Chiến tranh đã lùi xa hơn mấy chục năm, nhƣng hậu quả nó để lại thì chƣa bao giờbiến mất. Nó luôn hiện diện trong hàng trăm hàng ngàn con ngƣời Việt Nam, nhữngngƣời đã, đang và sắp có nguy cơ bị ảnh hƣởng bởi dioxin, một thứ vũ khí hóa học mangtên da cam.Trong cuộc chiến tranh ở Việt Nam, Mĩ đã rãi xuống miền Nam Việt Nam hơn72000 lit hóa chất trong đó có trên 44000 lit chất màu da cam (Agent Orarge) trong suốtnhững năm 19621971.
Trang 1BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ ĐỘC CHẤT HỌC MÔI TRƯỜNG
DIOXIN NỖI ĐAU MANG TÊN DA CAM
GVHD: TS Lê Quốc Tuấn Nhóm: 1.1
Lớp: DH13QMGL
Trang 2Phan Thị Anh Đài
Trang 3GIỚI THIỆU VỀ
DIOXIN
Trang 4Lịch sử
Năm 1941, Gs.Krauss tìm ra hormone có khả năng làm ngừng trệ sự tăng trưởng của cây cỏ Trong đó chất 2,4D, khi phun lên cây trụi lá (trong vòng 24 – 48h) cây chết
Năm 1950, các nhà nghiên cứu ở BQP Mỹ trộn lẫn 2,4D với 2,4,5T dioxin (2,3,7,8 tetrachlorodibenzo-p-dioxin)
Chất độc màu da cam (Agent Orarge)
10/8/1961 thử nghiệm tại Việt Nam và sử dụng hàm lượng cao vào các năm 1967-1968
Trang 5• Công thức phân tử C12H4O2Cl4
(đọc là: 2,3,7,8 tetrachlodibenzo-p-dioxin)
• Khối lượng phân tử: 321,93
• Công thức cấu tạo:
Cấu tạo Dioxin
Trang 6Độc tính
Có 75 độc chất dioxin khác nhau (poly chlorinated dibenzodioxin – PCDDs)
Phụ thuộc vào khả năng liên kết – số nguyên tử clo và
vị trí của clo trong nguyên tử đó Mức độ liên kết càng chặt
=> tính độc càng cao
Dựa vào khả năng liên kết có 7/75 chất trong họ dioxin
là rất độc hại, gây tác động lên sức khỏe bằng cách kiên kết với aryl hydrocarbon (“Ah”)
Chất 2,3,7,8-tetra-chlorodibenzo-p-dioxin TCDD) là độc nhất
(2,3,7,8-Chất có số nguyên tử clo trong mỗi phân tử ≤ 3 thì độc tính càng giống 2,3,7,8-TCDD
Dioxin được xếp vào nhóm 2A của bảng độc dược bởi độc tính cực mạnh => “sát thủ”
Trang 7Bảng 2 Liều lượng có khả năng gây ung thư (đv: ng/kg)
Động vật LD50 Thời gian chết Chuột lang 0,6 5 đến 20 ngày
Chuột thường 22 dưới 100 9 đến 43 ngày
Trang 8Tính chất hóa lý của dioxin
Tính chất vật lý
•Tinh thể không màu/màu trắng, ít tan và không hòa hòa tan
trong nước (0,2μg/lit), mang tính lipophilic và không thể thẩm
thấu vào thực vật
•Hợp chất khó phân hủy
•Tồn đọng rất lâu trong đất Chu kỳ bán hủy: 10 năm
•Áp suất bay hơi thấp (1,7.10-6mmHg, 25ºC), điểm nóng chảy cao (305ºC), ổn định nhiệt (750ºC), độ ổn định hóa học cao Nhiệt độ sôi 421,2oC, phân hủy ở 500oC và phân hủy hoàn toàn ở nhiệt độ >1200oC
Trang 9Tính chất hóa lý của dioxin
Trang 10Nhóm 3 polychlorinated
biphenyls (PCBs), 135 đồng phân PCDF
Trang 11Vai trò của dioxin trong phát triển sản xuất
•Áp dụng sản xuất thuốc diệt cỏ
•Khả năng diệt cây cỏ cao quân đội Mỹ sử dụng như một vũ khí hóa học trong chiến tranh phá hủy nơi trú ẩn của địch
•Chất 2,4D được người Mỹ dùng tiêu diệt những loại cỏ dại mọc hai bên đường giao thông, đường xe lửa
•Tuy nhiên, khi biết được ảnh hưởng tới con người, sinh vật và môi trường không sản xuất và bị cấm sử dụng
Trang 12DIOXIN – NỖI ĐAU MANG TÊN DA CAM
Trang 13Đường đi của dioxin trong môi trường
Volcano
Trang 14Cơ chế gây độc
Trang 15Ảnh hưởng của dioxin
Ảnh hưởng đến động vật
Trang 16Ảnh hưởng của dioxin
Ảnh hưởng đến con người
Trang 17Ảnh hưởng đến thực vật, môi trường
Trang 18Một số bệnh lý và hội chứng liên quan đến
dioxin/chất độc màu da cam
•Rối loạn miễn dịch
•Rối loạn hệ thống nội tiết (gây ra một số bệnh nội tiết, ảnh hưởng đến tuyến yên và tuyến thượng thận, ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp, gây bệnh đái tháo đường)
•Bệnh ung thư
•Các bệnh lý mãn tính (độc tính trên thận, da, tim mạch, hô hấp; rối loạn chức năng gan, tiêu hóa; ảnh hưởng hệ thần kinh)
•Các bệnh lý khác (Rối loạn chuyển hóa, rối loạn sinh dục
và bất thường sinh sản, biến cố sinh sản và bất thường phát triển bào thai)
Trang 19Thiệt hại do chất độc da cam/Dioxin gây ra cho
Việt Nam
•Trong chiến tranh, việc rải các loại chất độc này của quân đội Hoa Kỳ với quy mô lớn đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái rừng tự nhiên tại Việt Nam
“Cuộc chiến tranh huỷ diệt môi trường, huỷ diệt hệ sinh thái và con người" ở Việt Nam
•‘Ít nhất có 2,1 triệu người và cao nhất là 4,8 triệu người
Việt Nam bị phơi nhiễm chất da cam dioxin Thiệt hại này là không thể tính được bằng tiền, đặc biệt là việc gây dị tật bẩm sinh ở trẻ nhỏ Thứ hai, chất da cam dioxin tác động xấu đến môi trường sinh thái Sự tồn lưu dioxin trong đất sẽ làm suy
giảm diện tích rừng và làm suy giảm số lượng động vật quý
hiếm’
Trang 20 Các giải pháp xử lý dioxin trong MT hiện nay
•Sử dụng vật liệu lọc - hấp phụ (zeolít, than hoạt tính)
•Phân hủy hóa học
•Phân hủy bằng ánh sáng mặt trời
•Phân hủy bằng vi sinh vật
•Phương pháp phóng xạ
CÁC GIẢI PHÁP XỬ LÝ VÀ NGĂN CHẶN
DIOXIN
Trang 21 Biện pháp ngăn chặn do Dioxin
•Dùng công nghệ nhiệt độ thấp <170 0 C thay thế cho công nghệ nhiệt độ cao <220 0 C trong sx polychlorobenzen, polychlorophenol
•Đóng cửa/cải tạo lại các nhà máy đốt phế thải CN và RTSH nếu hàm lượng dioxin/furan clo hóa trong hơi - khói bụi nhà máy vượt quá ngưỡng cho phép 0,1 ng/m3 (1 ng =10-9 g).
•Thay thế khí clo bằng ôzon (O3) để khử khuẩn trong nước tại các nhà máy cấp nước
•Thay thế clo bằng các chất oxy hóa khác trong công đoạn tẩy trắng của các nhà máy giấy - xenluloza Hạn chế, ngăn chặn hóa chất dioxin, các chất tương tự dioxin phát tán ra môi trường
•Trồng rừng những khu vực đã bị phun rải chất diệt cỏ da cam/dioxin nhằm tránh xói mòn đất mang theo dioxin ra khỏi nơi tích tụ ban đầu
Trang 22 Một số giải pháp loại trừ Dioxin ra khỏi cơ thể
•Sử dụng vật liệu có khả năng hấp thụ dioxin: dầu khoáng, than hoạt tính sucroza poly ester loại trừ dioxin ra khỏi cơ thể
•Giảm độc tính: sử dụng những chất có tác dụng khử mạnh như axit béo chứa vitamin C, E, Fe, Se với liều lương nhỏ
•Giảm trọng lượng: tiêu mỡ làm giảm lượng Dioxin
•Người mẹ nhiễm dioxin không cho con bú sữa
Trang 23Kết luận
Trang 24TÀI LIỆU THAM KHẢO
Báo cáo hiện trang ô nhiễm dioxin trong môi trường Việt Nam Văn phòng Ban chỉ đạo 33 và UNDP Hà Nội, 2014
http://ykhoa.net/chuyende/dioxin/01.doc
http://timtailieu.vn/tai-lieu/de-tai-nhiem-doc-dioxin-va-cac-hop-chat-co-doc-giong-dioxin-do-o-nhiem-moi-truong-6767/