Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm

Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm Giáo án nghề trồng rừng 3 cột cả năm

Trang 1

Đinh Anh Tuấn Trường THPT Thông Nguyên

Sở Giáo Dục Và Đào Tạo Hà GiangTrường THPT Thông Nguyên

―*******************―

GIÁO ÁN NGHỀ TRỒNG RỪNG

Giáo viên: ĐINH ANH TUẤN

Tổ công tác: KHTH Lớp dạy: 11A - 11B - 11C

Trang 2

PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH NGHỀ TRỒNG RỪNG 11

Học kỳ I: 18 tuần * 3 tiết/tuần = 54 tiết

Học kỳ II: 17 tuần * 3 tiết/tuần = 51 tiết

Chương I: Sản xuất hạt giống cây rừng

Chương II: Sản xuất cây con

19,20,21 Bài 6: SX giống cây rừng bằng PP nhân giống vô tính 3

25,26,2728,29,30 Bài 8: Thực hành: Làm đất ở vườn gieo ươm cây rừng 6

43,44,45,46,47,48 Bài 11: Thực hành: Chăm sóc vườn gieo, ươm 6 49,50,51,52 Bài 12: Ôn tập, kiểm tra học kì I

Chương III: Trồng rừng

62,63,64,65,66,67 Bài 16: Thực hành : Làm đất trồng cây gây rừng 6 68,69,70,71,72,73 Bài 17: Thực hành : Trồng cây rừng, chăm sóc rừng 6

Chương IV: Phòng trừ sâu bệnh hại cây rừng

74,75,76 Bài 18: Tác hại của sâu, bệnh hại đối với cây rừng 3 77,78,79 Bài 19: Tính chất và cách sử dụng 1 số loại thuốc phòng, trừ sâu

100,101,102,103

104,105

* Lưu ý:

Trang 3

- GV chọn và chấm bài thu hoạch của bài thực hành để lấy điểm kiểm tra định kì hệ số 2.

- Mỗi học kì lấy 02 điểm kiểm tra định kì hệ số 2.

- Hình thức kiểm tra học kì I, II : Lý thuyết kết hợp thực hành

Lớp dạy Tiết (TKB) Ngày dạy Sĩ số HS vắng mặt

Sau khi học xong bài này hs phải:

- biết được vai trò , tác dụng của rừng đối với nền kinh tế xã hội

- biết được các biện pháp đảm bảo an toàn lao động trong nghề trồng rừng

Nghiên cứu kĩ nội dung SGK và các tài liệu có liên quan

Sưu tầm một số tranh ảnh về cảnh quan cây rừng

b Chuẩn bị của HS

- Đọc bài trước khi đến lớp

3 Tiến trình bài dạy

a Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra

I.Vị trí , vai trò và triển vọng của nghề trồng rừng:

1 Cung cấp sản phẩm và nguyên

Trang 4

Vai trò bảo vệ môi trường

sinh thái của rừng thể hiện

như thế nào?

Em có nhận xét gì về tốc độ

dòng chảy khi có mưa ở nơi

có rừng và ở nơi đất trống?

Em nào lấy được ví dụ về

vai trò của rừng trong chiến

VD rừng trường sơn

Đọc thông tin

- Chăm sóc , bảo vệrừng

- Trang bị một số kiếnthức cơ bản về nghềtrồng rừng cho hs

Nghe và ghi chép

gỗ , củi và các nguyên liệu chongành công nghiệp ( giấy, sợi tơnanh, hương liệu, dược liệu, thựcphẩm )

2 Bảo vệ môi trường sinh thái:Cây rừng hấp thụ khí CO2 và nhảkhí O2 , vì vậy rừng có tác dụngduy trì sự cân bằng khí O2 và CO2

trong khí quyển

3 Nuôi dưỡng nguồn nước , hạnchế lũ lụt, hạn hán: nơi có rừng thìtốc độ dòng chảy giảm, lượngnước thấm xuống đất nhiều

4 Rừng có tác dụng làm đẹpcảnh quan đất nước

Vườn phong nha , vịnh hạ long,đền hùng, đều gắn liền với cảnhđẹp của núi rừng

5 Rừng có vai trò quan trọngtrong chiến tranh bảo vệ tổ quốc

6 Triển vọng phát triển của nghềtrồng rừng

II Mục tiêu, nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề:

1 Mục tiêu:

- biết được biện pháp kĩ thuậttạo cây con từ hạt và trồng rừngbằng cây có bầu Chăm sóc , bảo

vệ rừng

- Trang bị một số kiến thức

cơ bản về nghề trồng rừng cho hs

2 Nội dung chương trình:

- Sản xuất hạt giống câyrừng

- Sản xuất cây con ở vườnươm

Trang 5

Sau khi lao động cần làm gì

để bảo quản tốt dụng cụ lao

Khi phun thuốc phải mặc đầy đủ bảo hộ lao động, không đứng ở đầu gió

Làm sạch dụng cụ và treo đúng nơi quy định, sữa chữa khi bị hư hỏng

Học sinh cần tích cực chủ động,sáng tạo xây dựng bài, tích cựcthực tập

III Các biện pháp đảm bảo an toàn lao động trong nghề trồng rừng:

1 Trước khi lao động:

Phải kiểm tra trang thiết bị bảo

hộ , dụng cụ lao động phải đầy đủ,sắc , chắc chắn

2 Khi lao động sản xuất:

- Nghiêm túc thực hiện đúngquy định theo quy trình kĩ thuật đãban hành

- Khi phun thuốc phải mặcđầy đủ bảo hộ lao động, khôngđứng ở đầu gió

- Khi phát thực bì phải dùngdao sắc, đứng đúng khoảng cách

- Đốt thực bì phải làm đườngranh cản lửa, lúc lặng gió, châmlửa ở cuối hướng gió

- Đào hố phải dùng cuốc sắc,đúng theo cự li quy định

- Trồng cây có bầu phải thudọn vỏ bầu

- Bón phân hữu cơ chỉ sửdụng phân đã hoai

3 Sau khi lao động:

Làm sạch dụng cụ và treo đúngnơi quy định, sữa chữa khi bị hưhỏng

c Củng cố, luyện tập

Sử dụng các câu hỏi cuối bài ( SGK) để củng cố lại các kiến thức cơ bản cho hs

d Hướng dẫn HS học ở nhà và Chuẩn bị bài mới

Học bài và trả lời lại các câu hỏi cuối bài

Nhắc hs đọc trước bài học tiếp theo

Trang 6

11A

11B

11C

Chương 1: Sản xuất hạt giống cây rừng

Tiết 2,3: Bài 1: Vai trò của giống cây rừng Nguyên tắc chọn cây lấy giống.

1 Mục tiêu:

a Kiến thức

Sau khi học xong bài này hs cần phải:

- Hiểu được vai trò của giống cây rừng trong sản xuất lâm nghiệp

- Hiểu được nguyên tắc chọn cây lấy giống

- Nghiên cứu SGK và sưu tầm tư liệu về giống cây rừng trong sản xuất lâm nghiệp

- Sưu tầm một số cách chọn cây lấy giống trong thực tiễn sản xuất ở địa phương

- Sưu tầm tranh ảnh về giống cây rừng

a Kiểm tra bài cũ:

*Câu hỏi : Phân tích vai trò , vị trí của nghề trồng rừng?

* Trả lời: 1 Cung cấp sản phẩm và nguyên liệu :

gỗ , củi và các nguyên liệu cho ngành công nghiệp ( giấy, sợi tơ nanh, hương liệu, dược liệu,thực phẩm )

2 Bảo vệ môi trường sinh thái:

Cây rừng hấp thụ khí CO2 và nhả khí O2 , vì vậy rừng có tác dụng duy trì sự cân bằng khí O2

và CO2 trong khí quyển

3 Nuôi dưỡng nguồn nước , hạn chế lũ lụt, hạn hán: nơi có rừng thì tốc độ dòng chảy giảm,lượng nước thấm xuống đất nhiều

4 Rừng có tác dụng làm đẹp cảnh quan đất nước

Vườn phong nha , vịnh hạ long, đền hùng, đều gắn liền với cảnh đẹp của núi rừng

5 Rừng có vai trò quan trọng trong chiến tranh bảo vệ tổ quốc

6 Triển vọng phát triển của nghề trồng rừng

Trang 7

b Bài mới

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

Gọi hs đọc SGK và hỏi:

- Em hãy nêu vai trò của

giống cây trồng nói chung,

giống cây rừng nói riêng đối

với sản xuất nông , lâm

nghiệp?

- So sánh điều kiện tác động

kĩ thuật vào cây trồng nông

nghiệp với cây lâm nghiệp?

- Theo em trong lâm nghiệp

công tác giống cần đi trước

trồng rừng ít nhất là bao

nhiêu năm?

- Khi chọn cây lấy giống cần

tuân thủ theo những nguyên

tắc nào?

- Tại sao Chọn lọc cây trội

nên tiến hành ở rừng thuần

loài, đồng tuổi và có hoàn

cảnh đồng đều

- Tại sao cây trội được chọn

phải là cây có độ vượt trội

cần thiết so với trị số trung

bình của quần thể chọn

giống?

Đọc thông tin và trả lời

Trong sản xuất nôngnghiệp việc chọn giốnggiữ vai trò quan trọng

Trong lâm nghiệp chọngiống còn giữ vai tròquan trọng hơn

Nếu không áp dụng cácbiện pháp kĩ thuật thâmcanh thích đáng và gâytrồng không đúng vùngsinh thái , thì dù cógiống tốt đến đâu cũngkhông thể cho năngsuất cao

Công tác giống cần đitrước trồng rừng ít nhấtlà10 năm

Phải lấy mục tiêu kinh

tế để xác định các chỉtiêu chọn lọc cây trộilấy giống

Vì có tính di truyềnđồng đều và ổn định

Để có sản phẩm mongmuốn trên mức trungbình

I.Vai trò của giống cây rừng:

Trong sản xuất nông nghiệpviệc chọn giống giữ vai trò quantrọng Trong lâm nghiệp chọngiống còn giữ vai trò quan trọnghơn

Tuy chọn giống có vai trò rấtquan trọng , song nếu không ápdụng các biện pháp kĩ thuật thâmcanh thích đáng và gây trồngkhông đúng vùng sinh thái , thì dù

có giống tốt đến đâu cũng khôngthể cho năng suất cao

Chương trình chọn giống cầnđược xây dựng cho từng loài cây

cụ thể trong điều kiện sinh thái cụthể và phải áp dụng các biện pháp

kĩ thuật thâm canh cần thiết

II Các nguyên tắc chọn cây lấy giống:

1.Phải lấy mục tiêu kinh tế đểxác định các chỉ tiêu chọn lọc câytrội lấy giống

2.Chọn lọc cây trội nên tiếnhành ở rừng thuần loài, đồng tuổi

và có hoàn cảnh đồng đều

3.Rừng để chọn cây trội phải có

độ tuổi thành thục hoặc gần thànhthục

4.Rừng chọn lọc cây trội phải

có sinh trưởng từ mức trungbình trở lên, có sản phẩm mongmuốn trên mức trung bình

5 Cây trội được chọn cần phải

có độ vượt cần thiết so với trị sốtrung bình của quần thể chọngiống

Trang 8

- Hãy sắp xếp thứ tự các

nguyên tắc theo thứ tự đúng? mục tiêu – chọn rừng

chứa cây trội – chọncây trội

6 Đối với cây lấy gỗ hoặc lấy

vỏ, lá thì rừng chọn lọc cây trội làrừng chưa bị khai thác

7 Đối với cây không lấy quả ,cây trội vẫn nên là những cây rahoa kết quả nhiều

- Gv hệ thống lại các kiến thức của bài

- Yêu cầu hs trả lời các câu hỏi cuối bài

- Học bài và trả lời lại các câu hỏi cuối bài

- Nhắc hs đọc trước bài kế tiếp

- Hiểu được phương pháp thu hoạch, tách quả lấy hạt, phân loại , bảo quản hạt giống cây rừng

- Nghiêm túc thực hiện các quy định về an toàn lao động trong quá trình sản xuất hạt giống cây rừng

- Nghiên cứu kĩ nội dung SGK và các tài liệu có liên quan

- Sưu tầm một số tranh ảnh về cảnh quan cây rừng

- Nghiên cứu SGK tham khảo thêm phần thông tin bổ sung, phần một số kiến thức bổ sung

và các tài liệu có liên quan

- Phóng to hình 2.1 SGK

- Sưu tầm một số quả , hạt tươi hoặc khô

Trang 9

* Câu hỏi: Em hãy trình bày vai trò của giống cây rừng?

* Trả lời:

1 Cung cấp sản phẩm và nguyên liệu : gỗ , củi và các nguyên liệu cho ngành công nghiệp

( giấy, sợi tơ nanh, hương liệu, dược liệu, thực phẩm )

2 Bảo vệ môi trường sinh thái: Cây rừng hấp thụ khí CO2 và nhả khí O2 , vì vậy rừng có tácdụng duy trì sự cân bằng khí O2 và CO2 trong khí quyển

3 Nuôi dưỡng nguồn nước , hạn chế lũ lụt, hạn hán: nơi có rừng thì tốc độ dòng chảy giảm,lượng nước thấm xuống đất nhiều

4 Rừng có tác dụng làm đẹp cảnh quan đất nước: Vườn phong nha , vịnh hạ long, đềnhùng, đều gắn liền với cảnh đẹp của núi rừng

5 Rừng có vai trò quan trọng trong chiến tranh bảo vệ tổ quốc

b Bài mới

-Nêu quy trình thu hái quả

giống?

- Gọi hs nhắc lại các nguyên

tắc chọn cây lấy giống

- Nêu những dấu hiệu nhận

biết hạt chín?

- Dựa vào những đặc điểm

nào của cây lấy giống mà

xây dựng thời điểm và cách

thu hoạch hạt giống?

- Gv thông báo lịch thu hái

hạt một số loại cây

- Căn cứ vào đâu người ta

chia ra các phương pháp thu

hái quả khác nhau?

- Gv giảng giải cần phải đảm

- Trả lời

+Trạng thái vỏ+Màu sắc vỏ quả+Tỉ trọng của hạt

- Khi thu hoạch hạt giốngcần căn cứ vào thời kì rơirụng và đặc điểm phát tán hạt

- Căn cứ vào khối lượng quả và sự rơi rụng của hạt

I.Thu hái quả giống:

1 Chọn cây lấy giống:

- Chọn cây lấy giống phải tuân theo nguyên tắc ( xem ở bài 1)

3 Thu hoạch hạt giống:

- Khi thu hoạch hạt giống cần căn cứ vào thời kì rơi rụng và đặc điểm phát tán hạt mà có kế hoạch thu hái cho thích hợp với từng loại cây

II Các phương pháp thu hái quả:

1 Thu hạt ( quả) dưới đất: áp

dụng đối với quả có kt to, nặng, thời gian rụng ngắn, ít bị chim thú ăn

2.Thu hái quả( hạt ) ở trên cây:

áp dụng đối với hạt nhỏ, nhẹ, có cánh

Trang 10

bảo an toàn lao động khi thu

hái hạt, quả và giới thiệu

- Quy trình tách hạt đối với

quả thịt như thế nào?

-Phân loại chất lượng hạt

giống thường căn cứ vào các

chỉ tiêu nào? Theo em chỉ

tiêu nào được người sản xuất

quan tâm?

- Nêu ý nghĩa của công tác

bảo quản hạt giống?

-Trình bày các yếu tố ảnh

đến sức sống của hạt giống?

- Căn cứ vào đâu mà chia

thành các phương pháp cất

giữ hạt giống?( lượng nước

tiêu chuẩn của hạt)

- Để bảo quản hạt giống

tốt , cần chú ý những điểm

cơ bản nào?

Đối với quả khô:

- Khi quả chín ủ từ ( 2-4)ngày, phơi 2-3 nắng nhẹ ( 7- 8 h/ ngày), hạt sẽ tự tách khỏi quả

Đối với quả thịt:

- Chà xát để thịt quả nát nhằm thu lấy hạt , sau đó làm sạch hạt ( sàng, quạt,dùng nước)

- Tỉ lệ nảy mầm

- Thế nảy mầm

- Hàm lượng nước có trong hạt

3 Thu lượm quả trên mặt nước:

áp dụng đối với quả, hạt rơi rụng trên mặt nước, không chìm

III Tách hạt giống:

1 Đối với quả khô:

- Khi quả chín ủ từ ( 2-4) ngày, phơi 2-3 nắng nhẹ ( 7- 8 h/ ngày), hạt sẽ tự tách khỏi quả

2 Đối với quả thịt:

- Chà xát để thịt quả nát nhằm thu lấy hạt , sau đó làm sạch hạt ( sàng, quạt, dùng nước)

IV Phân loại hạt giống:

a Cất giữ khô:

b Cất giữ ẩm :

c Những điểm cần chú ý khi cất giữ:

- Không xếp dày

- Nên xếp riêng từng loại

- Sát trùng hạt giống, kho,

Trang 11

- Thường xuyên kiểm tra

Câu 1 : Trình bày phương pháp thu hái quả và tách hạt ? Phương pháp nào phổ biến nhất ?Câu 2 : Trình bày phương pháp cất trữ hạt ? Phương pháp nào phổ biến nhất ?

- Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài

- Nhắc nhở hs chuẩn bị dung cụ cho bài thực hành tiết sau

- Làm được các khâu trong quy trình thu hái hạt giống cây rừng

- Thực hành đúng quy trình và đúng yêu cầu kĩ thuật , đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

Gv phân công và cùng hs chuẩn bị:

- Các công cụ thu hái hạt giống thường dùng ở địa phương

- Dụng cụ đựng hạt giống , làm sạch hạt giống( túi, rỗ, chậu, sàng)

- Thuốc sát trùng kho và hạt giống( thuốc tím, vôi, dầu hoả)

- Bút, vỏ dụng cụ

Trang 12

b Bài mới

- Chia lớp thành 4 nhóm và

kiểm tra dụng cụ của từng

nhóm, phân công nhiệm vụ

cho từng nhóm

- Gv giới thiệu các bước

trong quy trình thực hành

thu hái hạt giống

- Gv phân công vị trí và loài

cây cần thu hạt cho từng

- hs nghe giảng và ghi chép

- Thực hành theo nhóm

- Rút kinh nghiệm

1 Chia lớp thành 4 nhóm và kiểm tra dụng cụ của từng nhóm, phân công nhiệm vụ cho từng nhóm

2 Gv giới thiệu các bước trong quytrình thực hành thu hái hạt giống,

hs nghe giảng và ghi chép

- Bước 1: Xác định được loài cây định thu hạt giống và phương thức thu hạt

- Bước 2: Xác định chính xác cây

cụ thể( cây trội ) sẽ thu hạt giống

- Bước 3: Xác định được thời điểm hạt chín tại địa phương nơi thực tập

- Bước 4: Chuẩn bị các dụng cụ thuhái tuỳ thuộc vào phương thức thu hạt ở dưới đất hoặc trên cây

- Bước 5: Thu hái quả và phơi, hoặc ủ quả để tách lấy hạt

- Bước 6: Làm sạch hạt

- Bước 7: Cất giữ hạt

3 Gv phân công vị trí và loài cây cần thu hạt cho từng nhóm, các nhóm thực hành theo hướng dẫn và giám sát của gv

4 Đánh giá kết quả thực hành của từng nhóm:

Trang 13

11A

11B

11C

Chương 2: Sản xuất cây con

Tiết 13,14,15: Bài 4: Lập vườn ươm

1 Mục tiêu:

a Kiến thức

- Biết được một số loại vườn ươm cây

- Biết được các yêu cầu của vườn ươm cây rừng , chọn và quy hoạch vườn ươm cây rừng

- Nghiên cứu sgk và tham khảo thêm các tài liệu có liên quan

- Sưu tầm một số tranh ảnh về mô hình vườn ươm cây rừng

- Phóng to bảng 4.2 SGK

b Bài mới

- Thế nào là vườn ươm?

- Nhiệm vụ của công tác

ươm cây là gì?

- Dựa vào cơ sở nào để phân

loại vườn ươm?

- Trả lời

- Dựa vào nguồn gốc

- Dựa theo kĩ thuật

- Dựa theo quy mô

- Dựa theo thời gian sử dụng

I Phân loại vườn ươm cây:

1 Dựa vào nguồn gốc:

- Vườn ươm tạo cây con từ hạt

- Vườn ươm tạo cây con từ hom

2 Dựa theo kĩ thuật:

- Vườn ươm tạo cây con rễ trần trên nền đất thấm nước

- Vườn ươm tạo cây con trong bầu trên nền đất thấm nước

- Vườn ươm tạo cây con trong

Trang 14

- Gv thông báo, giải thích

bảng 4.1 SGK

- Vườn ươm phải đảm bảo

yêu cầu kĩ thuật nào ?

- Dựa vào những tiêu chuẩn

nào để xác định điều kiện

vườn ươm ?

- Gv treo bảng 4.2 SGK và

phân tích các tiêu chuẩn để

xác định vườn ươm

- Vườn ươm phải đảm bảo

các điều kiện kĩ thuật nào?

- Chất lượng nước tưới

- Điều kiện tự nhiên:

4 Dựa theo thời gian sử dụng :

- Vườn ươm tạm thời ( < 3 năm)

- Vườn ươm bán lâu dài ( 3- 10 năm)

- Vườn ươm lâu dài (> 10 năm)

II Yêu cầu kĩ thuật của vườn ươm cây rừng:

1 Tiêu chuẩn xác định điều kiện vườn ươm:

- Nguồn nước tưới: cách vườn ươm < 20 cm

- Chất lượng nước tưới: nước ngọt, ph 6,5- 7,0 hàm lượng muối NaCl 0.2%

- Nguồn điện : cung cấp đủ , đều, điện áp đủ và ổn định

- Giao thông : cách trục giao thông < 50cm

a Địa điẻm lập vườn ươm

- Điều kiện tự nhiên: có độ dốc 2-50 , tránh các hướng gió hại, gần nguồn nước sạch

- Vị trí: gần đường giao thông, gần khu dân cư

- Đất : cát pha, tơi xốp, thoáng khí,đủ các chất dinh dưỡng cần thiết, độ ph từ 5-6

b Phân loại đất vườn ươm

- Đất cát pha

- Đất thịt trung bình

Trang 15

- Thế nào là quy hoạch

vườn ươm?

- Gv giải thích hình 4.3

SGK

- Dựa vào căn cứ nào để

quy hoạch vườn ươm.?

- Là phân chia đất vườn ươm thành nhiều khu và

đề xuất phương hướng

sử dụng một cách hợp línhằm lợi dụng triệt để đất và các điều kiện khác của vườn ươm

- Bản đồ địa hình

- Đặc tính sinh vật học của các loài cây gieo ươm

- Điều kiện quản lí kinhdoanh

- Công tác kiến thiết cơ bản

III Quy hoạch vườn ươm.

1.Khái niệm: là phân chia đất

vườn ươm thành nhiều khu và

đề xuất phương hướng sử dụng một cách hợp lí nhằm lợi dụng triệt để đất và các điều kiện kháccủa vườn ươm

2 Các căn cứ để quy hoạch

vườn ươm.

- Bản đồ địa hình

- Đặc tính sinh vật học của cácloài cây gieo ươm

- Điều kiện quản lí kinh doanh

- Công tác kiến thiết cơ bản

- Gv tóm tắt các kiến thức cơ bản của bài

- Sử dụng các câu hỏi cuối bài để kiểm tra đánh giá hs

- Nhắc nhở hs đọc trước bài học kế tiếp

- Hiểu được mục đích, biện pháp và yêu cầu kĩ thuật gieo ươm cây rừng

- Biết được các công việc cụ thể trong công tác gieo ươm

Trang 16

- Nghiên cứu SGK và tham khảo thêm các tài liệu có liên quan đến bài học

- Một số vật thật : vỏ bầu , cây trồng trong bầu

* Câu hỏi? Em hãy trình bày cách phân loại vườn ươm?

* Trả lời:

1 Dựa vào nguồn gốc:

- Vườn ươm tạo cây con từ hạt

- Vườn ươm tạo cây con từ hom

2 Dựa theo kĩ thuật:

- Vườn ươm tạo cây con rễ trần trên nền đất thấm nước

- Vườn ươm tạo cây con trong bầu trên nền đất thấm nước

- Vườn ươm tạo cây con trong bầu trên nền đất cứng không thấm nước

3 Dựa theo quy mô:

- Vườn ươm nhỏ

- Vườn ươm trung bình

- Vườn ươm lớn

4 Dựa theo thời gian sử dụng :

- Vườn ươm tạm thời ( < 3 năm)

- Vườn ươm bán lâu dài ( 3- 10 năm)

- Vườn ươm lâu dài (> 10 năm)

b Bài mới

- Nêu các bước trong quy

trình sản xuất cây con bằng

hạt?

- Nêu ý nghĩa công tác làm

đất gieo ươm?

- Làm luống có mấy loại?

đối tượng áp dụng có giống

- Luống bằng: ( 2-3 )cm

- Luống chìm:mặt luốngthấp hơn rãnh ( 10-20) cm

- Kích thước luống: dài

I Chuẩn bị đất gieo hạt và làm luống:

1 Làm đất gieo ươm.

a Cày đất: sâu 20-25cm(vườn cấy cây), 10-15cm(vườn gieo ươm), kết hợp lật đất phơi ải và bón phân

- Kích thước luống: dài 10m, rộng 1m, rãnh luống(30-40)cm

Trang 17

- Nêu yêu cầu của đất đóng

bầu và thành phần ruột bầu

bắt buộc phải có?

- Vì sao phải gieo hạt giống

vào mùa xuân hoặc mùa

- Em hãy trình bày các việc

cần làm để chăm sóc sau khi

gieo?

- Gv giải thích nội dung

10m, rộng 1m, rãnh luống(30-40)cm

- Chuẩn bị đất: lấy ở tầng B

- Vỏ bầu: nguyên liệu làpôliêtylen

- Thành phần ruột bầu:

cơ bản gồm: đất, phân chuồng hoai,xơ dừa, tro trấu, cát

- Vì thời tiết và khí hậu thuận lợi

- Tuỳ thuộc đặc tính loài cây, điều kiện khí hậu đất đai và phẩm chất giống cây

- Nghe và ghi chép

- Làm đất – lên luống, đóng bầu- phun nước – gieo hạt – lấp đất – che phủ – rắc thuốc chống nấm

- Che phủ

2 Làm đất và đóng bầu:

a Chuẩn bị đất: lấy ở tầng B, TPCG nhẹ đến TB, đất được phơi ải, đập nhỏ, sàng qua lưới

b Vỏ bầu: nguyên liệu là pôliêtylen, kích thước tuỳ loại cây

c Thành phần ruột bầu: cơ bản gồm: đất, phân chuồng hoai,xơ dừa, tro trấu, cát Ngoài ra còn tuỳ nhu cầu dinh dưỡng của từng loại cây mà hỗn hợp ruột bầu khác nhau

II Gieo hạt:

1 Thời vụ gieo hạt: thường gieo vào mùa xuân hoặc mùa thu

2 Mật độ gieo hạt: tuỳ thuộc đặc tính loài cây, điều kiện khí hậu đất đai và phẩm chất giống cây

Công thức tính: X = NP/ER* 10 X: lượng hạt gieo trên 1m2 N: Số lượng cây con hợp lí trên 1m2

P: khối lượng 1000 hạt(g) E: tỉ lệ nảy mầm vườn ươm R: độ thuần của hạt(%)

3 Xử lí hạt để kích thích hạt nảymầm

Trang 18

từng công việc

-Gv thông báo kỹ thuật cấy

cây và giới thiệu hình 5.4

5 Tứa thưa cây con

IV Cấy cây:

- Phương thức cấy cây tuỳ thuộctừng loại cây

- Phải tuân thủ theo nguyên tắc: loại bỏ cây không đủ tiêu chuẩn,giữ cho bộ rễ không bị khô héo

và không bị tổn thương, bộ rễ không bị biến dạng

- Thao tác cấy: SGK

- Lưu ý: trước khi cấy nên hồ rễ

V Chăm sóc cây vườn ươm:

- Gv tóm tắt kiến thức cơ bản và dùng câu hỏi cuối bài để kiển tra đánh giá hs

- Học bài và trả lời câu hỏi cuối bài

- Nhắc hs đọc trước bài kế tiếp

11A

11B

11C

Tiết: 19, 20, 21

Bài 6: Sản xuất giống cây rừng bằng phương pháp nhân giống vô tính

(giâm hom, nuôi cấy mô tế bào)

1 Mục tiêu:

a Kiến thức

- Hiểu được ý nghĩa và kĩ thuật sản xuất giống cây rừng bằng phương pháp nhân giống vô tính

- Hiểu được ý nghĩa và biện pháp luân canh trong vườn gieo ươm

Trang 19

- Nghiên cứu SGK và tham khảo các tài liệu có liên quan tới bài giảng

- Một số mẫu cây nhân giống vô tính ở địa phương nơi công tác

* Câu hỏi: Trình bày cách làm đất gieo ươm?

- Luống chìm:mặt luống thấp hơn rãnh ( 10-20) cm

- Kích thước luống: dài 10m, rộng 1m, rãnh luống(30-40)cm

b Bài mới

- Nêu khái niệm về pp giâm

hom?

- Đặc điểm chính của pp

giâm hom là gì?

- Dùng 1 đoạn thân, 1 phần lá, đoạn cành, đoạn

rễ từ cây mẹ để tạo ra cây mới

nhân giống bằng giâm hom

- Truyền đạt các biến dị di truyền của cây mẹ cho cây giâm

- Giữ được ưu thế lai ở đời F1 và khắc phục được hiện tượng phân

li ở đời F2

- Rút ngắn được chu kì sinh sản, rút ngắn thời gian thực hiện chương trình cải thiện giống cây rừng

- Hệ số nhân giống cao

Trang 20

- Để giâm hom đạt hiệu quả

cao cần đảm bảo những yêu

cầu kĩ thuật cơ bản nào?

- Nếu hom để dưới ánh nắng

- Tại sao phải thường xuyên

phun nước cho hom?

- Theo em việc xác định thời

vụ giâm hom có cần thiết

không?

- Kỹ thuật giâm hom được

tiến hành như thế nào?

- Gv giảng giải thêm

- Vật liệu giâm hom không nên lấy quá xa

- Hom chọn bánh tẻ là tốt nhất

- Hom đã cắt không được để trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời

- Hom phải được ngắt hết các chồi phụ đã ra lá

- Đối với cây lá kim hom phải đủ búp ngọn

- Phải cắt bớt phiến lá

- Khi cắt hom tránh làm giập nát và xây xước

- Phải có mái che cho giâm hom

- Gía thể giâm hom phải thoát nước tốt

- Thường xuyên phun tưới và tránh gió lùa

- Rất cần thiết vì qquyeets định phần lớn của cây

- Trả lời-Nghe và ghi chép

3 Những yêu cầu kĩ thuật cơ bản khi giâm hom

- Vật liệu giâm hom không nên lấy quá xa nơi giâm hom , không cất giữ quá 1 ngày

- Hom chọn bánh tẻ là tốt nhất , không nên cắt hom quá già hoặc quá non

- Hom đã cắt không được để trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời

- Khi vận chuyển phải giữ hom luôn đủ ẩm

- Hom phải được ngắt hết các chồi phụ đã ra lá

- Đối với cây lá kim hom phải đủ búp ngọn

- Chiều dài của đoạn giâm hom (6-10) cm

- Phải cắt bớt phiến lá và cắt hết

lá ở phần giâm hom dưới đất

- Khi cắt hom tránh làm giập nát

và xây xước

- Phải xử lí thuốc chống nấm trước thuốc ra rễ

- Phải có mái che cho giâm hom

- Gía thể giâm hom phải thoát nước tốt và phải xử lí nấm trước khi cắm hom giâm

- Thường xuyên phun tưới và tránh gió lùa vào lều

4 Thời vụ giâm hom:

- Tuỳ thuộc vào thời vụ trồng và

sự phát triển của cây hom Thông thường giâm hom thuận lợi nhất vào thời kì nhiệt độ trung bình của tháng từ 20oC trở lên và có nhiều nắng

5 Kĩ thuật giâm hom:

a) Tạo hom

b) Xử lí hom

c) Gía thể giâm hom

d) Xử lí giá thể giâm hom

Trang 21

- Sau khi giâm hom cần

chăm sóc hom như thế nào?

- Em hãy nhắc lại khái niệm

nuôi cấy mô tế bào đã được

- Em hãy kể tên các loại

hình luân canh mà em biết?

- Che phủ -Tưới nước phun mưa

- Bón phân

- Phòng chống sâu , bệnh

- Thường xuyên theo dõi

e) Kĩ thuật cấy hom: cắt hom- xử

lí thuốc- cấy vào bầu hoặc giá thể giâm hom Cắm hom sâu( 2-3) cm- dùng que cấy ép đất quanh gốc hom và giữ cho hom thẳng đứng

- Chăm sóc cây hom trong vườn ươm:

II ứng dụng của công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây rừng:

1 Khái niệm: SGK

2 Cơ sở khoa học của công nghệ nuôi cấy mô tế bào.

- Là TBTV có tính toàn năng: có khả năng phân hoá, ở điều kiện thích hợp còn có khả năng phản phân hoá, chứa hệ gen của loài, cókhả năng sinh sản vô tính

Trang 22

- Luân canh tổng hợp cây rừng, cây nông nghiệp

nuôi

- Luân canh tổng hợp cây rừng, cây nông nghiệp và cây cải tạo đất

- Gv sử dụng câu hỏi cuối bài để củng cố và đánh giá hs

- Nhắc nhở hs chuẩn bị cho bài thực hành hôm sau

11A

11B

11C

Tiết 22, 23, 24 Bài 7: Thực hành: Xử lí hạt giống

1 Mục tiêu:

a Kiến thức

- Làm được các công việc xử lí hạt giống thông thường

- Thực hiện đúng quy trình và yêu cầu kỹ thuật, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

- Hạt giống( keo, thông, bạch đàn) 3g/ 1hs

a Kiểm tra bài cũ: Trình bày pp luân canh trong vườn gieo ươm?

Trang 23

* Câu hỏi: Trình bày cách làm đất gieo ươm?

* Trả lời:

- Luân canh cây rừng với cây rừng

- Luân canh cây rừng với cây nông nghiệp hoặc cây phân xanh

- Luân canh cây rừng và cỏ chăn nuôi

- Luân canh tổng hợp cây rừng, cây nông nghiệp và cây cải tạo đất

b Bài mới

- Hs tự đánh giá công việc chuẩn bị và quy trình thực hành của nhómmình theo mẫu bảng SGK

I - Lý thuyết

- Bước 1: Cân lấy 1 gam hạt cho

vào túi vải

- Bước 2: Đun nước sôi, lấy 3

cốc nước sôi pha với 2 cốc nướclạnh, sau đổ 150ml nước đã pha vào cốc thuỷ tinh 200ml

- Bước 3: Thả túi vải có đựng

hạt vào trong cốc , ngâm hạt khoảng(5-6) giờ, sau đó lấy túi vải có đựng hạt ra

- Bước 4: Dùng khăn bông thấm

ướt ủ các túi vải có đựng hạt

- Bước 5: Ngày 2 lần rửa chua

cho hạt (8 giờ sáng cà 4 giờ chiều) Sau khi rửa chua, tiếp tục ủ và lại rửa chua cho hạt cho tới khi hạt bắt đầu nảy mầm

- Bước 6:Gieo hạt đã nứt nanh

trên luống, sau đó phủ một lớp đất mỏng trên bề mặt hạt vừa gieo

II - Thực hành III - Đánh giá kết quả

Trang 24

- Gv nhận xét , đánh giá kết quả thực hành của từng nhóm bằng cách chấm điểm cho từng nhóm

- Yêu cầu HS vệ sinh nơi thực hành

- Làm được các thao tác cơ bản trong khâu kỹ thuật làm đất ở vườn gieo ươm cây rừng

- Thực hiện đúng quy trình và yêu cầu kỹ thuật , đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

- Phân chuồng hoai, phân vô cơ NPK

- Nguyên liệu khử độc: vôi

- Công cụ làm đất: cuốc, xẻng

- Lưới sàng đất kích thước lỗ 1.5cm * 1.5cm

- Túi bầu có kích thước 10cm*12cm

Trang 25

b Bài mới

- Lưu ý: kích thước luống,

hướng luống, làm luống nổi

- Yêu cầu HS trình bày lại

hướng luống, kích thước

luống, và chiều cao của

luống?

- Sau khi giới thiệu GV làm

mẫu vài bầu

- Gv phân công vị trí cho

- Hs tự đánh giá công việc chuẩn bị và quy trình thực hành của nhóm mình theo mẫu bảng SGK

1 Làm đất tạo luống gieo ươm:

- Bước 1: Cuốc đất sâu 10-15cm

- Bước 2: Làm tơi đất ,làm cỏ

dại

- Bước 3: Trộn phân bón và tạo

mặt luống

- Bước 4: Sau khi tạo được

luống cần phun thuốc phòng, trừsâu, bệnh hại

2 Làm đất đóng bầu:

- Bước 1: Đất được lấy ở tầng B

, sau đó phơi ải , đập nhỏ và sàng qua lưới có kích thước 1cm

- Bước 2: Trộn đất đã làm với

phân chuồng hoai, xơ dừa, tro trấu theo tỷ lệ thích hợp tuỳ loại hạt gieo ươm

- Bước 3: Đóng bầu, lưu ý dùng

2 ngón tay ấn chặt 2 góc của bầu, sau đó mới cho đất vào tiếp, làm như vậy bầu sẽ thẳng không bị gãy khúc

- Bước 4: Xếp các bầu đã đóng

vào luống và tưới nhẹ cho đất ở bầu ngấm đều xuống tận đáy

Trang 26

- Gv nhận xét , đánh giá kết quả thực hành của từng nhóm

- Làm được các thao tác và cách gieo hạt đang được áp dụng trong việc sản xuất cây con ở vườn gieo ươm cây rừng

- Thực hiện đúng quy trình và yêu cầu kỹ thuật , đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường

- Luống đất và bầu đất đã chuẩn bị ở bài 8

- Hạt giống đã kích thích nảy mầm ở bài 7, yêu cầu hs mang theo

- Công cụ: đĩa pettri, giấy thấm( gv chuẩn bị), bình tưới nước( hs chuẩn bị 1 bình/ 1tổ), sàng đất có kt 0,3 0,3cm, 1 que tre nhọn một đầu/ 1hs

- Hs chuẩn bị phên nứa che mưa nắng cho luống gieo

b Bài mới

Trang 27

- Tại sao phải lấy giấy

thấm cho vào đĩa pettri, sau

đó cho nước vừa đủ để

thấm ướt giấy?

- Tại sao phải đặt phần nứt

nanh đặt quay xuống đáy

lỗ?

- Sau khi giới thiệu GV

làm mẫu vài bầu

1 Gieo hạt trên luống:

- Bước 1: Lấy hạt đã nứt nanh

trộn với cát và với tro trấu( đối với hạt có kt nhỏ)

- Bước 2:Lấy tay rắc nhẹ hạt

đều trên mặt luống

- Bước 3: Dùng sàng đất có kt

0,3 x 0,3cm , sàng nhẹ một lớp đất dày khoảng(2-3)mm trên bề mặt hạt giống

- Bước 4:Dùng bình nước tưới

nhẹ trên mặt luống đã gieo hạt ( lưu ý chỉ tưới nước đủ ẩm trên mặt luống)

- Bước 5: Dùng phên nứa che

cho luống đã gieo hạt

2 Gieo hạt trên bầu đất ( đối với hạt có kt to như hạt thông, keo ):

- Bước 1: Lấy giấy thấm cho

vào đĩa pettri, sau đó cho nước vừa đủ để thấm ướt giấy

- Bước 2: Lấy hạt đã nứt nanh

cho vào đĩa pettri

- Bước 3: Dùng que tre nhọn

chọc lỗ nhỏ chính giữa bầu đất, sau đó lấy một hạt đã nứt nanh đặt vào giữa lỗ đã tạo ( lưu ý phần nứt nanh đặt quay xuống đáy lỗ)

- Bước 4: Dùng bình nước tưới

nhẹ trên mặt luống đã gieo hạt ( lưu ý chỉ tưới nước đủ ẩm trên mặt luống)

- Bước 5: : Dùng phên nứa che

cho luống đã gieo hạt

II - Thực hành

Trang 28

III - Đánh giá kết quả

- Thực hiện được các biện pháp kỹ thuật cơ bản của việc cấy cây trong vườn gieo ươm

- Thực hiện đúng kĩ thuật nhằm làm cho cây cấy sinh trưởng nhanh và có tỉ lệ sống cao

- Bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường

Trang 29

- Đất cấy cây: luống đất và bầu đất đã chuẩn bị ở bài số 8

- 5 cây con ( cây keo) ,1 que cấy, 1 bình phun nước/ 1hs

- Sau khi giới thiệu GV

làm mẫu vài bầu

- Bước 1: Lấy đĩa pettri, cho

vào đĩa khoảng 1cm nước

- Bước 2: Nhổ cây mạ hoặc

cây đã chuẩn bị đặt vào trong đĩa, chú ý cho rễ cây ngập trong nước

- Bước 3: Cấy cây như hình vẽ

5.4 ( đối với bầu đất), hình 5.5 đối với luống đất Lưu ý cấy đúng kỹ thuật như hình vẽ 5.6 ( Gv giới thiệu hình vẽ)

- Bước 4:Dùng bình nước tưới

nhẹ trên mặt luống đã cấy cây(lưu ý chỉ tưới nước đủ ẩm trên mặt luống)

- Bước 5: Dùng phên nứa che

cho luống đã cấy cây

- Dặn dò hs đọc trước bài 11

Trang 30

- Làm được một số công việc chủ yếu trong việc chăm sóc cây con ở vườn gieo ươm cây rừng

- Thực hiện đúng quy trình và yêu cầu kĩ thuật ,bảo đảm an toàn lao động và vệ sinh môi trường

- Phân công hs mang dụng cụ lao động:

- Thuốc trừ sâu bệnh và phân vô cơ

+1quốc bàn hoặc quốc cào/1hs

+1 bình tưới nước/1nhóm

+ 1 bình phun thuốc trừ sâu/ 1lớp

+ 5 kg phân chuồng hoai/ 1 hs

+ 1 que nhỏ/1 hs

b Bài mới

cho từng nhóm

- Gv giới thiệu các bước

- Tập chung cùng nhóm

- Bước 1: Che nắng cho cây vừa

mới cấy và tưới nước hàng ngày Tuỳ thuộc từng loại cây

mà có thể che nắng từ 4 đến 10

Trang 31

trong quy trình thực hành

chăm sóc vườn ươm , hs

nghe giảng và ghi chép.Sau

khi giới thiệu GV làm mẫu

một số thao tác cơ bản

- Tại sao khi bị nấm bệnh

phát triển lại phải phun với

- Hs tự đánh giá công việc chuẩn bị và quy trình thực hành của nhómmình theo mẫu bảng SGK

ngày

- Bước 2: Sau khi cấy được 15

ngày bắt đầu tiến hành nhổ cỏ xung quanh luống và trên mặt bầu ( lưu ý cứ 2 tuần lại nhổ cỏ

và xới đất trên mặt bầu hoặc trên luống có cấy cây 1 lần)

- Bước 3: Dùng que nhỏ xới đất

cho mặt bầu, độ sâu khoảng (

2-3 )cm là vừa

- Bước 4: Phòng trừ sâu bệnh

hại cho cây Định kỳ mỗi tuần phun Benlat 1 lần với nồng độ 0,06% ( 6g/10lít nước/50m2)

Lưu ý: khi có nấm bệnh phát

triển, một tuần phun chống bệnh

2 lần với nồng độ 0,08% ( 8g/10lít nước/50m2)

- Bước 5: Bón thúc cho cây khi

được 1 tháng tuổi

Lượng phân bón tuỳ thuộc tùng loại cây :

- Phân chuồng hoai:( 1-3) kg/m2

- Phân vô cơ: Đạm:( 3-5) g/m2 ,Kali: ( 3-5) g/ m2, Lân: ( 1-15) g/m2

- Các em ôn tập để kiểm tra

Trang 32

Sau khi học xong bài này hs cần phải:

- Học sinh khái quát hoá toàn bộ chương trình đã học

- Ôn lại kiến thức đã học

- Rừng làm đẹp cảnhquan đất nước

- Vai trò của rừngtrong chiến tranh

- Triển vọng pháttriển nghề trồng rừng

I vị trí, vai trò và triển vọng của nghề trồng rừng.

- Cung cấp sản phẩm và nguyênliệu

- Bảo vệ môi trường sinh thái

- Nuôi dưỡng nguồn nước, hạn chế

lũ lụt, hạn hán

- Rừng làm đẹp cảnh quan đấtnước

- Vai trò của rừng trong chiếntranh

- Triển vọng phát triển nghề trồngrừng

II Mục tiêu, nội dung chương

Trang 33

tiêu, nội dung chương trình

- Em hãy trình bày nguyên

tắc chọn cây lấy giống ?

- Mục tiêu ( SGK)

- Nội dung (SGK)

- Phương pháp họctập nghề (SGK)

- Sau lao động: Lauchùi rửa sạch dụng cụ

- Lấy mục tiêu kinh tế

để xác định chỉ tiêuchọn lọc

- Chọn cây trội phải

có độ vượt trội cầnthiết

- Rừng chọn cây trộiphải ở tuổi thành thục,hoặc gần thành thục,sinh trưởng nhanh

trình và phương pháp học tập nghề:

- Trước lao động SX: Kiểm trathiét bị bảo hộ

- Sau lao động SX: thực hiệnnghiêm túc đúng qui trình kĩ thuật.Chú ý phun thuốc bảo vệ thực vật,phát dọn thực bì đúng nguyên tắc

- Sau lao động: Lau chùi rửa sạchdụng cụ

IV vai trò của giống cây rừng

- Sản xuất lâm nghiệp

- Giống có vai trò quan trọng

V Nguyên tắc chọn cây lấy giống:

- Lấy mục tiêu kinh tế để xác địnhchỉ tiêu chọn lọc

- Chọn cây trội phải có độ vượt trộicần thiết

- Rừng chọn cây trội phải ở tuổithành thục, hoặc gần thành thục,sinh trưởng nhanh

- Rừng chưa bị khai thác

VI Thu hái quả giống

1 Chọn cây lấy giống: Theo nguyên tắc

3 Thu hoạch hạt giống:

- Thu hoạch vào các thời điểm khácnhau do mùa chín khácnhau

- Căn cứ vào thời kì rơi dụng vàđặc điểm phát tán mà có kế hoạch

Trang 34

- Em hãy trình bày pp thu

hái quả giống?

+ Thu hạt ( quả ) dướiđất

+ Thu hạt (quả ) trêncây

+ Thu hạt ( quả ) trênmặt nước

Phương pháp tách quả khô:

- Thu hoạch, ủ 2 đến

4 ngày, phơi 2 đến 3nắng nhẹ, hạt tự tách

Phương pháp tách quả thịt:

- Trà sát thịt quả vàlàm sạch

- Chú ý: Để đảm bảo an toàn chongười thu hái cần có bộ trèo cây,dụng cụ thu hái

VIII Tách hạt giống.

1 Phương pháp tách quả khô:

- Thu hoạch, ủ 2 đến 4 ngày, phơi

XI Phân loại vườn ươm:

XII Yêu cầu kĩ thuật của vườn ươm cây rừng

2 Yêu cầu kĩ thuật của vườn ươm cây rừng

Trang 35

kĩ thuật của vườn ươm cây

rừng?

- Qui hoạch vườn ươm là

gì ? Dựa vào đâu ?

- Em hãy trình bày những

đặc điểm chính của nhân

ươm không nên quádốc

+ Thích hợp là độ dốc

2 - 50.+ ở mièn Bắc nước takhông nên đặt vườnưom theo hướng bắc

và đông bắc để tránhgió lạnh

+ Các tỉnh MiềnTrung nên tránh đặtvườn ươm theo hướnggió nóng Tây - Nam

- QHVƯ là phân chiađất vườn ươm thànhnhiều khu và đề xuấtphương hướng sửdụng một cách hợp línhằm lợi dụng triệt đểđất và các đ/k kháccủa vườn ươm

- Truyền đạt các biến

dị di truyền của cây

a Địa điểm lập vườn ươm:

- Điều kiện tự nhiên:

+ Nơi chọn lập vườn ươm khôngnên quá dốc

+ Thích hợp là độ dốc 2 - 50.+ ở mièn Bắc nước ta không nênđặt vườn ưom theo hướng bắc vàđông bắc để tránh gió lạnh

+ Các tỉnh Miền Trung nên tránhđặt vườn ươm theo hướng gió nóngTây - Nam

- Nên chọn đất lập vườn ươm gầnđường giao thông, gần khu dâncư

- Lập vườn gieo ươm nên chọn đấtcát pha, tơi xốp, thoáng khí Đất cát

và sét đèu không thích hợp vớivườn ươm Đất vườn ươm phải cóđầy đủ các chất dinh dưỡng cầnthiết (N, P, K, Mg, Ca và các chất

vi lượng) để cho cây con sinhtrưởng nhanh , phẩm chất tốt Đa

số cây rừng thích hợp với đất vườnươm có độ pH từ 5,0 - 6,0

XIII Qui hoạch vườn ươm

- QHVƯ là phân chia đất vườnươm thành nhiều khu và đề xuấtphương hướng sử dụng một cáchhợp lí nhằm lợi dụng triệt để đất vàcác đ/k khác của vườn ươm

- QHVƯ phải dựa vào bản đồ địahình tỉ lệ 1/5000 ; bản đồ đất; đặctính sinh vật học của các loài câygieo ươm; điều kiện quản lí kinhdoanh và công tác kiến thiết cơ bản,

XIV Giâm hom:

1 ý nghĩa của nhân giống bằng giâm hom.

2 Những đặc điểm chính của nhân giống bằng giâm hom.

- Truyền đạt các biến dị di truyền

Trang 36

giống bằng giâm hom ?

- Nhân nhanh các loàiquí hiếm

- Có thể dùng các bộphận trên cơ thể

- Tạo hom

- Xử lí hom

- Giá thể giâm hom

- Xử lí giá thể giâmhom

- Kĩ thuật cấy hom

từ mô nuôi cấy

của cây mẹ cho hom

- Giữ được ưu thế lai

- Rút ngắn chu kì sinh sản

- Nhân nhanh các loài quí hiếm

- Có thể dùng các bộ phận trên cơthể

3 Những yêu cầu kĩ thuật:

- Vật liệu không nên lấy quá xa

- Không nên cắt hom quá già

- Không để trực tiếp dưới ánh sángnắng

- Ngắt hết các trồi phụ

- Thường xuyên phun nước tưới

- Phải xử lí thuốc chống nấm

- Giá thể phải thoát nước tốt

4 Thời vụ giâm hom:

- Vào thời vụ trồng

- Thời vụ tốt nhất là vào thời kìnhiệt độ trung bình từ 200 trở lên( tháng 9 - tháng 11)

5 Kĩ thuật giâm hom:

- Tạo hom

- Xử lí hom

- Giá thể giâm hom

- Xử lí giá thể giâm hom

- Kĩ thuật cấy hom

- Chăm sóc hom

XV ứng dụng của công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống cây rừng

Trang 37

- Em hãy trình bày vai trò

của luân canh trong vườn

- Hướng dẫn HS trả lời các câu hỏi cuối bài

- Các em ôn để kiểm tra

- Học sinh khái quát hoá toàn bộ chương trình đã học

- Ôn lại kiến thức đã học

b Bài mới

- Nhắc nhở và phát đề kiểm

tra cho học sinh

- Quan sát HS làm kiểm tra

II - Học sinh làm bài III - Thu bài

Trang 38

- Nhắc nhở HS chuẩn bị dụng cụ thực hành đống bầu kiểm tra

Đề bài

- Câu 1 ( 3đ ) : Em hãy trình bày nguyên tắc chọn cây lấy giống

- Câu 2 ( 3đ ) : Em hãy trình bày các phương pháp cất trữ và những lưu ý khi cất trữ hạtgiống ?

- Câu 3 ( 4đ ) : Trình bày đặc điểm của nhân giống bằng giâm hom ?

Đáp án

Câu 1 :

- Phải lấy mục tiêu kinh tế để xác định các chỉ tiêu chọn lọc cây trội lấy giống

- Chọn lọc cây trội nên tiến hành ở rừng thuần loài, đồng tuổi và có hoàn cảnh đồng đều

- Rừng để chọn cây trội phải có độ tuổi thành thục hoặc gần thành thục

- Rừng chọn lọc cây trội phải có sinh trưởng từ mức trung bình trở lên, có sản phẩm mongmuốn trên mức trung bình

- Cây trội được chọn cần phải có độ vượt cần thiết so với trị số trung bình của quần thể chọngiống

- Đối với cây lấy gỗ hoặc lấy vỏ, lá thì rừng chọn lọc cây trội là rừng chưa bị khai thác

- Đối với cây không lấy quả , cây trội vẫn nên là những cây ra hoa kết quả nhiều

Câu 2 :

- Cất trữ :

+ Cất giữ khô: Các loại hạt nhỏ, hàm lượng nước ít như bạch đàn, phi lao cho vào túi

nilong, thùng, hộp rồi bịt kín lại

- Cất giữ ẩm : Những loại hạt có hàm lượng nước nhiều, hạt to như mỡ, bồ đề troonjv[í cát, bốc vào chum, vại để nơi thoáng mát

- Những điểm cần chú ý khi cất giữ:

+Không xếp dày

+Nên xếp riêng từng loại

+Sát trùng hạt giống, kho, dụng cụ chứa hạt

+ Thường xuyên kiểm tra

+ Định kì kiểm nghiệm tỉ lệ nảy mầm

Câu 3:

- Truyền đạt các biến dị di truyền của cây mẹ cho cây giâm

- Giữ được ưu thế lai ở đời F1 và khắc phục được hiện tượng phân li ở đời F2

- Rút ngắn được chu kì sinh sản, rút ngắn thời gian thực hiện chương trình cải thiện giống cây rừng

- Hệ số nhân giống cao

Trang 39

- Làm được bầu, gieo được hạt đạt yêu cầu

b Bài mới

- Giáo viên gọi HS theo

1 Làm đất đóng bầu:

- Bước 1: Đất được lấy ở tầng B ,

sau đó phơi ải , đập nhỏ và sàng qua lưới có kích thước 1cm

- Bước 2: Trộn đất đã làm với phân

chuồng hoai, xơ dừa, tro trấu theo

tỷ lệ thích hợp tuỳ loại hạt gieo ươm

- Bước 3: Đóng bầu, lưu ý dùng 2

ngón tay ấn chặt 2 góc của bầu, sau

đó mới cho đất vào tiếp, làm như vậy bầu sẽ thẳng không bị gãy khúc

- Bước 4: Xếp các bầu đã đóng vào

luống và tưới nhẹ cho đất ở bầu ngấm đều xuống tận đáy

2 Gieo hạt trên bầu đất ( đối với hạt có kt to như hạt thông, keo ):

Trang 40

bài thực hành của học sinh

- Bước 1: Lấy giấy thấm cho vào

đĩa pettri, sau đó cho nước vừa đủ

để thấm ướt giấy

- Bước 2: Lấy hạt đã nứt nanh cho

vào đĩa pettri

- Bước 3: Dùng que tre nhọn chọc

lỗ nhỏ chính giữa bầu đất, sau đó lấy một hạt đã nứt nanh đặt vào giữa lỗ đã tạo ( lưu ý phần nứt nanhđặt quay xuống đáy lỗ)

- Bước 4: Dùng bình nước tưới nhẹ

trên mặt luống đã gieo hạt ( lưu ý chỉ tưới nước đủ ẩm trên mặt

luống)

- Bước 5: : Dùng phên nứa che cho

luống đã gieo hạt

- Hiểu được mục đích , biện pháp và yêu cầu kĩ thuật dọn đất , làm đất trồng rừng

- Hiểu được ý nghĩa của từng phương thức làm đất , đặc biệt là làm đất theo băng chạy theo đường đồng mức

Định dạng
Số trang	85
Dung lượng	1,11 MB