SKKN vai trò của hiệu trưởng trong công tác bồi dưỡng chất lượng đội ngũ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM" Vai trò của Hiệu trưởng trong công tác bồi dưỡng chất lượng đội ngũ" PHẦN I: LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆN Hiện nay trong thời đại đang đề cao những giá trị nh

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

"

Vai trò của Hiệu trưởng trong công tác bồi dưỡng chất lượng đội ngũ"

PHẦN I: LÝ DO CHỌN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆN

Hiện nay trong thời đại đang đề cao những giá trị nhân văn, trí tuệ con người của những danh nhân, nguồn gốc trực tiếp tạo ra của cải vật chất và văn hoá tinh thần trên nền kinh tế

tri thức; Với yêu cầu xây dựng đất nước " dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh" thì con người vừa là mục tiêu vừa là động lực của công cuộc đổi mới Bác

Hồ dạy " muốn có chủ nghĩa xã hội phải có con người xã hội chủ nghĩa" đòi hỏi giáo dục

phải gắn với yêu cầu của đất nước Đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải có con người rất mực trung thành, giàu lòng yêu nước, trình độ kiến thức hiện đại, có kỹ năng thành thạo

Trong các bậc học thì bậc Tiểu học là cấp học nền tảng, đặt cơ sở ban đầu cho việc hình thành, phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam Xã hội chủ nghĩa Đặt nền móng vững chắc cho giáo dục quốc dân, nên đội ngũ giáo viên Tiểu học có vị trí, vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục học sinh

Khi bàn đến vị trí vai trò, nhiệm vụ của người thầy giáo trong sự nghiệp giáo dục đào tạo,

thủ tướng Phạm Văn Đồng đã chỉ rõ " Vấn đề lớn nhất trong giáo dục của chúng ta hiện nay là tạo điều kiện thuận lợi nhất để đội ngũ giáo viên dần dần trở thành một đội quân

đủ năng lực, đủ tư cách làm tròn sứ mệnh của mình Chất lượng giáo dục trước mắt, trong tương lai tuỳ thuộc vào đội ngũ này, phải làm cho giáo viên có đạo đức tốt hơn, có

ý thức với nghề, có tâm hồn với trẻ Không có giáo viên tốt, không có chất lượng cao"

Vấn đề trên đòi hỏi những người làm công tác giáo dục, đặc biệt là giáo viên tiểu học phải nhận thức sâu sắc đó là công việc không ai làm thay thế được trong giáo dục đào tạo

Nghị quyết Trung ương II khoá VIII đã chỉ rõ: Định hướng từ đây đến năm 2000, nước ta

trở thành một nước công nghiệp hoá, hiện đại hoá Mục tiêu của phát triển giáo dục: " Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài" và khẳng định: " Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá phải phát triển giáo dục đào tạo" Muốn thế phải xây dựng đội

ngũ giáo viên nói chung và giáo viên tiểu học nói riêng từng bước chuyển hoá về chuyên môn nghiệp vụ, trong sáng về đạo đức, mẫu mực về lối sống

Như vậy xuất phát từ:

- Yêu cầu đổi mới đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá

- Từ mục tiêu đào tạo của giáo dục Tiểu học

- Từ vị trí, vai trò của người giáo viên Tiểu học

- Chuẩn nghề nghiệp giáo viên Tiểu học

- Từ thực trạng của đội ngũ giáo viên Tiểu học trường Dương Thuỷ

PHẦN II: NỘI DUNG

A MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

I Vị trí, vai trò trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay: Tiểu học là cơ sở giáo dục

của bậc học trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc học nền tảng, có trách nhiệm xây dựng và phát triển tình cảm, đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và thể chất của trẻ em nhằm hình thành cơ sở ban đầu cho sự phát triển toàn diện nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa Giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học sinh nắm vững kỹ năng nói, đọc, viết, tính toán, cho những hiểu biết về tự nhiên, con người và xã hội Có lòng nhân ái, hiếu thảo với

ông bà, cha mẹ, yêu quý chị em, kính trọng thầy cô giáo, lễ phép với người lớn, giúp đỡ bạn bè, yêu lao động Có kỹ luật, có nếp sống văn minh, có thói quen rèn luyện thân thể

Từ vị trí mục tiêu này, giúp cho người Hiệu trưởng, đội ngũ giáo viên có những định

hướng đúng cho việc dạy học Đây là cơ sở khoa học để xây dựng đội ngũ giáo viên " vừa hồng, vừa chuyên"

Mặt khác, giáo viên Tiểu học là bậc học của cách học, là bậc học tạo nên những cơ sở ban đầu rất cơ bản, rất bền vững cho trẻ em để các em tiếp tục học lên các bậc học trên Những

gì các em được học tập, được hình thành từ nhà trường Tiểu học, từ thầy cô giáo về kỹ năng, tính cách sẽ theo tiếp mỗi cuộc đời của mỗi học sinh và khi đã được hình thành sẽ định hình ở học sinh thì khó mà thay đổi được Với đặc điểm này đòi hỏi giáo dục Tiểu học phải chính xác về nội dung, về hình thức Giáo dục phải mang tính khoa học, tính nhân văn của một nền giáo dục ở mỗi nhà trường, ở mỗi cán bộ quản lý giáo dục và ngay ở từng giáo viên Do đó, người quản lý trường Tiểu học phải nhận thức đầy đủ, đứng đắn về bậc học của mình và của riêng trường mình để có những biện pháp hữu hiệu tạo cơ sở ban đầu rất

cơ bản, bền vững cho sự phát triển và tiếp tục học lên

II Người giáo viên Tiểu học trong sự nghiệp giáo dục đào tạo:

1 Vị trí, vai trò của người giáo viên Tiểu học trong công cuộc đổi mới nhằm góp phần thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước:

- Giáo viên Tiểu học là người góp phần quyết định trong việc thực hiện có chất lượng dạy

và học, thực hiện phổ cập giáo dục Tiểu học

- Giáo viên Tiểu học: Lời nói, cử chỉ, cuộc sống lao động và sư phạm của họ có ảnh hưởng

to lớn đến sự phát triển nhân cách của mỗi người học sinh

- Giáo viên Tiểu học là người có hiểu biết, có uy tín và gắn bó với cộng đồng Hoạt động của họ trong và ngoài nhà trường có tác dụng to lớn đến sinh hoạt văn hoá và đời sống ở địa phương

2 Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên Tiểu học:

a Chức năng:

- Người giáo viên Tiểu học không chỉ là người truyền thụ cho lớp trẻ những tri thức, kinh nghiệm sống, tinh hoa văn hoá của nhân loại mà còn phải khơi dậy trong các em những tư tưởng tìm kiếm, sáng tạo, tinh thần hăng say trong học tập, lao động của con người

- Xã hội ngày nay càng phát triển, sự bùng nổ thông tin ngày càng lớn do đó học sinh ngày nay không chỉ nắm bắt thông tin từ người thầy mà còn tiếp thu thông tin từ nhiều nguồn khác Người giáo viên cần phải biết giúp các em biết cách học, cách tiếp nhận thông tin Đây là nhiệm vụ khó mà đòi hỏi giáo viên cần đạt được Chính vì thế, người giáo viên tiểu học nếu không được đào tạo một cách toàn diện và không được học hỏi thường xuyên để nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn nghiệp vụ thì không thể trở thành người giáo viên tiểu học đúng nghĩa của nó và lại càng không đảm nhận được chức năng của mình

b Nhiệm vụ:

- Giảng dạy và giáo dục theo đúng chương trình giáo dục, kế hoạch dạy học; soạn bài, kiểm tra, đánh giá đúng quy định; lên lớp đúng giờ, không tuỳ tiện bỏ giờ, bỏ buổi học, đảm bảo chất lượng và hiệu quả giảng dạy; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn

- Tham gia công tác phổ cập giáo dục Tiểu học ở địa phương

- Rèn luyện đạo đức, học tập văn hoá, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ để nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy và giáo dục

- Thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật, các quyết định của hiệu trưởng; nhận nhiệm vụ do hiệu trưởng phân công, chịu sự kiểm tra của hiệu trưởng và của các cấp quản lý giáo dục

- Giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín của nhà giáo; gương mẫu trước học sinh, thương yêu, tôn trọng học sinh, đối xử công bằng với học sinh; bảo vệ các quyền và lợi ích chính đáng của học sinh; đoàn kết, giúp đỡ các bạn đồng nghiệp

- Chủ động phối hợp với Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh, Sao Nhi đồng Hồ Chí Minh, với gia đình học sinh và các tổ chức xã hội có liên quan trong hoạt động giảng dạy

và giáo dục

- Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

III Sự cần thiết phải bồi dưỡng độ ngũ giáo viên trong giai đoạn hiện nay: Dân tộc

Việt Nam là dân tộc vốn có truyền thống hiếu học, coi trọng truyền thống: " Tôn sư trọng đạo" và luôn tôn thờ đạo lý ấy Đội ngũ giáo viên là tinh hoa, trí tuệ của dân tộc, của thời đại Vì vậy, khi bàn đến vai trò và vị trí của người thầy trong sự nghiệp giáo dục cố Thủ

tướng Phạm Văn Đồng đã nói: " Thầy giáo là trung tâm của nhà trường, là người quyết định đào tạo nên những con người xã hội chủ nghĩa Vì vậy, thầy giáo phải không ngừng phấn đấu vươn lên rèn luyện tu dưỡng mọi mặt để thực sự xứng đáng là người thầy giáo xã hội chủ nghĩa" Nghị quyết Trung Ương II đã khẳng định: " Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu" Nói đến giáo dục là nói đến đội ngũ giáo viên, nói đến tập thể

sư phạm nhà trường Trong tập thể sư phạm bao gồm: Cán bộ, giáo viên, nhân viên trong

đó đội ngũ giáo viên là nồng cốt và giữ vai trò quyết định trong việc duy trì và giữ vững

mục tiêu giáo dục đào tạo của nhà trường Người giáo viên Tiểu học là " ông thầy tổng thể"

người đại diện toàn quyền của nền văn minh nhà trường đối với trẻ em Chính vì vậy, nghị

quyết Trung Ương I khoá VIII đã khẳng đinh: " Giáo viên là nhân tố quyết định chất

lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh, giáo viên phải có đủ tài"

Để đạt được mục tiêu của trường Tiểu học, không có con đường nào khác là phải bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể hội đồng sư phạm Biết phát huy tiềm năng, thế mạnh của từng cán bộ, giáo viên nhân viên trong nhà trường, xây dựng tập thể sư phạm thành một khối đoàn kết nhất trí cao, tạo thành sức mạnh tổng hợp nhằm giúp nhà trường hoàn thành nhiệm vụ giáo dục

Để xây dựng tốt một tập thể sư phạm trong nhà trường, trước hết người hiệu trưởng phải

tự rèn luyện và bồi dưỡng bản thân, tạo cho mình một uy tính thực sự trước tập thể sư phạm nhà trường Người hiệu trưởng phải là con chim đầu đàn, là tấm gương sáng cho mọi thành viên noi theo, phải thực sự là người có hiểu sâu, biết rộng về chuyên môn nghiệp vụ,

về năng lực sư phạm, năng lực tổ chức, năng lực điều hành quản lý, năng lực giao tiếp Phải là chổ dựa vững chắc cho tập thể sư phạm trong nhà trường

Xuất phát từ nhu cầu thực tế của giáo dục, các nhà quản lý trường tiểu học cần phải có ý thức quan tâm đặc biệt đến vấn đề bồi dưỡng đội ngũ trong nhà trường nâng cao hiệu quả giáo dục

B THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC DƯƠNG THUỶ:

I Tình hình đội ngũ giáo viên trường tiểu học Dương Thuỷ: Đầu năm học 2006 - 2007

tổng số CB, GV, NV: 22, trong đó: CBQL: 2; Nhân viên: 2; giáo viên trực tiếp đứng lớp:

18

( không kể GV HĐNH ) Trình độ đào tạo của giáo viên: Đại học: 1/18 tỷ lệ: 5,6%; Cao đẳng: 4/18 tỷ lệ: 22,2%; THSP: 13/18 tỷ lệ: 72,2%

II Thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên ở trường Tiểu học Dương Thuỷ:

1 Ưu điểm: Trong những năm công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập

thể sư phạm được triển khai qua nhiều hình thức

Bồi dưỡng tư tưởng chính trị cho đội ngũ giáo viên: Đa số các đồng chí cán bộ, giáo viên

có lập trường tư tưởng vững vàng, có đạo đức lối sống lành mạnh và trong sáng, luôn mẫu mực và thể hiện được là "tấm gương sáng cho học sinh noi theo"

Đội ngũ giáo viên, tập thể hội đồng sư phạm nhà trường luôn đoàn kết, thương yêu, giúp

đỡ lẫn nhau Biết giúp đỡ lẫn nhau trong khi các đồng chí, đồng nghiệp gặp khó khăn hoạn nạn, biết chia sẽ cùng nhau khi có niềm vui, nỗi buồn Đặc biệt tập thể chị em như một tổ

ấm gia đình, tuy mỗi nhà mỗi cảnh, song đã biết thông cảm với nhau cùng nhau hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Việc bồi dưỡng cho đội ngũ sư phạm không dừng ở chổ giáo viên tự bồi dưỡng là được, mà hiệu trưởng chỉ đạo quản lý, vạch kế hoạch bằng nhiều hình thức Đặc biệt bồi dưỡng thông qua dự giờ thăm lớp, giáo viên tự dự giờ của đồng chí, đồng nghiệp để đúc rút kinh nghiệm Bên cạnh đó, hiệu trưởng phải thường xuyên dự giờ, góp ý, sửa chữa, bổ sung những khiếm khuyết mà giáo viên thường mắc phải Điều này, hiệu trưởng phải nắm rõ năng lực sư phạm của từng cán bộ, giáo viên để lên kế hoạch dự giờ, có khi phải dự giờ liên tục để chỉ rõ cho giáo viên quy trình, cách tổ chức hoạt động của thầy và trò định hướng cụ thể cho từng môn học Qua dự giờ thăm lớp để thấy rõ được mặt mạnh, mặt yếu của từng giáo viên Hầu hết các giáo viên biết sử dụng đổi mới phương pháp dạy học, tổ chức các hoạt động một cách linh hoạt, sáng tạo có sức thu hút sự chú ý của học sinh và phát huy tính tích cực chủ động của học sinh tạo cho tiết học nhẹ nhàng

Bên cạnh đó còn tổ chức hoạt động thông qua nhiều hình thức khác như: hội thảo chuyên

đề, sinh hoạt chuyên môn tại trường, liên trường theo cụm, viết sáng kiến kinh nghiệm, qua giao tiếp ứng xử để nâng cao trình độ về mọi mặt cho đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể

sư phạm vững mạnh toàn diện

2 Tồn tại:

Trong nhận thức tư tưởng có một số giáo viên còn thờ ơ với thời cuộc Mặc dù được đào tạo"bài bản" ở các trường sư phạm song phần kinh nghiệm thực tế chưa có, hoặc chưa nhiều đối với giáo viên mới ra trường, khả năng lĩnh hội chuyên môn nghiệp vụ còn nhiều hạn chế Bởi vậy, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo cuả học sinh còn nhiều hạn chế Trong quá trình dạy học, chưa tổ chức cho học sinh tự chiếm lĩnh được tri thức, chưa tổ chức cho học sinh hoạt động phù hợp nhằm phát huy tính chủ động sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập Có đồng chí còn nắm chưa chắc chuẩn kiến thức, kỹ năng lớp mình phụ trách Ngoài ra chưa kể các môn chuyên biệt, như vậy làm sao giúp cho học sinh tìm tòi, sáng tạo, tự khám phá cái mới, rút ra được kết luận trong giờ học được.Một số giáo viên còn ngại sử dụng đồ dùng dạy học nên tiết học trở nên khô khan thiếu sinh động, kết quả giờ học còn hạn chế

Với những thực trạng trên, nhằm đáp ứng được yêu cầu của trường đòi hỏi chất lượng đội ngũ giáo viên phải được nâng cao, nhằm hạn chế sự bất cập về chuyên môn nghiệp vụ của một số giáo viên Do vậy, người hiệu trưởng cần phải bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, xây dựng tập thể sư phạm nhằm khắc phục những tồn tại, đưa chất lượng nhà trường từng bước

đi lên đáp ứng với mục tiêu đào tạo

C MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO CÔNG TÁC BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN:

I Quán triệt nâng cao nhận thức tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng đội ngũ

giáo viên:

Rút kinh nghiệm làm công tác quản lý trong nhiều năm qua, đặc biệt trong những năm gần đây, bản thân tôi xác định đây là biện pháp thường xuyên, liên tục không thể nóng vội đòi hỏi một sớm một chiều mà có được, mà phải nắm bắt đầy đủ những vấn đề thực tế của đội ngũ về những điểm mạnh, điểm yếu của từng đồng chí để động viên tạo ra động lực lôi cuốn, thu hút và dấy lên phong trào thi đua sôi nổi về công tác bồi dưỡng Việc làm này đòi hỏi người hiệu trưởng luôn đi đầu trong mọi hoạt động để làm gương cho đội ngũ giáo viên Xác định đây là việc khó nhưng không thể không làm, mà coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, chủ yếu của hiệu trưởng cùng với sự cộng tác của các thành viên, mọi lực lượng trong

và ngoài nhà trường, kể cả lực lượng chuyên môn cấp trên Thực hiện bồi dưỡng đội ngũ giáo viên có đầy đủ năng lực giảng dạy, phẩm chất đạo đức tốt đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay Ngoài ra, cần xác định rõ trong lãnh đạo nhà trường, các tổ chức đoàn thể, các tổ trưởng chuyên môn, từng đồng chí giáo viên bất luận hoàn cảnh nào cũng phải thực hiện bằng được việc nâng cao năng lực giảng dạy Đây chính là lương tâm, trách nhiệm của người giáo viên xã hội chủ nghĩa, là sự tôn vinh nghề nghiệp của mình và cũng chính là đáp ứng yêu cầu đưa đất nước tiến lên công nghiệp hoá, hiện đại hoá

II Lập kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên:

Dựa vào yêu cầu đổi mới công nghiệp hoá, hiện đại hoá của đất nước sự đổi mới giáo dục phổ thông trong cả nước, trong địa bàn tỉnh, huyện và của địa phương Hiệu trưởng nhà trường nghiên cứu, nắm chắc tình hình, tranh thủ mọi lực lượng để đánh giá, phân loại chính xác đội ngũ giáo viên với các bước sau:

1 Phân loại giáo viên:

Vào đầu năm học, hiệu trưởng phải phân loại chất lượng giáo viên thông qua nhiều hình thức song chủ yếu là:

Căn cứ vào kết quả thanh tra chuyên môn trong năm qua, thông qua trò chuyện, trao đổi, thăm dò qua đồng nghiệp, qua phụ huynh học sinh mà giáo viên dạy So sánh mức độ tiến

bộ của giáo viên đạt ở mức nào, nếu giáo viên ở trường khác chuyển đến thì xem xét nghiên cứu hồ sơ, hỏi thăm cán bộ quản lý ở trường củ, xem xét kết quả học tập (nếu giáo viên mới ra trường) Hiệu trưởng tranh thủ dự một số tiết để xác định năng lực giảng dạy, việc làm này giúp người hiệu trưởng thu thập thông tin một cách chính xác để có kế hoạch bồi dưỡng phù hợp

2 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng:

Kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên phải được đưa vào kế hoạch của nhà trường và thông qua cuộc họp hội đồng sư phạm đầu năm và đưa vào nghị quyết hội nghị cán bộ, viên chức Phân công người có trình độ chuyên môn vững vàng kèm cặp những giáo viên

có năng lực giảng dạy hạn chế Đặc biệt cần quan tâm, nâng cao trình độ trên chuẩn đào tạo cho những giáo viên còn trẻ, có năng lực chuyên môn, bằng hình thức cử đi học đại học, cao đẳng

3 Thành lập hội đồng bồi dưỡng

- Hiệu trưởng : Chủ tịch hội đồng bồi dưỡng.

- Phó Hiệu trưởng: Phó chủ tịch hội đồng bồi dưỡng

- 2 tổ trưởng chuyên môn: Thành viên hội đồng bồi dưỡng

- Giáo viên dạy giỏi cấp huyện( 2 đồng chí ): Thành viên hội đồng bồi dưỡng

III Những biện pháp chủ yếu để nâng cao chất lượng đội ngũ: