SáNG KIếN KINH NGHIệM"Vai trò của Hiệu trởng trong công tác bồi dỡng chất lợng đội ngũ" Phần I: Lý do chọn sáng kiến kinh nghiện Hiện nay trong thời đại đang đề cao những giá trị nhân v
Trang 1SáNG KIếN KINH NGHIệM
"Vai trò của Hiệu trởng trong công tác bồi dỡng chất lợng đội
ngũ"
Phần I: Lý do chọn sáng kiến kinh nghiện
Hiện nay trong thời đại đang đề cao những giá trị nhân văn, trí tuệcon ngời của những danh nhân, nguồn gốc trực tiếp tạo ra của cải vậtchất và văn hoá tinh thần trên nền kinh tế tri thức; Với yêu cầu xây dựng
đất nớc "dân giàu, nớc mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh" thì con ngời vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi
mới Bác Hồ dạy "muốn có chủ nghĩa xã hội phải có con ngời xã hội
chủ nghĩa" đòi hỏi giáo dục phải gắn với yêu cầu của đất nớc Đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải có con ngời rất mực trungthành, giàu lòng yêu nớc, trình độ kiến thức hiện đại, có kỹ năng thànhthạo
Trong các bậc học thì bậc Tiểu học là cấp học nền tảng, đặt cơ sởban đầu cho việc hình thành, phát triển toàn diện nhân cách con ngờiViệt Nam Xã hội chủ nghĩa Đặt nền móng vững chắc cho giáo dụcquốc dân, nên đội ngũ giáo viên Tiểu học có vị trí, vai trò rất quantrọng trong việc giáo dục học sinh
Khi bàn đến vị trí vai trò, nhiệm vụ của ngời thầy giáo trong sự
nghiệp giáo dục đào tạo, thủ tớng Phạm Văn Đồng đã chỉ rõ "Vấn đề
Trang 2lớn nhất trong giáo dục của chúng ta hiện nay là tạo điều kiện thuận lợi nhất để đội ngũ giáo viên dần dần trở thành một đội quân đủ năng lực, đủ t cách làm tròn sứ mệnh của mình Chất lợng giáo dục trớc mắt, trong tơng lai tuỳ thuộc vào đội ngũ này, phải làm cho giáo viên có đạo đức tốt hơn, có ý thức với nghề, có tâm hồn với trẻ Không có giáo viên tốt, không có chất l- ợng cao" Vấn đề trên đòi hỏi những ngời làm công tác giáo dục, đặc
biệt là giáo viên tiểu học phải nhận thức sâu sắc đó là công việckhông ai làm thay thế đợc trong giáo dục đào tạo
Nghị quyết Trung ơng II khoá VIII đã chỉ rõ: Định hớng từ đây đếnnăm 2000, nớc ta trở thành một nớc công nghiệp hoá, hiện đại hoá Mục
tiêu của phát triển giáo dục: "Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,
bồi dỡng nhân tài" và khẳng định: "Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải phát triển giáo dục đào tạo" Muốn
thế phải xây dựng đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên tiểu học nóiriêng từng bớc chuyển hoá về chuyên môn nghiệp vụ, trong sáng về đạo
đức, mẫu mực về lối sống
Nh vậy xuất phát từ:
- Yêu cầu đổi mới đất nớc trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá
- Từ mục tiêu đào tạo của giáo dục Tiểu học
- Từ vị trí, vai trò của ngời giáo viên Tiểu học
- Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học
Trang 3- Từ thực trạng của đội ngũ giáo viên Tiểu học trờng Dơng Thuỷ.
Phần II: Nội dung
A Một số cơ sở lý luận của công tác bồi d ỡng đội ngũ giáo viên
I Vị trí, vai trò trờng tiểu học trong giai đoạn hiện nay: Tiểu
học là cơ sở giáo dục của bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dân, làbậc học nền tảng, có trách nhiệm xây dựng và phát triển tình cảm,
đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em nhằm hình thành cơ
sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con ngời Việt Namxã hội chủ nghĩa Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh nắmvững kỹ năng nói, đọc, viết, tính toán, cho những hiểu biết về tựnhiên, con ngời và xã hội Có lòng nhân ái, hiếu thảo với ông bà, cha mẹ,yêu quý chị em, kính trọng thầy cô giáo, lễ phép với ngời lớn, giúp đỡbạn bè, yêu lao động Có kỹ luật, có nếp sống văn minh, có thói quen rènluyện thân thể
Từ vị trí mục tiêu này, giúp cho ngời Hiệu trởng, đội ngũ giáo viên cónhững định hớng đúng cho việc dạy học Đây là cơ sở khoa học để
xây dựng đội ngũ giáo viên "vừa hồng, vừa chuyên".
Mặt khác, giáo viên Tiểu học là bậc học của cách học, là bậc học tạo nênnhững cơ sở ban đầu rất cơ bản, rất bền vững cho trẻ em để các emtiếp tục học lên các bậc học trên Những gì các em đợc học tập, đợchình thành từ nhà trờng Tiểu học, từ thầy cô giáo về kỹ năng, tínhcách sẽ theo tiếp mỗi cuộc đời của mỗi học sinh và khi đã đợc hình
Trang 4thành sẽ định hình ở học sinh thì khó mà thay đổi đợc Với đặc
điểm này đòi hỏi giáo dục Tiểu học phải chính xác về nội dung, vềhình thức Giáo dục phải mang tính khoa học, tính nhân văn của mộtnền giáo dục ở mỗi nhà trờng, ở mỗi cán bộ quản lý giáo dục và ngay ởtừng giáo viên Do đó, ngời quản lý trờng Tiểu học phải nhận thức đầy
đủ, đứng đắn về bậc học của mình và của riêng trờng mình để cónhững biện pháp hữu hiệu tạo cơ sở ban đầu rất cơ bản, bền vữngcho sự phát triển và tiếp tục học lên
II Ngời giáo viên Tiểu học trong sự nghiệp giáo dục đào tạo:
1 Vị trí, vai trò của ngời giáo viên Tiểu học trong công cuộc
đổi mới nhằm góp phần thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc:
- Giáo viên Tiểu học là ngời góp phần quyết định trong việc thực hiện
có chất lợng dạy và học, thực hiện phổ cập giáo dục Tiểu học
- Giáo viên Tiểu học: Lời nói, cử chỉ, cuộc sống lao động và s phạm của
họ có ảnh hởng to lớn đến sự phát triển nhân cách của mỗi ngời họcsinh
- Giáo viên Tiểu học là ngời có hiểu biết, có uy tín và gắn bó với cộng
đồng Hoạt động của họ trong và ngoài nhà trờng có tác dụng to lớn
đến sinh hoạt văn hoá và đời sống ở địa phơng
2 Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên Tiểu học:
a Chức năng:
Trang 5- Ngời giáo viên Tiểu học không chỉ là ngời truyền thụ cho lớp trẻ nhữngtri thức, kinh nghiệm sống, tinh hoa văn hoá của nhân loại mà còn phảikhơi dậy trong các em những t tởng tìm kiếm, sáng tạo, tinh thần hăngsay trong học tập, lao động của con ngời.
- Xã hội ngày nay càng phát triển, sự bùng nổ thông tin ngày càng lớn do
đó học sinh ngày nay không chỉ nắm bắt thông tin từ ngời thầy màcòn tiếp thu thông tin từ nhiều nguồn khác Ngời giáo viên cần phải biếtgiúp các em biết cách học, cách tiếp nhận thông tin Đây là nhiệm vụkhó mà đòi hỏi giáo viên cần đạt đợc Chính vì thế, ngời giáo viên tiểuhọc nếu không đợc đào tạo một cách toàn diện và không đợc học hỏithờng xuyên để nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụthì không thể trở thành ngời giáo viên tiểu học đúng nghĩa của nó vàlại càng không đảm nhận đợc chức năng của mình
b Nhiệm vụ:
- Giảng dạy và giáo dục theo đúng chơng trình giáo dục, kế hoạch dạyhọc; soạn bài, kiểm tra, đánh giá đúng quy định; lên lớp đúng giờ,không tuỳ tiện bỏ giờ, bỏ buổi học, đảm bảo chất lợng và hiệu quảgiảng dạy; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trờng
tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn
- Tham gia công tác phổ cập giáo dục Tiểu học ở địa phơng
- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dỡng chuyên môn nghiệp vụ
để nâng cao chất lợng và hiệu quả giảng dạy và giáo dục
Trang 6- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật, các quyết
định của hiệu trởng; nhận nhiệm vụ do hiệu trởng phân công, chịu sựkiểm tra của hiệu trởng và của các cấp quản lý giáo dục
- Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; gơng mẫu trớc họcsinh, thơng yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh; bảo
vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ cácbạn đồng nghiệp
- Chủ động phối hợp với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi
đồng Hồ Chí Minh, với gia đình học sinh và các tổ chức xã hội có liênquan trong hoạt động giảng dạy và giáo dục
- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật
III Sự cần thiết phải bồi dỡng độ ngũ giáo viên trong giai đoạn
hiện nay: Dân tộc Việt Nam là dân tộc vốn có truyền thống hiếu học,
coi trọng truyền thống: "Tôn s trọng đạo" và luôn tôn thờ đạo lý ấy.
Đội ngũ giáo viên là tinh hoa, trí tuệ của dân tộc, của thời đại Vì vậy,khi bàn đến vai trò và vị trí của ngời thầy trong sự nghiệp giáo dục cố
Thủ tớng Phạm Văn Đồng đã nói: "Thầy giáo là trung tâm của nhà
tr-ờng, là ngời quyết định đào tạo nên những con ngời xã hội chủ nghĩa Vì vậy, thầy giáo phải không ngừng phấn đấu vơn lên rèn luyện tu dỡng mọi mặt để thực sự xứng đáng là ngời thầy giáo xã hội chủ nghĩa" Nghị quyết Trung Ương II đã khẳng định:
"Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu" Nói đến giáo dục là
Trang 7nói đến đội ngũ giáo viên, nói đến tập thể s phạm nhà trờng Trongtập thể s phạm bao gồm: Cán bộ, giáo viên, nhân viên trong đó đội ngũgiáo viên là nồng cốt và giữ vai trò quyết định trong việc duy trì vàgiữ vững mục tiêu giáo dục đào tạo của nhà trờng Ngời giáo viên Tiểu
học là "ông thầy tổng thể" ngời đại diện toàn quyền của nền văn
minh nhà trờng đối với trẻ em Chính vì vậy, nghị quyết Trung Ương I
khoá VIII đã khẳng đinh: " Giáo viên là nhân tố quyết định chất
l-ợng của giáo dục và đợc xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ tài".
Để đạt đợc mục tiêu của trờng Tiểu học, không có con đờng nào khác
là phải bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể hội đồng s phạm.Biết phát huy tiềm năng, thế mạnh của từng cán bộ, giáo viên nhân viêntrong nhà trờng, xây dựng tập thể s phạm thành một khối đoàn kếtnhất trí cao, tạo thành sức mạnh tổng hợp nhằm giúp nhà trờng hoànthành nhiệm vụ giáo dục
Để xây dựng tốt một tập thể s phạm trong nhà trờng, trớc hết ngời hiệutrởng phải tự rèn luyện và bồi dỡng bản thân, tạo cho mình một uy tínhthực sự trớc tập thể s phạm nhà trờng Ngời hiệu trởng phải là con chim
đầu đàn, là tấm gơng sáng cho mọi thành viên noi theo, phải thực sự
là ngời có hiểu sâu, biết rộng về chuyên môn nghiệp vụ, về năng lực sphạm, năng lực tổ chức, năng lực điều hành quản lý, năng lực giao tiếp.Phải là chổ dựa vững chắc cho tập thể s phạm trong nhà trờng
Trang 8Xuất phát từ nhu cầu thực tế của giáo dục, các nhà quản lý trờng tiểuhọc cần phải có ý thức quan tâm đặc biệt đến vấn đề bồi dỡng độingũ trong nhà trờng nâng cao hiệu quả giáo dục.
B Thực trạng công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên ở trờng tiểu học Dơng Thuỷ:
I Tình hình đội ngũ giáo viên trờng tiểu học Dơng Thuỷ: Đầu
năm học 2006 - 2007 tổng số CB, GV, NV: 22, trong đó: CBQL: 2; Nhânviên: 2; giáo viên trực tiếp đứng lớp: 18
( không kể GV HĐNH ) Trình độ đào tạo của giáo viên: Đại học: 1/18 tỷlệ: 5,6%; Cao đẳng: 4/18 tỷ lệ: 22,2%; THSP: 13/18 tỷ lệ: 72,2%
II Thực trạng công tác bồi dỡng giáo viên ở trờng Tiểu học Dơng
Thuỷ:
1 Ưu điểm: Trong những năm công tác bồi dỡng đội ngũ giáo viên,
xây dựng tập thể s phạm đợc triển khai qua nhiều hình thức
Bồi dỡng t tởng chính trị cho đội ngũ giáo viên: Đa số các đồng chí cán
bộ, giáo viên có lập trờng t tởng vững vàng, có đạo đức lối sống lànhmạnh và trong sáng, luôn mẫu mực và thể hiện đợc là "tấm gơng sángcho học sinh noi theo"
Đội ngũ giáo viên, tập thể hội đồng s phạm nhà trờng luôn đoàn kết,thơng yêu, giúp đỡ lẫn nhau Biết giúp đỡ lẫn nhau trong khi các đồngchí, đồng nghiệp gặp khó khăn hoạn nạn, biết chia sẽ cùng nhau khi cóniềm vui, nỗi buồn Đặc biệt tập thể chị em nh một tổ ấm gia đình,
Trang 9tuy mỗi nhà mỗi cảnh, song đã biết thông cảm với nhau cùng nhau hoànthành tốt nhiệm vụ đợc giao.
Việc bồi dỡng cho đội ngũ s phạm không dừng ở chổ giáo viên tự bồi ỡng là đợc, mà hiệu trởng chỉ đạo quản lý, vạch kế hoạch bằng nhiềuhình thức Đặc biệt bồi dỡng thông qua dự giờ thăm lớp, giáo viên tự dựgiờ của đồng chí, đồng nghiệp để đúc rút kinh nghiệm Bên cạnh đó,hiệu trởng phải thờng xuyên dự giờ, góp ý, sửa chữa, bổ sung nhữngkhiếm khuyết mà giáo viên thờng mắc phải Điều này, hiệu trởng phảinắm rõ năng lực s phạm của từng cán bộ, giáo viên để lên kế hoạch dựgiờ, có khi phải dự giờ liên tục để chỉ rõ cho giáo viên quy trình, cách
d-tổ chức hoạt động của thầy và trò định hớng cụ thể cho từng mônhọc Qua dự giờ thăm lớp để thấy rõ đợc mặt mạnh, mặt yếu của từnggiáo viên Hầu hết các giáo viên biết sử dụng đổi mới phơng pháp dạyhọc, tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt, sáng tạo có sức thu hút
sự chú ý của học sinh và phát huy tính tích cực chủ động của học sinhtạo cho tiết học nhẹ nhàng
Bên cạnh đó còn tổ chức hoạt động thông qua nhiều hình thức khácnh: hội thảo chuyên đề, sinh hoạt chuyên môn tại trờng, liên trờng theocụm, viết sáng kiến kinh nghiệm, qua giao tiếp ứng xử để nâng caotrình độ về mọi mặt cho đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạmvững mạnh toàn diện
2 Tồn tại:
Trang 10Trong nhận thức t tởng có một số giáo viên còn thờ ơ với thời cuộc Mặc
dù đợc đào tạo"bài bản" ở các trờng s phạm song phần kinh nghiệm thực
tế cha có, hoặc cha nhiều đối với giáo viên mới ra trờng, khả năng lĩnhhội chuyên môn nghiệp vụ còn nhiều hạn chế Bởi vậy, thực hiện đổimới phơng pháp dạy học theo hớng phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo cuả học sinh còn nhiều hạn chế Trong quá trình dạy học, cha
tổ chức cho học sinh tự chiếm lĩnh đợc tri thức, cha tổ chức cho họcsinh hoạt động phù hợp nhằm phát huy tính chủ động sáng tạo của họcsinh trong quá trình học tập Có đồng chí còn nắm cha chắc chuẩnkiến thức, kỹ năng lớp mình phụ trách Ngoài ra cha kể các môn chuyênbiệt, nh vậy làm sao giúp cho học sinh tìm tòi, sáng tạo, tự khám phá cáimới, rút ra đợc kết luận trong giờ học đợc.Một số giáo viên còn ngại sửdụng đồ dùng dạy học nên tiết học trở nên khô khan thiếu sinh động,kết quả giờ học còn hạn chế
Với những thực trạng trên, nhằm đáp ứng đợc yêu cầu của trờng đòi hỏichất lợng đội ngũ giáo viên phải đợc nâng cao, nhằm hạn chế sự bất cập
về chuyên môn nghiệp vụ của một số giáo viên Do vậy, ngời hiệu trởngcần phải bồi dỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể s phạm nhằmkhắc phục những tồn tại, đa chất lợng nhà trờng từng bớc đi lên đápứng với mục tiêu đào tạo
C Một số biện pháp chỉ đạo công tác bồi d ỡng giáo viên:
Trang 11I Quán triệt nâng cao nhận thức tầm quan trọng của công tác
bồi dỡng đội ngũ giáo viên:
Rút kinh nghiệm làm công tác quản lý trong nhiều năm qua, đặc biệttrong những năm gần đây, bản thân tôi xác định đây là biện phápthờng xuyên, liên tục không thể nóng vội đòi hỏi một sớm một chiều mà
có đợc, mà phải nắm bắt đầy đủ những vấn đề thực tế của đội ngũ
về những điểm mạnh, điểm yếu của từng đồng chí để động viên tạo
ra động lực lôi cuốn, thu hút và dấy lên phong trào thi đua sôi nổi vềcông tác bồi dỡng Việc làm này đòi hỏi ngời hiệu trởng luôn đi đầutrong mọi hoạt động để làm gơng cho đội ngũ giáo viên Xác định
đây là việc khó nhng không thể không làm, mà coi đây là nhiệm vụtrọng tâm, chủ yếu của hiệu trởng cùng với sự cộng tác của các thànhviên, mọi lực lợng trong và ngoài nhà trờng, kể cả lực lợng chuyên môncấp trên Thực hiện bồi dỡng đội ngũ giáo viên có đầy đủ năng lựcgiảng dạy, phẩm chất đạo đức tốt đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dụcphổ thông trong giai đoạn hiện nay Ngoài ra, cần xác định rõ tronglãnh đạo nhà trờng, các tổ chức đoàn thể, các tổ trởng chuyên môn,từng đồng chí giáo viên bất luận hoàn cảnh nào cũng phải thực hiệnbằng đợc việc nâng cao năng lực giảng dạy Đây chính là lơng tâm,trách nhiệm của ngời giáo viên xã hội chủ nghĩa, là sự tôn vinh nghềnghiệp của mình và cũng chính là đáp ứng yêu cầu đa đất nớc tiếnlên công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Trang 12II Lập kế hoạch bồi dỡng đội ngũ giáo viên:
Dựa vào yêu cầu đổi mới công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nớc sự
đổi mới giáo dục phổ thông trong cả nớc, trong địa bàn tỉnh, huyện
và của địa phơng Hiệu trởng nhà trờng nghiên cứu, nắm chắc tìnhhình, tranh thủ mọi lực lợng để đánh giá, phân loại chính xác đội ngũgiáo viên với các bớc sau:
1 Phân loại giáo viên:
Vào đầu năm học, hiệu trởng phải phân loại chất lợng giáo viên thôngqua nhiều hình thức song chủ yếu là:
Căn cứ vào kết quả thanh tra chuyên môn trong năm qua, thông qua tròchuyện, trao đổi, thăm dò qua đồng nghiệp, qua phụ huynh học sinh
mà giáo viên dạy So sánh mức độ tiến bộ của giáo viên đạt ở mức nào,nếu giáo viên ở trờng khác chuyển đến thì xem xét nghiên cứu hồ sơ,hỏi thăm cán bộ quản lý ở trờng củ, xem xét kết quả học tập (nếu giáoviên mới ra trờng) Hiệu trởng tranh thủ dự một số tiết để xác địnhnăng lực giảng dạy, việc làm này giúp ngời hiệu trởng thu thập thông tinmột cách chính xác để có kế hoạch bồi dỡng phù hợp
2 Xây dựng kế hoạch bồi dỡng:
Kế hoạch bồi dỡng đội ngũ giáo viên phải đợc đa vào kế hoạch của nhàtrờng và thông qua cuộc họp hội đồng s phạm đầu năm và đa vàonghị quyết hội nghị cán bộ, viên chức Phân công ngời có trình độchuyên môn vững vàng kèm cặp những giáo viên có năng lực giảng dạy