Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí mới nhưng tích hợp trong nó là những ưu điểm vượt trội so với các loại hình báo chí truyền thống. Trong đó âm thanh là một trong những yếu tố đa phương tiện trên báo mạng điện tử có tác dụng tạo nên sự gần gũi hơn với người tiếp nhận thông tin. Âm thanh thường được sử dụng trên báo mạng là âm nhạc , tiếng động, bài đọc, âm thanh các chương trình giải trí, trò chơi, âm nhạc… Âm thanh trên báo mạng điện tử được coi như một phương tiện hữu dụng trong việc truyền tải trọn vẹn, minh bạch thông tin đến cho độc giả bằng những đoạn audio chân thực, hơn nữa tăng thêm tính phong phú cho nội dung bài báo. Tuy nhiên, để có thể thực hiện biên tập và xử lý thành thạo một đoạn audio hay rộng hơn là cả chương trình phát thanh trên báo mạng điện tử hợp lý thì đòi hỏi rất nhiều những kỹ năng trong việc khai thác,sử dụng âm thanh hiệu quả. Và trong bài tiểu luận này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ hơn về những vấn đề chung của âm thanh trên báo mạng điện tử nói chung và âm thanh trên trang báo mạng điện tử của Đài tiếng nói Việt Nam VOV nói riêng để từ đó rút ra những kiến thức căn bản cũng như kinh nghiệm trong việc sản xuất và biên tập âm thanh trên báo mạng điện tử góp phần ngày càng làm phong phú nội dung của bài báo đáp ứng nhu cầu thông tin, giải trí, thư giãn của công chúng. Bài tiều luận trên đây, mặc dù đã có những nỗ lực và cố gắng của bản thân nhưng sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong cô và các bạn, những người quan tâm đến đề tài này có những đóng góp và bổ sung để hòan thiện nội dung đề tài hơn nữa.
Trang 1HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN KHOA PHÁT THANH – TRUYỀN HÌNH
TIỂU LUẬN MÔN: LÝ THUYẾT KỸ NĂNG BÁO MẠNG ĐIỆN TỬ
ĐỀ TÀI: KHẢO SÁT AUDIO CỦA MỘT TỜ BÁO MẠNG TỪ ĐÓ RÚT RA
CÁCH SỬ DỤNG
Gv hướng dẫn: PGT.TS Nguyễn Thị Trường Giang Sinh viên: Khổng Thị Hồng
Mã sinh viên: 35.21.026 Lớp: Báo mạng điện tử K35
HÀ NỘI, THÁNG 12-2015
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Báo mạng điện tử là một loại hình báo chí mới nhưng tích hợp trong nó
là những ưu điểm vượt trội so với các loại hình báo chí truyền thống Trong đó âm thanh là một trong những yếu tố đa phương tiện trên báo mạng điện tử có tác dụng tạo nên sự gần gũi hơn với người tiếp nhận thông tin Âm thanh thường được sử dụng trên báo mạng là âm nhạc , tiếng động, bài đọc, âm thanh các chương trình giải trí, trò chơi, âm nhạc…
Âm thanh trên báo mạng điện tử được coi như một phương tiện hữu dụng trong việc truyền tải trọn vẹn, minh bạch thông tin đến cho độc giả bằng những đoạn audio chân thực, hơn nữa tăng thêm tính phong phú cho nội dung bài báo
Tuy nhiên, để có thể thực hiện biên tập và xử lý thành thạo một đoạn audio hay rộng hơn là cả chương trình phát thanh trên báo mạng điện tử hợp lý thì đòi hỏi rất nhiều những kỹ năng trong việc khai thác,sử dụng âm thanh hiệu quả
Và trong bài tiểu luận này chúng ta sẽ cùng tìm hiểu kỹ hơn về những vấn đề chung của âm thanh trên báo mạng điện tử nói chung và âm thanh trên trang báo mạng điện tử của Đài tiếng nói Việt Nam VOV nói riêng để từ đó rút ra những kiến thức căn bản cũng như kinh nghiệm trong việc sản xuất và biên tập âm thanh trên báo mạng điện tử góp phần ngày càng làm phong phú nội dung của bài báo đáp ứng nhu cầu thông tin, giải trí, thư giãn của công chúng
Bài tiều luận trên đây, mặc dù đã có những nỗ lực và cố gắng của bản thân nhưng sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong cô và các bạn, những người quan tâm đến đề tài này có những đóng góp và bổ sung để hòan thiện nội dung đề tài hơn nữa
Trang 31 Tổng quan về âm thanh và âm thanh trên báo mạng điện tử 1.1Âm thanh
Âm thanh là các dao động cơ học (biến đổi vị trí qua lại) của các phân
tử, nguyên tử hay các hạt làm nên vật chất và lan truyền trong vật chất như các sóng Âm thanh, giống như nhiều sóng, được đặc trưng bởi tần số, bước sóng, chu
kỳ, biên độ và vận tốc lan truyền (tốc độ âm thanh)
Theo Đại từ điển tiếng Việt, âm thanh là “âm” nói chung Hiện tượng
cơ học do các vật chất không khí dao động tạo ra mà con người cảm nhận được bằng tai, sinh vật khác thu nhận được bằng các cơ quan đặc biết
Còn theo từ điển Webster New World College Dictionary, âm thanh được định nghĩa là (tiếng phát ra từ) dao động, rung btrong không khí, nước… và kích thích thình giác khiến cho người hoặc vật nghe thấy
Như vậy, âm thanh được tạo ra là do có một hoặc các vậy rung lên dao động Có những âm thanh mà tai người không thể cảm nhận được Tuy nhiên, trong truyền thông âm thanh phải là những gì mà tai người bình thường có thể nghe thấy được vì đối tượng tác động của truyền thông đại chúng trong đó có báo mạng điện tử là con người hay chính là công chúng của báo chí
1.2Âm thanh trên báo mạng điện tử
Báo mạng điện tử hoạt động trên môi trường Internet, chúng ta có thể nghe âm thanh trên báo mạng điện tử thông qua loa của thiết bị kết nối với Internet ( máy tính, điện thoại, máy tính bảng…) Loa máy tính và tai nghe được kết nối với các thiết bị thông qua ngõ xuất audio của card âm thanh
Xét về âm thanh trên báo mạng điện tử, khi rê chuột máy tính trên màn hình, hoặc chạm vào màn hình điện thoại hay máy tính bảng sẽ tự động phát lên
Trang 4nhạc nền website, có thể là một đoạn lời nói của một nhân vật, hay tiếng động vật, cây cối xào xạc, hay tiếng cảnh báo…
Như vậy, âm thanh trên báo mạng điện tử là tất cả những tiếng động (gồm một hay chuỗi tiếng động, tiếng ồn, lời nói hay âm nhạc …) phát ra trên wesite của áo mạng điện tử thông qua loa của thiết bị mà tai người nghe được
Âm thanh trên báo mang điện tử ngày và càng thể hiện được vai trò của
nó, tăng tính chân thực cho bài báo đến công chúng, làm thêm phong phú nội dung website, đưa ra những cảnh báo và lời khuyên khi độc giả tương tác với tờ báo đó
2 Lịch sử ra đời và một số đặc điểm chung của âm thanh trên báo mạng điện tử
2.1Khái quát lịch sử ra đời
Ngày 06/08/1991 trang web đầu tiên trên thế giới được tạo ra bởi Tim Berner Lee Web đươc tạo ra để mọi người chia sẻ thông tin ở bất cứ đâu trên thế giới Bắt đầu với dạng văn bản (text) sau đó nhờ công nghệ kĩ thuật phát triển đã dần phát minh ra các ứng dụng đưa hình ảnh, âm thanh, video…ngày càng đa dạng
và chất lượng cũng ngày càng được cải thiện Các báo mạng điện tử sau này ra đời đều dựa trên nền tảng wesite, có sẵn các tính năng đa phương tiện để đưa lên mạng các thông tin ở dạng audio
Bắt đầu bằng âm thanh dưới dạng Midi (Musical Instrustment Digital Interface) Midi có thể là một đoạn nhạc nền, nhạc minh họa cho các file hoạt hình, hay một số báo mạng điện tử sử dụng để cung cấp các thiệp điện tử để gửi lời chúc cho nhau nhân dịp lễ…tuy nhiên chất lượng âm thanh nhạc Midi thấp, không thể đáp ứng được nhu cầu hiện đại nên ngày nay gần như không còn được sử dụng
Báo mạng điện tử, nhất là các báo phát thanh, đều phát trên âm thanh trên mạng là các chương tình phát thanh, đoạn phỏng vấn, chương trình âm nhạc…
Trang 5Tính đến nay, báo mạng điện tử của đài Tiếng nói Việt Nam là đơn vị tiêu biểu trong việc sử dụng âm thanh trên áo mạng điện tử
2.2Đặc điểm chung của âm thanh trên báo mạng điện tử
Nguồn âm thanh trên mạng internet luôn phong phú về cả nội dung và hình thức nhằm phục vụ đầy đủ cho nhiều mục đích khác nhau của người dùng Những tín hiệu âm thanh đều ở dạng nén trong đó có cả âm thanh trên báo mạng điện tử
Âm thanh ban đầu ở dạng analog lưu trên băng từ, đĩa than hay trên ở cứng dưới dạng digital sau đó được mã hóa và biên tập bởi các phần mềm chuyên dụng để sản phẩm sau cùng đạt chất lượng tốt có thể dễ dàng đưa lên mạng
internet Hơn nữa, để giảm thiểu dung lượng và phù hợp với nhu cầu sử dụng của từng đối tượng người ta thường nén file âm thanh Tai người chỉ nên nghe nhạc ở mức âm lượng dưới 85 dB mà tối ưu là vào khoảng 69 dB Một người tiếp xúc với độ ồn trên 85 dB trong thời gian dài (trên 8 tiếng) có nguy cơ cao bị mất thính lực Tương đương với trong khoảng 16Hz-20KHz, ngoài dải tần số trên tai người không thể nghe thấy được, do vậy người ta đã tìm ra cách loại bỏ âm thanh ngoài dải tần số trên góp phần hạn chế dung lượng giảm lượng bit để mã hóa dữ liệu Hiện nay dung lượng bit rate phổ biến nhất là 128kbps, 320kbps và âm thanh ở định dạng file MP3 WMA cho chất lượng khá tốt
Với nhu cầu sử dụng âm thanh của từng đối tượng là khác nhau, định dạng và chất lượng yêu cầu là khác nhau nên ngày càng cho ra đời những phần mềm chuyên dụng cung cấp đa dạng, phong phú cho người sử dụng Tùy vào từng thuật toán khác nhau cho ra đời nhiều dang âm thanh ở định dang khác nhau như: MP3,WMA, ACC, MPC, ARM…
Âm thanh được đặc trưng bởi:
Trang 6Âm lượng (Volume): tính năng này đại diện cho độ lớn (loudness) của tín hiệu âm thanh, tương quan với biên độ của tín hiệu Thỉnh thoảng, nó cũng được đề cập đến như năng lượng hoặc cường độ của tín hiệu âm thanh
Độ cao (Pitch): tính năng này đại diện cho tỷ lệ rung của tín hiệu âm thanh, mà có thể biểu diễn bởi tần số cơ bản hoặc tương đương, nghịch đảo của chu kỳ
cơ bản của tín hiệu tiếng nói
Âm sắc (Timbre): đặc trưng này đại diện cho nội dung ngữ nghĩa (chẳng hạn một nguyên âm trong tiếng Việt) của tín hiệu âm thanh, mà được đặc trưng bởi dạng sóng trong một chu kỳ cơ bản của tín hiệu tiếng nói
2.3Các dạng hình thức của âm thanh trên báo mạng điện tử.
Âm thanh được chia làm ba loại chính gồm: âm nhạc, tiếng động và lời nói Còn trong âm nhạc bao gồm: nhạc hiệu, nhạc cắt, nhạc quảng bá, nhạc nền Những âm thanh xuất hiện trên báo mạng điện tử có thể là nhạc nền, nhạc khi nhấp chuột… Những âm thanh này không phổ biến trên báo mạng điện tử mà thường phổ biến ở blog cá nhân hơn
Hiện nay phổ biến trên báo mạng điện tử là các loại hình thức âm thanh:
- Bài hát, mang tính giải trí, minh họa cho bài báo
- Nhạc minh họa
- Âm thanh hiện trường: là âm thanh trực tiếp trong quá tình phóng viên tác nghiệp Âm thanh hiện trường có vai trò rất quan trọng trong quá trình sản xuất báo, liên quan mật thiết với nội dung bài báo, giúp công chúng phần nào nhận biết được nội dung, bối cảnh của bài báo
- Đoạn lời nói (có thể là lời phát biểu, lời phỏng vấn hay lời bình luận của phóng viên…) dạng âm thanh là tiếng nói của nhân vật trong tác phẩm sống giúp công chúng cảm nhận được quan điểm, thái độ thông
Trang 7qua giọng điệu và lời nói trực tiếp Lời bình phóng viên giúp cung cấp và bổ sung thông tin, khẳng định và nhấn mạnh thông tin Lời bình của phóng viên rất quan trọng trong tác phẩm audio slideshow, một thế mạnh vượt trội của báo mạng điện tử so với thể loại báo chí khác
- Các chương trình khác: lời nói đọc bài báo, bản tin, bài phát biểu…
3. Khảo sát Audio trên trang báo Dân Trí (Dantri.com.vn)
Để làm rõ những tính năng, cách sử dụng và ưu điểm hạn chế của việc sử dụng audio trên báo mạng điện tử, chương 3 sẽ giới thiệu một cái nhìn thực tế hơn
về audio trên báo mạng điện tử dân trí
3.1Audio: Tường thuật từ Hoàng Sa
PV của Dân trí đang có mặt trên tàu CSB 8003, tường thuật những thông tin từ điểm nóng Hoàng Sa - nơi TQ đang hạ đặt giàn khoan trái phép
“Tàu Trung Quốc tiếp tục truy đuổi tàu Việt Nam Sáng 29/5, các cảnh sát biển và kiểm ngư Việt Nam phát tuyên truyền yêu cầu các tàu Trung Quốc hoạt động trái phép cạnh khu vực dàn khoan thuộc lãnh thổ Việt Nam rút hết lực lượng Tuy nhiên, không thực hiện chấp hành mà TQ còn triển khai đội hình cơ động truy
Trang 8đuổi đội hình Việt Nam Vào lúc 7h ngày 29/5, tàu CSB 8003 cách phía Nam Tây Nam giàn khoan Hải Dương 981 khoảng 12 hải lý Nhận lệnh cơ động, tàu đã tiến đến vị trí Tây Nam giàn khoan Vào lúc 7h50, tàu cảnh sát biển 8003 phát hiện 2 tàu quân sự TQ tại khu vực giàn khoan…” pv Dân trí đưa tin tại Hoàng Sa,Việt Nam.
Như vậy, đoạn audio ghi lại lời nói của phóng viên trực tiếp tác nghiệp trên quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam đã đưa đến cho độc giả cái nhìn toàn cảnh, cũng như cập nhật tình hình nóng hổi nhất tại Hoàng Sa lúc bấy giờ Có thể thấy, audio trong bài báo này có vai trò chủ đạo, mang tính thời sự nóng hổi đang dược công chúng toàn trong và ngoài nước quan tâm
Đoạn audio ngay khi phóng viên hiện trường gửi về cho tòa soạn được kiểm duyệt chất lượng nội dung và đưa ngay lên trang báo giúp hạn chế về khoảng thời gian biên tập (nghe lại và chỉnh sửa hoàn thiện) để có thể đưa tin đến độc giả Như vậy, audio trong bài báo này có chức năng quan trọng là hạn chế tối đa thời gian đưa tin
từ hiện trường đến độc giả Chính độc giả là người tự nghe thông tin và sau đó tự biên tập lại nội dung nghe được cho chính mình để hiểu và cập nhật thông tin nhanh gọn nhất
3.2[Audio] Từ “tâm chấn” Paris, DHS Việt kể lại giây phút khủng bố kinh hoàng
Hơn một tháng trôi qua với những sự kiện sau vụ tấn công khủng bố
đẫm máu ở Paris đêm 13/11 khiến cả thế giới chấn động Đêm 13/11 đã trở thành một đêm kinh hoàng, không thể nào quên đối với người dân Paris khi khủng bố thực hiện hàng loạt vụ đánh bom và xả súng ở nhiều khu vực quanh thành phố hoa
lệ, được mệnh danh là ‘Kinh đô ánh sáng’- Paris khiến 130 người chết, hơn 300 người bị thương
Đây là một sự kiện lớn, có tầm ảnh hưởng vô cùng mạnh mẽ đến cả thế giới Truyền thông và báo chí nói chung có trách nhiệm truyền tải thông tin một
Trang 9cách nhanh và chân thực nhẩt Để bài đưa tin thêm chân thực, cung cấp đầy đủ cái nhìn toàn cảnh cho công chúng, các bài báo đều sử dụng tính năng đa phương tiện trong bài báo của mình, trong đó phải kể đến Audio
Dưới đây là một đoạn Audio của một du học sinh Việt Nam Anh Lê Văn Nhật, nghiên cứu sinh tiến sĩ trường Đại học Versailles (Pháp) tường thuật lại vụ khủng bố khi nó vừa xảy ra
“Tâm trạng hiện nay của hầu hết sinh viên Việt tại Pháp đều rất lo lắng
và cảm thấy bàng hoàng cũng như thương xót cho những nạn nhân xấu số Trong vòng vài giờ đồng hồ họ nhận được quá nhiều tin và vô cùng sốc, lo lắng cho những người bạn đang sống quanh khu vực bị khủng bố Về cá nhân là một du học
Trang 10sinh tại Paris, mình thực sự rất lo lắng, hoảng sợ cũng như rất đau lòng khi chứng kiến cảnh tang thương này, hi vọng mọi điều tốt đẹp nhất sẽ đến với du học sinh Việt tại Paris nói riêng và người dân tại Paris nói chung”- Lê Văn Nhật.
Có thể thấy, việc đưa đoạn Audio ghi âm trực tiếp từ một du học sinh tại Pháp nơi trực tiếp xảy ra vụ khủng bố đã cung cấp thêm thông tin cho độc giả, cho độc giả thấy được phần nào không khí tang thương, lo lắng trên giọng điệu của du học sinh Thông qua các trang mạng xã hội, các du học sinh Việt Nam rất lo âu và vẫn luôn hướng trái tim mình để cầu nguyện cho các nạn nhân xấu số và tình hình
an toàn của Paris
Trần Đức Anh, sinh viên trường Thương mại PSB Paris School of Business
“Paris nhận tin có các vụ xả súng và đặt bom kinh hoàng từ buổi tối đến giờ Mình không trực tiếp ở trong vùng nguy hiểm của vụ xả súng và vụ đặt bom nhưng lúc vụ xả súng xảy ra thì mình đang gần khu đó.
Trang 11Mình có nghe tiếng súng và mình chạy vù về nhà luôn Các chị mình nói rằng có khoảng gần chục người nằm la liệt ở đường, người ta còn không dám đến gần vì những tay súng vẫn ở khu đó.
Tất cả các cửa hàng đều đóng, và khách hàng, nhân viên phải ở trong cửa hàng đến quá 12h đêm, gần 1h sáng mới được đồng ý cho về nhưng cũng không có phương tiện để về Mọi người hầu như phải chờ chủ cửa hàng dùng xe đưa về từng nhà một.
Còn kinh hoàng hơn là vụ bắt cóc con tin làm hơn 100 người trên tại rạp hát ở Paris Hiện tại Paris vẫn đang trong báo động đỏ Khoảng 3h sáng thì chắc bạn bè mình mới gần về được đến nhà (bạn ở quận 13).
Đến bây giờ mình vẫn đang rất lo lắng, còi vẫn kêu nhưng cảm giác yên
ổn hơn một chút vì đang ở trong phòng và không có gì nguy hiểm Ngày mai, mình
sẽ hạn chế ra ngoài đường, đi mua đồ; sẽ lo lắng trong một thời gian ngắn nữa và
sẽ chỉ đi học, không vui chơi, giải trí nữa” –Trần Đức Anh
Thực sự, với lời kể của chính nhân vật đang sống tại Paris đã giúp độc
giả hình dung được khung cảnh lúc đó, rất đau thương và kinh hoàng
Có thể thấy, bài báo trên có nội dung chủ đạo chính là đoạn Audio, chính đoạn audio ghi âm lại lời nói trực tiếp của nhân vật đã đóng một vai trò vô cùng quan trọng trong việc truyền tải thông tin một cách trọn vẹn nhanh chóng nhất, đáp ứng được tính tức thời và chân thực của báo chí nói chung
3.3“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” đến với Bài hát yêu thích
Trang 12“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” là một sáng tác mới của nhạc sĩ trẻ Châu Đăng Khoa Anh là một trong những cây viết liên tục có sản phẩm “hit” trong 2 năm gần đây, được nhiều nghệ sĩ ngôi sao tìm đến đặt hàng.
Đây là ca khúc thành công nhờ hiệu ứng của bộ phim “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” Ca khúc “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” phù hợp với chất giọng ngọt ngào, thì thầm và có chút tự sự của Ái Phương Không những là một ca
sĩ quyến rũ, hút hồn trên sân khấu, Ái Phương còn là một giọng ca tiềm năng ngày một trưởng thành trên một sân khấu lớn như Bài hát yêu thích (BHYT)…
Có thể thấy trong bài báo này, tác giả đã đính kèm đoạn audio bài hát
“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” do Ái phương trình bày để độc giả tiện theo dõi, vừa đọc bài báo vừa có thể nghe luôn bài hát được nhắc đến trong bài
Khác với ví dụ thứ nhất ví dụ này audio chỉ đóng vai trò phụ, bổ sung, làm phong phú thêm nộ dung bài báo
4 Đánh giá và kết luận
4.1Ưu điểm và hạn chế
Gây được sự chú ý, tạo ấn tượng dễ chịu để thu hút độc giả (âm thanh nền, nhạc hiệu, nhạc game…)
Minh họa và bổ sung thêm thông tin, truyền tải hoàn chỉnh nội dung cho bài báo (đoạn phỏng vấn ghi âm, lời bình, lời thoại nhân vật trong bài báo )
Âm thanh trên báo mạng điện tử có thể dễ dang tìm kiếm và lưu trữ, phần mềm phổ biến nhiện nay để tự động tải âm thanh là IDM (Internet Download Manager) giúp dễ dàng nhận dạng và tự động tải file âm thanh về thư mục lưu trữ
4.2Tổng kết trong quá trình sản xuất audio trên báo mạng điện tử