toàn điện

Các mức tác động của dòng điện đối với cơ thể người... Tác hại của dòng điện đối với cơ thể Những Khái Niệm Cơ Bản Về An Toàn Điện tác động về nhiệt tác động điện phân tác động sinh lý.

Kỹ thuật an toàn điện

Các mức tác động của dòng điện đối với cơ thể người

1 Tác hại của dòng điện đối với cơ thể

Những Khái Niệm Cơ Bản Về An Toàn Điện

tác động về nhiệt tác động điện phân tác động sinh lý

Tác hại của dòng điện đối với cơ thể

tác động về nhiệt tác động điện phân tác động sinh lý

Khi dòng điện chạy qua một điện trở, lượng nhiệt tỏa ra tỉ lệ với bình phương cường độ dòng điện, với điện trở và với thời gian dòng điện chạy qua:

Q =𝐼 2 R.t

- với giá trị dòng điện lớn chạy qua cơ thể gây ra tác động về nhiệt là chủ yếu, có thể đốt cháy cơ thể

- Khi cơ thể chạm vào các phần mang điện da ở chỗ tiếp xúc bị bỏng hoặc cháy

- Dòng điện qua cơ thể có thể gây bỏng, đốt nóng các mạch máu, dây thần kinh, tim, não, …dẫn đến phá hủy các bộ phận này hoặc làm rối loạn chức năng hoạt động của chúng

Tác hại của dòng điện đối với cơ thể

tác động về nhiệt tác động điện phân tác động sinh lý

Khi dòng điện chạy

qua cơ thể sẽ phân

hủy các chất lỏng

trong cơ thể, đặc biệt

là máu  phá vỡ các

thành phần của máu

và các mô

- Dòng điện chạy qua cơ thể có tác dụng kích thích, phá hoại quá trình sinh học của cơ thể

- Nó kích thích các tế bào, gây ra co giật các cơ bắp, đặc biệt là cơ tim và cơ phổi  phá hoại

và làm ngừng hoàn toàn sự hoạt động của cơ quan hô hấp và tuần hoàn

- Nếu dòng điện truyền qua não sẽ phá hoại trực tiếp hệ thần kinh trung ương

2 Các mức độ tác động của dòng điện đối với cơ thể

Các tác động về nhiệt, điện phân hay kích thích mà con người cảm giác được gọi là dòng điện cảm giác, khoảng 1mA, chưa gây nguy hiểm trực tiếp cho cơ thể, không thể phá hoại chức năng hoạt động của tim và phổi, nhưng nó gây kinh hoàng, dẫn đến tai nạn đáng tiếc khác

Dòng điện lên tới 10mA sẽ gây ra co giật, gọi là dòng điện co giật, tay chưa bị tê dại, vẫn rút tay được ra khỏi vật mang điện, nhưng nếu dòng điện chạy qua quá lâu cũng gây nguy hiểm đến tính mạng Với dòng điện >10mA có thể gây co giật cơ tay tới mức không tự buông dây dẫn ra

Khi dòng điện qua cơ thể tăng tới 100mA sẽ gây ra rung tim, gọi là dòng điện rung tim

Càng tăng dòng điện qua cơ thể thì mức độ nguy hiểm càng tăng Tính mạng của người bị nạn bị nguy hiểm khi chức năng làm việc của phổi và tim bị rối loạn

Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ

nguy hiểm khi bị điện giật

Nguồn tiếp xúc Điện trở người Đường đi của

dòng điện

Thời gian dòng điện qua người

Nguồn tiếp xúc

- Dòng điện xoay chiều nguy hiểm hơn dòng điện 1 chiều

- Điện áp tiếp xúc càng cao càng nguy hiểm

Điện áp tiếp xúc lớn nhất cho phép theo thời gian

- Da có điện trở lớn nhất 10.000 - 100.000)[Ω], chủ yếu do trên da có lớp sừng dày khoảng (0,05 - 0,2) [mm];

- Xương có điện trở tương đối lớn;

- Thịt và máu có điện trở nhỏ

• Da khô thì điện trở lớn, da ẩm thì điện trở giảm

• Khi có dòng điện qua người thì điện trở người giảm xuống tỷ lệ với thời gian tác dụng của dòng điện do da bị đốt nóng, mồ hôi thoát ra

và có sự thay đổi về điện phân

Điện trở cơ thể người

• Dòng diện qua cơ thể không theo một bộ phận nhất định mà phân nhánh theo nhiều bộ phận khác nhau tùy thuộc vào vị trí chạm vào vật mang điện

• Dòng điện đi qua tim là nguy hiểm nhất nên để đánh giá mức độ nguy hiểm của đường đi dòng điện qua cơ thể thì người ta dùng phân lượng dòng điện qua tim

Đường đi của dòng điện

Đường đi dòng điện qua cơ thể người

• Thời gian tiếp xúc càng lâu càng nguy hiểm:

- tăng thời gian bị nguy hiểm

- Dòng điện tăng lên do điện trở cơ thể người giảm xuống

• Trong thời gian 3s người lớn 50kg có thể chịu được cường độ dòng điện:

I at  116/t

Iat – cường độ dòng điện an toàn (mA)

t – thời gian dòng điện qua người (s)

• Xác định giới hạn an toàn cho người không dựa vào “dòng điện an toàn” mà phải theo “điện áp cho phép” Theo tiểu chuẩn ở Việt Nam, điện áp cho phép dòng

xoay chiều là 42V, dòng một chiều – 110V

Thời gian dòng điện qua người

Nguyên nhân xảy ra tai nạn điện

Nguyên nhân xảy ra tai nạn điện

• Do chạm trực tiếp: chạm phải dây dẫn trần, các bộ phận dẫn điện của máy móc, thiết bị điện khi có điện áp

• Chạm gián tiếp: chạm vào phần kim loại như vỏ thiết bị điện, rào

• Do sự phóng điện hồ quang: phát sinh khi đóng cắt mạch điện

• Do điện áp bước: khi người đứng trên mặt đất thường 2 chân ở 2 vị trí khác nhau mà có sự chênh lệch điện thế thì sẽ có dòng điện qua người, phụ thuộc vào khoảng cách bước chân

𝐼𝑛𝑔 = 𝑈

𝑅𝑛𝑔 + 𝑅𝑐𝑑

Dòng điện sinh ra trong cơ thể người khi bị chạm điện: Điện áp chạm phải

Điện trở của thiết bị cách điện

Điện trở cơ thể người

Các biện pháp kỹ thuật an toàn điện

Chống chạm vào

bộ phận mang

điện

Chống rò điện ra bộ phận bình thường không mang điện

- Bọc cách điện

- Che chắn

- Giữ khoảng cách

an toàn

Phương tiện bảo vệ

Nối đất an toàn

Để tản dòng điện vào trong đất

- Bút thử điện

- Dụng cụ sửa chữa có tay cầm cách điện

- Găng tay cao su cách điện

- Ủng cách điện

Phương tiện bảo vệ

Phương tiện

cách điện chủ yếu

dụng các phương tiện chủ yếu, chứ bản thân chưa thật đảm bảo an toàn khi làm việc với các bộ phận mang điện

VD: thảm cách điện, ghế cách điện

bị tác động của hồ quang điện, cháy, hơi khí độc, đề phòng ngã cao