Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)Quan niệm của các cặp vợ chồng trẻ về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân (Luận án tiến sĩ)
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
-
LÊ THU HIỀN
QUAN NIỆM CỦA CÁC CẶP VỢ CHỒNG TRẺ
VỀ Ý NGHĨA CỦA TÌNH DỤC TRONG HÔN NHÂN
Chuyên ngành: Xã hội học
Mã số: 9.31.03.01
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ XÃ HỘI HỌC
HÀ NỘI - 2017
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Hữu Minh
Phản biện 1: Phản biện 2: Phản biện 3:
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học
viện họp tại Học viện Khoa học xã hội
Vào hồi …… giờ… phút, ngày … tháng … năm ……
Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:
- Thư viện Quốc gia Việt Nam
- Thư viện Học viện Khoa học Xã hội
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Tình dục trong mối quan hệ hôn nh n à một trong nh ng h a
c nh ư c chú trọng nghi n c u ởi ho t ộng tình dục có ý nghĩa quan trọng củng cố mối quan hệ v chồng (Bozon, 2000) T m quan trọng của mối quan hệ u dài gi a tình dục và cuộc sống v chồng
c n ư c xem x t một cách ĩ càng ởi thi u i ho t ộng tình dục
ư c cho à s hủy ho i s n nh của việc x y d ng mối quan hệ này niệm coi tình dục như à y u tố c n ối v i s n v ng trong hôn nh n hông c n à m i nhưng nh ng ánh giá th c nghiệm
Theo số iệu Báo cáo của Đi u tra Quốc gia v thanh niện và v thành niên Việt Nam 2008 (gọi tắt à SAVY 2), tu i quan hệ tình dục
n u của thanh ni n Việt Nam tham gia vào nghi n c u à 18,1
tu i (18,2 tu i v i nam gi i và 18 tu i v i n gi i) - gi m so v i
Đi u tra Quốc gia v thanh ni n và v thành ni n Việt Nam 2003 (gọi tắt à SAVY 1): 19,6 cho nam và 19,4 cho n Trong hi ó, tu i t hôn trung ình n u năm 2009 à 22,8 v i n và 26,2 v i nam (Quĩ
d n số Li n hiệp quốc, 2011) Như vậy, ộ tu i quan hệ tình dục n
u s m h n, ộ tu i t hôn muộn h n cho thấy thanh ni n có một
ho ng thời gian vẫn duy trì ho t ộng tình dục nhưng hông gắn v i hôn nh n Mặt hác, sau hi t hôn, việc th c hiện ch nh sách
ho ch hóa gia ình h n ch số con ã góp ph n àm cho quan niệm tình dục gắn v i sinh ẻ chuyển d n sang tình dục gắn v i hoái c m (Tr n Th Hồng và cộng s , 2010)
Trư c y, tình dục trong hôn nhân chủ y u hư ng t i mục
ch ể duy trì n i giống hay ể phục vụ cho i ch của gia ình,
d ng họ và ối v i cá nh n, nó chỉ mang ý nghĩa duy trì s c n ằng sinh học của c thể, hay à nghĩa vụ của người v v i người chồng
Trang 4(Vũ Song Hà, 2005) Hiện nay, người ta ã tập trung nhi u h n vào hiện t i, t c à coi ó như một nhu c u hưởng thụ của cá nh n, và củng cố mối quan hệ v chồng (Tr n Thu Hư ng, 2007; Phan Diệu
Ly, 2008; Khuất Thu Hồng và cộng s , 2009; Tr n Th Hồng và cộng
s , 2010) Các cặp v chồng trẻ hiện nay quan niệm như th nào v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n Kho ng trống c n của các nghi n c u v vấn này ở Việt Nam chưa nhận diện một cách s u sắc Quan niệm của các cặp v chồng v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n ối v i từng cá nh n cũng như ối v i t ng thể mối quan hệ
v chồng vốn thường ư c nhìn nhận một cách ồng nhất nhưng trong th c t có thể hác nhau ối v i hai người trong cuộc Sử dụng cách ti p cận cặp ôi (dyadic) uận án “Quan niệm của các cặp v chồng trẻ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n” góp ph n hắc phục s inthi u hụt tr n ằng việc tập trung gi i áp các vấn i n quan n quan niệm của các cặp v chồng trẻ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n, ời sống tình dục của họ cũng như các y u tố nh hưởng n quan niệm của các cặp v chồng trẻ
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để t ư c mục ch tr n, uận án tập trung th c hiện nh ng nhiệm vụ c n sau y:
- Làm rõ một số khái niệm then chốt bao gồm: “tình dục”;
“hôn nh n”, “ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n”, “v chồng trẻ”;
- Nhận diện quan niệm của các cặp v chồng trẻ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân hiện nay;
- Áp dụng các cách ti p cận lý thuy t ể gi i thích quan niệm của các cặp v chồng trẻ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân hiện nay;
Trang 5- Mô t ời sống tình dục của các cặp v chồng trẻ hiện nay như à cách th c thể hiện của quan niệm v ý nghĩa của tình dục trên các khía c nh: t n suất quan hệ tình dục, các hành vi liên quan n
ời sống tình dục của các cặp v chồng trẻ hiện nay, m c ộ thỏa mãn v ời sống tình dục và mối liên hệ gi a nó v i s thỏa mãn v
ời sống hôn nhân nói chung
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Quan niệm của các cặp v chồng trẻ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
4.1 Phương pháp luận
Nghi n c u d a tr n c sở vận dụng phư ng pháp uận của chủ nghĩa duy vật iện ch ng, duy vật ch sử và ng dụng một số ý thuy t xã hội học ao gồm ý thuy t trao i xã hội, ý thuy t i n t o
xã hội và ý thuy t tư ng tác iểu trưng
4.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phư ng pháp chọn mẫu: Do tính nh y c m của vấn nghiên
c u, luận án sử dụng phư ng pháp chọn mẫu thuận tiện
- Phư ng pháp ph n t ch tài iệu
- Phư ng pháp i u tra bằng b ng hỏi: Luận án ti n hành thu thập thông tin v i 180 cặp v chồng (tư ng ng v i 360 người ư c hỏi) ở nội thành và ngo i thành Hà Nội, trong ộ tu i từ 20-40 ối
v i quan niệm của họ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
- Phư ng pháp phỏng vấn sâu: Luận án ti n hành phỏng vấn sâu riêng biệt gi a v và chồng v i 8 cặp v chồng theo các tiêu chí
số năm t hôn, ngh nghiệp, số con ể có s so sánh ở m c ộ nào
Trang 6ó v s khác biệt trong quan niệm của các cặp v chồng v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
Một số thông tin c n v hách thể nghi n c u ao gồm:
33
85
242
9,2 23,6 67,2
B ng 2: Mô t hách thể nghi n c u theo cặp ôi (N=180)
Số năm t hôn <=5 năm
>5 năm - dư i 10 năm 113 47
62,8 37,2
Đi u iện inh t
gia ình Khá gi /giàu có Trung bình
Trang 74.3 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
4.3.1 Câu hỏi nghiên cứu
- Quan niệm của các cặp v chồng trẻ hiện nay v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n như th nào? Có s khác biệt nào gi a v và chồng v quan niệm của họ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân không?
- Đời sống tình dục của các cặp v chồng trẻ hiện nay như th nào? Có mối liên hệ nào gi a ời sống tình dục và quan niệm của họ
v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân hay không?
- Nh ng y u tố nào nh hưởng t i quan niệm của các cặp v chồng trẻ v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
4.3.2 Giả thuyết nghiên cứu
- Các cặp v chồng trẻ hiện nay cho rằng tình dục trong hôn nhân có
ý nghĩa: gắn k t tình c m, mối quan hệ v chồng và duy trì hình nh b n
th n; ể sinh con ẻ cái duy trì nòi giống và ể t ư c khoái c m cá nhân
Gi a v và chồng có s khác biệt trong các quan niệm này
- Nhìn chung các cặp v chồng trẻ hài lòng v ời sống tình dục của họ Nh ng người có m c ộ ồng tình v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n à ể gắn k t tình c m v chồng thì tích c c duy trì hành vi, cử chỉ tình dục của họ v i b n ời của mình trong th c t
- Nh ng y u tố như: n i sinh sống, số con, số năm t hôn, ộ
tu i, giao ti p liên quan t i tình dục, quan niệm v gi i, i u kiện kinh t gia ình và người óng góp inh t chính có mối liên hệ v i quan niệm của các cặp v chồng v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
5 Đóng góp mới về khoa học của luận án
5.1 Đóng góp về mặt lý luận
Luận án n u n ư c các ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n thể hiện trong các nghi n c u ở tr n th gi i và Việt Nam như: Tình dục có ý nghĩa duy trì mối quan hệ, s n v ng trong hôn nh n, duy trì nói giống và t ư c hoái c m Từ ó, các nhà nghi n c u sau này có thể có c sở ể nghi n c u th m các ý nghĩa hác v tình dục
v chồng nói chung như quan niệm v mối i n hệ gi a tình dục và
s c hỏe và các h a c nh hác trong mối quan hệ v chồng
D a tr n các cách ti p cận của các ý thuy t xã hội học bao gồm ý thuy t i n t o xã hội, trao i xã hội và thuy t tư ng tác iểu trưng, uận án ưa ra nh ng uận iểm v ý thuy t ể chỉ ra các ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n và chỉ ra nh ng s tư ng ồng và
Trang 8hác iệt trong quan niệm v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n của các cặp v chồng trẻ hiện nay
Qua ó, uận án cũng cung cấp th m nh ng d iệu th c tiễn
v một h a c nh hi nghi n c u v tình dục trong hôn nh n, ó à quan niệm v ý nghĩa của tình dục
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
6.1 Ý nghĩa lý luận
Luận án góp ph n b sung nh ng thông tin mang tính khoa học
v ĩnh v c tình dục trong hôn nhân và cách ti p cận mang tính tích
c c, khẳng nh v ý nghĩa của tình dục ối v i mối quan hệ v chồng trong b c tranh chung khi nghiên c u v tình dục
Vận dụng các lý thuy t xã hội học bao gồm: lý thuy t trao i
xã hội, lý thuy t ki n t o xã hội, lý thuy t tư ng tác iểu trưng ể phân tích, gi i th ch các quan iểm khác nhau v ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
6.2 Ý nghĩa thực tiễn
Nghiên c u ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân từ quan iểm của các cặp v chồng hiện nay góp ph n vào giúp cho các nhà nghiên
c u cũng như các cặp v chồng nhận th c một cách úng ắn, khoa học v vấn tình dục trong việc duy trì tính b n v ng của quan hệ
v chồng nói riêng và từ ó duy trì s tồn t i của thi t ch gia ình
Trang 9Danh mục công trình ã công ố của tác gi
Danh mục tài liệu tham kh o
Nghiên cứu l ch đại longitudinal research : Từ nh ng
nghi n c u ư c ti n hành từ nh ng năm 1980, các nhà nghi n c u ã
ti p tục theo dấu các cặp ôi trong một vài năm và theo nhi u giai o n hác nhau Đi u này cho ph p họ có thể iểm ch ng nh ng ặc trưng v
TD thay i theo thời gian (Christopher and Sprecher, 2000) Tuy nhiên, cho t i nay, các nghi n c u ã ư c công ố sử dụng cách ti p cận này
u sử dụng ộ số iệu của các cuộc i u tra n, trong ó tình dục (TD)
à một h a c nh và các nhà nghi n c u chọn ọc mẫu từ các cuộc i u tra ó ể ph n t ch nh ng vấn i n quan t i TD mà họ quan t m Rất
t các nghi n c u ch i tập trung toàn ộ vào h a c nh TD, có thể ởi
t nh nh y c m của vấn này, n u có chỉ trong thời gian tư ng ối ngắn như 6 tháng hay 18 tháng
Nghiên cứu đồng đại cross-sectional research):
Các nghi n c u ồng i v TD tập trung chủ y u vào tìm ra mối quan hệ gi a các y u tố như s thỏa mãn TD, s thỏa mãn hôn
nh n v i việc sử dụng các ộ thang o có sẵn như thang o ENRICH
Trang 10của Fournier, O son, và Druc man (1983), ộ thang chỉ số v s thỏa mãn tình dục ISS (Index of Sexua Satisfaction) của Hudson, Harrison và Crosscup (1981) và thang o của Hendric (1988) v s thỏa mãn trong hôn nh n; Hay ng hỏi Mô hình trao i i n cá nh n v
s thỏa mãn TD (Interpersona Exchange Mode of Sexua Satisfaction - IEMSS) của Lawrance và Byer (1998); Thang o toàn c u v s thỏa mãn trong mối quan hệ (G o a Measure of Re ationship Satisfaction - GMREL của Lawrance và Byer, 1998) ể ánh giá s thỏa mãn v t ng thể mối quan hệ; Thang o toàn c u v s thỏa mãn TD (G o a Measure of Sexual Satisfaction - GMSEX: Lawrance và Byer 1998; hoặc sử dụng ng hỏi ể thấy ư c mối quan hệ của một số y u tố i n quan t i TD v i chất ư ng của mối quan hệ v i các cặp ôi
1.1.2 Ở Việt Nam
Việt Nam là một xã hội ch u nh hưởng nhi u ởi Nho giáo, tình dục vẫn c n à một vấn “nh y c m”, “t nh ”, do vậy, việc thu thập thông tin áng tin cậy v TD càng hó hăn Các nghi n c u hi
ti n hành thu thập thông tin v ĩnh v c này vẫn thường sử dụng phư ng pháp nh t nh, và thông tin ư c ph n t ch theo cách ể chuyện (narrative ana ysis) Mẫu ư c chọn theo phư ng pháp “snow
a ” (trái tuy t ăn) Rất t các nghi n c u nh ư ng ư c ti n hành một cách ộc ập hi nói v chuyện TD của các cặp v chồng Đồng thời, các ý thuy t v TD c n t ư c áp dụng ể ý gi i cách hành vi tình dục ở Hoa Kỳ.Đ y à một ho ng trống cho các nhà nghi n c u sau này hi nghi n c u v ĩnh v c TD
1.2 Các nội dung nghiên cứu về tình dục trong hôn nh n
1.2.1 Quan niệm về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
Các nghi n c u v TD của các cặp ôi nói chung và các cặp v chồng nói ri ng t cập một cách tr c ti p n ý nghĩa của TD trong hôn nh n mà thường nhìn nhận TD như à một y u tố có nh hưởng
t i s n v ng của cuộc hôn nh n Một số ý nghĩa ư c nhắc t i trong các nghi n c u à TD có ý nghĩa duy trì QHVC, hư ng t i s n v ng trong hôn nh n, TD có ý nghĩa duy trì n i giống, tái sinh s n và t ư c hoái c m Luận án cũng s thừa nh ng t qu nghi n c u này và hai thác s u h n ể thấy ư c quan niệm th c t của các cặp v chồng trẻ trong ối c nh xã hội hiện nay v TD trong hôn nh n
Trang 111.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quan niệm về ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
Nh ng y u tố nh hưởng t i TD trong hôn nh n ư c cập
t i trong các nghi n c u ao gồm: y u tố gi i (s hác iệt gi a v
và chồng trong quan niệm và hành vi của họ i n quan t i TD), tu i của v chồng, ch nh ệch tu i tác gi a v và chồng, số năm chung sống, ngh nghiệp, s xuất hiện của nh ng a con và vai tr àm cha
mẹ và giao ti p gi a v và chồng Tuy nhi n, các nghi n c u tập trung cập t i các y u tố này trong mối quan hệ v i s thỏa mãn/hài ng v ời sống TD v chồng hay chất ư ng của ời sống
TD trong t ng thể của một mối quan hệ Rất t nghi n c u cập tr c
ti p v nh ng y u tố này nh hưởng như th nào t i quan niệm của
họ v ý nghĩa của TD trong hôn nh n Mặc dù vậy, nh ng t qu này cũng g i cho tác gi uận án ý tưởng v nh hưởng có thể của các y u tố khác nhau t i quan niệm của các cặp chồng v ý nghĩa của
TD
Trang 12Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA NGHIÊN CỨU QUAN NIỆM
VỀ Ý NGHĨA CỦA TÌNH DỤC TRONG HÔN NHÂN 2.1 Một số lý thuyết
2.1.1 Thuyết kiến tạo xã hội
Thuy t i n t o xã hội gi nh rằng nh ng hành ộng tình dục
ư c nhận diện một cách sinh ý có thể mang ý nghĩa xã hội và cá
nh n rất hác nhau, phụ thuộc vào việc chúng ư c nhìn nhận như
th nào trong nh ng n n văn hóa và các thời ì ch sử hác nhau Khi ph n t ch xã hội học nhận th c ối v i ĩnh v c hôn nh n, Berger
và Ke ner (1964) ã ưa ra cách gi i th ch “s i n t o xã hội th c
t i” ở cấp ộ vi mô của ời sống v chồng Việc “ i n t o i th
gi i” trong ời sống hôn nh n chủ y u diễn ra trong các ti n trình hội tho i gi a hai v chồng v i nhau Hệ qu quan trọng của s hội tho i
à v chồng càng tr chuyện nhi u v i nhau thì cái th c t i chung ã
ư c hách thể hóa càng trở n n t tụ v ng chắc, cái th gi i của cuộc ời hôn nh n mà họ ã i n t o càng úc càng n nh h n Vận dụng quan iểm ý thuy t i n t o xã hội của Berger vào nghi n c u quan niệm v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n của các cặp v chồng trẻ, uận án s ph n t ch y u tố thuộc v giao ti p gi a các cặp
v chồng v chủ tình dục như à một y u tố i n t o n n s n
nh v ời sống tình dục trong hôn nhân
2.1.2 Lý thuyết trao đổi xã hội
Các lý thuy t trao i coi trật t xã hội như một t qu hông ư c ho ch nh trư c của nh ng ho t ộng trao i gi a các thành vi n trong xã hội Theo Peter B au, c sở của s trao i xã hội
d a tr n nh ng ph n thưởng oán trư c v s i n minh, i n t gi a các n ối tác Lý thuy t này g i ra ý tưởng rằng tình dục có thể
ư c coi à ph n thưởng phi vật chất trong mối quan hệ v chồng và
nó có ý nghĩa mang i s gắn t trong nhóm cặp ôi hay s tồn t i của tình dục trong mối quan hệ này thể hiện s hiện diện của mỗi một người trong quan hệ v i ối tác, cho thấy người ia c m thấy c n mình, i u này em i c m giác dễ ch u cho c hai n trong mối quan hệ ặc thù chỉ có hai cá nh n này Đi u thu nhận ư c qua ho t ộng tình dục à nh ng s gắn t, thăng hoa v mặt c m xúc Nh ng nội dung này ư c ưa vào thu thập thông tin và ph n t ch v quan niệm của các cặp v chồng v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n,
Trang 13cụ thể à ở các nhận nh v ý nghĩa của tình dục trong hôn nh n xoay quanh việc hẳng nh hình nh n th n của v hay chồng trong mắt ối tác, hay s gắn t của mối quan hệ v chồng
2.1.3 Lý thuyết tương tác biểu trưng
Luận iểm gốc của thuy t tư ng tác iểu trưng cho rằng xã hội ư c t o thành từ s tư ng tác của vô số các cá nh n Mỗi cá nhân ư c xem x t v i tư cách à một cấu trúc xã hội vi mô và cấu trúc xã hội vi mô ư c xem x t dư i hình th c mối tư ng tác xã hội của các cá nh n tác ộng ẫn nhau tr n c sở ý gi i ý nghĩa hành ộng của nhau Vận dụng quan iểm ý thuy t này vào nghi n c u của uận án, tác gi muốn tìm ra rằng các cặp ôi có quan niệm v ý nghĩa tình dục giống nhau có tư ng tác trong mối quan hệ v chồng tốt h n các cặp có s hác iệt hay hông Bởi , việc từng cá nh n trong mối quan hệ v chồng ó suy nghĩ như th nào có thể à một
y u tố nh hưởng mang t nh nh hư ng t i tư ng tác cặp ôi của họ
2.2 Một số khái niệm liên quan tới luận án
2.2.1 Tình dục
Trong nghi n c u này, hái niệm TD ư c sử dụng v i nghĩa
à mọi ho t ộng àm tho mãn nhu c u thể hiện tình c m của con người ể t ư c nh ng hoái c m hoặc duy trì n i giống hay mối quan hệ v chồng, hình nh n th n Theo ó, các hành vi iểu hiện TD của các cặp v chồng là nh ng hành vi ể tho mãn, áp
ng nh ng nhu c u c n như mong muốn ư c ụng ch m, thể hiện quan hệ tình c m, diễn t c m xúc, s tho mãn, hài ng hoặc tình y u ao gồm các ph n ng, ộng tác, cử chỉ từ u y m, vuốt ve,
ôm hôn, t i quan hệ TD có giao h p hác gi i ( hông t nh n hành
vi TD gi a nh ng người cùng gi i)
2.2.2 Quan niệm
Trong nghi n c u này, quan niệm v ý nghĩa của TD trong hôn
nh n của các cặp v chồng trẻ ư c hiểu à: nh ng suy nghĩ, ánh giá của các cặp v chồng v vấn này tr n c sở hiểu i t, inh nghiệm, nh ng gì họ học hỏi, tr i nghiệm trong cuộc sống
2.2.3 Ý nghĩa, ý nghĩa của tình dục trong hôn nhân
Theo Từ iển Xã hội học Oxford (2012), một số trường phái
tư tưởng nhận nh rằng “ý nghĩa à ối tư ng duy nhất của xã hội học” và “thật hó có thể tưởng tư ng ư c một nghi n c u xã hội