Lý do chọn đề tài: Chỉ thị 40/CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban bí th Trung ơng Đảng khoá IX về việc “Xây dựng và nâng cao chất lợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” đã khẳng định
Trang 1Mục lục
1 Vị trí, vai trò của đội ngũ giáo viên 9
2 Vị trí, tầm quan trọng của công tác bồi dỡng đội ngũ 10
3 Nội dung của công tác bồi dỡng giáo viên 11Chơng II: Thực trạng của công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên ở
trờng Tiểu học Thợng Cửu - Thanh Sơn - Phú Thọ
13
II.Thực trạng của công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viến ở trờng
Trang 2Phần I : Những vấn đề chung
I Lý do chọn đề tài:
Chỉ thị 40/CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban bí th Trung ơng Đảng (khoá IX) về việc “Xây dựng và nâng cao chất lợng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục” đã khẳng định: “Phát triển giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, là điều kiện để phát huy nguồn lực con ngời Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lợng nòng cốt, có vai trò quan trọng
- Nghị quyết 40/2000/QH 10 của Quốc hội khoá X đã xác định “ Mục tiêu của việc đổi mới chơng trình giáo dục phổ thông là xây dựng nội dung, chơng trình, phơng pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mới Nhằm nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, phù hợp với truyền thống và thực tiễn Việt Nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nớc phát triển trong khu vực và thế giới
Để thực hiện Nghị quyết 40/2000/QH10, Thủ tớng Chính Phủ đã có chỉ thị 14/2001/CT-TTG ngày 11/6/2001 “Khẩn trơng thực hiện việc đổi mới chơng trình, sách giáo khoa phổ thông, coi đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm về giáo dục để nâng cao chất lợng giáo dục phổ thông nói riêng và cả hệ thống giáo dục đào tạo nói chung”
Trong chỉ thị 14/2001/CT-TTG Thủ tớng Chính Phủ lu ý khi xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện đề án trong đó có ghi: “Về xây dựng
đội ngũ giáo viên cần lập kế hoạch rất cụ thể về bồi dỡng giáo viên thực hiện chơng trình mới”
Trang 3Nh vậy, để thực hiện thắng lợi các mục tiêu của sự nghiệp đổi mới giáo dục trong quá trình xây dựng đổi mới đất nớc tiên tiến lên công nghiệp hoá - hiện đại hoá thì vai trò, vị trí ngời giáo viên, của đội ngũ nhà giáo là vô cùng quan trọng.
Nghị quyết TW 2 (khoá VIII) của Đảng đã khẳng định : “Giáo viên
là nhân tố quyết định đến chất lợng của giáo dục và đợc xã hội tôn vinh”
Điều 70 Luật giáo dục 2005 của nớc ta đã khẳng định “Nhà giáo là ngời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trờng, các cơ sở giáo dục khác”
Điều 31 - Điều lệ trờng tiểu học quy định “Giáo viên trờng tiểu học
là ngời làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục trong nhà trờng ”…
Vì vậy công tác xây dựng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên là một công việc hết sức quan trọng Trong báo cáo đề dẫn tại hội nghị Ban chấp hành
TW 2 khoá VIII đã khẳng định “ Khâu then chốt nhất để thực hiện…chiến lợc phát triển giáo dục là xây dựng và bồi dỡng đội ngũ cán bộ quản
lý, giáo viên cả về phẩm chất chính trị, đạo đức chuyên môn và nghiệp
vụ ”…
Trong chiến lợc phát triển giáo dục đào tạo thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc (Giai đoạn 2001-2010) “ Phát triển đội ngũ giáo…viên, đảm bảo đủ về số lợng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lợng, đáp ứng yêu cầu vừa tăng quy mô vừa nâng cao chất lợng và hiệu quả giáo dục ”…
Tại điều 80 của Luật giáo dục 2005 quy định “Nhà nớc có chính sách bồi dỡng nhà giáo về chuyên môn, nghiệp vụ để nâng cao trình độ và chuẩn hoá nhà giáo ”…
Nghị quyết TW 2 khoá VIII của Đảng đã đánh giá khái quát “Đội ngũ giáo viên vừa thiếu vừa yếu ”, “ chất l… … ợng giáo viên cha đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục - đào tạo trong giai đoạn mới”
Trang 4Để đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ đổi mới giáo dục nói chung và việc bồi dỡng đội ngũ giáo viên nói riêng cần nhận thức rõ thực trạng của giáo dục hiện nay trong đó có thực trạng về đội ngũ giáo viên Đó là cơ sở quan trọng để xây dựng phơng hớng, nhiệm vụ, xác định các giải pháp cho
sự đổi mới và phát triển giáo dục
Từ thực trạng, tình hình giáo dục chung của cả nớc, sự nghiệp giáo dục của trờng tiểu học Thợng Cửu - Thanh Sơn - Phú Thọ vừa mang những
đặc trng của đất nớc vừa có những đặc thù riêng của địa phơng Thợng Cửu
là xã vùng cao đặc biệt khó khăn của huyện Thanh Sơn, điều kiện kinh tế xã hội của địa phơng còn nhiều khó khăn; 100% làm nông nghiệp, có 80/501 hộ nghèo đói chiếm 15,9% số hộ toàn xã Năm 1998 nhà trờng mới
đợc thành lập sau khi tách trờng phổ thông cơ sở Thợng Cửu
Về cơ sở vật chất: Còn 40% lớp học là nhà tạm, gỗ Đội ngũ giáo viên yếu, thiếu nên hàng năm nhà trờng đều phải tiếp nhận giáo viên luân chuyển và giáo viên hợp đồng Công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên còn thiếu sót do cả nguyên nhân chủ quan và khách quan
Mặt khác, một số yếu tố hết sức quan trọng có ảnh hởng lớn đến chất lợng đội ngũ, chất lợng giáo dục toàn diện của nhà trờng đó là học sinh của trờng Nhìn chung, học sinh là con em nông dân, các em đều ngoan, lễ phép và không bị tác động và ảnh hởng các tệ nạn xã hội Song
do điều kiện xã hội của địa phơng, điều kiện kinh tế, hoàn cảnh gia đình, môi trờng sống nên các em cha chịu khó học bài, tỷ lệ chuyên cần cha cao Nhiều gia đình học sinh, cha mẹ các em cha quan tâm đến việc học tập của con em mình, cha tạo điều kiện đầu t về thời gian, điều kiện, phơng tiện học tập, ý thức thái độ học tập còn hạn chế
Chính vì vậy, trớc yêu cầu đổi mới của ngành giáo dục nói chung,
đổi mới phơng pháp dạy học nói riêng, nhà trờng gặp không ít khó khăn đó
là vừa giải quyết yêu cầu về đổi mới giáo dục, vừa phải phấn đấu để hoàn
Trang 5thành các chỉ tiêu về công tác phổ cập xoá mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi Yêu cầu giải quyết mối quan hệ giữa số lợng và chất l-ợng giáo dục đòi hỏi đội ngũ giáo viên của trờng phải nỗ lực, cố gắng cao.
Đứng trớc yêu cầu của nhiệm vụ đổi mới giáo dục đòi hỏi ngời cán
bộ quản lý nhà trờng phải giải quyết đồng thời nhiều biện pháp nhằm bồi dỡng đội ngũ, cán bộ giáo viên cả về phẩm chất và năng lực để đáp ứng với yêu cầu, nhiệm vụ của nhà trờng
II Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên ở trờng tiểu học Thợng Cửu - Thanh Sơn - Phú Thọ
III Khách thể và đối tợng nghiên cứu.
1 Khách thể nghiên cứu:
- Ban giám hiệu nhà trờng, tổ trởng chuyên môn của trờng
- Đội ngũ giáo viên của trờng
- Học sinh của trờng
2 Đối tợng nghiên cứu.
Nghiên cứu một số biện pháp bồi dỡng nhằm nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên ở trờng tiểu học Thợng Cửu - Thanh Sơn - Phú Thọ.IV Giả
thuyết khoa học:
Công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên ở trờng tiểu học Thợng Cửu trong những năm gần đây sau khi trờng đợc thành lập đã đợc quan tâm thực hiện và bớc đầu để nâng cao chất lợng đội ngũ Nhng đứng trớc yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, đặc biệt là đổi mới nội dung, chơng trình, sách giáo khoa ở bậc tiểu học thì công tác bồi dỡng đội ngũ của nhà trờng cha đáp ứng đợc yêu cầu của sự nghiệp đổi mới nói chung Vì vậy công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên nếu thực hiện đồng bộ, liên tục các biện pháp
do đề tài đề xuất sẽ đáp ứng đợc yêu cầu đổi mới giáo dục nói chung và đổi
Trang 6mới giáo dục tiểu học nói riêng Từ đó trờng tiểu học Thợng Cửu sẽ có một
đội ngũ giáo viên có phẩm chất đạo đức tốt, có nghiệp vụ chuyên môn giỏi
Đó chính là động lực để nâng cao chất lợng giáo dục toàn diện của nhà ờng
tr-V Nhiệm vụ nghiên cứu:
1 Nhiệm vụ tổng quát:
Một số biện pháp bồi dỡng của hiệu trởng nhằm nâng cao chất lợng
đội ngũ giáo viên trờng tiểu học Thợng Cửu - Thanh Sơn - Phú Thọ
2 Nhiệm vụ cụ thể:
2.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài
2.2 Nghiên cứu thực trạng công tác bồi dỡng đội ngũ của trờng tiểu học Thợng Cửu
2.3 Đề xuất một số biện pháp bồi dỡng nhằm nâng cao chất lợng đội ngũ giáo viên của trờng tiểu học Thợng Cửu
VI Giới hạn của đề tài:
Do khả năng của bản thân và điều kiện thời gian có hạn cho nên đề tài chỉ đi sâu nghiên cứu một số biện pháp bồi dỡng đội ngũ giáo viên của hiệu trởng trờng tiểu học Thợng Cửu qua 3 năm học: 2003-2004; 2004-2005; 2005 - 2006
VII Cái mới của đề tài.
1 Về mặt lý luận.
Qua nghiên cứu, một lần nữa khẳng định và làm sáng tỏ hơn vị trí, vai trò của đội ngũ giáo viên Đây là nhân tố quan trọng, quyết định đến chất lợng giáo dục đào tạo và tầm quan trọng của công tác bồi dỡng đội
Trang 7ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, đổi mới đất nớc.
vụ thiết thực vào xây dựng nền kinh tế - xã hội của địa phơng
VIII Phơng pháp nghiên cứu.
1 Nhóm phơng pháp nghiên cứu lý luận.
Nghiên cứu các nghị quyết của Đảng, các chính sách của Nhà nớc, của ngành về đổi mới giáo dục
Nghiên cứu pháp lệnh cán bộ công chức, luật giáo dục và các văn bản pháp quy về giáo dục, các tài liệu về quản lý giáo dục, tài liệu về tâm
lý học, quản lý dành cho ngời lãnh đạo
2 Nhóm phơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
2.1 Phơng pháp quan sát khách quan: Dự giờ của giáo viên (20 giáo viên) dự họp hội đồng s phạm hà trờng, dự sinh hoạt tổ chuyên môn, dự sinh hoạt tập thể với các lớp
2.2 Phơng pháp điều ra: Xây dựng các mẫu điều tra về cán bộ quản
lý về đội ngũ giáo viên, điều tra số liệu, xây dựng các câu hỏi điều tra, thông tin từ cán bộ quản lý, từ giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh
2.3 Phơng pháp trắc nghiệm: Qua các đề thi khảo sát, các đề kiểm tra cuối họckỳ của cả 3 năm học
Trang 82.4 Phơng pháp nghiên cứu sản phẩm: Nghiên cứu giáo án của giáo viên, sổ học bồi dỡng thờng xuyên chu kỳ III (2003-2007), đồ dùng dạy học tự làm của giáo viên.
Phần II : Nội dung.
Chơng I : Cơ sở lý luận
1 Vị trí, vai trò của đội ngũ giáo viên.
Trang 9“Trong lịch sử nớc ta “tân s trọng đạo” là truyền thống quý báu của dân tộc Nhà giáo bao giờ cũng đợc nhân dân yêu mến và quý trọng Những năm qua chúng ta đã xây dựng đợc đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản
lý giáo dục ngày càng đông đảo, phần lớn có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng đợc nâng cao Đội ngũ này đã đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài, góp phần vào thắng lợi của sự nghiệp cách mạng của đất nớc ”…
(Trích chỉ thị 40/CT-TW)
Vai trò của đội ngũ nhà giáo trong sự nghiệp đổi mới giáo dục nói riêng cũng nh vai trò của ngời cán bộ cách mạng trong sự nghiệp cách mạng nói cung của dân tộc đã đợc khẳng định trong Nghị quyết TW3 (khoá VIII) của Đảng “Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nớc và chế độ Đây là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng ”…
Trong hệ thống các qua điểm của t tởng Hồ Chí Minh về cách mạng Việt Nam (Phần nói về việc chăm lo bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau) Ngời đề cập và nhấn mạnh “Vì lợi ích mời năm trồng cây Vì lợi ích trăm năm trồng ngời” và “Bồi dỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết” Thuở sinh thời Hồ Chí Minh luôn chăm lo giáo dục và rèn luyện thế hệ trẻ Ngời nói : Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những ngời thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội với phẩm chất vừa “hồng” vừa “chuyên”
Hồ Chí Minh - Nhà cách mạng, nhà văn hoá lớn đồng thời cũng là nhà giáo dục cách mạng, thầy giáo Nguyễn Tất Thành đã cho chúng ta thấy
rõ hơn vai trò và vị trí của giáo dục trong sự nghiệp cách mạng Trong đó
đội ngũ nhà giáo đóng vai trò quan trọng quyết định trong việc giáo dục
đào tạo thế hệ trẻ theo quan điểm đổi mới của Đảng
Trang 102 Vị trí, tầm quan trọng của công tác bồi dỡng đội gũ giáo viên.
Trong công cuộc đổi mới hiện nay của đất nớc tiến lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá, vị thế của giáo dục - đào tạo đã đợc Đảng và Nhà nớc ta xác định là “Quốc sách hàng đầu” Vai trò của ngời giáo viên đợc xã hội chú trọng và tôn vinh Tuy nhiên để đáp ứng đợc các yêu cầu đòi hỏi của công cuộc đổi mới đất nớc, giáo dục đào tạo đã bộc lộ nhiều thiếu sót và bất cập điều đó đã đợc Đảng ta đánh giá trong NQ TW 2 (khoá VIII), trong
đó đội ngũ giáo viên và việc bồi dỡng đang đặt ra những yêu cầu bức thiết cần phải đổi mới và chấn chỉnh để đáp ứng với yêu cầu mới “Khâu then chốt để thực hiện chiến lợc phát triển giáo dục là xây dựng và bồi dỡng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý cả về chính trị, đạo đức, chuyên môn nghiệp vụ”
(Đề dẫn tại Hội nghị Trung Ương 2 khoá VIII).
Trong chiến lợc phát triển giáo dục - đào tạo giai đoạn 2001-2010 đã xác định : “Phát triển đội ngũ nhà giáo nhằm đảm bảo về số lợng, hợp lý về cơ cấu và chuẩn về chất lợng, đáp ứng nhu cầu vừa tăng quy mô vừa nâng cao chất lợng và hiệu quả giáo dục” Trong bài phát biểu của Thủ tớng Phan Văn Khải tại Hội nghị triển khai chơng trình giáo dục phổ thông mới (17/2/2002) đồng chí nói: “Nhân đây tôi muốn đề nghị các đồng chí làm sao để đạt đợc điều mà đồng chí Phạm Văn Đồng đã nói là : Thầy phải ra thầy, trò phải ra trò Hiện nay còn có những khuyết điểm và tồn tại Chúng
ta đi theo con đờng XHCN thì thầy giáo Việt Nam còn nhận thức đợc rằng : Ngoài việc truyền đạt kiến thức cho học sinh, ngời thầy còn phải là một tấm gơng về đạo đức, phẩm chất, lý tởng cách mạng và nếp sống văn hoá để cho học sinh, con em chúng ta mãi mãi mang theo cả cuộc đời mình hình ảnh đẹp đẽ của ngời thầy giáo “Thủ t… ớng khẳng định : “Có thể nói rằng nhà giáo là ngời quyết định đến thành bại của giáo dục Vì vậy chúng
ta phải chăm lo, đào tạo, bồi dỡng thầy giáo, `cô giáo”
Trang 11Ngày 26/4/2002 khi tới thăm và làm việc với Bộ GD & ĐT, Tổng bí
th Nông Đức Mạnh đã phát biểu : “Bên cạnh yếu tố tích cực, chúng ta cần
lu ý một số giáo viên còn có biểu hiện cha toàn tâm toàn ý phục vụ sự nghiệp giáo dục và một bộ phận không đủ điều kiện đảm nhiệm trọng trách ngời thầy Đất nớc phải có những ngời thầy giỏi và có lơng tâm mới có thể
có học trò giỏi và có đạo đức Do đó các đồng chí cần hết sức chăm lo giúp
đỡ, bồi dỡng các thầy giáo, cô giáo”
3 Nội dung của công tác bồi dỡng giáo viên.
Công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên nhằm từng bớc nâng cao chất ợng đội ngũ (vừa giỏi về chuyên môn nghiệp vụ vừa có phẩm chất đạo đức, lối sống trong sáng mẫu mực) đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục đào tạo nói chung và đổi mới bậc tiểu học nói riêng, trong giai đoạn hiện nay theo một số nội dung cơ bản sau đây:
+ Bồi dỡng lòng nhân ái s phạm bao gồm:
- Bồi dỡng tình yêu thơng đối với học sinh bởi đó là xuất phát điểm của mọi sáng tạo, mọi thành công và hiệu quả giáo dục của ngời giáo viên
Bồi dỡng tình yêu nghề nghiệp , sự say sa hứng thú, sự bền bỉ kiên trì và ý chí khắc phục khó khăn trong việc học hỏi, rèn luyện của ngời giáo viên
3.2 Bồi dỡng về năng lực s phạm.
+ Bồi dỡng năng lực tổ chức quá trình dạy học bao gồm:
Trang 12Bồi dỡng năng lực đổi mới quá trình dạy học, đổi mới phơng pháp dạy học, đổi mới các hình thức tổ chức dạy học, sử dụng phơng tiện dạy học.
Bồi dỡng để nâng cao vốn hiểu biết chung về các lĩnh vực của đời sống xã hội, vốn tri thức khoa học về bộ môn mình dạy
+ Bồi dỡng năng lực tổ chức quá trình giáo dục bao gồm:
- Năng lực tổ chức các hoạt động và sinh hoạt tập thể
- Năng lực cảm hoá học sinh, sự nhạy cảm và khả năng hoà nhập với tâm hồn học sinh
- Các phơng pháp tiếp cận cá biệt
Chơng II: Thực trạng của công tác bồi dỡng đội ngũ
giáo viên ở trờng tiểu học Thợng Cửu
Trang 132.725 ngời thuộc 501 hộ đợc phân bố rải rác ở 12 xóm bản ( 10 khu hành chính) Nhân dân ở Thợng Cửu gồm có 3 dân tộc cùng chung sống Trong
đó chủ yếu là dân tộc Mờng (90%); dân tộc Kinh (3%), dân tộc Dao (7%) Nhân dân sống bằng nghề nông, kinh tế phát triển chậm, đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn Cơ sở hạ tầng ở địa phơng còn thiếu và yếu, giao thông đi lại khó khăn
2 Đặc điểm tình hình nhà trờng:
Tuy địa phơng còn gặp hiều khó khăn, nhng đợc sự giúp đỡ của cấp trên, của Đảng uỷ, Chính quyền địa phơng quan tâm giúp đỡ nên trờng tiểu học Thợng Cửu đã đợc công nhận đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 1996-2000
Từ khi thành lập đến nay trờng có số lớp dao động từ 17 đến 19 lớp với số học sinh dao động từ 290 đến 360 học sinh Tỷ lệ tuyển sinh trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt tỷ lệ 100% Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp tiểu học hàng năm đều đạt 100% Học sinh của nhà trờng ngoan, lễ phép, chất lợng văn hoá cha cao
Về tình hình đội ngũ giáo viên 3 ăm trở lại đây, trờng có đủ số giáo viên đạt quy định 1,15 giáo viên/lớp Trong đó số giáo viên địa phơng chiếm khoảng 35% số giáo viên toàn trờng, còn lại là giáo viên là ngời ở
địa phơng khác là giáo viên luân chuyển, giáo viên hợp đồng đây cũng là một yếu tố ảnh hởng đến công tác quản lý cán bộ và chuyên môn của tr-ờng
Về chất lợng đội ngũ: 100% giáo viên đạt trình độ chuẩn, 15% giáo viên đạt trình độ trên chuẩn Do đội ngũ giáo viên còn trẻ, số năm công tác còn ít nên kinh nghiệm giảng dạy cha nhiều Có 20% số giáo viên là ngời
địa phơng thuộc diện đào tạo cử tuyển nên đội ngũ giáo viên còn có một bộ phận nhỏ có trình độ yếu, tay nghề hạn chế Từ các yếu tố trên nên đã ảnh hởng nhiều tới việc bồi dỡng đội ngũ cũng nh tới chất lợng giảng dạy, giáo dục
(Xem mẫu M1 phần phụ lục).
