Khi thêm các thành phần kim loại khác vào thép, ta có các loại thép đặc biệt. Trong đó, Inox là 1 trong những loại thép đặc biệt mà được ứng dụng nhiều hơn cả trong thực tế cuộc sống. Đây là một hợp kim của sắt chứa ít nhất 10,5% Crom. Sự có mặt của nguyên tố này giúp thép có khả năng chống lại sự ăn mòn của môi trường, Crom được xem như một lớp áo giáp tốt để bảo vệ cho thép, lớp Crom càng dày thì khả năng chống oxi hóa càng cao. Vậy Crom là nguyên tố có cấu tạo như thế nào? Tại sao Crom lại có khả năng giúp thép Inox trở nên bền vững trong môi trường không khí và nước như vậy?
Trang 1Ngày soạn: 06/3/2018
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: HS biết:
- Vị trí, cấu tạo nguyên tử, tính chất của crom
2 Kĩ năng: Viết PTHH của các phản ứng biểu diễn tính chất hoá học của crom.
*/ Năng lực cần đạt
1- Năng lực ghi nhớ, xử lí thông tin
2- Năng lực nhận xét, đánh giá, khái quát
3- Năng lực viết phương trình và sử dụng ngôn ngữ hóa học
4- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào thực tiễn
3 Thái độ: Kích thích sự hứng thú với bộ môn, phát huy khả năng tư duy, sáng tạo của học
sinh
II CHUẨN BỊ CÁC PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, Tivi
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định tổ chức lớp: (1 phút)
Lớp Ngày giảng Sĩ số
HS nghỉ
12A2
12A3
12A8
12A9
2 Kiểm tra bài cũ: Không
3 Bài mới:
- Đặt vấn đề: (2 phút) Như các em đã biết, thép là hợp kim của Sắt và Cacbon với hàm lượng
C từ 0,01-2% về khối lượng Khi thêm các thành phần kim loại khác vào thép, ta có các loại thép đặc biệt Trong đó, Inox là 1 trong những loại thép đặc biệt mà được ứng dụng nhiều hơn cả trong thực tế cuộc sống Đây là một hợp kim của sắt chứa ít nhất 10,5% Crom Sự có mặt của nguyên tố này giúp thép có khả năng chống lại sự ăn mòn của môi trường, Crom được xem như một lớp áo giáp tốt để bảo vệ cho thép, lớp Crom càng dày thì khả năng chống oxi hóa càng cao Vậy Crom là nguyên tố có cấu tạo như thế nào? Tại sao Crom lại có khả năng giúp thép Inox trở nên bền vững trong môi trường không khí và nước như vậy? Chúng
ta cùng tìm hiểu qua nội dung tiết 1 bài 34 - Crom và hợp chất.
- Bài mới
1
2
4
Hoạt động 1 (7p)
- GV dùng bảng tuần hoàn và yêu cầu HS xác
định vị trí của Cr trong bảng tuần hoàn và đưa ra
1 số thông tin cơ bản được mô tả trên BTH của Cr
(Kí hiệu hóa học, nguyên tử khối, độ âm điện, số
I VỊ TRÍ TRONG BẢNG TUẦN HOÀN, CẤU HÌNH
ELECTRON NGUYÊN TỬ
- Ô 24, nhóm VIB, chu kì 4
Trang 23
4
oxi hóa chủ yếu)
- HS viết cấu hình e nguyên tử của Cr, giải thích
tại sao xảy ra sự bất thường trong cấu hình e
nguyên tử của Cr ?
- HS nghiên cứu tính chất vật lí của Cr trong SGK
theo sự hướng dẫn của GV
- GV đưa 1 số thông tin liên quan tới Crom: Crom
là nguyên tố phổ biến thứ 21 trong vỏ Trái Đất
Crom là một kim loại rất cứng, màu xám thép với
độ bóng cao, có khả năng chống trầy xước tốt và
nhiệt độ nóng chảy cao Là kim loại cứng nhất, có
thể rạch được thuỷ tinh.
Hoạt động 2 (15p)
- HS nghiên cứu SGK, trình bày tính chất hóa học
cơ bản của Cr, so sánh với Fe và nêu các mức oxi
hoá hay gặp của crom trong các hợp chất
- GV nhấn mạnh: Trong các trạng thái oxi hóa
phổ biến của Cr là +2, +3 và +6, thì SOXH +3 là
ổn định nhất.
- HS viết PTHH của các phản ứng giữa kim loại
Cr với các phi kim O2, Cl2, S, xác định vai trò của
Crom trong từng phản ứng
- HS nghiên cứu SGK để trả lời câu hỏi sau: Crom
có phản ứng với nước không? Tại sao?
- GV đưa 1 số thông tin về Crom: Trong không
khí, Cr tác dụng với Oxi thành một lớp mỏng oxit
bảo vệ trên bề mặt, ngăn chặn quá trình oxi hóa
tiếp theo đối với kim loại ở phía trong Cr 2 O 3
được sử dụng lần đầu tiên bởi người Trung Quốc
vào khoảng 2000 năm trước, thuộc triều đại nhà
Tần Cụ thể khi khai quật Lăng mộ Tần Thủy
Hoàng người ta đã tìm thấy một thanh kiếm bằng
đồng rất sắc bén và sáng bóng với lưỡi kiếm
được phủ bởi 1 lớp Cr 2 O 3 dày 10-15 micromet,
lớp này làm nhiệm vụ bảo vệ thanh kiếm khỏi các
tác nhân oxi hóa của môi trường từ bên ngoài
trong hơn 2000 năm Đây là phát hiện làm chấn
động cả thế giới bởi mãi đến năm 1937, các nhà
khoa học Đức mới tìm ra và sử dụng Cr 2 O 3
- HS viết PTHH của các phản ứng giữa kim loại
- Cấu hình electron:
1s22s22p63s23p63d54s1 hay [Ar]3d54s1
II TÍNH CHẤT VẬT LÍ
- Crom là kim loại màu trắng bạc,
có khối lượng riêng lớn (d=
7,2g/cm3), t0 nc = 1890 0C
- Rất cứng (chỉ thua kim cương)
III TÍNH CHẤT HOÁ HỌC
- Là kim loại có tính khử mạnh hơn sắt
- Trong các hợp chất crom có số oxi hoá từ +1 → +6 (hay gặp +2, +3 và +6)
1 Tác dụng với phi kim
4Cr + 3O2 t0 2Cr2O3 2Cr + 3Cl2 t0 2CrCl3 2Cr + 3S Crt0 2S3
=> Cr đóng vai trò là chất khử
2 Tác dụng với nước
Cr bền với nước và không khí do
có lớp màng oxit rất mỏng, bền bảo vệ mạ crom lên sắt để bảo
vệ sắt và dùng Cr để chế tạo thép không gỉ
3 Tác dụng với axit
Trang 3Cr với các axit HCl và H2SO4 loãng, xác định vai
trò của Crom trong từng phản ứng
Hoạt động 3: (5p) GV hướng dẫn HS chốt lại
các kiến thức cần nhớ về tính chất của Crom
- GV bổ sung phương pháp điều chế Cr (Phương
pháp nhiệt nhôm): Cr2O3 + 2Al → 2Cr + Al2O3
Cr + 2HCl → CrCl2 + H2
Cr + H2SO4 → CrSO4 + H2
=> Cr đóng vai trò là chất khử
- Cr không tác dụng với dung dịch
HNO3 hoặc H2SO4 đặc, nguội
IV CỦNG CỐ: (14p)
Câu 1: Cho biết cấu hình electron nào đúng với ion Cr3+:
A [Ar] 3d4 B [Ar] 3d3 C [Ar] 3d2 D [Ar] 3d5
Câu 2: Phát biểu nào sau đây không đúng:
A Crom là nguyên tố thuộc ô thứ 24, chu kì IV, nhóm VIB, có cấu hình electron [Ar]3d54s1
B Trong hợp chất, crom có các mức oxi hóa đặc trưng là -2, +3, +6
C Crom là kim loại cứng nhất, có thể dùng để cắt thủy tinh
D Ở điều kiện thường, crom tạo được lớp màng oxit mịn, bền chắc nên crom được dùng để
mạ bảo vệ thép
Câu 3: Trong các kim loại sau, kim loại nào không phản ứng với dung dịch HNO3 đặc,
nguội:
Câu 4: Cho phản ứng hóa học sau: a Cr + b H2SO4 (đặc, nóng) → c Cr2(SO4)3 + d SO2 + e H2O
Tổng hệ số (a+b) là bao nhiêu?
Câu 5: Crom được sản xuất bằng phương pháp nào sau đây:
A Cho kim loại mạnh khử ion Crom trong dung dịch
B Điện phân Cr2O3 nóng chảy
C Điện phân dung dịch muối Cr3+
D Phản ứng nhiệt nhôm
Câu 6 (ĐHB-2010): Phát biểu nào sau đây không đúng khi so sánh tính chất hóa học của Al
và Cr:
A Nhôm có tính khử mạnh hơn Crom
B Nhôm và Crom đều bền trong không khí và nước
C Nhôm và Crom đều bị thụ động hóa trong dung dịch H2SO4 đặc nguội
D Nhôm và Crom đều phản ứng với dung dịch HCl theo cùng tỉ lệ số mol
V DẶN DÒ: (1p) Xem trước phần IV bài Crom và hợp chất
VI RÚT KINH NGHIỆM