công nghệ đóng tàu composite

I. Ch  t o khuôn.ế ạ  

1: Nguyên t c chung.ắ

 Khuôn đ c ch  t o 1 l n, b  qua giai đo n làm d ng.ượ ế ạ ầ ỏ ạ ưỡ

 V t li u ch  t o khuôn: G  nhóm 4.ậ ệ ế ạ ỗ

2: Các b c ti n hành.ướ ế

 B c 1:ướ  T  b n v  đ ng hình, th c hi n công đo n phóngừ ả ẽ ườ ự ệ ạ

d ng nh  đ i v i vi c đóng m i m t tàu thông th ng.ạ ư ố ớ ệ ớ ộ ườ

 B c 2:ướ  Ti n hành ch  t o các kho ng s n.   các v  trí ế ế ạ ả ườ Ở ị

g p khúc c a s n, ta s  d ng mã gia c ng nh  trong ấ ủ ườ ử ụ ườ ư

tr ng h p tàu g  Khung s n đ c đ t th ng trên n n ườ ợ ỗ ườ ượ ặ ẳ ề

b ng các chân g , sau đó đ t các khung s n theo đúng v  ằ ỗ ặ ườ ị trí ghi trên n n nhà x ng.ề ưở

 B c 3:ướ  Ti n hành cân ch nh khung s n, sao cho các v  tríế ỉ ườ ị

đ ng n c v ch trên thân s n là hoàn toàn   cùng đ  caoườ ướ ạ ườ ở ộ các v  trí c t d c gi a. Vi c cân ch nh này đ c th c hi n ị ắ ọ ữ ệ ỉ ượ ự ệ

gi ng nh  khi d ng khung x ng tàu v  g  ho c v  thép.ố ư ự ươ ỏ ỗ ặ ỏ

 B c 4:ướ  Dùng g  dày 10mm, bào láng m t m t  p vào phíaỗ ộ ặ ố trong c a khung s n. Khi đó, m t trong c a khuôn có hìnhủ ườ ặ ủ

d ng gi ng hình dáng bên ngoài v  thuy n. Ph  lên b  m t ạ ố ỏ ề ủ ề ặ trong khuôn b ng formica s  làm cho vi c tách khuôn d  ằ ẽ ệ ễ dàng h n.ơ

3:  X  lý khuôn.ử

 Vi c ti n hành x  lý khuôn nh m đ m b o ch t l ng s n ệ ế ử ằ ả ả ấ ượ ả

ph m và t o đi u ki n thu n l i cho công đo n tách khuôn ẩ ạ ề ệ ậ ợ ạ sau này. Vi c x  lý khuôn đ c ti n hành theo 3 b c:ệ ử ượ ế ướ

B c 1: Cân ch nh khuôn:ướ ỉ

   Khuôn g  r t d  b  bi n d ng trong quá trình ch  t o và d chỗ ấ ễ ị ế ạ ế ạ ị chuy n, nh t là sau khi ghép l i đ  thi công v    l n ti p theo.ể ấ ạ ể ỏ ở ầ ế Công đo n cân ch nh khuôn nh m khôi ph c l i hình d ng banạ ỉ ằ ụ ạ ạ

đ u c a khuôn.ầ ủ

B c 2: X  lý b  m t khuôn:ướ ử ề ặ

 M c đích:ụ  T o đ  bóng b  m t khuôn đ  s n ph m sau khi ạ ộ ề ặ ể ả ẩ tách ra kh i khuôn có đ  bóng cao.ỏ ộ

 Ph ng pháp th c hi n:ươ ự ệ  Vi c x  lý b  m t đ c th c ệ ử ề ặ ượ ự

hi n nh  làm d ng tàu, nh ng đ n gi n h n nhi u, vì b n ệ ư ưỡ ư ơ ả ơ ề ả thân l p formica lót trong b  m t khuôn có đ  bóng r t sao,ớ ề ặ ộ ấ

ch  c n matít   các v  trí m i ghép gi a các t m formica v iỉ ầ ở ị ố ữ ấ ớ nhau. Sau đó dùng gi y nhám m n đ  làm bóng khu v c trétấ ị ể ự matít

B c 3: X  lý ch ng dính:ướ ử ố

M c đích: Giúp tách s n ph m ra kh i khuôn d  dàng, b o v  bụ ả ẩ ỏ ễ ả ệ ề

m t s n ph m không b  tróc r ặ ả ẩ ị ỗ

Ph ng pháp th c hi n: ươ ự ệ

 Quét đ u lên b  m t khuôn m t l p dung d ch PVA ề ề ặ ộ ớ ị

(Polyvinyl Alcol) nh m t o l p màng ngăn cách, không choằ ạ ớ dung môi styren (có m t trong v t li u Grelcoat và trong ặ ậ ệ

nh a) xâm nh p vào khu v c có trét matít. Chi u dày l p ự ậ ự ề ớ PVA t  0,2÷0,3(mm).ừ

 Sau khi l p PVA khô h n (dùng tay s  vào b  m t PVA ớ ẳ ờ ề ặ

n u th y không dính là đ c), ta dùng v i s ch th m Wax ế ấ ượ ả ạ ấ (ch t ch ng dính dùng trong ch  t o các s n ph m GRP) ấ ố ế ạ ả ẩ lau liên t c m t khuôn. Lúc này khuôn đã s n sàng cho vi cụ ặ ẵ ệ trát v ỏ

4: Trát v ỏ

   Các thao tác th c hi n làm v  tàu t  v t li u GRP v i công cự ệ ỏ ừ ậ ệ ớ ụ thô s  nh  con lăn hay b ng súng phun đ u đ c g i tên là dat.ơ ư ằ ề ượ ọ  đây ta dùng con lăn đ  dat và dat theo t ng l p. Vi c dat v

thuy n đ c th c hi n theo các b c sau:ề ượ ự ệ ướ

II. Phun Gelcoat

    Sau khi b  m t khuôn đã đ c chu n b  chu đáo, ti n hànhề ặ ượ ẩ ị ế phun l p gelcoat nh  súng phun gel (gi ng nh  phun s n nh ngớ ờ ố ư ơ ư

áp l c l n h n). L p gelcoat lá l p ph  b  m t nh m giúp choự ớ ơ ớ ớ ủ ề ặ ằ

v  thuy n:ỏ ề

  Có đ  bóng b  m t cao.ộ ề ặ

  Có c  tính cao.ơ

  B n v i môi tr ng n c bi n. Ch ng đ c hi n t ng ề ớ ườ ướ ể ố ượ ệ ượ

th y phân.ủ

  Ch u đ c tia t  ngo i.ị ượ ử ạ

Chi u dày l p gelcoat kho n 1mm, nên vi c phun gel ph i đ cề ớ ả ệ ả ượ

th c hi n làm 2 l n, v a làm cho l p gelcoat không b  ch y doự ệ ầ ừ ớ ị ả

quá dày, v a đ m b o đ  đ ng đ u chi u dày. Th i gian gi a haiừ ả ả ộ ồ ề ề ờ ữ

l n phun ph i đ  cho l p đ u tiên khô hoàn toàn (kho ng 12h).ầ ả ủ ớ ầ ả

S  d ng gelcoat trong quá trình trát l p t ng t  nh  dùng nh aử ụ ớ ươ ự ư ự Polyeste, trong đó t  l  ch t đông r n khoàng t  0,8 ÷ 1 % khiỷ ệ ấ ắ ừ phun   nhi t đ  th ng.ở ệ ộ ườ

III. Trát các l p v iớ ả

1. Trát l p CSM đ u tiên.ớ ầ

L p s i th y tinh đ u tiên trát ngay sau l p gelcoat ph i là l pớ ợ ủ ầ ớ ả ớ CSM. Trát l p CSM đ u tiên đ c ti n hành sau khi l p gelcoatớ ầ ượ ế ớ

đã đông c ng hoàn toàn. Th i gian t  khi k t thúc vi c phunứ ờ ừ ế ệ gelcoat cho đ n khi b t đ u trát kho ng 12h. Không nên s mế ắ ầ ả ớ

h n ho c mu n h n do:ơ ặ ộ ơ

 N u trát nh a vào l p gel ch a khô h n nh a m i s  tham ế ự ớ ư ẳ ự ớ ẽ gia ph n  ng v i l p gel, làm cho gelcoat b  nhão ra, d n ả ứ ớ ớ ị ẫ

đ n hi n t ng nhăn b  m t, k t qu  s n ph m sau khi hoànế ệ ượ ề ặ ế ả ả ẩ thành có l p b  m t bi n d ng, l p gel đ c tách c c b , ớ ề ặ ế ạ ớ ượ ụ ộ

nh h ng nghiêm tr ng l p v  thuy n thúng

 N u l p gel đã khô trong th i gian quá lâu (Kho ng vài ế ớ ờ ả ngày) s  b  chai, d n đ n gi m kh  năng liên k t v i l p ẽ ị ẫ ế ả ả ế ớ ớ

nh a ti p theo.ự ế

 Tr c khi tr i l p CSM, nên trát m t l p nh a (đã pha ướ ả ớ ộ ớ ự

đông r n) lên b  m t l p gel, sau đó tr i l p CSM, ti p t c ắ ề ặ ớ ả ớ ế ụ dùng rulô th m nh a cho ng m đ u s i th y tinh. Trong ấ ự ấ ề ợ ủ quá trình trát, ph i đ m b o t  l  nh a s i phù h p, khi gia ả ả ả ỷ ệ ự ợ ợ công n u không chú ý d  x y ra tình tr ng nh a ng m vào ế ễ ả ạ ự ấ

s i quá nhi u s  làm gi m ch t l ng s n ph m.ợ ề ẽ ả ấ ượ ả ẩ

 Đ  đ m b o s  liên k t b n v ng gi a l p gel và l p GRP ể ả ả ự ế ề ữ ữ ớ ớ

đ u tiên nên ch n t m CSM lo i 300 hay 450 g/m2.ầ ọ ấ ạ

2. Trát th  c p.ứ ấ

 Các l p GRP ti p theo đ c trát theo ph ng th c tr i ớ ế ượ ươ ứ ả

CSM ho c WR tr c, sau đó dùng rulô lăn nh a đã tr n ặ ướ ự ộ catalyst cho ng m đ u s i th y tinh.ấ ề ợ ủ

 Vi c trát l p đ c th c hi n theo ph ng th c: L p tr c ệ ớ ượ ự ệ ươ ứ ớ ướ đông c ng m i tr i l p ti p theo ho c có th  tr i đ ng th i ứ ớ ả ớ ế ặ ể ả ồ ờ nhi u l p cùng lúc. Không đ c ti n hành quá nhanh song ề ớ ượ ế cũng không nên đ  cho l p tr c đông c ng quá m c. Vi cể ớ ướ ứ ứ ệ trát l p không nên ti n hành mu n h n 12h sau khi đã hoànớ ế ộ ơ thành l p tr c đó. Công vi c trát l p đ c l p l i cho đ n ớ ướ ệ ớ ượ ậ ạ ế

l p cu i cùng theo yêu c u c a k t c u v ớ ố ầ ủ ế ấ ỏ

3. Các m i n i v i th y tinh.ố ố ả ủ

Đ  đ m b o thuy n có đ  b n cao nh  có th , khi thi công vể ả ả ề ộ ề ư ể ỏ thuy n c n ph i chú ý đ n các nguyên t c sau:ề ầ ả ế ắ

Khi n i các t m s i gia c ng:ố ấ ợ ườ

  T t c  các lo i s i th y tinh d ng Mat và WR đ u đ c ấ ả ạ ợ ủ ạ ề ượ

ch  t o và đóng gói d i d ng cu n có chi u r ng (còn g i ế ạ ướ ạ ộ ề ộ ọ

là kh ) t  1 ÷ 1,5 m. Nh  v y đ  ph  m t di n tích có ổ ừ ư ậ ể ủ ộ ệ

chi u r ng khá l n, nh t thi t ph i n i nhi u l p v i l i v i ề ộ ớ ấ ế ả ố ề ớ ả ạ ớ nhau. Có hai ph ng pháp n i ch  y u: N i đ i đ u và n i ươ ố ủ ế ố ố ầ ố

ch ng.ồ

*M i n i đ i đ u có  u đi m: ố ố ố ầ ư ể

 T o đ c b  m t ph ng, không g  gh  nh  m i n i đ i đ u.ạ ượ ề ặ ẳ ồ ề ư ố ố ố ầ

 Ti t ki m đ c v t li u.ế ệ ượ ậ ệ

*M i n i đ i đ u có nh c đi m: ố ố ố ầ ượ ể

 S  sai ph m trong thi công m i n i đ i đ u s  làm gi m ự ạ ố ố ố ầ ẽ ả

s c b n c c b , do đó ph i xem xét t  m  nh t là đ ng liên ứ ề ụ ộ ả ỉ ỉ ấ ườ

k t gi a các l p.ế ữ ớ

Trong thi công th ng s  d ng xen k  c  hai ph ng pháp này. ườ ử ụ ẽ ả ươ  

4. Thi công các khu v c có đ  dày khác nhau.ự ộ

 Đ  đ m b o đ  b n đ u, v  tàu th ng có chi u dày khác ể ả ả ộ ề ề ỏ ườ ề nhau tùy theo t ng khu v c. M i khu v c trong thân thuy nừ ự ỗ ự ề đòi h i đ c gia công chính xác, phù h p v i ch c năng ỏ ượ ợ ớ ứ

c a nó. Khi trát l p ph i tuân th  các yêu c u k  thu t đ t ủ ớ ả ủ ầ ỹ ậ ặ

ra cho m i chi ti t.ỗ ế

 Thông th ng ky chính có chi u dày l n h n chi u dày ườ ề ớ ơ ề trung bình c a thân v  Ngoài ra   các khu v c ti p giáp ủ ỏ ở ự ế

gi a đáy thuy n v i m n c n ph i gia c ng thêm đ  tăng ữ ề ớ ạ ầ ả ườ ể

đ  c ng v ng, thông th ng chi u dày l p b  sung thêm ộ ứ ữ ườ ề ớ ổ

b ng 0,5 chi u dày l p v  chính.ằ ề ớ ỏ

IV. Ch  t o và g n các chi ti t vào v ế ạ ắ ế ỏ

 K t c u khung s n trong v  thuy n thúng composites ch  ế ấ ườ ỏ ề ỉ

g m: s ng ngang.ồ ườ

 V i lo i c t s i đ c ch n là CSM 450, đ  đ t đ c chi u ớ ạ ố ợ ượ ọ ể ạ ượ ề dày c a s n ngang là 4mm c n s  d ng 4 l p. Quá trình ủ ườ ầ ử ụ ớ

trát l p cho khung s n t ng t  nh  trát v  thuy n, ch  ớ ườ ươ ự ư ỏ ề ỉ khác do kho n cách gi a hai khung s n liên ti p là ả ữ ườ ế

400mm. Đ  d  thi công đ  chênh l ch gi a các l p c t s i ể ễ ộ ệ ữ ớ ố ợ

th y tinh là 200mm.ủ

*Các b c g n s n vào v  nh  sau:ướ ắ ườ ỏ ư

 B c 1:ướ  L n l c đ t t ng khung s n vào đúng v  trí c a ầ ượ ặ ừ ườ ị ủ chúng nh  đã quy đ nh trong h  s  thi t k , mu n th  ph i ư ị ồ ơ ế ế ố ế ả

v ch d u c n th n v  trí t ng khung s n trên v  tàu b ng ạ ấ ẩ ậ ị ừ ườ ỏ ằ

ph n hay m c.ấ ự

 B c 2:ướ  C  đ nh t ng khung s n t m th i vào v  nh  m tố ị ừ ườ ạ ờ ỏ ờ ộ

l p GRP c t mát, trát qua m t s  v  trí c c b  trên thân ớ ố ộ ố ị ụ ộ khung s n.ườ

 B c 3:ướ  Dùng nh a tr n v i th y tinh v n trám th t k  các ự ộ ớ ủ ụ ậ ỹ khe h  gi a khung s n và v  thuy n. Đây là công đo n ở ữ ườ ỏ ề ạ

h t s c quan tr ng,  nh h ng l n đ n s c b n thân thuy n ế ứ ọ ả ưở ớ ế ứ ề ề thúng. Vi c t n t i nh ng khe h  gi a khung s n và v  ệ ồ ạ ữ ở ữ ườ ỏ thuy n r t d  d n t i hi n t ng tách gi a chúng v i nhau ề ấ ễ ẫ ớ ệ ượ ữ ớ khi thuy n ho t đ ng. Đ  gi m t i đa khe h  do sai sót khi ề ạ ộ ể ả ố ở

ch  t o gây ra, khi ghép th ng s  d ng nh ng v t n ng đ  ế ạ ườ ử ụ ữ ậ ặ ể

ép sát khung s n vào v  tàu.ườ ỏ

 B c 4:ướ  Trát v t li u GRP đ  g n khung s n vào v  ậ ệ ể ắ ườ ỏ

thuy n. B  m t v  thuy n sau khi g n xong khung s n ề ề ặ ỏ ề ắ ườ

ph i ph ng, tránh s  l i lõm c c b  d  d n đ n t p trung ả ẳ ự ồ ụ ộ ễ ẫ ế ậ

ng su t

V. Tách khuôn

 Tách khuôn là quá trình tách v  thuy n composite ra kh i ỏ ề ỏ khuôn g  Tách khuôn đ c th c hi n sau quá trình trát v  ỗ ượ ự ệ ỏ thuy n. Sau khi v  thuy n đã đ c trát đ m b o v  đ  dày, ề ỏ ề ượ ả ả ề ộ bóng b  m t thì v  thuy n s  đ c đ  đông c ng hoàn toàn.ề ặ ỏ ề ẽ ượ ể ứ Sau khi v  thuy n đã đông c ng hoàn toàn thì dùng súng ỏ ề ứ

b n h i đ  tách khuôn. Dùng súng b n vào nh ng l  nh    ắ ơ ể ắ ữ ỗ ỏ ở khuôn (đã đ c khoan tr c) đ y h i vào gi a hai l p v  ượ ướ ẩ ơ ữ ớ ỏ thuy n và khuôn, h i v i áp l c cao s  tách hai l p này ra.ề ơ ớ ự ẽ ớ

VI. Mài nh n.ẵ

 Dùng máy mài và gi y nhám đ  làm nh n các b  m t và ấ ể ẵ ề ặ

c nh thuy n. Mài sao cho đ m b o đ c đ  bóng b  m t ạ ề ả ả ượ ộ ề ặ

ph i đ ng đ uả ồ ề

VII. S n v ơ ỏ

 Sau khi hoàn thành quá trình mài nh n thì ti n hành s n v  ẵ ế ơ ỏ thuy n. M t ngoài thuy n thúng s n màu xanh n c bi n, ề ặ ề ơ ướ ể

m t rong s n màu vàng.ặ ơ