Tư tưởng tự do trong thơ Puskin

Màthơ tình của Pushkin được mọi người biết đến rộng rãi là vì sự tự do của tình yêutrong các tác phẩm của ông, tính nhân văn, các cung bậc của tình yêu được nhà thơkhai thác đến mức tột

T t ư ưở ng t do trong th Puskin ự ơ

MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ CUỘC ĐỜI PUSKIN VÀ NHỮNG TÁC PHẨM CỦA ÔNG 3

1.1 Vài nét về cuộc đời Pushkin 3

1.1.1 Thời thơ ấu 3

1.1.2 Thời niên thiếu 3

1.1.3 Thời đi đày 4

1.1.4 Thời trở về Sankt – Peterburg 5

1.1.5 Thời cuối – đấu súng 5

1.2 Một số nội dung nổi bật trong thơ ca của Pushkin 5

1.2.1 Tụng ca tự do 5

1.2.2 Lòng yêu mến thiên nhiên, xứ sở 6

1.2.3 Tình yêu 6

CHƯƠNG 2: KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG TỰ DO TƯ TƯỞNG TỰ DO TRONG NGHỆ THUẬT 7

2.1 Khái niệm về tự do 7

2.2 Tư tưởng tự do trong nghệ thuật và văn học 8

2.2.1 Tư tưởng tự do trong nghệ thuật 8

2.2.2 Tư tưởng tự do trong văn học 8

CHƯƠNG 3: TƯ TƯỞNG TỰ DO TRONG CÁC TÁC PHẨM THƠ CA CỦA PUSHKIN 11

3.1 Tư tưởng tự do - một nội dung đặc sắc trong thơ trữ tình của Pushkin 11

3.1.1 Sự giải phóng bản thể khỏi những ràng buộc 11

3.1.2 Đấu tranh chống lại sự chuyên chế của chính quyền 12

3.1.3 Tự do trong nội tại 14

3.1.4 Khát vọng tự do ẩn nấp dưới các biểu tượng từ thiên nhiên 15

3.1.5 Sự tự do của tình yêu 16

3.2 Tư tưởng tự do – bước chuyển mình của Puskin từ văn học cổ điển sang văn học lãng mạn và văn học hiện thực 19

CHƯƠNG 4: TƯ TƯỞNG TỰ DO TRONG TÁC PHẨM NGƯỜI TÙ KAVKAZ 21

4.1 Hình ảnh người thanh niên khao khát sự tự do 21

4.2 Tình yêu tự do, phóng khoáng của cô gái Tsecketx 22

4.3 Tư tưởng tự do trong trường ca Người tù Kavkaz - tư tưởng của chủ nghĩa lãng mạn 23

CHƯƠNG 5: TƯ TƯỞNG TỰ DO TRONG TÁC PHẨM ĐOÀN NGƯỜI TSIGAN 24

5.1 Aleko, con người trốn chạy khỏi xã hội đang sống để tìm kiếm tự do 24

5.2 Tự do trong tình yêu (của cô gái thảo nguyên Demphira) 26

5.3 Tự do của con người chiêm nghiệm (Lão Trượng) 27

5.4 Tư tưởng tự do trong trường ca Đoàn người Tsigan - đập bể ảo tưởng tự do, dấu ấn của văn học hiện thực trong văn chương Puskin 28

KẾT LUẬN 29

TÀI LIỆU THAM KHẢO 30

BẢNG PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC 31

MỞ ĐẦU

Văn chương không phải là tư tưởng Nhưng văn chương chắc chắn chứa tư tưởng.Lựa chọn, viết gì, viết thế nào nếu không phải là một phút lóe sáng của tâm thứcthì đều mang dấu ấn tư tưởng người sáng tác Tư tưởng là gì, là tư tưởng của chínhngười viết, là tư tưởng người viết hướng đến, là chính nó? Tự do là một loại tưtưởng Nhiều tác giả có tư tưởng tự do Nhiều tác giả viết về tư tưởng tự do Cònbản thân tự do vẫn luôn là một tư tưởng cần, có, tồn tại trong đời sống Sáng táccủa Pushkin - Đại thi hào Nga - lấy tư tưởng tự do làm mạch nguồn chính, đặc biệt

là những sáng tác giai đoạn đầu Thơ trữ tình, trường ca Người tù Kavkaz, trường

ca Đoàn người Tsigan của Pushkin khai thác dưới góc nhìn tư tưởng, tư tưởng tự

do sẽ hiện lên những hình hài gì?

CHƯƠNG 1: VÀI NÉT VỀ CUỘC ĐỜI PUSKIN VÀ NHỮNG TÁC PHẨM CỦAÔNG.

1.1 Vài nét về cuộc đời Pushkin

1.1.1 Thời thơ ấu

Pushkin sinh ngày 6 tháng 6 năm 1799 trong gia đình quý tộc ở thành phố Moskva.Cha ông là hậu duệ của gia đình dòng dõi Boyar cũ, mẹ ông thuộc dòng dõi củangười Arap nổi tiếng Abram Hannibal

Pushkin được học tiếng Pháp và sử dụng nó như ngôn ngữ chính trong gia đình.Nhưng dấu ấn văn hóa Nga vẫn luôn tồn tại trong con người ông Thời thơ ấu, ôngđược tiếp xúc với văn hóa Nga từ những lời dạy bảo của bà ngoại thuộc tầng lớpquý tộc xưa và đặc biệt là được nghe những bài ca, chuyện cổ tích dân gian Nga từnhũ mẫu Arina

1.1.2 Thời niên thiếu

Thời niên thiếu Pushkin sớm được gặp gỡ, giao lưu với các nhà văn, nhà thơ nổitiếng thường xuyên lui tới gia đình ông

Năm 1811 – 1817, ông theo học ở trường học tiến bộ dành cho con em quý tộc làHoàng Thôn Ở đây ông đã sớm khẳng định được bản thân mình, một cây bút tàinăng Thời gian theo học tại đây, chứng kiến cuộc chiến của Nga hoàng với quânPháp, ông sớm cho ra đời bài “Hồi tưởng ở Hoàng thôn” và được Derzhavin tônvinh

Năm 1820, ông bắt đầu khám phá và sáng tác thể loại trường ca và đem đến cho nómột màu sắc mới với những cốt truyện có yếu tố kì ảo, giọng văn hài hước, sợi dâyliên kết giữa tinh thần ngày xưa và tinh thần thời đại mới Cung tronslag thời giannày, mâu thuẫn xã hội trở nên gay gắt, với cái nhìn dân chủ, ông sáng tác những tácphẩm kêu gọi nhân dân đứng lên đấu tranh Với tất cả tài năng và niềm tin, nhiệthuyết ông cho ra đời các trường ca và các bài thơ tiêu biểu trong giai đoạn nàynhư:

Trường ca Ruslan và Lutmila

Gửi Chaadaev (1818)

Tự do (1818)

Làng (1819)

1.1.3 Thời đi đày

Năm 1820 – 1824, do những tác phẩm công kích chính quyền, kêu gọi khángchiến, Pushkin bị đầy đi phương Nam Tại đây ông cho ra đời rất nhiều trường ca

và tác phẩm thơ đậm tinh thần tự do, như:

Trường ca Người tù Kavkaz (1821)

Lệ đài Bakhchisarai (1823)

Tiểu thuyết bằng thơ Evgheni Oneghin (1823)

Trường ca Những người Zigan (1824)

Bắt chước kinh Koran (1824)

1824 – 1826 Pushkin bị đày lên phương Bắc ở trang trại Mikhailovskoie dưới sựquản thúc của gia đình Từ đây ông cũng từ biệt chủ nghĩa lãng mạn để thực sựbước chân vào con đường của chủ nghĩa hiện thực Giai đoạn ở đây ông đặc biệtquan tâm đến mối quan hệ và vai trò của cá nhân, nhân dân đối với lịch sử Các tácphẩm tiêu biểu:

Gửi biển (1824 – bài thơ từ biệt chủ nghĩa lãng mạn)

Chú rể (1825)

Kịch lịch sử Boris Godunov (1825)

Gửi K (1825)

Evgheni Oneghin (hoàn tất chương 5, 6 – cuối 1825 – đầu 1926)

Những bài ca về Atenka Razin (1826)

Sau đó ông được Nga hoàng ân xá và trở về sống ở Moskva Năm 1831 với ông lànăm có nhiều sự kiện quan trọng Đầu tiên là ông được gặp gỡ nhà văn nổi tiếngngười Nga Gogol, họ có ảnh hướng rất lớn tới nhau trong sáng tác nghệ thuật Thứhai, ông kết hôn với Natalia Goncharova, người đem đến nguồn cảm hứng sáng tác

rất lớn cho ông Cuối cùng, ông hoàn thành tiểu thuyết thơ Evgheni Oneghin sau 8năm theo đuổi

1.1.4 Thời trở về Sankt – Peterburg

Năm 1833 ông trở lại Sankt – Peterburg Ở đây ông cùng một số người bạn lập ra

tờ tạp chí “Người đương thời” nhưng tờ báo hoạt động không tốt dẫn đến rất nhiềukhó khăn Giai đoạn này thì tác phẩm của Pushkin vẫn còn bị kiểm soát nhưng đãđược nới lỏng hơn so với những giai đoạn trước Ông bắt đầu nghiên cứu và sángtác văn xuôi Các tác phẩm tiêu biểu cho giai đoạn này là:

Con đầm Pich (1833)

Kỵ sĩ đồng (1833)

Người con gái viên đại úy (1836)

1.1.5 Thời cuối – đấu súng

Nga hoàng vẫn luôn e ngại những tác phẩm của Pushkin cho nên đã âm mưu tungtin đồn ngoại tình của vợ Pushkin với một sĩ quan kỵ binh trong quân đội củamình Pushkin tức giận và thách đấu súng với viên sĩ quan đó, cuối cùng bị tửthương từ cuộc đọ súng này Ông mất vào ngày 10 tháng 2 năm 1837, để lại chonên văn học Nga và văn học thế giới một khối lượng tác phẩm đồ sộ

Ra đi khi mới 38 tuổi nhưng chỉ với nhiêu đó đã đủ đưa ông trở thành Mặt trời thi

ca Nga, là người “khởi đầu của mọi khởi đầu trong văn học Nga” (M Gorki).Trong hơn 20 năm sáng tác ông để lại hơn 800 bài thơ thuộc nhiều thể loại khácnhau: tụng ca, bi ca, tráng ca, trào phúng, tình ca, thư bằng thơ, … và nhiều trường

ca, tiểu thuyết bằng thơ, kịch, tác phẩm văn xuôi

1.2 Một số nội dung nổi bật trong thơ ca của Pushkin

Ở đất nước của Pushkin, ông được mệnh danh là “mặt trời thi ca Nga” Và dù trong

sự nghiệp văn chương của mình, ngoài thơ, ông còn chạm tay đến các thể loại:truyện ngắn, kịch, tiểu thuyết nhưng nhìn chung thơ ca của ông vẫn chiếm vàomột vị trí hết sức quan trọng Thế giới thơ ca Pushkin tựu chung có thể gom lạithành 4 nội dung chính

1.2.1 Tụng ca tự do

Sống ở “thế kỷ bạo tàn” của Nikolai II nên tự do đối với Pushkin là một điều vôcùng quý giá Tinh thần yêu tự do, chống chế độ độc tài được thể hiện trong rấtnhiều bài thơ của Puskin Ông đã đốt lên trong ngọn lửa chiến đấu, thổi bùng lêntinh thần cách mạng Đây chính là đề tài quan trọng trong thơ của Pushkin.

1.2.2 Lòng yêu mến thiên nhiên, xứ sở

Trong thơ trữ tình của Pushkin, số lượng bài thơ, câu thơ viết về thiên nhiên chiếmmột khối lượng khá lớn Có thể nói, thiên nhiên có sức ảnh hưởng rất lớn đến nhàthơ Cách Pushkin nói về thiên nhiên đã thể hiện trọn vẹn cái thần của xứ sở Nga,nét đặc trưng của thiên nhiên Nga Trong thơ ông, người ta chỉ nhận ra những cảnhsắc chỉ riêng có ở nước Nga chứ không phải ở một xứ sở nào khác Do vậy, thiênnhiên trong thơ Pushkin mang tính chất tư liệu, góp phần tạo nên giá trị cho các bàithơ

1.2.3 Tình yêu

Thế giới nhớ đến Pushkin với tên tuổi là một nhà thơ tình vĩ đại Dường như tìnhyêu là một sức hút khó cưỡng đối với những con người khắp nơi trên thế giới Màthơ tình của Pushkin được mọi người biết đến rộng rãi là vì sự tự do của tình yêutrong các tác phẩm của ông, tính nhân văn, các cung bậc của tình yêu được nhà thơkhai thác đến mức tột cùng

CHƯƠNG 2: KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG TỰ DO TƯ TƯỞNG TỰ DO TRONG NGHỆ THUẬT.

từ góc độ xã hội

Trong tác phẩm nổi tiếng Bàn về tự do, John Stuart Mill đã viết trong lời mở đầu:

“Cuộc đấu tranh giữa Tự do và Quyền uy là đặc trưng nổi bật nhất trong phần lớnlịch sử chúng ta sớm biết đến, đặc biệt là trong lịch sử Hy Lạp, La Mã và nướcAnh” (John Stuart Mill 2005, 19) Thời cổ xưa, những cuộc đấu tranh này được thểhiện qua các cuộc tranh đoạt giữa dân chúng hay một vài giai tầng của dân chúngvới chính quyền Và quyền tự do, trong suốt thời gian dài, thậm chí cho đến bâygiờ, vẫn được hiểu là sự bảo vệ, chống lại các ý thức chuyên chế của những kẻnắm chính trị

Chủ nghĩa tự do của con người hiện đại phủ nhận nhiều giả thuyết nền tảng đãthống trị các lý thuyết đầu tiên về nhà nước, chẳng hạn như thần quyền của vuachúa, vị trí có được do thừa kế và quốc giáo Những quyền căn bản của con người

mà tất cả những người theo chủ nghĩa tự do đều ủng hộ là quyền được sống, quyền

tự do và quyền sở hữu tài sản

Tư tưởng tự do nhấn mạnh đến quyền cá nhân Nó đi tìm kiếm một xã hội tôntrọng tự do tư tưởng cho mỗi cá nhân, quyền lực (nhất là của nhà nước và tôn giáo)được hạn chế, pháp trị, tự do trao đổi tư tưởng, một nền kinh tế thị trường hỗ trợdoanhnghiệp tư nhân tự do, và một hệ thống chính phủ minh bạch trong đó cácquyền của người dân phải được bảo vệ

2.2 Tư tưởng tự do trong nghệ thuật và văn học

2.2.1 Tư tưởng tự do trong nghệ thuật

Không phải chính trị hay khoa học, chính nghệ thuật lại là phạm trù quan tâm đến

tự do nhất Tự do và nghệ thuật như một quả cam mọng nước, bao bọc lấy nhau vàduy trì cho nhau được tồn tại, như lời tuyên bố của Albert Camus “Không có tự do,không có nghệ thuật; nghệ thuật chỉ sống dựa vào sự gò bó nó tự tạo nên cho mình,

và sẽ chết dưới mọi dạng khác” Với một mong muốn về cuộc sống bình đẳng, conngười được hưởng sự sống tuyệt vời với tất cả quyền lợi của mình, các nhà làmnghệ thuật đã nhắc đến vấn đề tự do trong rất nhiều tác phẩm của mình Ý niệmnày toát ra từ Picasso khi ông sáng tạo những bức tranh khỏa thân nổi tiếng như

Những người phụ nữ Algiers, Lá xanh, Khỏa thân và bầu ngực Hoặc như trong lịch sử các tác phẩm hội họa kinh điển của nền mỹ thuật Pháp, bức La Liberté guidant le peuple (Nữ thần Tự do dẫn dắt người dân) của danh họa Pháp Eugène

Delacroix luôn được xem là tác phẩm đắt giá, ghi lại được tinh thần của Cách

mạng Pháp Tác phẩm Nữ thần Tự do dẫn dắt người dânđã khắc họa lại sự kiện

Cách mạng Tháng 7 (1830) của nước Pháp, nhưng khi bình luận về bức tranh này,người ta thường nhìn nhận sự kiện tháng 7 chỉ như một cái cớ để danh họaDelacroix sáng tác, còn bản thân bức tranh đã vượt ra khỏi ý nghĩa của một sự kiện

cụ thể, để vươn lên tầm vóc của một bức tranh khái quát nên những biểu tượng lớnlao của nước Pháp Hay như người đàn ông “đã tạo ra những sự diễn đạt thi vị theocách mới trong truyền thống ca khúc tuyệt vời của Mỹ” - Bob Dylan đã đưa nhữngvấn đề về tự do xuất hiện liên tục trong các tác phẩm âm nhạc của mình: “Howmany years must a mountain exist before it is washed to the sea? How many yearscan some people exist before they're allowed to be free?” (Tạm dịch: Bao nhiêunăm núi vẫn ung dung, cho đến một ngày núi sẽ nằm dưới biển? Bao nhiêu lâu ta

sẽ sống, nhưng đến một ngày mới thật sự tự do?)

2.2.2 Tư tưởng tự do trong văn học

Hoàng đế Marcus Aurelius - một vị vua, triết gia lý tưởng - trong tác phẩm Suy ngẫm, đã viết: “ ý niệm về một thực thể chính trị được quản lý theo cách sao cho

có quyền bình đẳng và có tự do bình đẳng trong ngôn luận, và ý niệm về một nhànước quân chủ tôn trọng tự do của những người bị trị ” – Marcus AureliusAntoninus Augustus, một trong những tác phẩm đầu tiên nói đến tự do Trong

Những đứa con của tự do (Marc Levy) đi đến những khẳng định về những con

người khao khát tự do, trải qua bao nhiêu khó khăn của cuộc chiến với Đức quốc

xã, đối diện với cái chết, với thiếu thốn, nhưng họ vẫn hướng về mùa xuân của

tự do phía tương lai Nhà thơ Nga nổi tiếng Mikhail Yuryevich Lermontov thườngxuyên viết về tự do đã từng lên tiếng:

“Я ищу свободы и покоя!

Я б хотел забыться и заснуть!”

(Tạm dịch: Tôi đi tìm tự do và tĩnh lặng

Tôi chỉ mong giá được ngủ và quên!)

Rồi tiếng lòng tha thiết và dữ dội của Paul Éluard:

“Trên quạnh hiu trần trụi

Trên bậc thềm cái chết

Ta viết tên em

Trên sức khỏe phục hồi

Trên hiểm nguy tan biến

đề làm thành linh hồn của một tác phẩm Dạng thức thứ hai, tư tưởng tự do tồn tạitrong ý thức của nhà văn Ở dạng thức này, tư tưởng tự do giống như người truyềncảm hứng, giúp phát huy tối đa sự sáng tạo chủ quan của người nghệ sĩ trong cáctác phẩm của họ Hầu hết các văn bản văn học, khi đã trở thành một tác phẩm, đềumang trong mình tư tưởng tự do ở dạng thức thứ hai Bởi chính sự xuất hiện củadạng thức này trong qua trình sáng tác và tiền sáng tác, tác phẩm mới thực sự thànhhình và đến được tay người đọc.

2.2.3

CHƯƠNG 3: TƯ TƯỞNG TỰ DO TRONG CÁC TÁC PHẨM THƠ CA CỦA PUSHKIN

Tư tưởng tự do trong thơ ca của Pushkin thuộc về dạng thức thứ nhất của văn học.Đây là một nội dung đặc sắc nhưng hết sức quan trọng mà người nghiên cứu thơông bỏ qua trong quá trình khảo sát thì chắc chắn không thể đến gần được với vănchương Pushkin

3.1 Tư tưởng tự do - một nội dung đặc sắc trong thơ trữ tình của Pushkin

3.1.1 Sự giải phóng bản thể khỏi những ràng buộc

John Adam từng nói rằng: “Hãy để trí óc con người tự do Nó phải được tự do Nó

sẽ được tự do Sự mê tín và giáo điều không thể giam cầm được nó.” Tư tưởng này

có lẽ được thể hiện sâu sắc nhất trong mảng thơ trữ tình của Pushkin Có lẽ chủ đề

tự do được tập trung mãnh liệt nhất ở bài Tự do, ngay từ nhan đề tác giả đã chủ

đích hướng người đọc đi theo mạch nguồn của sự giải phóng khỏi những ràngbuộc Những lời thơ đanh thép mà tha thiết rền rĩ:

“Hỡi nàng thơ kiêu hãnh của tự do?

Hãy tới gỡ hoa vinh dự khỏi đầu ta!

Tới đập tan cây đàn thơ ẻo lả!

Ta muốn ngợi ca tự do cho trần thế,

Ta muốn đập vào những tật xấu gian tham

Đang nghiễm nhiên ngự trị trên ngai vàng ”

(Tự do)

Đó không chỉ là tự do đơn thuần, mà đó là sự thoát ly khỏi những cái xấu xa vàđáng sợ đang thắt chặt cuộc sống đau khổ của con người Pushkin ý thức đượcnguồn gốc của sự mất tự do, hơn ai hết ổng hiểu cách để tìm thấy tự do Nhà thơthất vọng về sự thụ động của người dân và những người đã quen và sẵn sàng sốngtrong chế độ nô lệ Muốn có tự do thì không còn cách nào khác là đấu tranh:

“Ôi! Nhìn bất cứ về đâu ta cũng thấy;

Những gông cùm, xiềng xích với roi da

Và lệ sầu thê thảm cuộc đời tù

Và tình cảnh tan hoang vòng pháp luật…”

(Tự do)

Ông nguyện làm một chú chim nhỏ mang sự tự do bay cao, làm làn sóng mạnh vỗmãi bài ca tự do, cả cuộc đời đấu tranh bền bỉ cho những áp bức Để làm được điềunày không hề đơn giản Đó phải là một trái tim thức nhận mạnh mẽ với hiện thựccuộc sống, là một tâm hồn rung cảm với bao đau khổ kiếp người, và một trí tuệsiêu việt cùng lòng can đảm Chính những điều này đã thôi thúc Puskin viết nên

những câu thơ về tự do hay đến thế Ông hiểu được rằng mình chính là Người gieo giống tự do trên đồng vắng:

“Tôi ra đi từ sáng sớm tinh mơ

Bàn tay tôi trong trẻo ngây thơ

Gieo mầm sống trên luống cày nô dịch

Nhưng tôi chỉ phí thời gian vô ích

Cả tư tưởng và việc làm thiện chí của tôi

Nhân danh thanh bình, cứ gậm cỏ đi thôi!

Tiếng vinh dự không thể làm tỉnh giấc”

(Người gieo giống tự do trên đồng vắng)

3.1.2 Đấu tranh chống lại sự chuyên chế của chính quyền

Pushkin ý thức được nguồn gốc của sự mất tự do, hơn ai hết ổng hiểu cách để tìmthấy tự do Nhà thơ thất vọng về sự thụ động của người dân và những người đãquen và sẵn sàng sống trong chế độ nô lệ Muốn có tự do thì không còn cách nàokhác là đấu tranh:

“Ôi! Nhìn bất cứ về đâu ta cũng thấy;

Những gông cùm, xiềng xích với roi da

Và lệ sầu thê thảm cuộc đời tù

Và tình cảnh tan hoang vòng pháp luật…”

(Tự do)

Tự do chính là bản tuyên ngôn của các nhà cách mạng: lật đổ chế độ Nga hoàng.Bài thơ mang một sức mạnh cổ vũ lớn lao trong cuộc đấu tranh giải phóng con

người bằng một niềm tin mãnh liệt Kết thúc bài thơ Tự do ông viết:

“Tự do nhân dân và cuộc sống thanh bình

Sẽ là kẻ đứng canh muôn đời bên ngôi báu”

Pushkin đã liên tục đấu tranh bền bỉ và không biết mệt mỏi cho tự do, nhà thơ dámlên tiếng chỉ đích danh những kẻ cướp đi sự sống con người, căm thù xã hội Ngahoàng đáng sợ lúc bấy giờ Không lâu trước khi đón nhận cái chết bi thương,

Puskin đã viết bài thơ bất hủ Đài kỷ niệm (1836) như một lời di chúc cho muôn vàn

thế hệ mai sau, như lời ca thiên nga bi tráng và bất diệt Nhà thơ hiểu rằng cuộc đờimình không uổng phí, sự nghiệp của mình sẽ sống mãi trong trái tim nhân loại:

“Ta đã dựng cho ta đài kỷ niệm

Không bởi sức tay người! Đường tới viếng

Cỏ không trùm dấu bước thế nhân,

Cao hơn cả trụ thờ Alếcxanđrơ bởi cái đầu bất trị

Và nhân thế còn yêu ta mãi

Vì đàn thơ ta thức tỉnh thân ái

Vì trong thủa bạo tàn ta ca ngợi tự do

Và gợi từ tâm với kẻ sa cơ.”

(Đài kỷ niệm)

Với những vần thơ táo bạo, Pushkin đã phản ánh được tâm trạng sôi nổi cách mạngcủa thanh niên, lòng yêu nước tha thiết, tinh thần lạc quan, hi vọng, thái độ cảmthức sâu sắc bạo lực, uy quyền Pushkin khẳng định rằng cuối cùng nhân dân sẽthắng mọi thế lực bạo tàn:

“Ta thấy trước với niềm vui cay độc

Cái chết của ngươi, của con cháu ngươi

Thế gian sẽ thấy trên trán của tên bạo chúa

Dấu vết của người đời nguyền rủa”

(Tự Do)

3.1.3 Tự do trong nội tại

Sự tự do trong tư tưởng sáng tác của Pushkin ta có thể nhận thấy tư tưởng ấy trànđầy trên những dòng thơ mang tinh thần lạc quan, kêu gọi nhân dân đứng lên đấutranh tự do Trong nội tại tư tưởng của Pushkin đã có tư tưởng tự do trong suy nghĩ

về tinh thần của chính mình Ta có thể bắt gặp trong những vần thơ mà Pushkin đã

sử dụng biểu tượng Thượng Đế, đại diên cho giải pháp tình thương và sự tự dotrong chính nội tại, tinh thần của bản thể và đó như là sự cứu rỗi con người trongbầu không khí khi tự do bị trói buộc:

“Tôi cảm thấy lòng mình đầy an ủi

Còn việc chi mà phải trách ông xanh:

Khi có thể đem tự do kia tới

Trao tặng cho dù chỉ một kiếp sinh!”

(Con chim nhỏ)

Và trong những vần thơ Tượng đài:

“Ôi nàng thơ! Hãy lắng nghe thiên mệnh

Nguyệt quế không màng, hờn giận không hay

Khen chê người đời dửng dưng đón nhận

Và không luận bàn với kẻ ngủ say”

(Tượng đài)