Bai 2, cuong linh xay dung dat nuoc

Cương lĩnh chính trị là văn bản trình bày những nội dung cơ bản về mục tiêu, đường lối, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng trong một giai đoạn nhất định của một chính đảng hoặc một tổ chức chính trị Trên cơ sở tổng kết 25 năm đổi mới, 20 năm thực hiện Cương lĩnh năm 1991, kế thừa Cương lĩnh năm 1991, Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) khẳng định những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam là:

BỒI DƯỠNG NHẬN THỨC VỀ ĐẢNG

A VỀ CƯƠNG LĨNH VÀ CÁC CƯƠNG LĨNH CỦA ĐẢNG (2)

I VỀ CƯƠNG LĨNH 

1 Cương lĩnh là gì ?

Giàn h ho

ặc g iữ chín h qu

yền

và các lực lượng liên minh

mà Đảng muốn đạt được và vì mục đích gì

mà Đảng đấu tranh.

* Khái niệm Cương lĩnh

+ Chính trị (Khái niệm mang tính khoa học) :

Chính

trị

là toàn bộ những hoạt động có liên quan đến những quan hệ giữa các giai cấp, quốc gia, dân tộc và các nhóm

XH với vấn đề giành, giữ, tổ chức và

nhằm thỏa mãn lợi ích

Cương lĩnh chính trị

Từ hai khái niệm và những phân tích nêu trên có thể hiểu khái niệm Cương lĩnh

chính trị như sau:

* Chính Đảng của giai cấp nào cũng có Cương lĩnh

chính trị

* Chính Đảng của giai cấp nào cũng có Cương lĩnh

chính trị

Cương lĩnh chính trị là văn bản trình bày những nội dung cơ bản về mục tiêu, đường lối, nhiệm vụ và phương pháp cách mạng trong một giai đoạn nhất định của một chính đảng hoặc

một tổ chức chính trị

Cương lĩnh chính trị của

Đảng là ngọn cờ tập hợp toàn Đảng, toàn dân ta trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất Tổ quốc, cả nước đi lên

CNXH.

Ý nghĩa

2 Tính chất của Cương lĩnh

“Cương lĩnh là bản tuyên ngôn vắn tắt, rõ ràng, chính xác nói lên tất cả những điều mà đảng muốn đạt được và

vì mục đích gì mà đảng đấu tranh”

=> Cương lĩnh là văn bản quan trọng nhất của Đảng

là cơ sở lý luận và đường lối cơ bản của Đảng, định hướng cho đường lối trong các lĩnh vực.

=> Mọi văn bản, nghị quyết khác của Đảng đều phải tuân thủ, phù hợp, không được trái với Cương lĩnh,

kể cả Điều lệ Đảng.

=> Cương lĩnh do ĐH đại biểu toàn quốc của Đảng thông qua và ban hành Mọi tổ chức Đảng và đảng viên phải chấp hành Cương lĩnh.

Cương lĩnh là văn bản có tính chất chiến

lược lâu dài.

II CÁC CƯƠNG LĨNH CỦA ĐẢNG

4 Cương lĩnh XD đất nước trong thời

kỳ quá độ lên CNXH

• ĐH ĐB

TQ lần thứ VII.

• Tháng 6/1991

5 Cương lĩnh 2011

• ĐH ĐB

TQ lần thứ XI

• Tháng 1/2011

* Các cương lĩnh chính trị của Đảng

1 Những cương lĩnh đầu tiên của Đảng.

- 2 ĐB của Đông Dương CS Đảng: Trịnh Đình Cửu, Nguyễn Đức Cảnh.

- 2 ĐB của An Nam CS Đảng: Nguyễn Thiệu và Châu Văn Liêm

- Đồng chí Nguyễn Ái Quốc đại diện cho Quốc tế Cộng sản.

Luận Cương chính trị

gồm 3 chương:

Chương I Thế giới và Việt Nam

Chương II

Xã hội Việt Nam và

Cách mạng Việt Nam

Chương III Chính sách của Đảng Lao

động Việt Nam

Nội dung cơ bản của Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt và Luận cương chánh trị của Đảng Cộng sản Đông Dương

đã được thông qua là tiến hành cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản.

Thực hiện thành công

Cách mạng Tám năm

1945 , lập nên nước Việt

Nam Dân chủ Cộng hòa.

2 Chính cương Đảng Lao động Việt Nam

Nhân dân ta chống

lại cuộc xâm lược lần thứ

hai của thực dân Pháp

"Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô

lệ!”

• Toàn diện lâu dài

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp

• Là một cuộc chiến tranh

nhân dân

Đến đầu năm 1951, tình hình thế giới có những biến chuyển mới có lợi cho cuộc đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội.

Bản Tuyên ngôn

Trong đó, Chính cương Đảng Lao động Việt Nam có tư tưởng nổi bậc là chống đế quốc, chống phong kiến, thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ

để tiến lên làm cách mạng xã hội chủ nghĩa.

thắng lợi các cuộc kháng chiến chống thực dân,

Tổ quốc, làm tròn nghĩa vụ quốc tế

Thực hiện cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đưa cả nước đi lên CNXH và bắt đầu công cuộc đổi mới

3 Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 (gọi tắt là Cương lĩnh 1991)

Cương lĩnh 1991 ra đời trong bối cảnh

Trong Cương lĩnh năm 1991, Đảng Cộng sản

Việt Nam trình bày thái độ của mình

Thực hiện Cương lĩnh năm 1991

Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta

đã đoàn kết phấn đấu, vượt qua những khó khăn, thử thách, giành được thắng lợi to lớn và

có ý nghĩa lịch sử

4 Sự bổ sung, phát triển Cương lĩnh 2011

* Sự cần thiết tổng kết, bổ sung và phát triển:

Từ khi Cương lĩnh 1991 ra đời, tình hình thế giới và

trong nước có nhiều biến đổi lớn và sâu sắc

Nhiều vấn đề mới nảy sinh từng bước được Đảng ta

nhận thức và giải quyết có hiệu quả

Nhiều vấn đề liên quan đến Cương lĩnh đã có nhận

thức mới sâu sắc hơn

Nhận thức về CNXH và con đường đi lên CNXH ở

nuớc ta ngày càng rõ

Đồng thời, cũng thấy rõ thêm những vấn đề mới đặt

ra cần được giải đáp

* Năng lượng mới

* Vật liệu mới.

Compuzit Công nghệ nano

Robot Nano

* Nông nghiệp.

- Thực hiện thành công cuộc cách mạng xanh trong

nông nghiệp.

- Phát minh ra nhiều phương tiện giao thông hiện đại.

6 Giao thông vận tải, thông tin liên lạc.

* Chinh phục vũ trụ.

- Phóng thành công vệ tinh nhân tạo, đổ bộ lên mặt trăng,

sao hoả…

=> Các thành tựu này đã làm thay

đổi căn bản cuộc sống của con

người, …

Toàn cầu hóa tiếp tục diễn ra mạnh mẽ; Việt Nam ngày càng hội nhập sâu rộng vào thế giới và khu vực, ngày càng

được nhiều nước công nhận là nền kinh tế thị trường;

• Tháng 7-1995, Việt Nam trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN).

• Tháng 3-1996, Việt Nam tham gia Diễn đàn hợp tác Á -

Âu (ASEM)

• Tháng 11-1998, Việt Nam đã gia nhập Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC)

• Ngày 7/11/2006 Việt Nam đã được công nhận là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO)

giao lưu văn hóa, xã hội diễn ra mạnh mẽ,

Đảng phải bày tỏ quan điểm, thái độ của mình và định hướng con đường đi lên của đất nước trong thời kỳ từ nay đến giữa thế kỷ XXI.

Sau Đại hội X, Đảng ta đã tiến hành sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh

1991 cho phù hợp với điều kiện mới

Đại hội XI của Đảng đã thông qua

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sung, phát triển 2011)

B NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA

CƯƠNG LĨNH (bổ sung, phát triển năm 2011)

III NHỮNG ÐỊNH HUỚNG LỚN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, VĂN HOÁ,

XÃ HỘI, QUỐC PHÒNG,

AN NINH, ÐỐI NGOẠI

IV HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ

VÀ VAI TRÒ LÃNH ÐẠO CỦA ÐẢNG

Cách mạng Tháng 8 năm 1945

I QUÁ TRÌNH CÁCH MẠNG VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM 

1 Những thắng lợi vĩ đại

Thắng lợi đã giành được trong 86 năm qua

Vững niềm tin vào thắng lợi tất yếu của công cuộc đổi mới là bài học trãi suốt năm tháng của mọi

người Việt Nam chúng ta.

30 năm qua, nếu chúng ta không

sống từng ngày với niềm tin thiêng

liêng ấy, chắc chắn rằng chúng ta

không dành được những thành tựu

như ngày hôm nay.

Thời gian là nhân chứng khách quan của chân lý cuộc sống, bản lĩnh và trí tuệ con người Việt Nam không bao giờ cho phép chúng ta dừng lại mà

luôn hướng tới phía trước.

tự đổi mới, chỉnh đốn.

2 Những bài học kinh nghiệm lớn

Từ thực tiễn phong phú của cách mạng, Đảng

đã rút ra năm bài học kinh nghiệm lớn:

Nhân dân là người làm nên những thắng lợi lịch sử

Hoạt động của Đảng

Lợi ích

của dân

Nguyện vọng chính đảng của dân

Năm là, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng là nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của

cách mạng Việt Nam.

II QUÁ ĐỘ LÊN CNXH Ở NƯỚC TA

xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng

3 Một số mục tiêu trên con đường quá độ lên CNXH, phương hướng thực hiện các mục tiêu đó

1 Bối cảnh quốc tế và trong nước

a) Bối cảnh quốc tế

Một là, về đặc điểm, xu thế chung.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Ðông Nam Á phát triển năng động, nhưng cũng tiềm ẩn những nhân tố mất ổn dịnh.

Hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển là xu thế lớn; nhưng đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp, chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt dộng can thiệp, lật đổ, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ, biển, đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt về lợi ích kinh tế tiếp tục diễn ra phức tạp.

Hai là, nhận định, đánh giá về CNXH

Trong quá trình hình thành và phát triển, Liên Xô và các nước XHCN khác đã đạt những thành tựu to lớn về nhiều mặt, từng là chỗ dựa cho phong trào hoà bình và cách mạng thế giới, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Chế độ XHCN ở Liên Xô và Ðông Âu sụp đổ

là một tổn thất lớn đối với phong trào cách mạng thế giới, nhưng một số nước theo con đường XHCN, trong đó có VN, vẫn kiên định mục tiêu, lý tưởng, tiến hành cải cách, đổi mới, giành được những thành tựu to lớn, tiếp tục phát triển; phong trào cộng sản và công nhân quốc tế có những bước hồi phục.

Các nước theo con đường XHCN, phong trào cộng sản và cánh tả còn gặp nhiều khó khăn, các thế lực thù địch tiếp tục chống phá, tìm cách xoá bỏ CNXH

Ba là, nhận định, đánh giá về chủ nghĩa tư bản.

“Hiện tại, CNTB còn tiềm năng phát triển, nhưng về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột

và bất công”.

“khủng hoảng kinh tế, chính trị, xã hội vẫn tiếp tục xảy

ra”.

Bốn là, nhận định về các nước đang

phát triển, kém phát triển.

Các nước đang phát triển

phải tiến hành cuộc đấu tranh

rất khó khăn, phức tạp chống

nghèo nàn, lạc hậu, chống

mọi sự can thiệp, áp đặt và

xâm lược để bảo vệ độc lập,

chủ quyền quốc gia, dân tộc.

Năm là, nhận định về những vấn đề toàn cầu

cấp bách liên quan đến vận mệnh loài người.

Nhân dân thế giới đang đứng trước những vấn đề toàn cầu cấp bách có liên quan đến vận mệnh loài người Ðó là:

+ Gìn giữ hòa bình, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh.

Sáu là, nhận định về đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại.

b) Bối cảnh trong nước:

+ Đi lên CNXH là một quá trình cách mạng

sâu sắc, triệt để, đấu tranh phức tạp giữa cái

cũ và cái mới nhằm tạo ra sự biến đổi về chất

trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.

+ Điểm xuất phát của nước ta thấp nên nhất thiết phải trải qua một thời kỳ quá độ lâu dài với nhiều bước phát triển, nhiều hình thức tổ

chức kinh tế, xã hội đan xen.

* Thuận lợi:

+ Có sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng CSVN do CT HCM sáng lập và rèn luyện, có bản lĩnh chính trị vững vàng và dày dạn kinh nghiệm lãnh đạo.

+ Dân tộc ta là một dân tộc anh hùng, có ý chí vươn lên mãnh liệt; nhân dân ta có lòng yêu nước nồng nàn, có truyền thống đoàn kết và nhân ái, cần cù lao động và sáng tạo, luôn ủng hộ

và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.

+ Chúng ta đã từng bước xây dựng được những cơ sở vật chất – kỹ thuật rất quan trọng, cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, sự hình thành và phát triển kinh tế tri thức cùng với quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế là một thời cơ để phát triển.

2 Về mô hình, mục tiêu, phương

hướng cơ bản

Về mô hình

Một là, đi lên CNXH là khát vọng của nhân dân ta,

là sự lựa chọn đúng đắn của Ðảng Cộng sản Việt Nam

và Chủ tịch Hồ Chí Minh, phù hợp với xu thế phát triển của lịch sử.

Hai là, xã hội XHCN mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội (8 đặc trưng)

Ba là, Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) chỉ rõ 2 nội dung quan trọng

Cương lĩnh 1991 Cương lĩnh 2011

- Do nhân dân lao dộng làm chủ - Do nhân dân làm chủ

- Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

- Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên LLSX hiện

đại và chế dộ công hữu về tư liệu sản xuất chủ yếu.

- Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực luợng sản xuất hiện dại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp

- Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc - Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc

- Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất

công, làm theo năng lực, huởng theo lao động, có

cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát

triển toàn diện cá nhân.

- Con nguời có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có diều kiện phát triển toàn diện

- Các dân tộc trong nuớc bình đẳng, đoàn kết và giúp dỡ

lẫn nhau cùng tiến bộ. - Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển.

- Có Nhà nuớc pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Ðảng Cộng sản lãnh đạo

- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với nhân dân tất cả

các nuớc trên thế giới.

- Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nuớc trên thế giới.

Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011)

chỉ rõ 2 nội dung quan trọng:

Thứ hai, chỉ rõ những thuận lợi cơ bản:

Có sự lãnh đạo đúng đắn của Ðảng Cộng sản Việt Nam do CT HCM sáng lập và rèn luyện, có bản lĩnh chính trị vững vàng và dày dạn kinh nghiệm lãnh dạo.

Dân tộc ta là một dân tộc anh hùng, có ý chí vươn lên mãnh liệt

Nhân dân ta có lòng yêu nuớc nồng nàn, có truyền thống đoàn kết và nhân ái, cần cù lao dộng và sáng tạo, luôn ủng hộ và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Ðảng;

Chúng ta đã từng buớc xây dựng được những cơ sở vật chất -

kỹ thuật rất quan trọng

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, sự hình thành

và phát triển kinh tế tri thức cùng với quá trình toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế là một thời cơ dể phát triển.

Về các mục tiêu

Mục tiêu tổng quát khi kết thúc thời kỳ quá độ ở nước ta là xây dựng được về cơ bản nền tảng kinh tế

của CNXH với kiến trúc thượng tầng về chính trị, tư

tưởng, văn hoá phù hợp, tạo cơ sở dể nước ta trở thành một nước XHCN ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

Từ nay dến giữa thế kỷ XXI, toàn Ðảng, toàn dân

ta phải ra sức phấn dấu xây dựng nuớc ta trở thành một

nước công nghiệp hiện đại, theo định hướng XHCN.

Về các phương hướng cơ bản

Một là, đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước

gắn với phát triển kinh tế tri thức,

bảo vệ tài nguyên, môi trường

Hai là, phát triển nền kinh tế thị truờng

định hướng XHCN.

Ba là, xây dựng nền VH tiên tiến, đậm

đà bản sắc dân tộc; xây dựng con

người, nâng cao đời sống ND, thực

hiện tiến bộ và công bằng xã hội

Bốn là, bảo đảm vững chắc QP và AN

quốc gia, trật tự, an toàn xã hội

Năm là, thực hiện đuờng lối đối ngoại

độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị,

hợp tác và phát triển; chủ dộng và tích

cực hội nhập quốc tế

Sáu là, xây dựng nền dân chủ XHCN,

thực hiện đại đoàn kết toàn dân tộc,

tăng cường và mở rộng mặt trận dân

tộc thống nhất

Bảy là, xây dựng Nhà nuớc pháp quyền

XHCN của nhân dân, do nhân dân,

vì nhân dân

Tám là, xây dựng Ðảng trong sạch,

vững mạnh.

Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011)

đã bổ sung nội dung về việc nắm vững và

giải quyết tốt các mối quan hệ lớn:

Giữa đổi mới, ổn định và phát triển Giữa đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị

Giữa kinh tế thị trường và định hướng

XHCN

Giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển

văn hóa, thực hiện tiến bộ và công bằng

xã hội

Giữa độc lập, tự chủ và hội nhập quốc tế

Giữa phát triển LLSX và xây dựng, hoàn thiện từng bước quan hệ sản xuất XHCN

Giữa xây dựng XHCN và bảo vệ tổ quốc

XHCN Giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý,

Nhân dân làm chủ

III NHỮNG ĐỊNH HƯỚNG LỚN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, VĂN HÓA, XÃ HỘI, QUỐC PHÒNG, AN NINH, ĐỐI NGOẠI

2 Định hướng phát triển các lĩnh vực văn hóa – xã hội

1 Định hướng phát triển kinh tế

a) Định hướng phát triển quan hệ sản xuất

- Định hướng chung:

+ Phát trển nền kinh tế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa với nhiều hình thức sở hữu, nhiều

thành phần kinh tế, hình thức tổ chức kinh doanh

và hình thức phân phối.

+ Các hình thức sở hữu hỗn hợp và đan kết với nhau hình thành các tổ chức kinh tế đa dạng ngày càng phát triển.