Từ năm 1986 Việt Nam chuyển sang thực hiện đường lối đổi mới từ Đại hội VI (121986) của Đảng. Trong 15 năm đổi mới đất nước từ 19862000 đất nước ta đã đạt những thành tựu và khó khăn gì? Để hiểu rõ điều này, chúng ta sẽ cũng nhau tìm hiểu ở tiết học hôm nay bài 26.
Trang 1GIÁO ÁN LỚP 12
BÀI 26 ĐẤT NƯỚC TRÊN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI ĐI LÊN CHỦ NGHĨA XÃ
HỘI (1986-2000)
TP.Hồ Chí Minh, năm 2016
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tuần:
Trang 2BÀI 26: ĐẤT NƯỚC TRÊN ĐƯỜNG ĐỔI MỚI ĐI LÊN CHỦ NGHĨA
XÃ HỘI
I MỤC TIÊU BÀI HỌC :
1 Về kiến thức:
-Hiểu rõ sự tấy yếu phải đổi mới đi lên chủ nghĩa xã hội
-Nêu được nội dung đường lối đổi mới của Đảng
-Nêu được các thành tựu công cuộc đổi mới đất nước trong 15 năm (1986-2000)
2 Về tư tưởng:
- Bồi dưỡng lòng yêu nước gắn với chủ nghĩa xã hội, hiểu được tinh thần đổi mới của Đảng và nhà nước
3 Về kỹ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phán đoán, tư duy tổng hợp và kỹ năng nhận xét
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sánh các sự kiện lịch sử
- Kỹ năng hoạt động nhóm, liên hệ thực tế
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
- Tranh ảnh phục vụ cho bài giảng
- Các văn kiện Đại hội Đảng VI (1986), VII (1991), VIII (1996)
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
? Nhân dân ta đã đạt được những thành tựu gì trong thực hiện kế hoạch 5 năm 1976-1980
3 Giảng bài mới:
Từ năm 1986 Việt Nam chuyển sang thực hiện đường lối đổi mới từ Đại hội
VI (12-1986) của Đảng Trong 15 năm đổi mới đất nước từ 1986-2000 đất nước ta
đã đạt những thành tựu và khó khăn gì? Để hiểu rõ điều này, chúng ta sẽ cũng nhau tìm hiểu ở tiết học hôm nay bài 26
HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC NỘI DUNG GHI BÀI 1.
Hoạt động 1: Cả lớp
Gv yêu cầu HS đọc SGK, cả lớp chú ý
theo dõi, sau đó GV đặt câu hỏi.
I/ Đường lối đổi mới của Đảng: 1.Hoàn cảnh lịch sử.
a/Trong nước
Trang 3? Em hãy nêu hoàn cảnh, yêu cầu của
công cuộc đổi mới?
*Hoàn cảnh lịch sử
-Trong thời gian thực hiện hai kế hoạch 5
năm (1976-1985) cách mạng XHCN nước ta đã
đạt được những thành tựu đáng kể trên các lĩnh
vực đời sống, kinh tế xã hội, nhưng đồng thời
cũng gặp không ít khó khăn Đất nước lâm vào
tình trạng khủng hoảng
+ Một trong những nguyên nhân cơ bản
của tình trạng đó là do chúng ta mắc phải “sai
lầm nghiêm trọng và kéo dài về chủ trương, chính
sách lớn, sai lầm về chỉ đạo chiến lược và tổ chức
thực hiện
-Để khắc phục những sai lầm và khuyết
điểm đã mắc phải, Đảng và Nhà nước ta phải tiến
hành đổi mới
*Hoàn cảnh thế giới
_ Lúc đó tình hình thế giới có nhiều biến
động phức tạp: do tác động của cách mạng khoa
học kĩ thuật đã tạo nên quan hệ giữa các nước
thay đổi theo xu hướng mới
_ Cuộc khủng hoảng toàn diện, trầm
trọng ở Liên Xô và các nước XHCN cũng đòi hỏi
Đảng và Nhà nước ta tiến hành đổi mới
GV yêu cầu HS đọc SGK mục I.2, sau đó GV đặt
-Trong thời gian thực hiện hai kế hoạch 5 năm (1976-1985), cách mạng XHCN nước ta đạt những thành tựu đáng kể, song cũng gặp không ít khó khăn., khiến đát nước lâm vào tình trạng khủng hoảng, trước hết về mặt kinh
tế-xã hội
-Nguyên nhân cơ bản do nước ta mắc phải “sai lầm nghiêm trọng
và kéo dài về chủ trương, chính sách lớn, sai lầm về chỉ đạ chiến lược và tổ chức thực hiện” -Để khắc phục sai lầm trên Đảng
và Nhà nước ta phải tiến hành đổi mới
b/Thế giới -Những thay đổi của tình hình thế giới và quan hệ giữa các nước do tác động của cách mangjkhoa học-kĩ thuật
-Cuộc khủng hoảng toàn diện, trầm trọng của Liên Xô và các nước XHCN, Đảng và Nhà nước
ta phải đổi mới
2.Đường lối đổi mới của Đảng;
- Đường lối đổi mới đề ra lần đàu tiên tại Đại hội VI (12-1986), được điều chỉnh, bổ sung
và phát triển tại Đaị hội VII
Trang 4(6-câu hỏi:
? Hãy nên nội dung đường lối đổi mới
kinh tế và chính trị của Đảng.
_ Đường lối đổi mới của Đảng được đề ra
từ Đại hội Đảng lần thứ VI (12-1986) sau đó
được điều chỉnh, bổ sung và phát triển ở Đại hội
VII (6-1991), Đại hội VIII (6-1996), Đại hội Ĩ
(4-2001)
_ Nội dung của đường lối đổi mới:
+Đổi mới đất nước không phải là thay đổi
mục tiêu của CNXH, mà làm cho mục tiêu đó
thực hiện có hiệu quả với hình thức, biện pháp và
bước đi thích hợp
+ Đổi mới đất nước phải toàn diện đồng
b, từ kinh tế, chính trị đến tổ chức, tư tưởng văn
hóa.Đổi mới kinh tế phải gắn liền với chính trị,
nhưng lấy kinh tế làm trọng tâm
+ Về kinh tế
Xóa bỏ cơ chế quản lí kinh tế tập
trung, quanliệu, bao cấp, hình thành cơ chế thị trường
Phát triển kinh tế hàng hóa nhiều
thành phần vận động theo qiu chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước, theo hướng XNCH
Mở rộng kinh tế đói ngoại
+ Về chính trị
Xây dựng Nhà nước pháp quyền
XHCN, Nhà nước của dân, do dân
và vì dân
Xây dựng nền dân chủ XHCN đảm
1991), VII (6-1996), IX (4-2001)
- Đổi mới không phải là thay đổi mục tiêu của CNXH mà làm cho những mục tiêu ấy được thực hiện một cách có hiệu quả bằng những quan điểm đúng đắn về CNXH
- Đổi mới phải toàn diện và đồng
bộ Đổi mới kinh tế gắn liền với chính trị nhưng trọng tâm là đổi mới kinh tế
+ Về kinh tế
Xóa bỏ cơ chế quản lí kinh tế tập trung, quan lien, bao cấp, hình; thành
cơ chế thị trường
Xây dựng nền kinh tế quốc dân;
Phát tiển kinh tế hàng hóa nhiều thành phần theo định hướng XHCN;
Mở rộng kinh tế đối ngoại
+ Về chính trị
Xây dựng Nhà nước XHCN, Nhà nước của dân, do dân và vì dân;
Xây dựng nền dân chủ XHCN, đảm bảo quyền lợi thuộc về nhân dân;
Thực hiện chích sách đại
Trang 5bảo quyền lực thuộc về nhân dân.
Thực hiện chính sách đại đoàn kết
dân tộc, chính sách đối ngoại hòa bình, hợp tác , hữu nghị
GV phân tích thêm: Có thể nói rằng: Tiến
lên CNXH sau khi đất nước độc lập, tự
do, thống nhất là con đường phát triển tất
yếu của dân tộc, đã được Hồ Chí Minh
tìm thấy ở chủ nghĩa Mác – Lê nin và đó
là sự lựa chọn của dân tộc ta Sự lựa chọn
này đã được khẳng định từ năm 1930, khi
Đảng Cộng Sản VN ra đời Tuy nhiên
trong quá trình đi lên CNXH, có những
khó khăn yếu kém Đường lối này đã đáp
ứng yêu cầu cấp bách của dân tộc
GV khái quát: Quá trình thực hiện đường
lối đổi mới của Đảng ta được thực hiện qua ba kế
hoạch 5 năm: 1986-1990, 1991-1995, 1996-2000
2.
Hoạt động 2: Nhóm
GV chia lớp thành 3 nhóm:
HS theo dõi SGK, tóm tắt và trả lời
câu hỏi.
Nhóm 1:Tóm tắt những nội dung chủ
yếu của Đại hội Đảng VI (12-1986).
_ Nội dung Đại hội:
+ Đánh giá tình hình đất nước.
+ Kiểm điểm sự lãnh đạo của Đảng và
Nhà nước trong 10 năm đầu cả nước đi lên
CNXH
+ Xác định nhiệm vụ, mục tiêu cách
đoàn kết dân tộc, chính sách đối ngoại hòa bình, hữu nghị, hợp tác
II/ Quá trình thực hiện đường lối đổi mới (1986-2000)
1/ Thực hiện kế hoạch 5 năm 1986-1990
a/ Đại hội VI (12-1986) mở đầu công cuộc đổi mới
_ Đại hôi VI (15-18/12/1986) đã đánh dấu tình hình đát nước, kiểm điểm sự lãnh đạo của Đảng
và vai trò quản lí của Nhà nước _ Khẳng định tiếp tục đường lối cách mạng xã hội chủ nghĩa và đường lối xây dựng kinh tế-xã hội
_ Nhận thức đặc điểm thời kì quá
độ lên CNXH ở VN là thời kì lịch sử lâu dài, khó khăn, trải qua nhiều chặng đường
_ Nhiệm vụ, mục tiêu: tập trung
sức người, sức của thực hiện Ba chương trình lớn: lương thực-thực phẩm, hàng tiêu dung và hàng xuất khẩu
b/ Kết quả bước đầu của công cuộc đổi mới
*Về kinh tế:
Về lương thực-thực phẩm: từ chỗ thiếu ăn
Trang 6mạng trong thời kì đổi mới.
GV nhận định và chốt ý.
Như vậy, công cuộc đổi mới về thực chất là một
cuộc cách mạng, có thành tựu, ưu điểm, tiến bộ,
nhưng đồng thời cũng còn nhiều khó khăn, hạn
chế, yếu kém, nhiều vấn đề kinh tế-xã hội vấn
chứ được giải quyết, đất nước ta vẫn chưa ra khỏi
khủng hoảng kinh tế-xã hội
triền miên, đến năm 1990 vươn lên đáp ứng nhu cầu trong nước, có dự trữ và xuất khẩu
Hàng hóa trên thị trường: dồi dào, đa dạng, lưu thong thuận lợi, tiến bộ về mẫu mã và chất lượng
Kinh tế đối ngoại: phát triển mạnh, mở rộng hơn trước về quy mô, hình thức
*Về chính trị:
Bộ máy Nhà nước các cấp
ở trung ương và địa phương được sắp lại , phát huy dân chủ nội bộ
và quyền làm chủ của nhân dân
Chứng tỏ đường lối đổi mới của Đảng là đúng, là phù hợp
*Vẫn còn khó khăn và yếu kém:
Nền kinh tế vẫn còn mất cân đối, lạm phát còn cao, lao động thiếu việc làm
Chế độ tiền lương bất hợp lí
Sự nghiệp văn hóa có những mặt xuống cấp, tệ nạn tham nhũng, hối lộ,,
Trang 7Nhóm 2:Tóm tắt nội dung chính của kế
hoạch 5 năm 1991-1995
*Nội dung tóm tắt :
Đại hội thông qua
Mục tiêu
Thành tựu
Ý nghĩa
_ Đại hội đã tổng kết và đánh giá việc
thực hiện đường lối đổi mới của Đảng từ
Đại hội VI, kế thừa phát huy những thành
tựu, khắc phục khó khăn
_ Căn cứ vào đặc điểm tình hình mới, Đại
2/Thực hiện kế hoạch 5 năm 1991-1995
a/Đại hội VII (6-1991) tiếp tục
sự nghiệp đổi mới
_ Đại hội thông qua: đại hội lần VII (6-1991): tiếp tục đổi mới + Đề ra nhiệm vụ nhằm kế thừa, phát huy những thành tựu, khắc phục khó khăn, yếu kém
+ Thông qua “Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá
độ lên chủ nghĩa xã hội và Chiến lược ổn định và phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2000”
_ Nhiệm vụ, mục tiêu:
+Đẩy lùi và kiểm soát được lạm phát Ổn định, phát tiển và nâng cao hiệu quả sản xuất xã hội.Bắt đầu có tích lũy về nội bộ kinh tế + phát huy các thành phần kinh
tế, đẩy mạnh Ba chương trình kinh tế với những nội dung cao hơn trước
b/ Tiến bộ và hạn chế của sự nghiệp đổi mới
*Tiến bộ;
+ Kinh tế tăng trưởng nhanh, GDP hằng năn tang 8,2%, công nghiệp tăng 13,3%, nông , nông nghiệp là 4,5%
+Tài chính, tiền tệ, lạm phát giảm còn 12,7%
Trang 8hội đặt ra muc tiêu:
+ Đảy lùi và kiềm chế lạm phát
+ Ổn định từng bước và cải thiện đời sống
nhân dân
+ Bắt đầu có tích lũy từ nội bộ nền kinh
tế
_ Thành tựu:
+ Nền kinh tế tang trưởng nhanh
+ Tình hình chính trị-xã hội ổn định, an
ninh, quốc phòng được củng cố
+ Đối ngoại ngày càng mở rộng
GV nhận định: có thể nói rằng, trước mắt
chúng ta, thuận lợi và khó khăn, thời cơ và thách
thức đan xen lẫn nhau Chúng ta cần chủ động
nắm bắt thời cơ, tạo ra thế và lực mới, đồng thời
luôn tỉnh táo và kiên quyết đẩy lùi những nguy
cơ
Thành tựu của 10 năm đầu đổi mới đã tạo những
điều kiện thuận lợi để chúng ta tiếp tục đổi mới,
đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, thực
hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công
bằng dân chủ văn minh
+ Vốn đàu tư nước ngoài tang nhanh
+ Hoạt động khoa học và công nghệ gắn với nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội, công tác giáo dục
có bước phát triển mới
+ Thu nhập đời sống nhân dân được cải thiện
+ Tình hình chính tri-xã hội ổn định, quốc phòng và an ninh được củng cố
+ Quan hệ đối ngoại được mở rộng: 7-1995 Việt Nam và Mỹ bình thường hóa quan hệ ngoại giao Ngày 28-7-1995, Việt Nam gia nhập tổ chức ASEAN
*Hạn chế:
+ Lực lượng sản xuất còn nhỏ
bé, cơ sở vật chất-kĩ thuật lạc hậu
+ Tình trạng tham nhũng, lãng phí, buôn lâu chưa được khắc phục
+ Sự phân hóa giàu nghèo, đời sống nhân dân còn khó khăn
3/ Thực hiện kế hoạch 5 năm 1996-2000
a/ Đại hội VIII (6-1996) đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 9Nhóm 3: Hãy nêu nội dung chủ yếu của
Đại hội Đảng VIII (6-1996).
_ Nội dung chủ yếu của Đại hội VIII:
+ Kiểm điểm đánh giá việc thực hiện Nghị
quyết Đại hội Đảng VII và đề ra chủ trương
_ Đại hội VIII tổng kết 10 năm đất nước thực hiện đường lối đổi mới, đề ra chủ trương , nhiệm vụ trong nhiệm kì mới
_ Đại hội khẳng định tiếp tục nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược-xây dung và bảo vệ Tổ quốc, nhấn mạnh “nước ta đã chuyển sang thời kì phát triển mới, thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa”
_ Nhiệm vụ, mục tiêu:
+ Đẩy mạnh đổi mới toàn diện
và đồng bộ, phát triển nền kinh
tế hàng hóa nhiều thành phần + Phấn đấu đặt và vượt mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh, hiệu quả và bền vững
+ Giải quyết những vấn đề bức xúc về xã hội Cải thiện đời sống nhân dân
b/ Chuyển biến tiến bộ và khó khăn, hạn chế của công cuộc đổi mới
*Thành tựu:
_GDP tăng bình quân 7%/năm, công nghiệp 13,5%/năm, nông nghiệp là 5,7%
_ Nông nghiệp, phát triển liên tục, góp phần quan trọng vào mức tăng trưởng chung và giữ
Trang 10nhiệm vụ trong thời kì mới.
+Khẳng định tiếp tục nắm vững hai nhiệm
vụ chiến lược là xây dựng và bảo vệ tổ quốc
+ Đại hội đề ra nhiệm vụ và mục tiêu của
kế hoạch 5 năm 1996-2000 là đẩy mạnh công
cuộc đổi mới toàn diện, đồng bộ, tiếp tục phát
triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, có
sự điều tiết của Nhà nước theo định hướng
XHCN
GV yêu cầu HS đọc SGK( cả lớp chú ý
theo dõi), GV đặt câu hỏi: Hãy nêu những
thành tựu và hạn chế của kế hoạch 5 năm
1996-2000.
*Thành tựu
- GDP tăng trưởng bình quân là 7%/ năm;
công nghiệp là 13,5%;nông nghiệp là
5,7%.Nông nghiệp phát triển liên tục góp phần
quan trọng vào mức tăng trưởng chung và giữ
vững ổn định kinh tế-xã hội
vững ổn định kinh tế - xã hội _ Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hường công nghiệp hóa, hiện đại hóa
_Xuất khẩu tăng bình quân 21%/ năm
_Doanh nghiệp Việt Nam mở rộng đầu tư ra nước ngoài Đến năm 2000 có trên 40 dự án đầu
tư vào 12 nước và vùng lãnh thổ _Giáo dục: năm 2000 phổ cập giáo dục tiểu học và xóa mù chữ, tiếp tục phổ cập THCS
_Xã hội: mỗi năm giải quyết việc làm cho khoảng 1,2 triệu lao động
*Khó khăn và hạn chế:
_ Kinh tế phát triển chưa vững chắc, năng suất, chất lượng thấp, giá cao Hiệu quả sức cạnh tranh thấp
_ Kinh tế Nhà nước và kinh tế tập thể chưa phát huy đúng vị thế của nó
_ Hoạt động khoa học công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới
_Đảng và nhân dân ta phải tiếp tục phấn đấu vươn tới đỉnh cao mới theo con đường XHCN vì dân giàu, nước mạnh, xã hội
Trang 11- Cơ cấu các nghành kinh tế chuyển hướng
công nghiệp hóa và hiện đại hóa
- Bước đầu mở rộng đầu tư với nước
ngoài
- Về văn hóa, giáo dục: đạt tiêu chuẩn phổ
cập tiểu học, xóa mù chữ, bắt đầu phổ cập trung
học cơ sở
-Xã hội: mỗi năm giải quyết việc làm cho
khoảng 1,2 triệu lao động
- Năm 2000, nước ta có quan hệ thương
mại với hơn 140 nước, quan hệ đầu tư với gần 70
nước và vùng lãnh thổ, thu hút nhiều vốn đầu tư
nước ngoài
GV giới thiệu với HS hình 90 và 91 SGK Đó là
nhà máy thủy điện Yaly và cầu phú Mỹ bắc qua
sông Tiền.
công bằng, dân chủ, văn minh
Trang 12
*Hạn chế:
- Nền kinh tế phát triển chưa vững chắc, năng suất lao động thấp, chất lượng sản phẩm chưa cao
- Kinh tế Nhà nước và kinh tế tập thể chưa phát huy đúng vị thế của nó
- Các hoạt động khoa học và công nghệ chưa đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công
nghieeoj hóa, hiện đại hóa đất nước
-Tỉ lệ thất nghiệp ở thành thị và thiếu việc làm ở nông thôn còn ở mức cao
GV đặt câu hỏi: Theo em, trong quá
trình hơn 20 năm đổi mới, chúng ta đã đạt được những thành tựu nào lớn nhất.
HS thảo luận nhóm câu hỏi này( đây là câu hỏi khó, nhưng vấn đề này rất quan trọng,
GV gợi ý, hướng dẫn nội dung để HS thảo luận) Cuối cùng GV nhận xét tổng kết thảo luận
GV tổng kết thảo luận: Trong quá trình đổi
mới ( từ 1986 đến nay) chúng ta đã đạt nhiều
Trang 13thành tựu to lớn, nhưng thành tựu to lớn nhất, chủ
yếu nhất chúng ta đã dạtđược là đã xây dựng
được nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận
động theo qui luật kinh tế thị trường, có sự điều
tiết của Nhà nước, theo định hướng XHCN
4 Củng cố: (5 phút)
- Hoàn cảnh lịch sử Đảng ta đề ra đường lối đổi mới là gì?
- Hãy nêu nội dung đường lối đổi mới kinh tế chính trị của Đảng
- Nêu nhiệm vụ và mục tiêu, thành tựu và hạn chế của các kế hoạch 5 năm
5 Dặn dò:
- Học bài, làm bài tập trong sách bài tập, xem trước bài mới
- Nêu ý nghĩa của những thành tựu kinh tế xã hội của nước ta trong quá trình đổi mới (1986-2000)