Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên (Khóa luận tốt nghiệp)

Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.Tìm hiểu về nhận thức và thái độ hành vi của người dân về ô nhiễm môi trường trong việc phân loại, thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt tại xã La Hiên huyện Võ Nhai tỉnh Thái Nguyên.

:

: CHÍNH QUY Chuyên ngành :

: 2011 - 2015

THÁI NGUYÊN 2015

L I C

Th c t p t t nghi p là m t quá trình hoàn thi n ki n th c, k t h p gi a lý thuy t và th c ti n công vi c, c công tác th c t c a m i sinh viên sau khi ra

ng nh ng yêu c u th c ti n và nghiên c u khoa h c s ng ý

c a Ban giám hi u, Ban ch nhi ng - i h c Nông Lâm

c t p t t nghi p t i xã La Hiên - huy n Võ Nhai - t nh Thái hoàn thi n và nâng cao ki n th c c a b n thân

chân thành t i Ban ch nhi m Khoa, cùng các th ng

DANH M C CÁC B NG

B ng 4.1 Dân s c a xã La Hiên, huy n Võ Nhai 37

B ng 4.2: Kh ng rác th i sinh ho t phát sinh t h a bàn xã La Hiên 39

B ng 4.3: Kh ng rác th i phát sinh t ng h c, doanh nghi p 40

B ng 4.4: Kh ng rác th i sinh ho a bàn xã La Hiên 41

B ng 4.5: Thành ph n rác th i sinh ho t phát sinh t h 41

B ng 4.6: Thành ph n rác th i khu v c ch La Hiên 43

B ng4.7: T l h c khi x lý 44

B ng 4.8: Cách x lý rác th i sinh ho t c a các h 45

B ng 4.9: Nh n th c c i dân v ng c a vi c x nh 48

B ng 4.10: Nh n th c c i dân v l i ích và hi u qu c a vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t 49

B ng 4.11: Nguyên nhân c a vi c x nh c i dân 52

B ng 4.12: Nh n th c c i dân v nh ng h n ch c n v phân lo i, thu gom, x lý rác th i 56

B c i dân khi tham gia ho ng d n v sinh môi ng công c ng 58

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 2.1 :T ng s ng ch t th i r n sinh ho t c a M [15] 20Hình 4.1: B xã La Hiên 35Hình 4.2 Ngu n phát sinh rác th i sinh ho t a bàn xã La Hiên 38Hình 4.3: Bi m t n d ng rác th i sinh ho phân h a

i dân 47Hình 4.4: Bi i dân v vi c x lý rác th i sinh ho t trong xã hi n nay 50

bãi 51

lý rác th i và b o v môi tr ng 54

n v phân lo i, thu gom, x lý rác th i 55

gia phân lo i rác t i ngu n 57Hình 4.9: Bi m tuyên truy n c i dân cho nh i xung quanh v vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t 59

( p tác Qu c t Nh t B n)

PGS.TS : Phó g - Ti

QCVN : Quy chu n Vi t Nam

TCVN : Tiêu chu n Vi t Nam

UBND : U ban nhân dân

UNEP : United Nations Environment Programme

WB : Ngân hàng th gi i World Bank

M C L C

Ph n 1 M U 1

t v 1

1.2 M u c tài 2

1.2.1 M c tiêu chung 2

1.2.2 M c tiêu c th 2

1.2.3 Yêu c u 3

tài 3

c t p và nghiên c u khoa h c 3

c ti n 3

Ph n 2 T NG QUAN TÀI LI U 4

khoa h c 4

lý lu n 4

pháp lý 8

th c ti n 9

2.2 Tình hình nghiên c u nh n th c c i dân v ô nhi ng và hi n tr ng rác th i sinh ho t trên th gi i và Vi t Nam 18

2.2.1 Hi n tr ng v rác th i sinh ho t trên th gi i 18

2.2.2.Hi n tr ng v v rác th i sinh ho t Vi t Nam .22

2.2.3 Nh ng nghiên c u v nh n th i dân v các v ng 25

31

3.1 Ph m và th i gian nghiên c u 31

ng và ph m vi nghiên c u 31

m và th i gian nghiên c u 31

3.2 N i dung nghiên c u 31

3.3 Ph u 32

th a 32

p s li u, tài th c p 32

u tra ph ng v n 32

nh thành ph n rác th i 32

lý và t ng h p s li u 34

PH N 4 K T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 35

4.1 u ki n t nhiên, kinh t - xã h i c a xã La Hiên, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên 35

u ki n t nhiên 35

u ki n kinh t - - xã h i 36

4.2 Hi n tr ng phát sinh rác th i sinh ho t t i xã La Hiên 38

4.2.1 Ngu n phát sinh rác th i sinh ho t 38

4.2.2 Kh ng ch t th i r n sinh ho a bàn xã La Hiên 38

4.2.3 Thành ph n rác th i 41

4.3 Th c tr ng công tác phân lo i, thu gom, x lý rác th i c a xã La Hiên 43

4.3.1 Th c tr ng vi c phân lo i rác th i sinh ho t 43

4.3.2 Th c tr ng vi c thu gom, x lý rác th i sinh ho t c a xã La Hiên 45

4.4 Nh n th , hành vi c i dân v v ô nhi ng trong vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t 48

4.4.1 Nh n th c c i dân v v ô nhi ng trong vi c phân lo i, thu gom và x lý rác th i sinh ho t 48

, hành vi c i dân khi tham gia các ho ng b o v môi ng trong vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t 53

xu t gi i pháp nh m nâng cao nh n th c c i dân v v ô nhi ng trong vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t 60

PH N 5 K T LU N VÀ KI N NGH 63

5.1 K t lu n 63

5.2 Ki n ngh 64

TÀI LI U THAM KH O 65

I Tài li u ti ng Vi t 65

II Tài li u t Internet 66

Ph n 1

t v

tâm c a toàn xã h i Có r t nhi u nguyên nhân d n ô nhi m mô ng

i sinh ho c thu gom x lý thích h p là m t trong

nh ng nguyên nhân chính gây ô nhi ng Theo s li u th ng kê hi n nay t ng ch t th i r n sinh ho t t i Vi c tính kho ng 12,8 tri u

r n còn l i t p trung t i các huy n l , th xã, th tr n D báo t ng ch t th i

r n sinh ho là kho ng 22 tri u t i m t v i

ng không ph i ch

c n s ph i h p th c hi n ch t ch c a m i dân Vì b o v ng là trách nhi m c a toàn xã h i, m u ph i có trách nhiêm v i hành

(thu gom, phân lo i và x lý) là m t yêu c u b c thi t, quan tr ng c n s tham gia

thông công chính, s Tài nguyên và M ng,

Nhi u nghiên c u cho th y, có r t nhi n v môi

ng và nh n th c t m quan tr ng c i v i s ng hàng

bi t là vi c phân lo i, thu gom rác th i sinh ho t và vi c x lý rác c a chính quy n

c tuyên truy n, ph bi n và t p hu i dân

v n lý chú tr ng C n thi t ph i có các bi n pháp tuyên truy ng d n nh m nâng cao nh n th c c i dân v t m quan tr ng c a

vi c phân lo i, thu gom và x lý rác th i sinh ho t t i và hành vi

c i dân trong vi c b o v ng

Xã La Hiên - huy n Võ Nhai - t nh Thái Nguyên là xã mi n núi n m phía Tây c a huy n Võ Nhai cách trung tâm huy n l (th tr ) 17km

và cách trung tâm thành ph Thái Nguyên 20km trên tr c qu c l c

cùng v i s ng t p trung v rác th i sinh ho t ngày

hành vi c i dân v ô nhi ng trong vi c phân lo i, thu gom và

x lý rác th i sinh ho t t i xã La Hiên, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên

1.2 M , yêu c u c tài

1.2.1.

nh m nh n th c c i dân v ng thông qua

vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t, t xu t nh ng gi i pháp phù h p nh m nâng cao nh n th c c i dân v ng và ý

th c b o v ng s ng t a bàn

1.2.2.

- n tr ng phát sinh rác th i sinh ho a bàn xã La

Hi n, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên

- Tìm hi u th c tr ng c a vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i t i xã

La Hiên, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên

- Tìm hi u nh n th c i dân t i xã La Hiên, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên trong vi c thu phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t.

- xu t các bi n pháp nh m nâng cao nh n th c c i dân tgóp ph i hành vi trong vi c b o v ng

- Nâng cao

ô nhi ng và nh ng h u qu c a ô nhi ng qua vi c phân

lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t b n thân m i cá nhân, m i t ch c trong c ng t xây d ng cho mình ý th c t giác trong phòng ng a, gi m thi u

ô nhi ng và có nh ng tích c c dù là nh nh b o v môi

ng s ng c ng th i h n ch nh ng thi t h i nh ng h u qu

v vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t và b o v ng giúp

i dân nâng cao nh n th c, có trách nhi m v ng qua nh ng

ng c th

- tài có th tr thành tài li u tham kh o

* Khái ni m hành vi:

- Theo Vi n ngôn ng h c, 2011 [9]:

+ Hành vi (danh t ): Toàn b nói chung nh ng ph n ng, cách ng x ,

bi u hi n ra ngoài c a m i trong m t hoàn c nh c th nh nh

th nh ng ho ng (ph n ng, cách ng x ) c , có m th

là nh ng l i kích thích ngo i gi i ng ho c ph n ng c i

ng (khách th ) ho c sinh v ng s d ng trong s n môi

ng, xã h i Hành vi có th thu c v ý th c, ti m th c, công khai hay bí

m t và t giác ho c không t giác Hành vi là m t giá tr có th i qua

th i gian (T n bách khoa Vi t Nam) [17]

c n cho s n xu t, tiêu th ch ng các ch t th i, cung c p cho ta c nh

gi i trí, làm cho cu c s i thêm phong phú

ng nhân t o, bao g m t t c các nhân t i t o nên, làm thành nh ng ti n nghi trong cu c s , công s , các khu v , công viên nhân t o,

ng là t t c các nhân t t nhiên và xã h i c n thi t cho s sinh s ng, s n xu t c

ng xã h i,

- Ô nhi ng là s bi i c a các thành ph ng không phù h p v i quy chu n k thu ng và tiêu chu ng

Ô nhi m không khí là s có m t m t ch t l ho c m t s bi i quan

tr ng trong thành ph n không khí, làm cho không khí không s ch ho c gây ra

s to mùi, có mùi khó ch u, gi m t m nhìn xa

i ta có th phân lo t b ô nhi m theo các ngu n g c phát sinh

ho c theo các tác nhân gây ô nhi m N u theo ngu n g c phát sinh có:

- Ô nhi t do các ch t th i sinh ho t

- Ô nhi t do ho ng nông nghi p

- Ô nhi t do ch t th i công nghi p

* Ô nhi c :

c và gây nguy hi i, cho công nghi p, nông nghi p, nuôi

cá, ngh ng v t nuôi và các loài hoang dã"

c ch t th i b n, các sinh v t và vi sinh v t có h i k cxác ch t c a chúng

Ô nhi c có ngu n g c nhân t o: Quá trình th i các ch c h i

ch y i d ng l t th i sinh ho t, công nghi p, nông

*Tiêu chu ng:

"Tiêu chu ng là nh ng chu n m c, gi i h c

Tiêu chu ng là gi i h n cho phép c a các thông s v ch t

ng xung quanh, v ng các ch t gây ô nhi m trong ch t

- Ngh -CP ngày 12/15/2004 c a chính ph quy t

vi c v a phát tri n kinh t hi i song song v i b o v ng sinh thái

ng sinh s ng, ho ng và phát tri n c a

ra s c kêu g i b o v ng Sau cách m ng công nghi p, n n kinh t th

Ô nhi ng tr thành m t v toàn c u và bu c m i qu c gia ph i

thái này có ng tr c ti p ho c gián ti n toàn b n n kinh t th gi i

,

Tuy nhiên ,

* :

0,01%

,

t nhiên c a c c N n tích r ng ch còn 9,5 tri u ha (chi m

còn r ng b h xu ng m c quá th p Trên th c t ch còn kho ng 10% là r ng

ng p m n ven bi n m ng ch cho các ao tôm, ao cá

S li u c a T ng c c Lâm nghi p, B Nông nghi p và Phát tri n nông

,

*Ô nhi m t s n xu t nông nghi p:

Báo cáo m a B Nông nghi p và Phát tri n nông thôn cho th y,

15 - 20 kg/con/ngày, l n là 2,5 - 3,5 kg/con/ngày và gia c m là 90

m u c th i các làng ngh u cho thông s ô nhi t tiêu chu n cho phép Riêng Hà N i, kh o sát t i 40 xã cho k t qu kho ng 60% s xã b ô nhi m n ng t các ho ng s n xu t.

K t qu nghiên c u c a Vi n Nghiên c u khoa h c k thu t b o h lao

ng g t, trong các làng ngh , nh ng b nh m c nhi u nh t là

n kinh chi m 9,72% T i làng ngh tái ch l

i dân m c b nh v th n kinh chi m kho ng 71%, b nh v ng hô h p chi m kho ng 65,6% và b ch ng h ng c u gi m chi m 19,4% Còn t i làng ngh s n xu u Vân Hà (B c Giang) t l i m c b nh ngoài da là 68,5% và các b nh v ng ru t là 58,8% [13]

*Khai thác khoáng s n:

Cùng v i nh ng xu t kh u, ngu n tài nguyên khoáng s n

t c khai thác khá m nh Theo th ng kê c a T ng

c c H i quan, t - 2011, m i n t Nam xu t kh u 2,1 - 2,6 tri u t n khoáng s n các lo i (không k than, d u thô) v n ch y u là Trung Qu mang l i giá tr 130 - 230 tri

ng khoáng s n xu t kh u v n g n 800.000 t ng chính ng ch N u c ng c s xu t l u, xu ng biên m u, s ng

n 200.000 t n)

H u qu c a ô nhi ng t nh ng ho ng khai thác khoáng

i m c b nh, ch y u là m c b nh b i ph i, hen ph qu ng

khu v c C m Ph t t 3 - 4 l n tiêu chu n cho phép, g n 0,3 mg/m3 trong

24 gi (g m b ng, b i Pb, Hg, SiO2, khí th i CO, CO2, NO2) M

Nai ph i x th i ch t cao thành núi trong m y ch

C c Sáu v i bi c th i sâu 200m ch a 5 tri u m3có n a-xít cao và

PH 4 - ph i tìm công ngh phù h x lý [13]

2.2 Tình hình nghiên c u nh n th c c i dân v ô nhi m môi

ng và hi n tr ng rác th i sinh ho t trên th gi i và Vi t Nam

Theo th ng kê c a WB, Trung Qu c - qu t M tr thành

Theo các chuyên viên nghiên c u c ng srác trên th gi i, có 1,2 t t n rác t p trung M và châu Âu là hai "nhà s n xu t" rác th i sinh ho t ch y u v u t n rác cho m i khu v c, k ti p là Trung Qu c v u t c tính, t l rác th i sinh ho t M m c 700

c Anh hi c kho ng 27% s rác th i sinh ho t, trong khi con s u th p niên m i ch là 7% N u so sánh

t con s quá khiêm t n.[18]

Rác th i sinh ho t bao g m rác h y, bìa, th

n, nh a, và các lo kim lo t, v a, bê tông và th y tinh T l trung bình c a thành ph n rác tùy thu c vào m t s y u t

n, th i ti t, chu k th i gian Ví d t i M ,

thi u trong hình 2.1

C

Trên th gi c phát tri ng mô hình phân lo i và thu gom rác th i r t hi u qu :

California: Nhà qu n lý cung c n t ng h u thùng rác khác nhau K ti p rác s c thu gom, v n chuy n, x lý ho c tái ch , rác

c thu gom 3 l n/tu n v i chi phí ph i tr là 16,39 USD/tháng N u có

ph c v t n sâu trong các tòa nhà l n, giá ph i tr s

rác, theo cách này có th h n ch ng rác phát sinh T t c

ch t th i r c chuy n bãi rác v i giá 32,38 USD/t gi m giá thành thu gom rác, thành ph cho phép nhi u th u vi c thu gom và chuyên ch rác

Nh t B n: c phân thành hai lo c và không cháy riêng trong nh ng túi có màu khác nhau Hàng ngày, kho ng 9 gi

2.2.2

Yên Bái là14]

-

-

2.2.3

*

hi Tìm hi u v nh n th và hành vi c i dân v ô nhi ng trong vi c phân lo i, thu gom và x lý rác th i sinh ho t t i

Vi c phân lo i rác sinh ho t c i dân t

ng b , v n còn mang tính t phát và không tri Ý th c t giác trong

vi c b o v ng thông qua vi c phân lo i rác c a nhi i dân

u h c s n v phân lo i rác

thu gom khi ph i thu gom m ng rác th i l

d ng rác có th tái ch

Quá trình x lý rác th i sinh ho t c i dân và chính quy a

n: Phân lo i, thu gom và x lý

i dân coi vi c x lý rác là r t quan tr ng m c dù v y h c

c v sinh S h không có ngu c s ch th p (17,6%), s h không

th c hi n các vi c làm thi t th b o v ngu c r t cao (54,3%)

Qua k t qu nghiên c u cho th y ki n th , th c hành c i dân

v ngu c còn r t th p, t l s i có ki n th c t t m

t t chi m t l c hành t t m i ch chi m 21,7% [10]

K t qu u tra c a nhóm nâng cao nh n th c c

R a - y, nhìn chung cán b công ch c c a 3 t u có hi u

bi t chính sách pháp lu ng S hi u bi t c a h ch y u là

do b n thân ch ng nghiên c n truy i

còn c m b c Ví d ph ng v n câu h i v trách nhi m l p báo cáo

ng là trách nhi m thu c v ai? T i Hà Giang có t i 80% tr l i là trách nhi m c c, Ngh An có 54,9% và Bà

th c t trách nhi m này thu c v i gây ô nhi m Tuy nhiên, ô nhi m môi

ng hi n v n là v c nhi i quan tâm b i có t i 96,15% dân

-y c n thi t ph i tham kh o ý ki i dân trong

ng và vi c tham kh o này nên t ch c h p dân là phù h p nh t

nâng cao nh n th c và ý th c trách nhi m c a m i dân v b o

v ng (BVMT) , góp ph n quan tr ng b m phát tri n b n v ng

ng tr c U ban M t tr n T qu c Vi t Nam

M c tiêu c o s chuy n bi n m nh m v nh n

n làm ch , nâng cao tính tích c c, ch ng c a m i dân tham gia vào quá trình xây d ng, th c hi n các ch

v tr ng tâm Nhi m v n i b t là th c hi n tuyên truy n, giáo d c, v ng

m i t ng l p nhân dân nâng cao nh n th ng tích c c th c hi n nhi m v BVMT trong quá trình t ch c các ho ng kinh doanh, s n xu t, canh tác nông nghi t, nuôi tr ng, ch bi n thu h i s

Bên c n v ng nhân dân xây d ng và nhân r ng các mô hình c ng BVMT v h th ng t qu n tài nguyên thiên nhiên, BVMT

ng trên ph m vi toàn c u, t ch c vào tu n th

K t n nay, Chi n d c nhi u qu c gia trên th gi i

Tr ng cây, làm s ch công viên ho c bãi bi n, b o t c ho c th c hi n các sáng ki n nâng cao nh n th ng và giáo d n d

ph n nâng cao nh n th c c a c ng th gi i v b o v ng, b o vhành tinh c a chúng ta H n ch s d ng túi nilon, s d ng ti t ki m nguyên

li u, tr ng thêm nhi u cây xanh là nh ng ho ng mà Vi t Nam s th c hi n

b o v ng, cùng các qu ng ng chi n d ch làm cho th

gi i s

T p hu n nâng cao nh n th c c i dân v b o v

ng thông qua vi c áp d ng h th ng thâm canh lúa c i ti n (SRI) khoá 5 T n ngày 12/5/2011 Trung tâm H p tác Qu c t - i

h c Thái Nguyên t ch c tri n khai khóa t p hu n th 5 c a d án

VIE0402711-23 M c tiêu c a khóa t p hu n là nâng cao nh n th c c i dân v b o v ng thông qua vi c áp d ng h th ng thâm canh lúa c i

ti n SRI Tham d khóa t p hu n l n này có 35 h i di n cán b và

nhân dân 7 xã thu c 3 huy n c a t

b n v Bi i khí h u, ô nhi ng, và k thu t thâm canh lúa c i

ti n SRI p hu n khuy n khích s tham gia th o lu n

và chuy c t giúp h c viên có th ti p thu ki n

xây d ng k ho ng nh m l ng ghép m c tiêu b o v ng vào s n xu t nông nghi p c a xã mình

Hi n, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên.

- Tìm hi u th c tr ng c a vi c phân lo i, thu gom, x lý rác th i t i xã

La Hiên, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên

- Tìm hi u nh n th c i dân t i xã La Hiên, huy n Võ Nhai, t nh Thái Nguyên trong vi c thu phân lo i, thu gom, x lý rác th i sinh ho t

- xu t các bi n pháp nh m nâng cao nh n th c c i dân tgóp ph i hành vi trong vi c b o v ng

3.3 P u

Vi c thu th p và phân tích tài li n v nghiên c u là

r t quan tr ng nh m nh n bi t v m t cách nhanh chóng và t ng quát

các m c tiêu nghiên c u

Thu th p tài li u, s li u ki n t nhiên, kinh t

xã h i c n tr ng rác th i sinh ho t, công tác thu gom, v n chuy n, qu n lý và x lý rác th i sinh ho t t i UBND xã La Hiên và m ng

u tra, ph ng v n tr c ti p các h thu th p thông tin v

hi n tr ng, s ng, thành ph n rác th i, công tác thu gom, v n